Ở Đất Mũi, nơi nhiều tuyến đường bộ chưa thông suốt, chuyện học sinh đi học bằng đò từ lâu đã trở thành hình ảnh quen thuộc. Từ những chuyến đò ấy lại có một học trò đạt giải nhì quốc gia môn lịch sử nhờ đam mê môn học này.
Câu chuyện của Hồng Phúc Khang, học sinh lớp 12X1 Trường THPT Viên An đang được nhiều người nhắc đến như một dấu mốc đặc biệt của giáo dục vùng Đất Mũi. Bởi em không chỉ là thí sinh duy nhất của tỉnh Cà Mau đạt giải nhì học sinh giỏi quốc gia môn lịch sử (năm học 2025 – 2026), mà còn là học sinh đầu tiên của vùng Đất Mũi đạt thành tích này.
Gia đình Khang làm nuôi trồng thủy sản với diện tích nhỏ, cuộc sống không khá giả. Để lo cho gia đình và chuyện học hành của con trai, cha Khang phải làm thêm nhiều việc khác. Có lẽ hoàn cảnh ấy khiến em sớm hiểu rằng học tập là con đường quan trọng nhất để thay đổi tương lai.
Nhà cách trường vài cây số nhưng giao thông đường bộ chưa thông tuyến. Mỗi ngày đến lớp, Khang phải đi bằng đò. Riêng những ngày học thêm ngoài giờ, em được cha chở đi rồi đợi đón về. Những chuyến đò qua sông suốt nhiều năm đã hun đúc nên sự bền bỉ và ý chí vượt khó của Khang. “Cha mẹ luôn sát cánh cùng em… nên em càng quyết tâm học tập, không phụ lòng cha mẹ”, Khang chia sẻ.
Trong suy nghĩ của nhiều học sinh, lịch sử thường là môn học nhiều dữ kiện, nhiều mốc thời gian và dễ tạo cảm giác khô khan. Nhưng với Khang, môn học này lại mở ra một thế giới khác.
Điều khiến câu chuyện của Khang trở nên đặc biệt không chỉ nằm ở giải thưởng quốc gia mà còn ở cách em tiếp cận môn lịch sử. Khang không học theo kiểu ghi nhớ máy móc. Em đến với lịch sử bằng cảm xúc, bằng sự tò mò khám phá và cả sự kết nối với quê hương, đất nước.
Với nam sinh này, mỗi trang sử không chỉ là sự kiện hay con số. Đó còn là hình ảnh của những vùng đất, những câu chuyện về các anh hùng dân tộc, về phong tục, tập quán và hành trình hình thành của đất nước qua từng giai đoạn. “Ở mỗi trang sử em như thấy được hình ảnh quê hương, đất nước”, Khang nói.
Có lẽ chính cách học bằng cảm xúc ấy khiến môn lịch sử trở nên gần gũi hơn với em. Thay vì học để nhớ rồi quên sau kỳ thi, Khang chọn cách hiểu bản chất vấn đề, liên kết sự kiện và tự đặt mình vào dòng chảy của lịch sử.
Cô Trần Kim Yến, giáo viên dạy lịch sử Trường THPT Viên An, người trực tiếp ôn luyện cho Khang, cho biết điều khiến cô ấn tượng ở cậu học trò này là tinh thần chủ động học tập. Trong các tiết học, Khang thường xuyên đặt câu hỏi, tranh luận và mở rộng vấn đề. Em luôn muốn hiểu sâu hơn nguyên nhân, bối cảnh và ý nghĩa của từng sự kiện lịch sử. “Niềm đam mê thật sự với môn học cùng tình yêu quê hương, đất nước chính là yếu tố quan trọng giúp Khang tạo nên thành tích đặc biệt này”, cô Yến nói.
Một điểm khác biệt nữa trong hành trình học tập của Khang là việc tận dụng công nghệ để học lịch sử. Ở thời đại số, nam sinh vùng Đất Mũi không giới hạn việc học trong sách giáo khoa hay bài giảng trên lớp. Đối diện lượng kiến thức lớn và nhiều mốc thời gian dễ nhầm lẫn của môn lịch sử, Khang chọn cách hệ thống bằng sơ đồ tư duy, liên kết các sự kiện theo từng giai đoạn để dễ ghi nhớ hơn.
Song song đó, em tận dụng nền tảng học trực tuyến để xem video bài giảng, tìm thêm tài liệu và sử dụng AI để giải thích lại những phần kiến thức khó, đặt câu hỏi mở rộng hoặc luyện đề. Không dừng ở đó, việc học còn được “mềm hóa” bằng nhiều hình thức như xem phim tư liệu, tạo video clip, chơi game lịch sử hay tham gia các tiết học STEM trên lớp.
Điều đáng nói là Khang không xem công nghệ như công cụ thay thế việc học mà là cách giúp bản thân chủ động hơn trong tiếp cận kiến thức. “Nhờ ứng dụng công nghệ, việc học giúp em hiểu sâu và ghi nhớ lâu hơn”, nam sinh nói.
