Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, ThS Đoàn Dư Mạnh – Hội Bệnh mạch máu Việt Nam – cho hay cơn thiếu máu não thoáng qua hay còn được gọi là đột quỵ thoáng qua, có biểu hiện lâm sàng giống hệt đột quỵ nhưng thời gian diễn ra thường rất ngắn, kéo dài vài phút và hầu hết là dưới một tiếng.
Khác với đột quỵ thực sự, tình trạng này có thể tự phục hồi hoàn toàn mà không để lại bất kỳ tổn thương vĩnh viễn nào cho não bộ.
Triệu chứng của cơn thiếu máu não thoáng qua rất điển hình, bao gồm cảm giác tê hoặc yếu nửa người, méo miệng, yếu tay chân, mờ mắt, nói khó, chóng mặt và thậm chí là ngất xỉu.
“Thế nhưng do các biểu hiện này thoái lui nhanh chóng nên người bệnh thường nảy sinh tâm lý chủ quan. Đa số bệnh nhân tự chẩn đoán mình bị tụt huyết áp, hạ đường huyết hay trúng gió, từ đó có cách xử trí tự ý cạo gió hoặc đi ngủ tiếp. Chính sự lơ là này đã vô tình làm mất đi cơ hội điều trị vàng”, bác sĩ Mạnh cho hay.
Theo bác sĩ Mạnh, nếu không được can thiệp xử lý, những người từng trải qua tình trạng này hoàn toàn có nguy cơ đối mặt với một cơn đột quỵ thực sự trong tương lai. Thậm chí, theo nghiên cứu của Hội Tim mạch Mỹ, cơn thiếu máu não có thể chuyển biến thành đột quỵ thực sự chỉ trong vòng một năm.
Bác sĩ Mạnh cho hay việc nhận biết chính xác đâu là cơn thiếu máu não báo trước đột quỵ và đâu là chóng mặt do thoái hóa đốt sống cổ hay tụt huyết áp thực sự rất khó khăn vì các triệu chứng tương đối giống nhau.
Tuy nhiên, đặc trưng của thiếu máu não thoáng qua là các triệu chứng thường xuất hiện đột ngột ở một bên cơ thể và tác động trực tiếp đến các trung khu thần kinh chi phối việc nói, nhìn và vận động.
Ngược lại, chứng chóng mặt do thoái hóa đốt sống cổ thường liên quan mật thiết đến việc thay đổi tư thế như xoay cổ, cúi đầu, nằm lệch hoặc kê gối quá cao. Còn đối với tình trạng tụt huyết áp tư thế, người bệnh thường bị choáng váng khi đột ngột thay đổi tư thế cơ thể.
Để nhận diện đúng nhất, người dân được khuyến cáo áp dụng nguyên tắc kinh điển F.A.C.T. Bác sĩ đặc biệt nhấn mạnh, dù chưa rõ nguyên nhân, nhưng một khi đã xuất hiện triệu chứng ngất hoặc choáng, người bệnh tuyệt đối không được tự xử lý tại nhà.
Khi bệnh nhân có biểu hiện đau nhiều, khó nói hoặc yếu liệt, cần lập tức đưa đến cơ sở y tế gần nhất hoặc gọi cấp cứu 115 để được xử trí. Việc cấp cứu kịp thời là yếu tố mang tính quyết định, bởi nếu bỏ lỡ thời gian vàng, người bệnh có thể phải gánh chịu những di chứng đột quỵ vô cùng nặng nề.
Tại bệnh viện, bước đầu tiên để loại trừ các bệnh lý khác là chụp phim sọ não, bao gồm chụp CT hoặc cộng hưởng từ nhằm kiểm tra tình trạng tụ máu hay xuất huyết.
“Thực tế lâm sàng cho thấy có những bệnh nhân xuất hiện cơn đau rất giống thiếu máu não thoáng qua, nhưng khi thăm khám lại phát hiện ra các dấu hiệu của tăng huyết áp.
Dù chỉ là thoáng qua, các bằng chứng y khoa và kinh nghiệm lâm sàng đều khẳng định nguy cơ tiến triển thành đột quỵ thực sự trong tương lai là rất lớn.
Mục đích cốt lõi của việc tầm soát là tìm ra nguyên nhân gây bệnh, có thể xuất phát từ não bộ, hệ thống mạch máu nuôi não hoặc từ tim. Điển hình như những trường hợp bệnh nhân tăng huyết áp kèm theo rung nhĩ, huyết khối có thể hình thành ngay trong buồng tim và di chuyển lên não gây tắc nghẽn, dẫn đến đột quỵ”, bác sĩ Mạnh nói.
