Điện thoại hiện đại có cần được ‘nghỉ ngơi’ vào ban đêm không?

Với Wang Yao, nhà sáng lập một OPC liên quan đến kênh cá nhân mang tên Wiley, sức hấp dẫn không nằm ở quy mô, mà ở tính linh hoạt và rủi ro thấp. Thông qua chia sẻ nội dung trên mạng xã hội về sự phát triển cá nhân, cuộc sống ở nước ngoài và cách tiết kiệm chi phí để nâng cao đời sống, kênh của cô thu hút hơn 100.000 người theo dõi trên Xiaohongshu - mạng xã hội kết hợp thương mại điện tử phổ biến tại Trung Quốc.

Ngoài đời, Yao cũng mở một doanh nghiệp tập trung vào dịch vụ tư vấn và hợp tác thương hiệu. Quan trọng hơn, cô làm chủ chính cô.

"Công ty hoạt động rất hiệu quả vì không có nợ, chi phí thấp và linh hoạt cao", Yao nói với China Daily, mô tả mô hình kinh doanh của mình là "kiếm tiền theo cách biến sự tin tưởng thành doanh thu".

Theo Yao, ngày càng nhiều người nhận ra tinh thần khởi nghiệp không nhất thiết phải cần đến đội ngũ lớn, vốn đầu tư mạo hiểm hay sự hỗ trợ từ các tập đoàn. "Mọi người dần nhận ra họ không cần gia nhập một công ty lớn hay theo đuổi việc gọi vốn và IPO", cô nói. "Một người vẫn có thể xây dựng một doanh nghiệp tốt bằng kỹ năng và tầm ảnh hưởng của chính mình".

Để có sự ổn định hiện tại, Yao cho biết AI đóng vai trò quan trọng. Nhờ trí tuệ nhân tạo, cô không cần thuê người viết nội dung, nhà thiết kế hay biên tập viên video, qua đó giúp chi phí vận hành OPC ở mức thấp, đồng thời cho phép thử nghiệm những hướng nội dung hoặc mô hình kinh doanh mới với rủi ro rất thấp.

"Doanh nghiệp một người là sản phẩm trong kỷ nguyên của trí tuệ nhân tạo", bà Karen Dai, nhà sáng lập SoloNest, công ty tổ chức sự kiện nhỏ tại Thượng Hải, nói với Straitstimes. "Trước đây, việc tự điều hành một doanh nghiệp rất khó khăn, nhưng AI giúp giảm đáng kể rào cản gia nhập".

Dai cho rằng OPC là một trong những câu trả lời cho "lời nguyền tuổi 35" - thuật ngữ ám chỉ việc nhân viên tại các công ty công nghệ bị đào thải khi bước vào độ tuổi này. "Ở tuổi 35, dường như có một ranh giới vô hình", Dai, 38 tuổi, cho biết. "Mọi người có thể gặp thách thức tại nơi làm việc, còn doanh nghiệp cũng xem xét lại những nhân lực phù hợp ở độ tuổi này".

Wei Xin, 34 tuổi, cư dân Thượng Hải, nói đã đoán trước công việc của mình sớm bị AI thay thế từ vài năm trước. Dù tốt nghiệp một trường đại học có tiếng tại Mỹ, cô vẫn về Trung Quốc, học thêm khóa học về Gemini, trước khi chuyển sang sáng tạo nội dung trên mạng xã hội. "Tôi hơi lo về AI", cô nói. "Nếu không sử dụng nó, không tiếp cận nó, tôi có thể sớm bị loại bỏ".

"Sự phổ biến, dễ tiếp cận và ngày càng hữu dụng của AI đang giúp một cá nhân có khả năng vận hành như cả một đội nhóm", ông He Xia, cựu chuyên gia của Học viện Công nghệ Thông tin và Truyền thông Trung Quốc (CAICT), cho biết.

Ông đánh giá, các công cụ AI hiện tích hợp nhiều chức năng, từ phát triển phần mềm, tìm kiếm đến tạo hình ảnh và sản xuất âm thanh/video. Các tác nhân AI như OpenClaw cũng đang là yếu tố giúp giảm rào cản lập trình, mang lại cơ hội cho doanh nhân có ít kiến thức kỹ thuật.

