Thế nhưng, ngày càng có những trường hợp chỉ cần cầm điện thoại lên đã thấy choáng, buồn nôn hoặc mệt mỏi, thậm chí sợ cầm vào điện thoại.
Chị N.T.M. (40 tuổi, nhân viên văn phòng tại Hà Nội) chia sẻ khoảng vài tháng gần đây, chị bắt đầu gặp tình trạng rất khó chịu: “Cứ cầm điện thoại lên là tôi thấy buồn nôn, chóng mặt, tay tê như kiến bò, nhiều lúc còn sợ không dám dùng nữa”.
Trước đó, chị M. có tiền sử đau cột sống cổ do đặc thù công việc phải ngồi máy tính nhiều giờ mỗi ngày. Ngoài thời gian làm việc, chị vẫn thường xuyên sử dụng điện thoại để trao đổi công việc và giải trí.
“Ban đầu chỉ là mỏi cổ, rồi dần dần mỗi lần nhìn vào điện thoại lâu là thấy choáng nhẹ. Sau này chỉ cần cầm lên thôi cũng đã thấy khó chịu”, chị chia sẻ.
Tình trạng này khiến công việc của chị bị ảnh hưởng đáng kể, khi nhiều lúc chị phải trì hoãn trả lời tin nhắn, hạn chế sử dụng điện thoại dù công việc yêu cầu liên tục.
BS Ngô Văn Quốc – trưởng khoa ngoại chấn thương Bệnh viện Lê Văn Thịnh (TP.HCM) – cho biết hiện nay số lượng bệnh nhân bị đau cổ vai gáy đến phòng khám xương khớp tăng dần theo từng năm và có xu hướng trẻ hóa.
Nếu quan sát kỹ sẽ thấy việc đau cổ, đau lưng do dùng máy tính, điện thoại trong tư thế xấu còn ảnh hưởng đến cả dáng đi, dáng ngồi. Những bệnh nhân này thường kèm theo gù lưng và người có xu hướng cúi người ra phía trước.
BS Nguyễn Tiến Lộc – khoa ngoại chấn thương Bệnh viện Lê Văn Thịnh – cũng giải thích cầm điện thoại trong thời gian dài khiến mắt đã quen với khoảng cách nhìn gần, nên khi vừa ngưng dùng để làm việc khác, mắt người dùng cần khoảng thời gian ngắn để thích nghi với sự thay đổi khoảng cách nhìn, dẫn đến tình trạng chóng mặt, buồn nôn do não bộ đang thích nghi với sự thay đổi.
Ngoài ra, trong thời gian dài cầm điện thoại ở một tư thế cũng khiến các gân ở cổ bàn tay phải gồng cứng liên tục để giữ màn hình ổn định. Điều này góp phần làm tăng áp lực ở cổ tay, gây ra tình trạng tê tay như người bị bệnh “hội chứng ống cổ tay”.
Đây là loại bệnh thường gặp ở những người phải lao động bằng bàn tay liên tục như thợ hớt tóc, nghệ sĩ dương cầm.
Với một số người bệnh có cảm giác khó chịu ngay khi cầm điện thoại, BS Lộc cho hay cảm giác “khó chịu” này có thể đến từ nhiều nguyên nhân. Tuy nhiên nếu “khó chịu” đến từ bàn tay thì nguyên nhân lớn nhất là do người bệnh mắc phải bệnh hội chứng ống cổ tay như đề cập.
Khi cúi đầu nhìn điện thoại, các cơ ở vùng cổ sẽ phải gồng cứng liên tục để đảm bảo đầu và cổ được giữ ổn định. Sau nhiều giờ dùng điện thoại, người dùng sẽ có cảm giác mỏi cổ do các cơ kể trên bị quá tải.
Đáng lưu tâm, với các video ngắn thường đánh vào tâm lý “thỏa mãn nhanh” của người dùng, chúng ta dễ dồn sự tập trung vào màn hình trong thời gian dài mà quên mất mình đang sử dụng điện thoại ở tư thế không tốt.
Với hiện tượng “cứ cầm điện thoại lên là buồn nôn, mệt, tê tay, thậm chí sợ sử dụng điện thoại” – chia sẻ với Tuổi Trẻ, ThS Hoàng Trọng Lân, chuyên gia tâm lý lâm sàng, cho rằng bên cạnh vấn đề bệnh lý cơ thể, tình trạng này có thể còn do yếu tố tâm lý.
Theo ThS Lân, ở những người có tiền sử đau cột sống cổ, việc duy trì tư thế cúi đầu trong thời gian dài khi dùng điện thoại có thể gây chèn ép thần kinh, rối loạn tuần hoàn vùng cổ – đầu. Hệ quả là xuất hiện các triệu chứng như tê tay, chóng mặt, buồn nôn.