Ngay khi xác định được nguyên nhân, bác sĩ sẽ đưa ra các chỉ định điều trị kịp thời, bao gồm kê đơn thuốc chống đông máu hay thuốc điều chỉnh rối loạn lipid máu để chủ động phòng ngừa.
Đối với các ca bệnh có nhiều yếu tố nghi ngờ, người bệnh sẽ tiếp tục được thực hiện các phương pháp chẩn đoán chuyên sâu để truy tìm triệt để các bất thường trong cơ thể.
Bài viết "'Rực rỡ' nhất đời người đôi khi là lúc bác sĩ mỉm cười thông báo kết quả. Hãy yêu cuộc sống này!" đã chạm đến trái tim của nhiều bạn đọc.
Tác giả bài viết cho rằng "rực rỡ" không phải là thành công lớn lao, là đứng trên đỉnh vinh quang, trên danh vọng và tiền bạc, mà chính là lúc cuộc sống của mình có cơ hội được giữ lại, được kéo dài.
Bạn đọc có tên Dã Quỳ chia sẻ: "Với tôi, rực rỡ nhất là khi cầm giấy xuất viện, dọn dẹp đồ đạc, đẩy xe lăn và gọi chiếc taxi để đưa má tôi về nhà nghỉ dưỡng sau mấy tháng nằm viện. Lúc đó như có vầng hào quang trên đầu của hai má con".
Người đọc tên Dung và Nam đồng tình: "Khoảnh khắc nghe bác sĩ bảo mọi chuyện ổn rồi đúng là rực rỡ nhất đời người". "Đời người đôi khi là lúc bác sĩ mỉm cười thông báo kết quả "về nhà thèm gì cứ ăn không cần kiêng cử nữa", bạn đọc Tấn Trần chia sẻ.
Niềm vui ấy càng trở nên sâu sắc với những người từng đối diện ranh giới sinh tử.
Bạn đọc có địa chỉ khue****@gmail.com viết: "Niềm hạnh phúc nhất là lúc bác sĩ mỉm cười chúc mừng cho mình đã thoát khỏi căn bệnh ung thư. Mọi cảnh vật như rực rỡ hơn, mọi người chung quanh như đáng yêu hơn, và hơn hết niềm tin cuộc sống trở nên sâu sắc hơn!".
Qua một cơn bạo bệnh, nhiều người chợt nhận ra hạnh phúc thật ra rất giản đơn: chỉ cần mình có sức khỏe để tận hưởng cuộc sống. Bạn đọc tên Phú viết: "Hạnh phúc đôi khi chỉ đơn giản là một tờ kết quả bình an".
Còn theo độc giả Nguyễn Văn Cường thì rực rỡ là khi không cần đến bình oxy trong bệnh viện, dùng mạng xã hội giúp đỡ được nhiều người. "Không cần so cuộc sống thật của mình với phiên bản được chọn lọc của người khác".
"Từng có người thân mất đi vì bị ung thư nên tôi hiểu tâm trạng của nhiều người. Cày cục làm việc không dám ăn uống nghỉ ngơi rồi chính đồng tiền đó không đủ để chữa bệnh", bạn đọc tên Hung bày tỏ cảm xúc.
Và khi nhìn lại, nhiều người nhận ra điều quan trọng nhất: "Càng lớn tuổi mới thấy sức khỏe mới là thứ quan trọng nhất", bạn đọc Vũ Tuấn Anh nhận định.
"Nếu rực rỡ là tờ giấy báo sức khỏe đã trở lại bình thường, sự sống đang được tiếp nối thì hóa ra phần lớn chúng ta đang có một cuộc đời rực rỡ mà ta không nhận ra sao?", một bạn đọc đúc kết.
Không chỉ dừng lại ở sức khỏe, nhiều bạn đọc mở rộng khái niệm "rực rỡ" sang cách con người sống, suy nghĩ và đối diện với cuộc đời.
Bạn đọc Khai Phong cho rằng rực rỡ không phải là đích đến, mà chính là hành trình.
Theo KTS Lê Công Sỹ, khi có sức khỏe, con người mơ ước nhiều thứ như vật chất, tiền bạc, danh vọng, địa vị. Khi không còn sức khỏe, người ta chỉ ước mỗi một thứ là có sức khỏe".