Xu hướng này hiện định hình lại bức tranh khởi nghiệp của Trung Quốc. Theo báo cáo về xu hướng phát triển doanh nghiệp tư nhân tại Trung Quốc giai đoạn 2025-2030 do Hiệp hội Nhân tài Zhongguancun công bố tháng 2, số lượng OPC trên toàn quốc đã vượt 16 triệu tính đến tháng 6/2025, chiếm 27,4% tổng số doanh nghiệp tại Trung Quốc. Chỉ riêng nửa đầu 2025, nước này ghi nhận 2,86 triệu doanh nghiệp tư nhân mới thành lập, tăng 47% so với cùng kỳ năm 2024 và chiếm gần một phần tư tổng số doanh nghiệp mới đăng ký. Trong khi đó, People's Daily dẫn các nguồn cho biết tính đến cuối năm 2025, gần 7,32 triệu OPC mới được đăng ký tại Trung Quốc, tăng 42,3% so với cùng kỳ năm 2024.

Theo Rest of World, xu hướng OPC bắt đầu lan rộng vào tháng 11 năm ngoái, khi thành phố Tô Châu, một trung tâm sản xuất công nghệ cao, cam kết biến thành điểm đến cho "doanh nhân AI cá nhân" bằng cách xây dựng 30 cộng đồng OPC và đặt mục tiêu nuôi dưỡng 1.000 doanh nghiệp một người vào năm 2028. Các địa phương khác nhanh chóng làm theo với những ưu đãi riêng. Ví dụ, quận Pudong của Thượng Hải đề nghị chi trả chi phí điện toán cho các công ty khởi nghiệp tới 300.000 nhân dân tệ (44.000 USD). Thành phố Vũ Hán đang cung cấp khoản vay đặc biệt cho OPC ở lĩnh vực AI, hứa sẽ giúp "bù đắp một phần tổn thất" nếu vỡ nợ.

Trong khi đó, theo AFP, tháng 11/2025, thành phố Tô Châu cam kết đào tạo hơn 10.000 nhân tài OPC vào năm 2028 và rót khoảng 100 triệu USD vào một số lĩnh vực như robot, chăm sóc sức khỏe. Hồi tháng 3, thành phố Thành Đô cũng thông báo trợ cấp khoảng 2.800 USD cho sinh viên tốt nghiệp thành lập công ty một người sử dụng AI. Theo ThinkChina, ngày 16/3, tỉnh Quảng Đông đã ban hành chính sách OPC cấp tỉnh đầu tiên, đề xuất xây dựng 100 cộng đồng hệ sinh thái và bồi dưỡng 1.000 công ty OPC kiểu mẫu đến năm 2028 nhằm thúc đẩy cạnh tranh khu vực.

Theo Our China Story, các doanh nhân OPC chủ yếu thuộc thế hệ sinh sau năm 1990 và sau năm 2000. Thế hệ này sử dụng thành thạo công cụ kỹ thuật số, theo đuổi phương thức làm việc linh hoạt và tự chủ, đồng thời trực tiếp chuyển đổi sự sáng tạo cá nhân và kỹ năng chuyên môn thành giá trị thương mại.

Ông Kyle Chan, nghiên cứu viên Viện Brookings, đánh giá các biện pháp thúc đẩy của Trung Quốc là chất xúc tác giúp doanh nghiệp nhỏ cất cánh. Việc tài trợ cho OPC là giải pháp chi phí thấp nhằm giải quyết tình trạng thất nghiệp, khi hàng triệu lao động trẻ Trung Quốc ở độ tuổi 16-24 tuổi đang thất nghiệp.

Chủ tịch Alibaba Kuo Zhang cho biết 30-40% khách hàng của nền tảng thương mại điện tử này là "doanh nhân độc lập". Đầu năm nay, hãng ra mắt Accio Work, trợ lý AI thiết kế riêng cho doanh nghiệp nhỏ, hiện có 10 triệu người dùng hàng tháng, giúp quản lý dịch vụ khách hàng, tuân thủ thuế, tiếp thị và hậu cần.

Tuy nhiên, giới phân tích cũng cảnh báo chỉ riêng AI không thể đảm bảo thành công lâu dài cho doanh nghiệp. "Nhiều người chỉ tập trung vào tác động của AI tới năng suất mà bỏ qua thực tế rằng, trong mô hình 'con người cộng AI', con người vẫn là yếu tố cạnh tranh cốt lõi", GS Zhou Guangsu của Trường Lao động và Nguồn nhân lực thuộc Đại học Nhân dân Trung Quốc, cho biết.

Ông Guangsu cho rằng, AI có thể giúp doanh nhân nhanh chóng xây dựng sản phẩm và ứng dụng. Tuy nhiên, việc thương mại hóa vẫn phụ thuộc nhiều vào khả năng phán đoán kinh doanh, hiểu biết thị trường và khả năng thích ứng dưới áp lực.

