Theo trang tin Astra ngày 16.5, một vụ hỏa hoạn đã bùng phát tại nhà máy Nevinnomyssk Azot ở vùng Stavropol phía nam nước Nga sau một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV).
Nhà máy này là một trong những cơ sở sản xuất phân bón khoáng và hóa chất lớn nhất của Nga, được sử dụng trong sản xuất thuốc nổ. Ông Andrii Kovalenko, quan chức Hội đồng An ninh và Quốc phòng quốc gia Ukraine, trước đó đã mô tả cơ sở này là “một thành phần quan trọng” của tổ hợp công nghiệp quốc phòng Nga.
Cuộc tấn công diễn ra trong bối cảnh Ukraine tiếp tục chiến dịch tấn công bằng UAV tầm xa nhắm vào những cơ sở hạ tầng quân sự và công nghiệp của Nga, theo trang The Kyiv Independent.
Nhà máy Nevinnomyssk Azot sản xuất tới 1 triệu tấn amoniac và hơn 1 triệu tấn amoni nitrat mỗi năm, những nguyên liệu được sử dụng trong sản xuất thuốc nổ và đạn pháo.
Kênh Telegram Exilenova Plus của Ukraine đăng tải đoạn video được mô tả là cảnh cháy tại nhà máy, đồng thời cho biết thêm rằng người dân địa phương cho biết đã nghe thấy nhiều tiếng nổ trong đêm.
Nhà máy này nằm cách biên giới Ukraine khoảng 250 km, trong tầm hoạt động của UAV tầm xa của Ukraine.
Bộ Quốc phòng Nga ngày 16.5 cho biết rằng các đơn vị phòng không và tác chiến điện tử đã đánh chặn 138 UAV của Ukraine trong đêm trên 15 khu vực của Nga. Vùng Stavropol không được đề cập trong thông cáo.
Thống đốc vùng Stavropol Krai, ông Vladimir Vladimirov, xác nhận khu vực này đã bị tấn công bằng UAV, đồng thời khẳng định hệ thống phòng không Nga đã “đẩy lùi cuộc tấn công của UAV đối phương”.
Hãng RIA ngày 16.5 dẫn thông cáo của Bộ Quốc phòng Nga cho biết quân đội nước này đã giành quyền kiểm soát các làng Borova và Kutkivka ở tỉnh Kharkiv của Ukraine.
Ukraine chưa lập tức bình luận về thông tin trên. Giới chức Ukraine ngày 16.5 cho hay lực lượng Nga tập kích tại nhiều nơi ở Ukraine khiến ít nhất 3 người thiệt mạng và 63 người bị thương trong vòng 24 giờ trước đó.
Theo Không quân Ukraine, Nga đã phóng 294 UAV trong đêm, 269 chiếc trong số đó đã bị bắn hạ. Có 20 UAV đánh trúng trực tiếp tại 15 địa điểm, trong khi mảnh vỡ rơi xuống được ghi nhận tại 9 địa điểm khác.
Nga chưa bình luận về thông tin trên. Hai bên trước nay luôn bác bỏ cáo buộc tấn công nhằm vào dân thường.
Ngày 16.5, cơ quan chức năng Ukraine cho biết đã hồi hương 528 thi thể mà Nga thông báo có thể thuộc về các binh sĩ Ukraine.
“Các điều tra viên thuộc cơ quan thực thi pháp luật, phối hợp với đại diện từ các viện pháp y, sẽ thực hiện mọi bước cần thiết để xác định danh tính hài cốt được hồi hương”, phía Ukraine cho biết.
Hôm 8.5, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Nga và Ukraine sẽ ngừng bắn trong ba ngày từ 9-11.5, cũng như việc trao đổi 1.000 tù nhân từ mỗi bên.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky xác nhận rằng việc trao đổi tù nhân hôm 15.5 đánh dấu giai đoạn đầu tiên của cuộc trao đổi mà ông Trump đã công bố.
