Bộ Quốc phòng Nga ngày 7.5 cho biết lực lượng nước này đã phá hủy 570 máy bay không người lái (UAV) của Ukraine tập kích nhiều vùng lãnh thổ Nga trong ngày 7.5, trong đó có hàng chục UAV hướng đến thủ đô Moscow.
Kyiv Post dẫn thông tin từ các kênh tình báo nguồn mở cho biết UAV Ukraine đã nhằm mục tiêu vào khu phức hợp sản xuất và hậu cần Nara ở phía tây nam Moscow. Các nguồn tin cho biết đây là cơ sở được quân đội Nga dùng để cất giữ và phân phối hàng hóa quân sự cho lực lượng vũ trang Nga.
Trong rạng sáng 7.5, nhiều vụ nổ và hoạt động phòng không đã được ghi nhận tại Moscow, các tỉnh Bryansk, Tver, Rostov, Samara và Tula của Nga.
Quân đội Ukraine cũng đã nhận trách nhiệm vụ tấn công nhà máy lọc dầu ở tỉnh Perm của Nga ngày 7.5. Perm nằm ở dãy núi Ural và đây là một trong số ít cuộc tấn công của Kyiv vào sâu lãnh thổ Nga.
Cũng trong tuyên bố ngày 7.5, Bộ Quốc phòng Nga cho biết các đơn vị nước này đã gây thiệt hại cho các cơ sở hạ tầng giao thông vận tải được quân đội Ukraine sử dụng. Ở chiều ngược lại, Kyiv cho biết đã đánh chặn 92 trong số 100 UAV Nga tấn công trong đêm ngày 6.5, rạng sáng 7.5.
Giao tranh diễn ra trong bối cảnh hai bên đưa ra những mốc thời gian ngừng bắn lệch nhau. Ukraine tuyên bố lệnh ngừng bắn đơn phương vào ngày 6 – 7.5 và đã cáo buộc Nga vi phạm, trong khi Moscow thông báo ngừng bắn diễn ra vào ngày 8 – 9.5. Nga cũng cảnh báo cứng rắn nếu Kyiv cố ý phá hoại buổi lễ duyệt binh mừng Ngày Chiến thắng 9.5 của Nga.
Nga và Ukraine không bình luận về tuyên bố của đối thủ. Hai bên cũng thường phủ nhận tấn công dân thường và hạ tầng dân sự.
Trong diễn biến liên quan, Bộ Quốc phòng Nga ngày 7.5 cáo buộc Ukraine đã sử dụng không phận Latvia để phóng UAV tấn công thành phố St. Petersburg của Nga, vài giờ sau khi Latvia thông tin về trường hợp UAV từ Nga, theo The Moscow Times.
Bộ Quốc phòng Latvia cũng thông tin về 2 UAV rơi xuống lãnh thổ Latvia và một chiếc tại thị trấn Rezekne. Quân đội Latvia cho biết UAV này nhiều khả năng của Ukraine, đang bay đến mục tiêu ở Nga thì bị vô hiệu hóa.
Trong ngày 6.5, Nga cảnh báo sẽ tiến hành một cuộc tấn công lớn vào trung tâm thủ đô Kyiv nếu Ukraine gây hấn vào ngày 9.5. Moscow cũng gửi công hàm cho các cơ quan ngoại giao nước ngoài ở Kyiv và yêu cầu sơ tán.
Phản hồi trước tuyên bố của Moscow, người phát ngôn Ủy ban châu Âu Anouar El Anouni ngày 7.5 khẳng định Liên minh châu Âu (EU) vẫn giữ lập trường hiện diện tại Kyiv và sẽ không sơ tán nhân viên ngoại giao, theo Ukrainska Pravda.
“Cuộc tấn công của Nga dường như là chuyện hằng ngày ở Kyiv và những nơi khác tại Ukraine. Những năm qua, Nga đã gây thiệt hại cho các phái bộ ngoại giao ở Kyiv, bao gồm phái đoàn EU”, ông Anouni nói.
Moscow chưa phản hồi về phát ngôn trên từ đại diện EU.
Reuters ngày 7.5 đưa tin trưởng đoàn đàm phán Ukraine Rustem Umerov đã đến thành phố Miami, Mỹ để trao đổi với đại diện Washington nhằm thúc đẩy tiến trình đàm phán chấm dứt xung đột Nga – Ukraine vốn đang bị chững lại.