Pan Helin, thành viên Ủy ban chuyên gia về kinh tế thông tin và truyền thông thuộc Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc, cho rằng OPC không nên trở thành xu hướng nếu chỉ mang tính biểu tượng. "Quan trọng là nội dung hơn hình thức", Helin nói. "Việc giảm chi phí giao dịch, cải thiện môi trường kinh doanh và tăng cường chính sách hỗ trợ nhân tài mới là chìa khóa cho sự phát triển bền vững của ngành".

Tin Gốc: Vnexpress

Nhiều người có thói quen duy trì thiết bị công nghệ ở chế độ ngủ thay vì tắt nguồn hoàn toàn để tiết kiệm thời gian. Tuy nhiên, các chuyên gia khẳng định hành động này sẽ để lại dữ liệu và tiến trình trong bộ nhớ đệm ở trạng thái ngủ đông, dễ gây ra hiện tượng rò rỉ bộ nhớ.

Khác với lệnh tắt nguồn, một lệnh khởi động lại sẽ dọn sạch dữ liệu tạm thời, đóng các ứng dụng chạy ngầm và giải phóng bộ nhớ RAM. Chu kỳ khởi động lại định kỳ chính là chìa khóa vàng giúp tái hiệu chuẩn hệ thống cho mọi đồ điện tử, giải thích lý do vì sao các đội ngũ hỗ trợ kỹ thuật luôn đặt câu hỏi đầu tiên là: "Bạn đã thử khởi động lại máy chưa?".

Nếu để điện thoại hoạt động liên tục không ngừng nghỉ, máy sẽ dần chậm đi do xung đột và các sự cố phần mềm nhỏ khác. Đặc biệt, Cơ quan An ninh quốc gia Mỹ (NSA) khuyến nghị người dùng nên chủ động khởi động lại điện thoại ít nhất một lần mỗi tuần. Hành động đơn giản này mang lại hiệu quả kỳ diệu cho hiệu năng và có thể chặn đứng một số hình thức tấn công mạng đơn giản.

Trên cả hai thiết bị Android và iOS, người dùng đều có thể thiết lập lịch trình tự động thực hiện quy trình này vào ban đêm. Bạn có thể sử dụng tính năng Shortcuts trên iPhone để thiết lập lệnh, hoặc truy cập mục Auto Optimization > Auto Restart trên các dòng máy Samsung Galaxy. Hệ thống sẽ tự động tính toán thời điểm khởi động lại phù hợp nhất vào lúc bạn đang ngủ và không sử dụng máy.

Tương tự như điện thoại di động, các thiết bị điện toán cũng cần được 'làm mới' định kỳ để giải phóng bộ nhớ. Laptop, máy tính để bàn PC, HTPC (Theater Personal Computer) và máy tính bảng đều có cơ chế xử lý lệnh khởi động lại giống nhau. Hệ thống sẽ dọn sạch các ứng dụng cùng tiến trình đang mở và bắt đầu lại mọi thứ từ 'con số 0' sau khi khởi động máy.

Hầu hết những người dùng am hiểu công nghệ đều đồng tình với mốc thời gian lý tưởng nhất để khởi động lại máy tính là khoảng 1 tuần/lần. Cho dù các hệ điều hành hiện đại như Windows 11 đã tích hợp cả AI, việc thỉnh thoảng thực hiện lệnh reset mềm vẫn là biện pháp hữu ích. Hãy coi hành động này là cơ hội để hệ thống của bạn được nghỉ ngơi và phục hồi sức lực sau thời gian dài.

Đối với các thiết bị mạng, người dùng cần lưu ý phân biệt rõ ràng giữa hai khái niệm 'reset' và 'reboot'. Lệnh khôi phục cài đặt gốc (Factory Reset) sẽ xóa sạch mọi thiết lập hệ thống về trạng thái mặc định như lúc mới đập hộp. Bạn chỉ nên tiến hành khôi phục cài đặt gốc khi một sự cố nào đó liên quan đến phần mềm hoàn toàn không thể cứu vãn.

Ngược lại, hành động khởi động lại thông thường (Reboot) bằng cách tắt mở nguồn nên được duy trì đều đặn mỗi tháng một lần. Thói quen này giúp giải quyết nhanh các vấn đề khi modem không kết nối được dịch vụ hoặc router có dấu hiệu chậm đi. Bạn có thể cài đặt lịch tự động khởi động lại vào ban đêm trên các router Wi-Fi 6 hiện đại hoặc dùng ổ cắm thông minh.