Mọi mơ ước luôn là chính đáng và mọi người hãy tận hưởng trọn vẹn từng khoảnh khắc trên con đường đi tới ước mơ đó.
"Nên sống chậm lại, lùi lại một chút, cảm nhận sự trọn vẹn hạnh phúc trong từng sát na (giây phút) theo cách nói nhà Phật.
Và hãy cứ lạc quan, đón nhận, và chấp nhận mọi kịch bản đời người. Hạnh phúc không nằm ở vấn đề, câu chuyện mà hạnh phúc ở chính cách đón nhận, chấp nhận, nói đúng hơn hạnh phúc là trạng thái đối diện với vấn đề, câu chuyện…", bạn đọc này đưa ra lời khuyên.
Một số ý kiến khác cũng đồng tình rằng trong khó khăn vẫn luôn tồn tại một tia sáng, hãy cứ sống yêu đời và giữ thái độ lạc quan.
Bạn đọc tên Sang cảm nhận: "Tiền bạc không phải lúc nào cũng mua được sức khỏe hay sự sống. Ganh đua, chen lấn, hơn thua rồi khi nhắm mắt có đem theo được gì. Hãy vui sống bình an và vui vẻ".
Còn đọc giả tên Sao Xẹt mang đến góc nhìn rất đời về hai chữ rực rỡ là khi còn trẻ chỉ mong một cuộc sống giản dị: không bệnh tật, có mái nhà ổn định, con cái trưởng thành tử tế. Sau một đời lao động, ở tuổi ngoài 70, khi tự nhìn lại không giàu sang, không xe hơi, nhưng có sức khỏe, không phải bán nhà chữa bệnh, con cái yên bề. Cuộc sống như vậy không ai gọi là rực rỡ nhưng cảm thấy hài lòng nhất.
Bạn đọc tên Quan nhìn nhận vấn đề ở góc độ khác, khi cho rằng không phải ai cũng dễ dừng lại ở sự "đủ". "Nghèo ước khá, khá muốn giàu, rồi muốn giàu hơn nữa…". Theo bạn đọc nầy, chính vòng xoáy này có thể kéo theo những hệ lụy như gia đình rạn nứt, con cái thiếu sự quan tâm. Từ đó, câu hỏi "có tiền nhiều để làm gì" trở nên day dứt hơn bao giờ hết.
Từ lằn ranh sinh tử trong vụ tai nạn của tay đua Oliver Bearman tại Nhật Bản, sự kiệt quệ của các tay đua cho đến lời đe dọa giải nghệ của nhà vô địch Max Verstappen.
Vụ tai nạn kinh hoàng của Oliver Bearman (đội Haas) tại đường đua Suzuka (Nhật Bản) không phải lỗi cá nhân mà là hệ quả tất yếu của luật mới năm 2026. Khi đang lao đi với tốc độ 307km/h hướng về góc cua Spoon (góc cua tốc độ cao ở Suzuka), Bearman bất ngờ đụng độ chiếc Alpine của Franco Colapinto đang di chuyển rất chậm.
Chênh lệch tốc độ khiến Bearman chỉ còn lựa chọn lao ra bãi cỏ và hứng chịu cú va chạm khốc liệt vào rào chắn. Chiếc xe vỡ nát nhưng may mắn anh đã thoát nạn. Nguyên nhân nằm ở hệ thống hybrid thế hệ mới. Phần động cơ điện cung cấp công suất khổng lồ 350kW nhưng thời gian phanh thực tế trên đường đua không đủ để sạc lại pin (thu hồi năng lượng).
Để khắc phục, các tay đua buộc phải chủ động giảm tốc đột ngột ở một số đoạn nhằm tích điện (super-clipping). Sự chênh lệch tốc độ khó dự đoán giữa một xe đang tăng tốc và một xe đang chủ động chạy chậm để sạc điện chính là những rủi ro tiềm ẩn.
Cựu giám đốc kỹ thuật Gary Anderson cảnh báo F1 có thể sớm đối mặt với một thảm kịch thực sự. Việc Bearman sống sót một phần nhờ khu vực an toàn rộng rãi tại Suzuka. Nhưng ở những đường đua phố chật hẹp, bao quanh bởi những bức tường bê tông dày đặc như Baku, Singapore hay Las Vegas sắp tới, hậu quả sẽ vô cùng thảm khốc.