Điện Kremlin ngày 16.5 thông báo Tổng thống Nga Vladimir Putin sẽ thăm Trung Quốc vào ngày 19 và 20.5, chỉ ít ngày sau chuyến thăm Bắc Kinh của Tổng thống Trump.
Trong chuyến công du sắp tới, Tổng thống Putin sẽ thảo luận với Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình về cách “thắt chặt quan hệ đối tác toàn diện và hợp tác chiến lược” giữa Moscow và Bắc Kinh, theo AFP dẫn thông báo từ Điện Kremlin.
Cũng theo thông báo này, hai nhà lãnh đạo sẽ “trao đổi quan điểm về các vấn đề quốc tế và khu vực quan trọng” và ký một tuyên bố chung khi kết thúc cuộc hội đàm.
Trong khuôn khổ chuyến thăm, Tổng thống Putin cũng dự kiến sẽ thảo luận về hợp tác kinh tế và thương mại với Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường.
Trong một tuyên bố được công bố vào tối 13.4, Toàn quyền Tuvalu Tofiga Vaevalu Falani nói rằng tình trạng khẩn cấp sẽ chỉ giới hạn ở Funafuti, hòn đảo chính của quốc gia này, theo AFP.
Quyết định được đưa ra trong bối cảnh sự bất ổn ngày càng gia tăng trong hệ thống sản xuất và phân phối điện, cùng với những rủi ro đối với nguồn cung nhiên liệu, đe dọa đến việc cung cấp các dịch vụ thiết yếu một cách đáng tin cậy ở Funafuti, theo tuyên bố.
Funafuti là nơi đặt thủ đô của Tuvalu và là nơi sinh sống của khoảng 2/3 trong tổng số 10.000 công dân của quốc gia Thái Bình Dương này.
Ông Falani cho hay Funafuti có vai trò trung tâm trong việc quản lý quốc gia và cung cấp dịch vụ, và cần phải được bảo vệ.
Ông nhấn mạnh việc ban bố tình trạng khẩn cấp sẽ "cho phép chính phủ hành động phối hợp và ngay lập tức để bảo vệ phúc lợi công cộng, đảm bảo tiếp cận công bằng các dịch vụ thiết yếu và duy trì ổn định quốc gia trong giai đoạn rủi ro cao này".
Tuyên bố tình trạng khẩn cấp cho phép chính phủ kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng nhiên liệu và hạn chế đi lại. Ông Falani cho hay tình trạng khẩn cấp sẽ kéo dài ít nhất 2 tuần.
Tuvalu đang nỗ lực chuyển đổi từ sản xuất điện bằng diesel sang 100% năng lượng mặt trời vào năm 2030, nhưng vẫn chi một phần lớn ngân sách hằng năm cho nhiên liệu hóa thạch.
Vào năm 2021, Tuvalu đã chi tương đương 70% GDP cho nhiên liệu hóa thạch, nhưng con số này hiện đã giảm xuống còn khoảng 25%, theo AFP dẫn tài liệu về ngân sách.
Theo Hãng tin Reuters ngày 3-4, cuộc tuần hành có lộ trình đi qua Đại sứ quán Mỹ ở Cuba. Người tham gia di chuyển bằng xe đạp và xe ba bánh chạy điện - những phương tiện ngày càng phổ biến do tình trạng thiếu nhiên liệu kéo dài.
Cờ và biểu ngữ được giương cao, kêu gọi Mỹ chấm dứt lệnh cấm vận thương mại có từ năm 1962, cũng như các lệnh trừng phạt mới mà Tổng thống Donald Trump áp lên Cuba.
Chủ tịch Cuba Miguel Diaz-Canel được cho là đã xuất hiện tại sự kiện, đón chào đám đông trước khi đoàn diễu hành tiến dọc đại lộ ven biển Malecon.