Thế giới máy chơi game cầm tay vô cùng đa dạng từ Steam Deck, ROG Ally cho đến các thiết bị giả lập retro. Tất cả thiết bị điện tử giải trí này đều sẽ nhận được lợi ích lớn và hoạt động mượt mà hơn nhờ khởi động lại định kỳ. Quy trình làm mới này giúp loại bỏ các lỗi đơ nghẽn phần mềm phát sinh trong quá trình vận hành của hệ thống.

Steam Deck là một ví dụ điển hình khi máy sẽ tự khởi động lại mỗi khi có đợt cập nhật thông qua hệ thống Steam. Tuy nhiên, do chu kỳ cập nhật này khá thất thường nên thiết bị có thể phải chạy liên tục suốt nhiều tuần liền nếu không chủ động làm mới. Đội ngũ hỗ trợ chính thức khuyến cáo người dùng nên khởi động lại máy tối thiểu một lần một tuần để cắt giảm triệt để sự cố.

Các dòng Smart TV hiện nay tích hợp cả hệ sinh thái ứng dụng thông minh lẫn các nền tảng phát trực tuyến toàn diện. Chúng có cấu trúc phần mềm phức tạp tương tự như một chiếc máy tính hiện đại hoặc một thiết bị di động. Do đó, các dòng TV thông minh cũng thực sự có nhu cầu cần được khởi động lại sau một khoảng thời gian dài.

Điều tương tự cũng xảy ra với các thiết bị phát phương tiện hoặc các loại Android TV stick như Roku, Fire TV hay Apple TV. Các đầu phát này luôn duy trì nguồn điện ở trạng thái năng lượng thấp miễn là chúng được cắm điện, bất kể TV có bật hay không. Duy trì thói quen khởi động lại chúng hằng tuần hoặc tối thiểu hằng tháng sẽ giúp dọn sạch bộ nhớ và khởi động lại nhân điều hành.

Tin Gốc: Thanh Niên

Từ quán cà phê, taxi công nghệ đến hàng ăn vỉa hè, mã QR hiện diện ở gần như mọi điểm thanh toán. Ông Sharad Jain, Giám đốc quốc gia của Mastercard tại Việt Nam, Lào và Campuchia, chia sẻ với VnExpress về sự hình thành lối sống số mới ở Việt Nam.

- Điều gì khiến ông ấn tượng nhất về thị trường thanh toán số Việt Nam?

- Việt Nam là một trong những thị trường thanh toán số năng động nhất tôi từng thấy. Báo cáo New Payments Index của chúng tôi chỉ ra, 70% người Việt ưu tiên các phương thức thanh toán mới và hiện đại, cao nhất châu Á - Thái Bình Dương.

Điểm nổi bật không chỉ là tốc độ tăng trưởng, mà là cách thanh toán số len lỏi và cắm rễ vào đời sống hàng ngày. Ở nhiều quốc gia khác, thanh toán số chủ yếu phổ biến tại thành phố lớn hoặc nhóm người dùng trẻ. Nhưng tại Việt Nam, sự thay đổi diễn ra rộng hơn rất nhiều, tác động đến mọi tầng lớp người dân.

Bạn có thể thấy mã QR ở khắp nơi, từ quán cà phê, taxi đến hàng rong, cho thấy người Việt thích nghi nhanh với công nghệ mới, và ưu tiên dùng thiết bị di động. Họ cũng rất cởi mở với công nghệ mới. Nếu giải pháp đủ tiện lợi, họ sẵn sàng thay đổi thói quen rất nhanh.

Thanh toán số tại Việt Nam không còn là công nghệ mới nữa, mà dần trở thành trải nghiệm mặc định trong đời sống hàng ngày.

- Ở góc nhìn của một người nước ngoài sống tại Việt Nam, trải nghiệm đó khác biệt thế nào?

- Tôi sẽ gói gọn bằng hai từ: tiện lợi và tích hợp sâu.

Tại nhiều thị trường, vẫn có khoảng cách khá rõ giữa hệ thống bán lẻ hiện đại và các hộ kinh doanh nhỏ lẻ. Nhưng ở Việt Nam, bạn hoàn toàn có thể ra đường cả ngày mà không cần dùng ví vật lý.

Từ gọi xe công nghệ, thanh toán hóa đơn đến mua đồ ăn vỉa hè, hầu hết đều có thể thực hiện ngay trên chiếc điện thoại. Điều này phản ánh cách người Việt tiếp cận công nghệ, cùng một lối sống "thuần di động".