Đáng chú ý, khi những trải nghiệm khó chịu này lặp lại nhiều lần, não bộ có thể hình thành một “liên kết có điều kiện”. Ông Lân cho biết từng tiếp nhận một trường hợp điển hình, một nhân viên văn phòng sau thời gian dài bị đau cổ vai gáy, mỗi lần dùng điện thoại đều thấy choáng nhẹ và buồn nôn.
Ban đầu đây là phản ứng sinh lý do tư thế. Tuy nhiên về sau dù đã điều chỉnh tư thế và chỉ sử dụng trong thời gian ngắn, người này vẫn xuất hiện cảm giác khó chịu và dần né tránh việc sử dụng điện thoại.
“Điều này cho thấy yếu tố thể chất có thể là nguyên nhân khởi phát nhưng yếu tố tâm lý lại góp phần duy trì và làm trầm trọng thêm triệu chứng”, ông Lân phân tích. Theo đó, một “vòng xoắn” có thể hình thành trải nghiệm khó chịu khiến não ghi nhớ, từ đó sinh ra lo âu dự đoán; lo âu lại làm tăng phản ứng sinh lý khiến triệu chứng rõ hơn và dẫn đến né tránh.
Theo chuyên gia, nếu không được can thiệp kịp thời, tình trạng này có thể tiến triển thành rối loạn lo âu. Người gặp vấn đề sẽ dần hạn chế hoặc sợ sử dụng thiết bị, thậm chí né tránh công việc, giao tiếp trực tuyến, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất làm việc và chất lượng cuộc sống.
Người có các dấu hiệu như triệu chứng kéo dài nhiều tuần không giảm, mức độ khó chịu tăng dần, xuất hiện hành vi né tránh hoặc lo lắng rõ rệt khi nghĩ đến việc sử dụng điện thoại nên tìm đến chuyên gia để được thăm khám. Việc đánh giá sớm giúp phân biệt rõ yếu tố thể chất và tâm lý, từ đó có hướng can thiệp.
Về nguyên tắc xử lý, ông Lân ví cột sống cổ như “nền tảng vật lý”. Nếu nền tảng này gặp vấn đề như sai tư thế, căng cơ hay chèn ép nhẹ cần điều chỉnh tư thế, tập vật lý trị liệu để loại bỏ tín hiệu khó chịu từ cơ thể.
Song song đó cần can thiệp vào “cách não đã học và ghi nhớ trải nghiệm”. Liệu pháp tâm lý, đặc biệt theo hướng nhận thức – hành vi, giúp người bệnh điều chỉnh lại nhận thức và hành vi. Người bệnh có thể tập tiếp xúc lại với điện thoại từng bước, bắt đầu từ thời gian ngắn, ở tư thế đúng và trong trạng thái thư giãn, sau đó tăng dần.
“Hiểu đơn giản là vừa chỉnh lại cơ thể, vừa “dạy lại” não rằng việc sử dụng điện thoại là an toàn. Khi hai quá trình này diễn ra song song, triệu chứng sẽ giảm bền vững”, ông Lân nói.
Theo lời kể của bệnh nhân, trên đường đi làm về, ông bất ngờ cảm thấy có vật lạ bay thẳng vào tai phải. Sau đó xuất hiện tiếng vo ve kèm theo đau tai dữ dội, khiến ông choáng váng, chóng mặt, mất bình tĩnh.
“Tôi chỉ cảm thấy có cái gì đó bay vụt vào tai, rồi đau buốt vùng tai lan lên đỉnh đầu kèm theo ù tai, chóng mặt và nghe thấy tiếng động liên tục trong tai. Càng cố lắc đầu càng đau hơn”, bệnh nhân chia sẻ.
Ngay khi tiếp nhận, các bác sĩ tại khoa Tai Mũi Họng đã nhanh chóng thăm khám. Qua nội soi, bác sĩ phát hiện một con côn trùng (nghi ngờ là ong) còn sống ở sâu trong ống tai phải.
Sau ít phút xử trí, bác sĩ đã gắp thành công dị vật là một con ong vò vẽ có kích thước khoảng 2cm ra ngoài, giúp bệnh nhân thoát khỏi cơn đau và ổn định tâm lý.
Theo ThS.BS Nguyễn Thành Luân, Khoa Tai Mũi Họng, côn trùng chui vào tai là tình huống thường gặp, đặc biệt vào mùa hè hoặc khi di chuyển ngoài trời. Khi vào trong ống tai, côn trùng có thể cử động, cào xước gây chấn thương thành ống tai hoặc màng nhĩ gây đau tai, ù tai, chảy máu, thậm chí ảnh hưởng thính lực nếu xử trí không đúng cách.
