Trong bối cảnh chuyển đối số diễn ra nhanh chóng, có rất nhiều người dân không thể theo kịp tóc độ phát triển của công nghệ, nhất là những người lớn tuổi, ở nông thôn hoặc những người ít tiếp xúc với công nghệ. Nhiều người sử dụng chữ ký số nhưng không có ý thức bảo mật và không hiểu hết các tính năng của nó.
Để cân bằng giữa tốc độ cải cách và khả năng tiếp cận của người dân, có ba vấn đề cần lưu ý.
Trước hết, cần làm rõ giá trị pháp lý của giấy tờ ký số và giúp người dân phân biệt rõ ràng các hình thức khác nhau.
Theo Luật Giao dịch điện tử 2023, chữ ký số có giá trị pháp lý tương đương chữ ký tay trên văn bản giấy, miễn là đáp ứng các điều kiện về tính toàn vẹn, xác thực và không bị phủ nhận.
Đa số người dân vẫn chưa hiểu rõ ràng các khái niệm về file giấy tờ ký số, file scan màu bản ký tay, chữ ký kỹ thuật số thực sự hay hình ảnh (visual) của chữ ký số được chèn vào văn bản…
Sự nhầm lẫn này có thể dẫn đến nhiều tranh chấp pháp lý. Một bên cho rằng “tôi đã ký rồi” nhưng thực chất chỉ là bản scan hoặc hình ảnh minh họa. Cơ quan chức năng cần chủ động giải thích rõ ràng qua các hướng dẫn đơn giản, infographic hoặc video ngắn trên Cổng dịch vụ công quốc gia.
Thứ hai, người dân cần có kiến thức cơ bản về kỹ thuật số của file ký số. Một file ký số hợp lệ không phải là một tấm ảnh có chữ ký đẹp, mà là một tập tin chứa nhiều lớp thông tin bảo mật.
Như dấu thời gian (ghi nhận chính xác thời điểm ký). Nếu thiếu, văn bản có nguy cơ bị giả mạo thời gian. Ví dụ, một hợp đồng có thể được “ký lại” sau khi sự kiện đã xảy ra, dẫn đến vô hiệu hóa toàn bộ giao dịch.
Hay trạng thái chứng thư số, tức phải kiểm tra xem chứng thư còn hiệu lực hay đã bị thu hồi. Nếu ký khi chứng thư đã thu hồi, chữ ký số sẽ mất giá trị pháp lý…
Khi người dân chưa nắm rõ các yếu tố này, họ dễ bị hiểu sai: “Tôi thấy chữ ký đẹp là được rồi”. Sau đó sẽ là tranh chấp, mất quyền lợi, tài sản qua các giao dịch đất đai, công chứng hoặc hợp đồng điện tử.
Các ứng dụng ký số cần có tính năng kiểm tra tự động đơn giản, hiển thị kết quả bằng ngôn ngữ đời thường như “chữ ký hợp lệ – có dấu thời gian – chứng thư còn hiệu lực”.
Cuối cùng, bảo mật chữ ký số là vấn đề then chốt. Việc bảo mật không chỉ là vấn đề công nghệ mà còn là ý thức và thói quen sử dụng của người dân. Người dân phải biết coi trọng và bảo vệ chữ ký số như tài khoản ngân hàng hay giấy tờ tùy thân.
Không chỉ người dân bình thường mà cả những người thường dùng công nghệ cũng ít có ý thức bảo mật. Như trong lĩnh vực công chứng, công chứng viên giao hẳn USB token (chứa chữ ký số) và mật khẩu cho nhân viên văn phòng để tiện việc.
Một số ứng dụng chữ ký số hiện nay chỉ yêu cầu đăng nhập một lần và bấm nút “ký” là xong. Điều này quá rủi ro.
Nếu mật khẩu bị lộ sẽ dẫn đến chữ ký bị giả mạo để ký kết giao dịch, chuyển nhượng tài sản trái gây thiệt hại lớn và tranh chấp kéo dài.
Trong công chứng điện tử, chữ ký số của công chứng viên mang tính “chứng thực nhà nước”.
Nếu chữ ký số của công chứng viên bị người khác sử dụng cũng sẽ gây hậu quả khó lường. Hồ sơ công chứng bị vô hiệu, mất lòng tin của người dân vào công chứng, đó là chưa kể tài sản bị công chứng sai sẽ lại có thêm một giao dịch khác…
Vì vậy, các cơ quan chức năng cần nâng cao ý thức bảo mật cho người dân chứ không chỉ dừng ở nâng cấp công nghệ. Các ứng dụng ký số bắt buộc có xác thực cá nhân như yêu cầu nhập mã PIN riêng, hoặc xác nhận khuôn mặt mỗi lần ký.
Trước những thách thức nhà nước cần những giải pháp thiết thực và khả thi.
Trước hết, phổ thông kiến thức số cho người dân. Bên cạnh đó, việc thiết kế giao diện ứng dụng ký số phải lấy người dân làm trung tâm: nút bấm rõ ràng, hướng dẫn từng bước, và thông báo rủi ro bằng ngôn ngữ đơn giản.
