50 triệu đồng không phải là một số tiền quá lớn để có thể thay đổi vị thế tài chính ngay lập tức, nhưng cũng không hề nhỏ đối với những người làm công ăn lương, đặc biệt là các bạn trẻ gen Z hay dân văn phòng có thu nhập trung bình.
Trong bối cảnh kinh tế hiện nay, khi giá vàng đang ở ngưỡng cao, thị trường chứng khoán biến động không ngừng, và lãi suất tiết kiệm có sự phân hóa mạnh mẽ, việc để tiền “nằm im” chắc chắn không phải là một lựa chọn khôn ngoan.
Vậy với một khoản vốn khiêm tốn 50 triệu đồng, làm thế nào để tối ưu hóa lợi nhuận mà vẫn kiểm soát được rủi ro?
Dân văn phòng làm gì với 50 triệu đồng?
Khẩu vị rủi ro của mỗi người là khác nhau, và điều này được thể hiện rất rõ qua cách các nhân viên văn phòng lên kế hoạch cho khoản tiền nhàn rỗi của mình. Dạo một vòng quanh các tòa nhà văn phòng tại Hà Nội, phóng viên đã ghi nhận được những chiến lược phân bổ vốn vô cùng đa dạng.
Thuộc nhóm nhà đầu tư đề cao tính an toàn, chị Hà (kế toán viên) chia sẻ chiến lược phòng thủ kết hợp đầu tư vào bản thân: “Bây giờ đầu tư vào cái gì cũng sợ. Nếu có 50 triệu đồng nhàn rỗi, mình sẽ để 30 triệu đồng mua vàng, 10 triệu đồng mua bạc và 10 triệu đồng tham gia khóa học chuyên sâu về nghiệp vụ hiện tại”.
Lựa chọn của chị Hà phản ánh tâm lý “trú ẩn an toàn” khá phổ biến. Với 30 triệu đồng, chị có thể mua được gần 2 chỉ vàng ở mức giá hiện tại, tạo ra một tấm khiên chống lạm phát vững chắc. Đặc biệt, việc trích 20% số vốn (10 triệu đồng) để nâng cấp kỹ năng nghề nghiệp là một khoản đầu tư mang lại tỷ suất sinh lời vô hình nhưng cực kỳ bền vững trong tương lai.
Trái ngược hoàn toàn với sự cẩn trọng của chị Hà, anh Hiệp (kỹ thuật dựng) lại đại diện cho nhóm người trẻ ưa mạo hiểm, kỳ vọng lợi nhuận đột biến. Anh khẳng định ngắn gọn: “Tôi sẽ đầu tư tất tay vào chứng khoán”.
Trong bối cảnh thị trường chứng khoán đang có những nhịp sóng tăng trưởng mạnh mẽ, việc “all-in” 50 triệu đồng có thể giúp tài khoản nhân lên nhanh chóng nếu chọn đúng mã cổ phiếu tiềm năng. Tuy nhiên, chiến lược này cũng giống như việc “lướt trên ngọn sóng dữ”, đòi hỏi nhà đầu tư phải có kiến thức vững vàng, tâm lý thép và chấp nhận rủi ro mất mát lớn nếu thị trường bất ngờ đảo chiều.
Nằm ở khoảng giữa của hai thái cực an toàn và mạo hiểm, chị Linh (nhân viên văn phòng) lại chọn cho mình một công thức cân bằng, đậm chất bài bản. Chị phân tích: “Nguyên tắc không bỏ trứng trong cùng một giỏ có thể chia theo tỷ lệ 1-1. Có thể tích trữ mua một chỉ vàng theo giá hiện hành, đồng thời số tiền còn lại gửi tiết kiệm ngân hàng được coi là lựa chọn ăn chắc mặc bền nhất khi tại thời điểm này lại rất nhiều ngân hàng đang huy động vốn với tỷ lệ % tương đối cao (6-7%/6 tháng)”.