Tuy nhiên, giữa thời đại AI và thông tin tràn ngập, Khang cũng tự đặt ra nguyên tắc rõ ràng, luôn kiểm chứng, đối chiếu thông tin để tránh sai lệch kiến thức lịch sử.
Chương trình do Ban Thường vụ Thành Đoàn TP.HCM phối hợp ban giám đốc ký túc xá sinh viên Lào - Campuchia tổ chức, nằm trong khuôn khổ chương trình “Gia đình Việt với sinh viên Lào, Campuchia đang học tập tại TP.HCM” do Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TP.HCM chủ trì.
Năm 2026, chương trình kết nối 102 gia đình Việt với 177 sinh viên quốc tế, trong đó có 140 sinh viên Lào và 37 sinh viên Campuchia đang học tập tại 16 trường đại học, học viện trên địa bàn TP.HCM.
Không chỉ là sự đồng hành trong học tập và cuộc sống, chương trình còn góp phần giúp các du học sinh có thêm điểm tựa tinh thần khi sinh sống xa quê hương, đồng thời tạo cơ hội để các gia đình Việt tìm hiểu, sẻ chia và lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống.
Phát biểu tại ngày hội, anh Nguyễn Đức Trung - Phó Chủ tịch Hội Sinh viên Việt Nam TP.HCM - cho biết chương trình là dịp tôn vinh những giá trị tốt đẹp của gia đình Việt Nam, đồng thời tạo không gian để các gia đình Việt và sinh viên Lào, Campuchia gặp gỡ, giao lưu, thắt chặt tình cảm.
Theo anh Trung, thông qua những hoạt động ý nghĩa và gần gũi, chương trình góp phần vun đắp tình đoàn kết, hữu nghị đặc biệt giữa Việt Nam, Lào và Campuchia, đồng thời tăng cường sự gắn kết giữa thế hệ trẻ ba nước, từ đó tiếp tục phát huy mối quan hệ hợp tác toàn diện trong tương lai.
Tham gia ngày hội, bạn Homsenmeung Saokham (Lào), sinh viên năm hai Trường đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch, cho biết đây là năm thứ hai bạn học tập tại Việt Nam. Điều để lại nhiều ấn tượng nhất không chỉ là các hoạt động giao lưu sôi nổi, mà còn là sự đón tiếp chân thành, gần gũi từ các gia đình Việt.
"Mình thấy chương trình rất vui, việc cùng tham gia những hoạt động như thế này giúp mình cảm thấy gần gũi hơn với văn hoá nước, như được trở thành một thành viên trong đại gia đình", Saokham chia sẻ.
Ngày hội năm nay diễn ra với nhiều hoạt động giao lưu văn hóa, trò chơi tập thể và kết nối giữa các gia đình Việt với lưu học sinh Lào, Campuchia, góp phần tạo nên không khí ấm áp, thân tình.
Đây cũng là dịp để các du học sinh đang học tập tại TP.HCM hiểu hơn về văn hóa, nếp sống và tình cảm của người Việt, từ đó xây dựng những kỷ niệm đẹp trong quãng thời gian học tập xa quê.
Ngày 4-6, Trường đại học Đà Lạt cho biết Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có quyết định bổ nhiệm tiến sĩ Mai Minh Nhật, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch hội đồng trường Trường đại học Đà Lạt nhiệm kỳ 2024 - 2029, giữ chức Hiệu trưởng Trường đại học Đà Lạt, thời gian giữ chức là 5 năm.
Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng có quyết định để PGS.TS Lê Minh Chiến thôi giữ chức vụ hiệu trưởng, nghỉ hưu theo quy định.
Trước đó vào đầu tháng 5-2026, Trường đại học Đà Lạt đã tổ chức các hội nghị thực hiện quy trình bổ nhiệm hiệu trưởng có sự tham dự, giám sát trực tiếp của đoàn công tác Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Tiến sĩ Mai Minh Nhật (43 tuổi, quê Gia Lai - Bình Định cũ) có nhiều năm kinh nghiệm trong vai trò Phó hiệu trưởng Trường đại học Đà Lạt trước khi được bổ nhiệm giữ chức Hiệu trưởng. Ông cũng là người được tín nhiệm bầu giữ chức Chủ tịch hội đồng trường nhiệm kỳ 2024 - 2029.
Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng ban hành các quyết định tái bổ nhiệm chức vụ Phó hiệu trưởng Trường đại học Đà Lạt đối với PGS.TS Nguyễn Tất Thắng, TS Trần Hữu Duy và PGS.TS Nguyễn Văn Ngọc.
Công văn ngày 14-7 của Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các trường sử dụng dữ liệu đã được thí sinh và/hoặc các đơn vị cập nhật trên hệ thống hỗ trợ tuyển sinh chung gồm chứng chỉ ngoại ngữ, chứng chỉ SAT... để thực hiện xét tuyển theo quy định tại quy chế tuyển sinh.