Thứ ba, nhà nước bổ sung quy định bắt buộc minh bạch thông tin kỹ thuật trong mọi văn bản điện tử và trách nhiệm của nhà cung cấp dịch vụ khi xảy ra sự cố.
Khuyến khích các ngân hàng, doanh nghiệp công nghệ đào tạo miễn phí, có hệ thống hỗ trợ 24/7 cho người dân.
Xây dựng chính phủ số là hành trình hướng tới một xã hội số bao trùm, nơi mọi người dân đều là “công dân số” thực thụ. Những tiến bộ trong số hóa doanh nghiệp, công chứng và đất đai là nền tảng vững chắc, nhưng chỉ khi người dân thực sự hiểu, tin tưởng và an toàn sử dụng các công cụ số, thì chuyển đổi số mới thực sự thành công và bền vững.
Mặc dù nhiều thiết bị đang chuyển sang sử dụng cổng sạc USB-C, vẫn còn nhiều khác biệt giữa các loại bộ sạc gây khó khăn cho người dùng. Có bao giờ người dùng cắm sạc cho điện thoại hoặc máy tính bảng mà không thấy nó sạc được, hoặc nếu có, pin có thể không được sạc đầy? Đó là lý do tại sao màn hình hiển thị trên bộ sạc trở nên hữu ích.
Nhiều bộ sạc mới hiện nay tích hợp màn hình hiển thị nhằm cho phép người dùng biết được lượng điện năng đang được cung cấp và liệu đó có phải là chế độ sạc tốt nhất cho thiết bị hay không. Màn hình hiển thị trên bộ sạc có thể tạo ra sự khác biệt lớn.
Các bộ sạc tường thế hệ mới hiện nay nổi bật với màn hình hiển thị thông tin cơ bản về quá trình sạc. Những màn hình này thường cho biết công suất hoặc điện áp chính xác đang được cung cấp cho thiết bị. Một số bộ sạc lớn hơn còn có nhiều cổng đầu ra, cho phép người dùng biết cổng nào đang cung cấp công suất bao nhiêu. Một số thương hiệu còn hiển thị thông tin về công nghệ sạc đang sử dụng, như Power Delivery (PD) hoặc PowerIQ.
Vậy điều này mang lại lợi ích gì? Khi các thiết bị điện tử ngày càng yêu cầu công suất sạc cao hơn, việc đảm bảo bộ sạc người dùng đang sử dụng cung cấp đủ công suất là rất quan trọng. Thiết kế này cũng giúp người dùng xác định xem cáp sạc có đủ khả năng cung cấp điện hay không. Nếu màn hình bộ sạc hiển thị công suất cao nhưng thiết bị không sạc, cáp có thể là nguyên nhân.
Theo báo New York Times, ngày 21-4, CEO Apple Tim Cook tuyên bố sẽ từ chức sau gần 15 năm lãnh đạo tập đoàn công nghệ giá trị hàng đầu thế giới. Sau khi rời ghế, ông sẽ đảm nhiệm vai trò chủ tịch điều hành.
Khi tiếp quản Apple năm 2011, ông Cook đối mặt với một trong những bài toán kế nhiệm khó khăn nhất lịch sử kinh doanh hiện đại - phải tiếp bước ông Steve Jobs, nhà sáng lập đã định hình cả một ngành công nghiệp.
Không sao chép người tiền nhiệm, cũng không thay đổi quá nhanh, ông Cook chọn cách chuẩn hóa và mở rộng các giá trị sẵn có, biến di sản thành một hệ thống vận hành bền vững.
Theo Đài CNN, chỉ một tháng sau khi nhậm chức, ông Cook ra mắt iPhone 4S. Từ đó, Apple liên tục mở rộng danh mục sản phẩm qua nhiều thế hệ iPhone, iPad, Mac và MacBook.
Ông cũng giám sát việc ra mắt các dòng phần cứng mới như Apple Watch và AirPods, đồng thời thúc đẩy quá trình chuyển từ chip Intel sang chip tự thiết kế.
Tuy nhiên, đóng góp lớn nhất của ông không nằm ở phần cứng, mà ở sự trỗi dậy của mảng dịch vụ. Dưới thời ông Cook, Apple không còn là nhà sản xuất thiết bị đơn thuần, mà trở thành một hệ sinh thái dịch vụ đa dạng.
Ngay trong 5 năm đầu nhiệm kỳ, các nền tảng như iCloud, Apple Music và Apple Podcasts đã tạo nguồn thu đáng kể.
Apple sau đó tiếp tục mở rộng với Apple TV+, Apple Arcade, Apple Fitness+ cùng các gói thuê bao tổng hợp - giúp tăng trưởng ổn định và giảm phụ thuộc vào iPhone.
"Ông ấy duy trì 'cỗ máy iPhone', đồng thời giải bài toán tăng trưởng bằng cách bứt phá ở mảng dịch vụ" - ông Mike Bailey, Giám đốc nghiên cứu tại FBB Capital Partners, nhận xét.