Bác sĩ khuyến cáo khi nghi ngờ có dị vật hoặc côn trùng bay vào tai, người dân tuyệt đối không dùng tăm bông, nhíp hoặc vật cứng để tự lấy ra vì có thể khiến dị vật chui sâu hơn, gây tổn thương ống tai và màng nhĩ. Người bệnh nên giữ bình tĩnh, hạn chế ngoáy tai và đến cơ sở y tế có chuyên khoa Tai Mũi Họng để được xử trí an toàn, kịp thời.
Dị vật tai, đặc biệt là côn trùng sống, có thể gây ra nhiều biến chứng nếu xử trí chậm trễ hoặc không đúng. Việc thăm khám sớm không chỉ giúp giảm đau nhanh chóng mà còn hạn chế nguy cơ tổn thương thính giác về lâu dài.
Lương y Đỗ Minh Tuấn, Hội Nam y Việt Nam, cho biết thận không chỉ là cơ quan bài tiết, mà chính là "cội nguồn của sinh lực", giúp cơ thể khỏe, giảm uể oải, mệt mỏi. Khoảng thời gian trước 7 giờ là "giờ vàng" để thận tạo năng lượng cho cả một ngày dài.
"Nếu thời điểm này được khởi động đúng cách, khí huyết sẽ vận hành trơn tru, lưng vững, chân khỏe, tinh thần sảng khoái", lương y nói.
Ba việc cần làm khi ngủ dậy giúp dưỡng thận:
Thức dậy chậm lại
Nhiều người có thói quen mở mắt là bật dậy ngay lập tức, gây hại sức khỏe. Việc chuyển trạng thái đột ngột khi dương khí chưa kịp nâng lên sẽ khiến cơ thể bị hụt hẫng, dễ gây hoa mắt, chóng mặt. Để cơ thể được kích hoạt đúng, bạn nên thực hiện công thức "đánh thức chậm" sau:
Duy trì tư thế nằm thư giãn từ 1–2 phút sau khi tỉnh giấc. Sau đó, úp hai lòng bàn tay vào nhau, chà xát mạnh cho đến khi nóng lên. Áp nhẹ đôi bàn tay ấm vào vùng bụng dưới hoặc thắt lưng để đánh thức dương khí một cách êm ái, tạo thời gian cho thận "nâng nền" cơ thể trước khi đứng dậy.
Làm ấm thắt lưng
Sau khi rời giường, vùng cơ thể đầu tiên cần được chăm sóc chính là thắt lưng. Nếu buổi sáng, vùng này bị lạnh, mọi người sẽ dễ bị lưng mỏi từ giữa buổi, đứng lâu thấy yếu, chân không có lực và làm việc rất nhanh xuống sức.
Cách khắc phục: Dùng hai lòng bàn tay xoa xát dọc hai bên thắt lưng. Lưu ý xoa kỹ cho đến khi cảm nhận rõ hơi ấm lan sâu vào bên trong, tuyệt đối không làm qua loa. Sau đó, bạn khum nhẹ bàn tay, vỗ đều đặn vào hai bên thắt lưng với lực vừa phải, không quá mạnh.
Cách này giúp cơ thể tỉnh táo nhanh hơn, giảm hẳn cảm giác ngái ngủ, vùng thắt lưng nhẹ nhõm, không còn cảm giác căng cứng, chân bước xuống đất vững chãi, có lực hơn.
Vận động nhẹ
Nhiều người vừa dậy đã ngồi im một chỗ, cầm điện thoại hoặc lao vào bàn làm việc ngay. Việc này khiến khí huyết bị ứ trệ ở phần trên (đầu, ngực) mà không được dẫn xuống phần dưới của cơ thể.
Để tốt cho sức khỏe, bạn không cần tập bài nặng hay phức tạp, chỉ cần vận động nhẹ như vươn vai chậm rãi, kéo giãn toàn bộ thân mình để giải phóng các bó cơ. Xoay nhẹ nhàng các khớp cổ, vai, và hông. Đi lại nhẹ nhàng vài phút trong nhà. Để tăng hiệu quả, bà con có thể dùng tay vỗ nhẹ dọc theo hai bên chân hoặc dậm nhẹ chân xuống đất.
"Lúc này, bạn cảm nhận lòng bàn chân ấm dần lên, bước đi vững vàng và đầu óc cực kỳ nhẹ nhàng, minh mẫn", lương y nói.
Theo ông, ba nguyên tắc này phù hợp với tất cả mọi người, đặc biệt là người thường mệt mỏi, uể oải khi thức dậy. Người bị yếu mỏi lưng, chân tay lạnh, làm việc nhanh xuống sức, dễ hụt hơi cũng có thể áp dụng.