- Ông đánh giá gì khi mã QR trở thành phương thức thanh toán phổ biến ở Việt Nam, sau Covid-19?

- Sự phát triển nhanh chóng của thanh toán QR tại Việt Nam là một hiện tượng đặc biệt. Dữ liệu năm 2024 của chúng tôi cho thấy QR là phương thức thanh toán phổ biến nhất trong nước, với khoảng 65% người tiêu dùng sử dụng.

Chúng tôi cũng từng chứng kiến xu hướng tương tự tại Trung Quốc, Ấn Độ hay Indonesia. Tuy nhiên, câu chuyện của Việt Nam đang vượt ra ngoài phạm vi thanh toán đơn thuần.

Người dùng Việt dần hình thành một "lối sống số", họ muốn mọi trải nghiệm diễn ra nhanh, đơn giản và tích hợp trên điện thoại. Điều này cũng được phản ánh bằng số liệu khi kết quả một báo cáo của Mastercard cho thấy, 93% người dùng Việt có xu hướng linh hoạt sử dụng từ 5 phương thức thanh toán trở lên

- Nhưng sự phổ biến của mã QR cũng khiến nhiều khách nước ngoài gặp khó khăn, khi một số cửa hàng không còn dùng máy POS hoặc chấp nhận thẻ quốc tế?

- Đây là vấn đề xuất hiện tại các thị trường tăng trưởng nhanh về thanh toán mã QR. Trên thực tế, việc hộ kinh doanh nhỏ ưu tiên phương thức thanh toán qua điện thoại cũng dễ hiểu, bởi nó tiết kiệm chi phí hơn so với đầu tư máy POS truyền thống. Tuy nhiên, điều đó vô tình lại tạo ra rào cản cho du khách quốc tế - những người quen chi tiêu bằng thẻ không tiếp xúc (contactless) hoặc ví điện tử toàn cầu.

Từ góc độ kinh tế du lịch, việc chấp nhận đa phương thức rất quan trọng. Khi du khách có thể thanh toán dễ dàng, họ thường chi tiêu nhiều hơn và trải nghiệm nhiều dịch vụ địa phương hơn.

Bài toán hiện nay không phải mã QR hay thẻ thay thế nhau, mà làm sao để các phương thức này cùng tồn tại và kết nối. Chúng tôi đã phối hợp với đối tác trong nước giúp khách quốc tế thanh toán tại các điểm quét mã QR nội địa. Một cách khác là hỗ trợ người bán biến smartphone thành thiết bị thanh toán thay cho máy POS truyền thống.

- Việt Nam hưởng lợi gì nếu tiếp tục chuyển đổi số mảng thanh toán?

- Thanh toán số giúp giảm nhiều "điểm nghẽn" khi người dùng tương tác với các dịch vụ số. Với người dân địa phương, lợi ích dễ thấy là sự tiện lợi, tốc độ và khả năng quản lý chi tiêu tốt hơn. Với khách du lịch, tác động còn rõ hơn khi họ không còn phải lo đổi tiền mặt hoặc tìm nơi chấp nhận thanh toán thẻ. Điều này giúp trải nghiệm người dùng trở nên liền mạch hơn, đồng thời kích thích việc mở hầu bao của khách quốc tế.

Ở góc độ kinh tế, việc số hóa giao dịch giúp tăng tính minh bạch và thúc đẩy tài chính toàn diện. Khi có dữ liệu giao dịch số, doanh nghiệp nhỏ cũng dễ tiếp cận nguồn vốn chính thống hơn để mở rộng kinh doanh.

- Khi thanh toán số dần phổ cập, cuộc đua tiếp theo của ngành sẽ là gì?

- Trong 5-10 năm tới, trọng tâm của ngành thanh toán có thể sẽ chuyển từ việc mở rộng người dùng sang cải thiện trải nghiệm.

Một xu hướng lớn là "thanh toán nhúng", tức tích hợp vào mọi trải nghiệm người dùng. Điều này đặc biệt rõ trong thương mại điện tử và mạng xã hội, nơi khoảng cách giữa xem sản phẩm và mua hàng ngày càng được rút ngắn.

Xu hướng tiếp theo là AI tham gia sâu hơn vào hoạt động thương mại. Các trợ lý AI có thể hỗ trợ người dùng thực hiện một số giao dịch như đặt xe, mua sắm định kỳ hoặc lên kế hoạch du lịch. Tuy nhiên, khi thanh toán trở nên "vô hình", niềm tin số vào khả năng bảo vệ dữ liệu sẽ trở thành yếu tố quyết định.

Tin Gốc: Vnexpress