Viết trên mạng xã hội X, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nói rằng đã chỉ đạo ông Umerov thảo luận về phương án trao đổi tù binh Nga – Ukraine và xúc tiến nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt xung đột.
“Chúng tôi liên tục liên lạc với phía Mỹ và nắm rõ các cuộc tiếp xúc cần thiết từ các đối tác của chúng tôi với phía Nga”, ông Zelensky viết, cho biết thêm ông Umerov đã nhận “một số chỉ thị cụ thể liên quan đến an ninh” trong vấn đề hợp tác song phương với Mỹ.
Lần gần nhất đàm phán 3 bên Mỹ – Nga – Ukraine diễn ra là vào tháng 2. Kể từ đó, các cuộc đàm phán chỉ diễn ra dưới hình thức song phương, giữa Mỹ với đại diện Nga hoặc Ukraine.
Eo biển Hormuz vẫn gần như trong tình trạng tắc nghẽn lưu thông. Có rất nhiều điều khiến các thuyền trưởng lo ngại khi phải vượt qua khu vực này: UAV, tên lửa, xuồng cao tốc, thủy lôi.
Nhưng giờ đây, khu vực xuất hiện thêm một mối đe dọa mới: tàu ngầm mini Ghadir. Chuẩn đô đốc Shahram Irani, Tư lệnh Hải quân Cộng hòa Hồi giáo Iran (IRIN), gần đây gọi chúng là “những chú cá heo của vịnh Ba Tư” và cho biết chúng hiện đã được triển khai. Các tàu này thuộc IRIN, hải quân chính quy, chứ không phải Hải quân Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGCN), lực lượng kiểm soát các xuồng tấn công cao tốc mặt nước.
Dù chúng thực sự đã được triển khai hay chưa thì hiệu ứng răn đe vẫn như nhau. Iran sở hữu khoảng 20 tàu ngầm diesel - điện cỡ nhỏ loại này. Chúng nhỏ hơn nhiều so với tàu ngầm thông thường: dài 29m, lượng giãn nước khoảng 150 tấn và thủy thủ đoàn chỉ có 7 người. Chúng có thể hoạt động tuần tra trên biển từ 7-10 ngày, thậm chí lâu hơn nếu nằm im dưới đáy biển và tắt phần lớn hệ thống.
Ghadir được trang bị 2 ngư lôi hạng nặng cùng thủy lôi. Nếu khai hỏa, nó có thể sẽ đánh chìm được mục tiêu. Điều này không giống UAV hay tên lửa vốn thường chỉ gây hư hại, hoặc xuồng tấn công nhanh chỉ gây cháy, hay thủy lôi bám thân tàu chỉ tạo lỗ thủng; các quả ngư lôi này có thể bẻ gãy thân tàu và kéo nó xuống đáy biển.
Theo cựu sĩ quan Anh Tom Sharpe, người từng hoạt động tại vịnh Oman khi tại ngũ, các tàu ngầm mini của Iran phối hợp rất chặt chẽ với nhau, chứ không hoạt động đơn lẻ.
Dù có thể lặn như tàu ngầm thông thường và hoạt động ở độ sâu kính tiềm vọng với ống thông hơi nổi lên để chạy động cơ diesel sạc pin, chúng dành phần lớn thời gian ở ngay dưới mặt nước, gần như hoạt động như tàu bán chìm.
Trong trạng thái này, chúng vẫn có thể chạy động cơ diesel bình thường trong khi độ ồn âm thanh cực thấp. Tín hiệu sóng âm phản xạ (sonar) của chúng rất nhỏ và lớp sơn lại cùng màu với mặt nước. Việc một phần thân nổi lên khiến chúng dễ bị radar phát hiện hơn, đặc biệt từ trên không, nhưng tín hiệu này vẫn rất nhỏ.
Việc hạ một tàu ngầm mini như vậy trên biển không dễ dàng vì mục tiêu quá nhỏ, khiến xảy ra khả năng ngư lôi đối thủ bị chệch hướng rất cao.
Giống mọi tàu ngầm không dùng năng lượng hạt nhân khác, tàu Iran có những hạn chế khi cơ động vào vị trí tấn công. Chúng đi càng nhanh thì càng ồn, tiêu hao pin càng lớn và phải nổi lên để sạc pin thường xuyên hơn. Tất cả những điều này làm tăng mức độ dễ bị phát hiện.