Bên cạnh kinh doanh, ông Cook định hình lại hình ảnh Apple qua các cam kết về môi trường và quyền riêng tư. Công ty đã cắt giảm hơn 60% lượng khí thải carbon so với năm 2015, đồng thời coi bảo vệ dữ liệu người dùng là nguyên tắc cốt lõi.
Dưới sự dẫn dắt của ông, vốn hóa Apple tăng từ khoảng 350 tỉ USD lên 4.000 tỉ USD; doanh thu thường niên gần gấp bốn lần, đạt hơn 416 tỉ USD trong năm tài chính 2025.
Hiện Apple có mặt tại hơn 200 quốc gia và vùng lãnh thổ, vận hành hơn 500 cửa hàng, với hơn 2,5 tỉ thiết bị đang hoạt động.
Theo tạp chí Forbes, nếu iPhone thời ông Steve Jobs là một cuộc cách mạng, thì Apple dưới thời ông Cook là một kiệt tác về thương mại hóa.
Theo báo Guardian, phần lớn sản phẩm mang tính biểu tượng của Apple được định hình từ thời ông Steve Jobs - giai đoạn của ông Cook được cho là thiếu vắng những đột phá mang tính bước ngoặt.
Một số dự án phần cứng không đạt kỳ vọng: kính thực tế hỗn hợp Vision Pro giá 3.500 USD, dự án xe tự lái bị hủy sau khi tiêu tốn khoảng 10 tỉ USD, và kế hoạch điện thoại gập gặp trở ngại kỹ thuật.
Apple cũng bị đánh giá chậm chân trong cuộc đua AI tạo sinh - lĩnh vực mà các cổ đông liên tục thúc giục đầu tư mạnh hơn.
Dù đưa AI đến gần công chúng với trợ lý ảo Siri từ năm 2011, đến nay Apple vẫn chưa tạo ra sản phẩm đột phá trong lĩnh vực này - trong khi các đối thủ như ChatGPT thu hút hàng trăm triệu người dùng.
Đầu năm nay, Apple phải ký thỏa thuận với Google để tích hợp Gemini nhằm cải thiện Siri.
Ông Cook cũng kiến tạo một chuỗi cung ứng quốc tế phức tạp, khai thác nhân công giá rẻ và năng lực sản xuất vượt trội của các nhà máy Trung Quốc.
Song sự phụ thuộc này buộc Apple phải liên tục điều chỉnh chiến lược giữa bối cảnh căng thẳng thương mại Mỹ - Trung - vốn là điểm dễ tổn thương của tập đoàn.
Ông Cook đã giảm thiểu rủi ro bằng cách chuyển một phần sản xuất iPhone sang Ấn Độ và đạt được một số miễn trừ thuế quan sau khi cam kết đầu tư lớn tại Mỹ.
Theo trang Business Insider, email thông báo sa thải được Meta gửi theo ba đợt vào rạng sáng 20-5, bắt đầu từ khoảng 4h sáng theo giờ địa phương ở từng khu vực. Nhiều nhân viên cho biết họ thức dậy và bất ngờ nhận được thông báo chấm dứt hợp đồng qua email.
Đợt cắt giảm lần này ảnh hưởng đến nhiều bộ phận như kiểm duyệt nội dung, an ninh mạng và thiết kế nội dung. Song song với việc tinh giản nhân sự, Meta cũng có kế hoạch điều chuyển hơn 7.000 nhân viên sang các dự án AI mới.
Trong một bản ghi nhớ nội bộ, Giám đốc nhân sự Janelle Gale cho biết Meta muốn xây dựng cơ cấu tổ chức "phẳng" hơn, với các nhóm nhỏ có thể hoạt động nhanh và linh hoạt hơn.
"Hiện nhiều bộ phận có thể vận hành với cấu trúc tinh gọn hơn, giúp các nhóm tăng tốc và có nhiều quyền tự chủ hơn", bà phân tích.
Nhân viên tại Mỹ bị sa thải sẽ nhận gói hỗ trợ gồm 16 tuần lương cơ bản, cộng thêm hai tuần lương cho mỗi năm làm việc liên tục. Ngoài ra, Meta còn chi trả bảo hiểm y tế cho nhân viên và gia đình trong vòng 18 tháng - gấp ba lần mức hỗ trợ trước đây.
Đối với nhân viên ngoài nước Mỹ, công ty cho biết các gói hỗ trợ tương tự cũng sẽ được áp dụng, tùy theo quy định của từng quốc gia.
Meta hiện đầu tư mạnh vào cuộc đua AI. Hồi tháng 4, công ty dự báo chi tiêu vốn năm 2026 có thể dao động 125-145 tỉ USD, chủ yếu phục vụ hạ tầng và các sáng kiến AI mới.
Theo các nguồn tin nội bộ, Meta cũng chưa loại trừ khả năng sẽ tiếp tục có thêm các đợt cắt giảm nhân sự sau làn sóng sa thải lần này.
Ban lãnh đạo Meta thừa nhận tinh thần nhân viên đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng kể từ khi công ty lần đầu thông báo kế hoạch sa thải hôm 23-4. Trong thời gian chờ quyết định cuối cùng, nhiều nhân viên đã rơi vào trạng thái bất an kéo dài.