Theo cán bộ tuyển sinh của các trường, yêu cầu trên của Bộ Giáo dục và Đào tạo trái với quy định trước đây của bộ.
Trong hướng dẫn tuyển sinh đại học 2026, Bộ nêu rõ thí sinh nộp hồ sơ minh chứng xét tuyển tại cơ sở đào tạo thực hiện theo hướng dẫn của các trường. Trường hợp cơ sở đào tạo có tổ chức các hình thức đăng ký xét tuyển riêng, nộp hồ sơ và các minh chứng trực tiếp hoặc trực tuyến tại trường.
Bên cạnh đó, theo kế hoạch triển khai công tác tuyển sinh đại học năm 2026, Bộ quy định thí sinh cung cấp chứng chỉ ngoại ngữ, SAT… phục vụ xét tuyển và điểm tiếp nhận của các sở giáo dục và đào tạo rà soát các chứng chỉ trước 17h ngày 20-6.
Do vậy, với yêu cầu sử dụng dữ liệu về chứng chỉ quốc tế từ hệ thống chung của Bộ khiến các trường, đặc biệt là các trường tốp trên lo lắng. Vì thực tế qua rà soát đã phát hiện hàng trăm chứng chỉ không hợp lệ, nếu đưa vào xét, chỉ cần lệch mức điểm rất nhỏ cũng làm kết quả xét tuyển thay đổi lớn.
Năm nay, hàng loạt trường đại học yêu cầu thí sinh nộp minh chứng xét tuyển (chứng chỉ ngoại ngữ quốc hoặc SAT) trên cổng tuyển sinh của trường hoặc trực tiếp tại trường đại học như: Y Dược TP.HCM, Công nghiệp TP.HCM, Luật TP.HCM, Kinh tế TP.HCM cùng các trường thành viên Đại học Quốc gia TP.HCM (Kinh tế - Luật, Bách khoa, Khoa học xã hội và Nhân văn)…
Đối với phương thức xét tuyển kết hợp với chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế hoặc chứng chỉ SAT, các trường đều yêu cầu thí sinh nộp bản chứng chỉ để sơ tuyển. Nhà trường có trách nhiệm rà soát, thẩm định và xác minh tính hợp lệ của các chứng chỉ theo đúng điều kiện đã công bố.
"Nếu chỉ dựa trên dữ liệu khai báo của thí sinh trên hệ thống của Bộ mà chưa xác minh thì việc đưa những chứng chỉ đó vào xét tuyển là không đảm bảo tính chính xác. Trường hợp thí sinh trúng tuyển nhưng sau đó bị phát hiện sử dụng chứng chỉ không hợp lệ trong quá trình hậu kiểm sẽ buộc phải hủy kết quả trúng tuyển, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến công tác tuyển sinh" - đại diện một trường nói.
Trong thông báo về việc nhận chứng chỉ ngoại ngữ, SAT, Trường đại học Y Dược TP.HCM lưu ý không giải quyết đối với hồ sơ gửi đến sau 17h ngày 26-6. Trường công bố danh sách 2.288 thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ, kết quả kỳ thi SAT đạt yêu cầu năm 2026. Những thí sinh này có IELTS 6.0, TOEFL iBT 80 điểm hoặc SAT từ 1.340 trở lên và sẽ được cộng điểm khuyến khích trong xét tuyển.
Trước đó, trường nhiều lần công bố các danh sách với hàng trăm thí sinh nộp bản sao chứng chỉ ngoại ngữ năm 2026 qua đường bưu điện không đúng quy định như bản photocopy chứng chỉ ngoại ngữ không có chứng thực, không đạt ngưỡng được cộng điểm…
Nhiều trường khác cũng cho biết qua rà soát, kiểm tra chứng chỉ ngoại ngữ nộp về trường đều phát hiện có nhiều thí sinh không đạt yêu cầu về ngưỡng được cộng điểm hoặc chứng chỉ quốc tế không còn hiệu lực theo quy định…
Ông Nguyễn Anh Dũng - Phó vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học - cho biết những năm trước có nhiều thí sinh tải lên các minh chứng không phù hợp làm nhiễu dữ liệu hệ thống, nên năm nay Bộ yêu cầu các sở giáo dục và đào tạo trực tiếp tiếp nhận và xác thực chứng chỉ ngoại ngữ.
Theo PGS.TS Bùi Hoài Thắng - Trưởng phòng đào tạo Trường đại học Bách khoa (Đại học Quốc gia TP.HCM), năm nay các sở tham gia kiểm tra chứng chỉ ngoại ngữ, SAT đã giúp các trường đại học thuận lợi hơn rất nhiều.
"Năm ngoái, đến ngày xét tuyển trường còn nhận hơn 7.000 chứng chỉ ngoại ngữ cần thẩm tra, vô cùng vất vả. Nếu chứng chỉ thí sinh tự khai trên hệ thống không qua thẩm tra thì rủi ro rất lớn nếu các trường sử dụng khi xét tuyển", ông Thắng nói.