Chiến lược của chị Linh cho thấy sự nhạy bén với thị trường. Hiện tại, dù nhóm ngân hàng big 4 giữ mức lãi suất thấp, nhưng nhiều ngân hàng thương mại cổ phần và các kênh gửi tiết kiệm online đang tung ra các gói ưu đãi hấp dẫn lên tới 7-7,2%/năm cho kỳ hạn 6 tháng. Việc dùng khoảng 16 triệu mua 1 chỉ vàng và gửi tiết kiệm hơn 33 triệu đồng còn lại giúp chị Linh vừa bảo toàn được sức mua của đồng tiền, vừa có dòng tiền thụ động an toàn, thanh khoản cao.
Tuy nhiên, không phải ai cũng sẵn sàng đem tiền đi đầu tư. Chị Hiền, một nhân viên văn phòng khác, lại chọn cách đơn giản nhất, đó là giữ tiền trong tài khoản. Anh Tùng (freelancer) cũng cùng quan điểm. Anh cho biết sẽ giữ tiền trong tài khoản để chi tiêu khi có việc cần. Dù mang lại sự tiện lợi tuyệt đối cho việc chi tiêu hàng ngày, nhưng dưới góc độ tài chính cá nhân, đây lại là phương án gây “lỗ” vô hình. Tiền để trong tài khoản thanh toán chỉ hưởng mức lãi suất không kỳ hạn xấp xỉ 0%, và theo thời gian, lạm phát sẽ dần ăn mòn giá trị thực của số tiền 50 triệu đồng này.
Giải bài toán 50 triệu cùng chuyên gia tài chính cá nhân
Từ những chia sẻ thực tế trên, có thể thấy bức tranh quản lý tài chính của dân văn phòng vô cùng đa dạng, từ phòng thủ, tấn công cho đến bỏ ngỏ. Để giúp độc giả iMoney có một chiến lược phân bổ vốn hiệu quả, khoa học và sinh lời tối đa với 50 triệu đồng, phóng viên có cuộc trao đổi với ông Lâm Minh Chánh – chuyên gia tài chính cá nhân, Sáng lập AI tài chính WikiMoney.
Thưa chuyên gia, với số vốn khiêm tốn 50 triệu đồng, nhiều người cho rằng “chẳng bõ bèn gì để đầu tư”. Ông/bà đánh giá sao về quan điểm này và đâu là nguyên tắc cốt lõi khi bắt tay vào đầu tư với số vốn nhỏ?
– Quan điểm “vốn nhỏ không bõ đầu tư” là một sai lầm lớn trong quản lý tài chính cá nhân. Trong đầu tư, số vốn không quan trọng bằng thời điểm bắt đầu và tính kỷ luật. Bất cứ số tiền nào cũng cần được đầu tư để “tiền sinh ra tiền”. 50 triệu đồng chính là “viên gạch nền móng” hoàn hảo để xây dựng thói quen và tư duy đầu tư bài bản.
Nguyên tắc quan trọng nhất là: Đừng đợi có tiền mới đầu tư, mà hãy đầu tư để có tiền. Với vốn nhỏ, mục tiêu không phải là làm giàu nhanh mà là học cách quản trị rủi ro và hiểu về sức mạnh của lãi kép. Hãy nhớ: Nếu bạn không quản lý tốt 50 triệu, bạn sẽ không bao giờ quản lý được 5 tỷ hay 50 tỷ đồng.
Nhìn vào 4 lựa chọn của các nhân viên văn phòng ở trên (mua vàng, gửi tiết kiệm 6-7%, tất tay chứng khoán, hay để tiền trong tài khoản), ông/bà đánh giá phương án nào đang tối ưu nhất trong bối cảnh kinh tế hiện tại? Việc để tiền “nằm im” trong tài khoản thanh toán mang lại rủi ro vô hình như thế nào?
– Để tiền trong tài khoản không sinh lãi: Đây là cách “mất tiền” nhanh nhất mà không hay biết. Với lạm phát và chi phí cơ hội, mỗi ngày trôi qua, giá trị thực của 50 triệu đồng đang bị “bào mòn”. Đây là phương án tệ nhất.
Tiết kiệm là nơi giữ tiền an toàn nhưng khó giúp tài sản tăng trưởng vượt trội. Vàng thích hợp để tích trữ chống lạm phát và cũng có khả năng tăng trưởng. Tuy vậy, Nhà nước hiện không khuyến khích người dân tập trung quá nhiều vào vàng.