Dù không phát biểu, sự hiện diện của ông được xem là thông điệp ủng hộ tinh thần đoàn kết và phản kháng trước sức ép bên ngoài.
Các cuộc tuần hành diễn ra trong bối cảnh Washington gia tăng sức ép lên Havana, bao gồm lệnh phong tỏa dầu mỏ bằng cách đe dọa áp thuế lên bất kỳ quốc gia nào bán dầu cho Cuba, được áp đặt vào cuối tháng 1.
Chính sách này khiến tình trạng thiếu nhiên liệu thêm trầm trọng, kéo theo mất điện thường xuyên, phân phối xăng dầu theo định mức, giá nhiên liệu tăng cao và du lịch suy giảm.
"Tôi tin rằng giữa hai chính phủ có thể diễn ra tiến trình đối thoại thực chất, nhưng luật pháp quốc tế và quyền tự chủ của chúng tôi phải được tôn trọng" - Sheila Ibatao, sinh viên luật tại Havana tham gia cuộc tuần hành, cho biết.
"Chúng tôi có rất nhiều điều cần bảo vệ" - Daniel Martinez, sinh viên 18 tuổi cổ vũ đoàn người gần Đại sứ quán Mỹ, chia sẻ với Hãng tin AFP. "Càng đoàn kết, chúng tôi càng mạnh mẽ hơn".
Đáng chú ý, cuộc tuần hành lần này có quy mô nhỏ hơn các sự kiện trước, phần nào phản ánh những hạn chế do khủng hoảng năng lượng gây ra khi việc di chuyển và giao thông công cộng tại Cuba bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Gần đây, chính quyền ông Trump phát đi một số tín hiệu nới lỏng khi cho phép tàu chở dầu mang cờ Nga cập cảng Cuba, vận chuyển khoảng 730.000 thùng dầu thô với lý do viện trợ nhân đạo.
Nga cũng cho biết đang chuẩn bị gửi thêm một tàu dầu khác - động thái được kỳ vọng sẽ giúp kinh tế Cuba có thêm dư địa phục hồi trong thời gian tới.
Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 14/5, Tổng thống Donald Trump cho biết “Chủ tịch Tập Cận Bình rất khéo léo khi đề cập đến việc Mỹ từng là một quốc gia suy yếu”.
Theo ông Trump, nhà lãnh đạo Trung Quốc có lẽ đang ám chỉ “những tổn thất to lớn mà Mỹ phải gánh chịu trong 4 năm dưới thời chính quyền Tổng thống Joe Biden, và về điểm này, ông Tập hoàn toàn đúng”.
Tuy nhiên, Tổng thống Trump nhấn mạnh “sự trỗi dậy đáng kinh ngạc mà Mỹ đã thể hiện với thế giới trong 16 tháng ngoạn mục dưới thời chính quyền Trump”.
Ông Trump đề cập đến “thị trường chứng khoán và quỹ hưu trí Mỹ đạt mức cao kỷ lục, chiến thắng quân sự và mối quan hệ phát triển mạnh mẽ ở Venezuela, sự phá hủy quân sự đối với Iran (sẽ còn tiếp tục!), quân đội mạnh nhất thế giới từ trước đến nay, cường quốc kinh tế trỗi dậy, với kỷ lục 18 nghìn tỷ USD được các quốc gia khác đầu tư vào Mỹ, thị trường việc làm tốt nhất trong lịch sử Mỹ, với số người làm việc tại Mỹ hiện nay nhiều hơn bao giờ hết, chấm dứt chính sách DEI tàn phá đất nước, và rất nhiều điều khác mà không thể liệt kê hết được”.
Tổng thống Trump cho biết Chủ tịch Tập Cận Bình đã chúc mừng ông về “rất nhiều thành tựu to lớn” mà Mỹ đã đạt được chỉ trong “thời gian ngắn”. Ông Trump cũng bày tỏ hy vọng mối quan hệ giữa Mỹ và Trung Quốc sẽ mạnh mẽ và tốt đẹp hơn.