Mặt khác, chúng có một chân vịt đặc biệt dễ nhận thấy trên thân tàu, cho phép lơ lửng gần như không gây tiếng động theo dòng chảy tại tuyến phân luồng giao thông Hormuz.
Giới quan sát đưa ra giả định rằng các tàu ngầm mini này có thể hoạt động trong vùng nước rất nông ngoài khơi Oman. Các tàu ngầm mini có thể ngồi chờ mục tiêu tự tiến tới, từ đó khắc phục điểm yếu lớn nhất của tàu ngầm phi hạt nhân: tốc độ dưới nước không duy trì được lâu.
Mối đe dọa từ những tàu này tạo ra sức mạnh răn đe cho Iran vì nếu đối thủ không chắc chắn liệu chúng có hiện diện hay không, họ sẽ không thể chấp nhận rủi ro để di chuyển vào khu vực này. Điều đó có thể khiến cho một hải quân mạnh áp đảo so với Iran phải suy nghĩ kỹ nếu thực sự muốn di chuyển qua Hormuz.
Theo Hãng tin AFP mô tả, ông Trump xuất hiện tại công trường giữa tiếng búa, cưa và máy móc xây dựng. Ông dẫn các phóng viên tham quan khu vực thi công phần tầng hầm bằng bê tông của dự án ngày 19-5.
"Đây là món quà dành cho Hợp chủng quốc Hoa Kỳ", ông Trump nói khi đứng cạnh hàng rào màu vàng ở mép khu vực xây dựng.
"Đây hoàn toàn là tiền của tôi và tiền từ các nhà tài trợ. Miễn thuế", Tổng thống Trump nói thêm.
Tuy nhiên, đề xuất phân bổ 1 tỉ USD tiền thuế cho hạng mục an ninh liên quan đến dự án phòng khiêu vũ của ông Trump đang vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ phe Dân chủ. Vấn đề này cũng được sử dụng để công kích Đảng Cộng hòa trước cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11.
Ông Trump cho biết dự án có sáu tầng ngầm bên dưới, dự kiến bố trí các cơ sở quân sự, trung tâm nghiên cứu và cả bệnh viện.
"Phòng khiêu vũ sẽ trở thành lớp lá chắn bảo vệ hoàn toàn những gì diễn ra bên dưới", ông Trump nói.
Tổng thống Trump "khoe" hệ thống an ninh tại công trình sẽ đủ khả năng đối phó các mối đe dọa từ trên không. Theo ông, nếu máy bay không người lái (drone) lao vào, chúng sẽ bị "bật ngược" khỏi mái của phòng khiêu vũ. Ông cũng nhận định khu vực này sẽ là vị trí phù hợp để bố trí các tay súng bắn tỉa.
Bằng phong cách của một nhà phát triển bất động sản, ông Trump còn nói chi tiết về thiết kế công trình, trong đó một mặt tiền được lấy cảm hứng từ Hy Lạp cổ đại và mặt còn lại theo phong cách La Mã.
Ông Trump nhiều lần khẳng định chi phí xây dựng phòng khiêu vũ - hiện tăng gấp đôi so với mức ước tính ban đầu 200 triệu USD - sẽ do các nhà tài trợ tư nhân chi trả, gồm những người ủng hộ giàu có và nhiều tập đoàn.
Tuy nhiên, các chỉ trích cho rằng người nộp thuế Mỹ cuối cùng vẫn sẽ phải gánh chi phí và dự án này, cùng nhiều kế hoạch cải tạo khác tại thủ đô Washington bị xem là thiếu nhạy cảm trong bối cảnh chiến sự với Iran làm chi phí sinh hoạt tăng mạnh.
Tuần trước, ông Trump thẳng thừng tuyên bố ông "không nghĩ về tình hình tài chính của người Mỹ" khi nói về cuộc chiến với Iran, đồng thời khẳng định ưu tiên của ông là ngăn Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân.
Phe đối lập hiện đang dùng phát biểu này để chỉ trích ông Trump là xa rời thực tế, trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa kỳ - cuộc bỏ phiếu quyết định đảng nào kiểm soát Quốc hội Mỹ - chỉ còn chưa đầy 6 tháng nữa sẽ diễn ra.