Trong khi đó, chứng khoán có thể mang lại lợi nhuận cao nhưng đòi hỏi kiến thức chuyên sâu và thời gian bám sát thị trường – thứ mà nhiều người trẻ chưa có đủ. Thay vì tự chọn cổ phiếu lẻ, bạn trẻ nên tìm hiểu đầu tư vào Chứng chỉ quỹ mở.
Đối với những bạn trẻ gen Z có khẩu vị rủi ro cao như, việc “all-in” toàn bộ 50 triệu đồng vào kênh biến động mạnh như chứng khoán có phải là một canh bạc quá lớn? Làm sao để “chơi” chứng khoán với 50 triệu mà không bị “cháy túi”?
– Nếu chưa có kiến thức và kinh nghiệm mà “all-in” vào chứng khoán thì đúng là một canh bạc nguy hiểm. Tôi thấy nhiều bạn trẻ hiện nay bước vào thị trường với tâm lý muốn giàu nhanh, nhưng lại thiếu kiến thức nền và thường đầu tư theo “mách bảo” của bạn bè hay các hội nhóm.
Kết quả nhãn tiền là thua lỗ. Thống kê cho thấy tại Việt Nam, 95% nhà đầu tư cá nhân bị thua lỗ và rời bỏ thị trường sau 2 năm. Để tránh nguy cơ “cháy túi”, các bạn cần học hỏi để nắm vững kiến thức về chứng khoán, các phương thức đầu tư (ngắn, trung, dài hạn), hiểu rõ về giá cả và giá trị, lợi nhuận và rủi ro… đồng thời sử dụng các công cụ hỗ trợ như WikiMoney để nâng cao hiệu quả và giảm thiểu rủi ro.
Tôi đề xuất các bạn trẻ hãy bắt đầu với Chứng chỉ quỹ (CCQ). Đây là cách giúp bạn “đứng trên vai người khổng lồ”: Tiền của bạn được các chuyên gia tài chính hàng đầu quản lý, đầu tư vào danh mục được chọn lọc kỹ lưỡng, vừa đảm bảo an toàn hơn tự đầu tư, vừa có mức lợi nhuận kỳ vọng cao hơn tiết kiệm. Tuy vậy, bạn vẫn cần học cách đầu tư quỹ đúng phương pháp.
Việc trích 20% số vốn (10 triệu đồng) để đầu tư vào các khóa học nâng cao kỹ năng nghiệp vụ đang làm có được xem là một khoản đầu tư tài chính không? Tỷ suất sinh lời của kênh này so với các kênh truyền thống như thế nào?
– Đây chính là khoản đầu tư có tỷ suất sinh lời cao nhất (ROI vô hạn). Trong tháp tài sản mà tôi thường giảng dạy, “năng lực tạo ra thu nhập” là tài sản gốc.
Ví dụ, nếu bạn dùng 10 triệu đồng để học và giúp lương tăng từ 20 triệu lên 25 triệu/tháng, tức là bạn thu về thêm 60 triệu mỗi năm. Tỷ suất sinh lời lúc này được tính là 500%, không một kênh chứng khoán hay vàng nào làm được điều đó một cách bền vững. Đừng bao giờ tiếc tiền đầu tư vào “cỗ máy in tiền” quan trọng nhất, chính là bản thân mình.
Cuối cùng, ông có thể gợi ý cho độc giả iMoney một vài “công thức” phân bổ 50 triệu đồng cụ thể (chia theo tỷ lệ %) vừa đảm bảo an toàn, vừa giúp người thu nhập trung bình có cơ hội gia tăng tài sản bền vững?
– Với số vốn 50 triệu đồng nhàn rỗi, tôi gợi ý công thức 10-20-70. Cụ thể:
10% (5 triệu đồng) – Quỹ dự phòng: Để trong tài khoản thanh toán hoặc tiết kiệm online kỳ hạn ngắn để ứng phó các rủi ro khẩn cấp.