“2 năm trước, thực tế, chúng ta là một quốc gia đang suy thoái. Về điều này, tôi hoàn toàn đồng ý với Chủ tịch Tập Cận Bình! Nhưng giờ đây, Mỹ là quốc gia sôi động nhất trên thế giới, và hy vọng mối quan hệ của chúng ta với Trung Quốc sẽ mạnh mẽ và tốt đẹp hơn bao giờ hết!”, ông Trump nhấn mạnh.
Thiết lập quan hệ ổn định chiến lược mang tính xây dựng
Trong bài phát biểu trước khi bắt đầu cuộc hội đàm với Chủ tịch Tập Cận Bình tại Bắc Kinh ngày 14/5, Tổng thống Trump cũng nhấn mạnh “mối quan hệ giữa Trung Quốc và Mỹ sẽ tốt đẹp hơn bao giờ hết”.
Tổng thống Trump ca ngợi “mối quan hệ tuyệt vời” giữa hai bên, đồng thời nói rằng ông “rất kính trọng” Chủ tịch Tập Cận Bình và Trung Quốc, ca ngợi ông là một “nhà lãnh đạo vĩ đại”.
Ông Trump nói thêm rằng phái đoàn Mỹ mong muốn thảo luận về thương mại song phương, nhấn mạnh “vinh dự” của phái đoàn Mỹ khi đến thăm Trung Quốc.
Tổng thống Trump cho biết nhóm các nhà lãnh đạo doanh nghiệp hàng đầu mà ông đưa đến Trung Quốc, bao gồm Giám đốc điều hành Tesla Elon Musk, Giám đốc điều hành Nvidia Jensen Huang và Giám đốc điều hành Apple Tim Cook, đến đây để “bày tỏ sự kính trọng” và xây dựng hoạt động kinh doanh tại quốc gia này.
Tổng thống Trump sau đó nhấn mạnh rằng cuộc hội đàm của ông với Chủ tịch Tập Cận Bình "rất tốt đẹp", đồng thời gọi Trung Quốc là một đất nước tươi đẹp.
Về phần mình, Chủ tịch Tập Cận Bình cho biết Trung Quốc và Mỹ đã nhất trí xây dựng mối quan hệ mang tính xây dựng, chiến lược và ổn định như một định hướng mới cho quan hệ song phương.
"Cùng với Tổng thống Trump, chúng tôi đã nhất trí thiết lập “quan hệ ổn định chiến lược mang tính xây dựng giữa Trung Quốc và Mỹ” như một định hướng mới cho quan hệ Trung - Mỹ", ông Tập Cận Bình phát biểu tại cuộc gặp với Tổng thống Trump.
Theo Chủ tịch Tập Cận Bình, Trung Quốc và Mỹ nên sử dụng hiệu quả hơn các kênh tương tác giữa lực lượng vũ trang hai nước. Ông nêu rõ hai nước cũng nên mở rộng hợp tác trong thương mại, y tế, nông nghiệp, du lịch và thực thi pháp luật.
Nhà lãnh đạo Trung Quốc cũng nói rằng Mỹ "nên tiếp cận vấn đề Đài Loan hết sức thận trọng".
Trong ngày đầu tiên của chuyến thăm tới Trung Quốc, Tổng thống Trump đã cùng hội đàm với Chủ tịch Tập Cận Bình và trao đổi về nhiều vấn đề quan trọng.
Hai nhà lãnh đạo cũng cùng nhau tản bộ tại khu di tích Thiên Đàn ở Bắc Kinh và dự tiệc tối chiêu đãi do Chủ tịch Trung Quốc chủ trì.
Vào ngày 15/5, Tổng thống Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình dự kiến sẽ dùng tiệc trà và ăn trưa cùng nhau, trước khi nhà lãnh đạo Mỹ kết thúc chuyến thăm và về nước.