Tờ Guardian cho rằng chính những quy định kỹ thuật mới của Liên đoàn Ô tô quốc tế (FIA) đang đẩy các tay đua vào vùng nguy hiểm.
Không chỉ đối diện với hiểm nguy rình rập, các tay đua hiện tại đang bị vắt kiệt sức lực từ bên trong. Thể lực không còn là rào cản lớn nhất do tốc độ tổng thể của xe chậm hơn năm ngoái. Và sự kiệt quệ về tinh thần đang chạm ngưỡng báo động.
Huyền thoại Jacques Villeneuve và nhà vô địch Damon Hill đều đồng tình rằng việc điều khiển một chiếc xe F1 đời 2026 giống như việc "vừa xoa bụng vừa vỗ đầu, vừa tung hứng và giải phương trình toán học".
Các tay đua bị quá tải bởi việc phải liên tục xử lý vô số nút bấm, theo dõi hệ thống sạc và tính toán chiến thuật phân bổ năng lượng. Tay đua trẻ Liam Lawson thừa nhận anh hoàn toàn "trống rỗng và kiệt quệ tâm trí" sau chặng đua ở Nhật Bản.
Đáng lo ngại hơn cả, sự bất mãn đã lên đến đỉnh điểm khi nhà vô địch thế giới Max Verstappen công khai cân nhắc rời bỏ F1 vào cuối năm nay. Kết thúc chặng Suzuka ở vị trí thứ 8 trong chiếc xe Red Bull đang gặp khó, anh chia sẻ thẳng thắn rằng những quy định mới đang tước đi niềm vui của anh.
"Việc phải cố tình chạy chậm lại để phục hồi năng lượng khiến F1 mất đi bản chất của một môn thể thao tốc độ thuần túy", Verstappen chua chát nói. Nhờ việc các chặng đua tại Bahrain và Saudi Arabia bị hủy bỏ, F1 may mắn có một khoảng trống kéo dài năm tuần trước chặng kế tiếp tại Miami (Mỹ) để giải quyết bài toán này.
Lãnh đội McLaren, Andrea Stella cho rằng việc thay đổi tỉ lệ công suất giữa động cơ xăng và điện sang mức 70-30 thay vì 50-50 sẽ đòi hỏi thiết kế lại bình nhiên liệu cho lớn hơn. Nhưng điều này có nguy cơ làm phật ý các hãng xe lớn như Audi hay Honda, những đối tác đã chấp nhận trở lại F1, nhờ bộ luật thân thiện với môi trường này.
F1 đang đứng trước một ngã ba đường: cố chấp bảo vệ những luật lệ mang tính cam kết thương mại hay khẩn cấp thay đổi để cứu lấy sự an toàn và giữ chân những tay đua kiệt xuất. Quyết định của FIA trong vài tuần tới sẽ mang tính lịch sử, định đoạt sự thành bại của môn thể thao tốc độ nhất hành tinh.
Tiếp nối loạt bài về Những dạng Super Saiyan gây thất vọng nhất, bảng xếp hạng lần này chuyển hướng sang những trạng thái mạnh nhất từng xuất hiện trong Dragon Ball, qua đó cho thấy rõ đỉnh cao sức mạnh mà các nhân vật đã đạt tới.
Trên thực tế, phần lớn các dạng trong Dragon Ball phát triển theo hướng kế thừa, nghĩa là dạng sau thường mạnh hơn dạng trước. Dựa trên tiêu chí này, bảng xếp hạng của Comic Book Resources (CBR) đã chỉ ra những cái tên nổi bật nhất.
Super Saiyan Blue Evolved và Super Saiyan Blue Kaioken là hai phiên bản mạnh nhất của hệ Super Saiyan từng xuất hiện trong Dragon Ball. Từ dạng Super Saiyan ban đầu, sức mạnh này đã được nâng lên tới mức không ai có thể ngờ tới.
"Về mặt sức mạnh, hãy xem dạng này tương đương với Super Saiyan Blue Kaioken của Goku" - đạo diễn Megumi Ishitani nhận định về Super Saiyan Blue Evolved của Vegeta.
Theo đó, hai dạng này được xem là ngang nhau về sức mạnh, khi cả Goku và Vegeta đều tìm ra con đường riêng để đưa Super Saiyan Blue lên giới hạn cao nhất.