Bệnh viện Nhân dân Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông, mới đây phẫu thuật gắp hai con sán còn sống, mỗi con dài 10 cm, từ cánh tay của một bệnh nhân nữ họ Vương, sau khi người này nhập viện với một khối u lớn gây đau đớn, theo SCMP ngày 18/6. Kết quả xét nghiệm lâm sàng kết luận bệnh nhân bị nhiễm ấu trùng sán nhái (Sparganosis).
Bà Vương cho biết khối u xuất hiện từ một năm trước. Ban đầu, bà không mấy bận tâm vì nghĩ là u lành nhưng theo thời gian, khối u lớn dần bằng quả trứng chim cút và ngày càng đau nhức dữ dội. Khai thác tiền sử dịch tễ, bác sĩ phát hiện bệnh nhân thường xuyên mua ếch về tự chế biến tại nhà và có thói quen ăn các món nộm, gỏi trộn.
Chuyên gia y tế nhận định dao và thớt của bà Vương có thể đã bị dính ấu trùng sán nhái trong quá trình sơ chế thịt ếch. Nếu những dụng cụ này không được khử trùng kỹ lưỡng mà lại dùng tiếp để cắt thái rau củ hoặc các loại thức ăn chín, ký sinh trùng sẽ bám vào thực phẩm và xâm nhập vào cơ thể người qua đường ăn uống.
Ấu trùng sán nhái là giai đoạn ấu trùng của loài sán dây Spirometra mansoni, trong đó các loài động vật hoang dã như ếch và rắn là những vật chủ trung gian phổ biến.
Khi con người vô tình ăn phải thịt vật chủ chưa nấu chín hoặc thực phẩm bị nhiễm bẩn, loại ký sinh trùng này sẽ tấn công cơ thể. Một bác sĩ giấu tên thuộc khoa Da liễu của bệnh viện trên, cho hay không giống các loại ký sinh trùng khác, sán nhái không phát triển thành sán trưởng thành khi ở trong cơ thể người.
Thay vào đó, chúng liên tục di chuyển giữa các mô khác nhau. "Chúng có thể xâm nhập vào mô dưới da, cơ bắp, mắt, ngực, não và các cơ quan nội tạng. Triệu chứng phổ biến nhất khi nhiễm loại ký sinh trùng này là sự xuất hiện của các khối u dưới da", vị bác sĩ này cho biết thêm, đồng thời cảnh báo: "Đừng để sự bất cẩn trong căn bếp biến thành kẽ hở cho ký sinh trùng tấn công".
Thói quen dùng chung thớt cho cả đồ sống và đồ chín như bà Vương khá phổ biến tại Trung Quốc, do nhiều người lầm tưởng rằng chỉ cần rửa thớt bằng nước rửa bát là có thể loại bỏ hoàn toàn trứng ký sinh trùng.
Các ca bệnh gắp sán ký sinh khỏi cơ thể người thường xuất hiện phổ biến trên các mặt báo tại Trung Quốc. Hồi tháng 4, các bác sĩ phẫu thuật tại tỉnh Quảng Đông cũng gắp một con sán dài 8 cm ra khỏi não của một phụ nữ sau khi bệnh nhân này phải chịu đựng nhiều vấn đề sức khỏe bí ẩn.
Một sự việc tương tự cũng xảy ra vào tháng 5 tại Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, miền Tây Nam Trung Quốc, nơi các bác sĩ đã gắp một con sán dài 5 cm ra khỏi não của một người đàn ông. Bệnh nhân này thừa nhận có thói quen uống nước suối tự nhiên và ăn tiết canh lợn.
Vào mùa hè, nhu cầu tiêu thụ các món ăn nguội, món trộn tăng cao, kéo theo nguy cơ mất an toàn vệ sinh nhà bếp nếu không được xử lý đúng cách. Thống kê cho thấy tại Trung Quốc, mỗi năm ghi nhận hơn 1.000 ca nhiễm ấu trùng sán nhái, trong đó có tới 90% số ca bắt nguồn từ thói quen ăn uống không khoa học.
Để phòng bệnh, các bác sĩ khuyến cáo người dân tuyệt đối không tiếp xúc tay trần với ếch, rắn hoang dã; nếu bắt buộc phải chế biến thì cần đeo găng tay bảo hộ. Trong gian bếp, cần tách biệt hoàn toàn dụng cụ làm thức ăn sống và thức ăn chín, đồng thời phải trần nước sôi để khử trùng dao, thớt sau khi sơ chế thực phẩm tươi sống.
Đối với các món ăn nguội, món nộm, người dân nên sử dụng bộ dao thớt riêng và rửa sạch rau củ nhiều lần dưới vòi nước chảy. Ngay khi cơ thể xuất hiện các khối u đau nhức dưới da hoặc các u hạch có dấu hiệu dịch chuyển, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời.