Ultra Instinct là một trong những yếu tố ấn tượng nhất của Dragon Ball. Khi lần đầu xuất hiện trong Dragon Ball Super, dạng này đã tạo nên "cơn sốt toàn cầu", chứng minh rằng sức hút của thương hiệu vẫn chưa hề giảm.
Ultra Instinct Sign là một trong những dạng mạnh nhất, dù chưa phải phiên bản tối ưu. Goku mở khóa trạng thái này trong Giải đấu sức mạnh và tiếp tục mạnh lên sau đó.
Jiren được xem là một trong những phản diện mạnh nhất anime. Anh gần như thống trị Giải đấu sức mạnh mà không cần sử dụng toàn bộ sức mạnh.
Ở trạng thái Super Full Power, cơ thể Jiren gia tăng cơ bắp rõ rệt và được bao phủ bởi hào quang đỏ. Nếu không có Mastered Ultra Instinct, dạng này có thể đã giúp anh giành chiến thắng ngay lập tức.
Legendary Super Saiyan là một trong những dạng hiếm nhất trong Dragon Ball, chỉ xuất hiện ở Kale (Vũ trụ 6) và Broly (Vũ trụ 7).
Dạng này gần như là một trạng thái sức mạnh vượt khỏi quy luật thông thường. Với nó, Broly có thể dễ dàng đối đầu với Goku Super Saiyan Blue và tiềm năng của anh vẫn chưa được khai thác hết.
True Ultra Instinct là một trong những dạng thú vị nhất. Goku chưa sử dụng Ultra Instinct quá nhiều và rõ ràng anh vẫn đang thử nghiệm.
Khác với Mastered Ultra Instinct - trạng thái khiến cơ thể hành động độc lập, không cảm xúc. True Ultra Instinct cho phép Goku vẫn giữ được cảm xúc khi chiến đấu. Đây có thể là hướng đi mà anh sẽ tiếp tục theo đuổi.
Orange Piccolo là dạng sức mạnh mà nhân vật này đã "xứng đáng" có từ lâu. Trong thời gian dài, Piccolo không còn nằm trong nhóm mạnh nhất, nhưng trạng thái mới đã thay đổi điều đó.
Nhờ sức mạnh được Shenron ban tặng, Piccolo có thể dễ dàng đánh bại Gamma 2 – đối thủ được cho là ngang với Goku và Vegeta dạng Super Saiyan Blue. Anh không còn chỉ là nhân vật phụ, mà đã trở lại nhóm đầu.
Ultra Ego là dạng sức mạnh chỉ Vegeta đạt được. Nó cho phép anh khai thác bản ngã để gia tăng sức mạnh, giúp tiệm cận Ultra Instinct của Goku.
Thay vì sử dụng sức mạnh mang tính "thiên thần", Vegeta đi theo con đường của Thần Hủy Diệt, trở nên mạnh hơn khi chịu sát thương. Đây là hướng phát triển hoàn toàn khác biệt của nhân vật.
Mastered Ultra Instinct là phiên bản hoàn thiện của Ultra Instinct, vốn là kỹ thuật mà các thiên sứ sử dụng. Điều này cho thấy Goku đã chạm tới "lãnh địa của các vị thần".
Tuy nhiên, anh chỉ duy trì được trạng thái này trong thời gian ngắn. Về sau trong manga, Goku chuyển sang sử dụng True Ultra Instinct, cho thấy anh đang tìm cách thích nghi sức mạnh theo cách riêng.
Gohan Beast là dạng sức mạnh không ai ngờ tới. Ngay cả các vị thần cũng khó lý giải cách Gohan đạt được trạng thái này.
Trong quá khứ, Gohan từng nhiều lần là chiến binh mạnh nhất, như ở Cell Saga hay Buu Saga, và hiện tại điều đó dường như lặp lại. Dạng Beast mang lại sức mạnh thô vượt cả Ultra Instinct lẫn Ultra Ego.
Đứng đầu bảng xếp hạng là Black Frieza, dạng biến hình mới đầy đáng sợ.
Frieza vốn nổi tiếng là phản diện đáng gờm, nhưng điều đáng nói là hắn gần như không luyện tập trong quá khứ. Chỉ sau 4 tháng, hắn đã đạt được dạng Golden gần ngang Super Saiyan Blue.
Sau 10 năm luyện tập trong Hyperbolic Time Chamber, Frieza đạt tới dạng Black. Ở trạng thái này, hắn có thể đánh bại cả Goku Ultra Instinct lẫn Vegeta Ultra Ego chỉ bằng một đòn.