20% (10 triệu đồng) – Đầu tư vào bản thân: Đăng ký các khóa học nâng cao năng lực chuyên môn hoặc học về tài chính để biết cách quản lý tiền và đầu tư bài bản.
70% (35 triệu đồng) – Đầu tư tăng trưởng: Chia số tiền này vào 2-3 Chứng chỉ quỹ cổ phiếu uy tín. Các quỹ này giúp bạn hưởng lợi từ sự tăng trưởng của thị trường chứng khoán một cách an toàn mà không cần phải “canh bảng điện” mỗi ngày.
iMoney là dòng sản phẩm chuyên các bài viết về tư vấn đầu tư, tư vấn tiêu dùng, được đăng tải vào thứ 4 mỗi tuần trên báo Dân trí.
iMoney sẽ giải đáp thắc mắc của độc giả về đầu tư, tiêu dùng, tư vấn tài chính, các kênh đầu tư như chứng khoán, bất động sản, tiền mã hóa, tư vấn tiêu dùng cũng như chia sẻ các tip tiêu dùng thông minh, hiệu quả…
Trong buổi làm việc chiều 16/4 với 52 doanh nghiệp do Hội đồng kinh doanh Mỹ - ASEAN (USABC) dẫn đầu, Thủ tướng Lê Minh Hưng bày tỏ quan điểm sẵn sàng tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các doanh nghiệp nước ngoài, trong đó có Mỹ, tiếp tục mở rộng kinh doanh, đầu tư tại Việt Nam.
Đề cập một số lĩnh vực hợp tác cụ thể, Thủ tướng nêu rõ Chính phủ ủng hộ các tập đoàn và doanh nghiệp năng lượng hàng đầu của Mỹ đầu tư tại Việt Nam. Việc này có thể góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và phát triển thị trường năng lượng bình đẳng, minh bạch, hiệu quả.
Việt Nam cũng coi hợp tác khoa học và công nghệ là một trụ cột mới trong quan hệ song phương. Chính phủ sẵn sàng tạo điều kiện cho các doanh nghiệp viễn thông có năng lực của Mỹ tiếp cận thị trường nhằm nghiên cứu đầu tư, chuyển giao công nghệ và phát triển hạ tầng viễn thông, 5G, cáp quang biển tại Việt Nam trên cơ sở bảo đảm an ninh quốc gia, tuân thủ hành lang pháp lý.
Trong tháng 2, Bộ Khoa học và Công nghệ đã cấp giấy phép cung cấp dịch vụ Internet vệ tinh Starlink tại Việt Nam. Thủ tướng đề nghị các doanh nghiệp Mỹ tăng cường hợp tác với các doanh nghiệp trong nước, thực hiện chuyển giao công nghệ, nhất là những công nghệ lõi, hỗ trợ Việt Nam gắn kết sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.
Song song đó, người đứng đầu Chính phủ đề nghị USABC và các doanh nghiệp Mỹ thúc đẩy hai nước sớm đạt được Hiệp định thương mại đối ứng, công bằng và cân bằng. Ngoài ra, Mỹ sớm xem xét công nhận Việt Nam là nền kinh tế thị trường đầy đủ và đưa Việt Nam ra khỏi danh sách các nước hạn chế về xuất khẩu (D1-D3).
Tại buổi làm việc, lãnh đạo các bộ, ngành cũng lắng nghe nhiều đề xuất, kiến nghị của doanh nghiệp Mỹ liên quan đến thủ tục hành chính. Thủ tướng cho biết sẽ tháo gỡ ngay các vướng mắc về mặt thủ tục, điều kiện kinh doanh. Cả hai bên sẽ tiếp tục trao đổi sâu hơn về các vấn đề tồn đọng để tìm ra biện pháp xử lý thỏa đáng trên tinh thần hài hòa lợi ích.
Theo Thủ tướng, Việt Nam đang đẩy nhanh quá trình cải cách, hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, thể chế, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh. Trong đó, quyết liệt cắt giảm thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh là trọng tâm. Trong quý II, các bộ, ngành phải cắt giảm 50% chi phí tuân thủ, 50% thời gian thực hiện thủ tục. Cấp Bộ không thực hiện quá 30% tổng số thủ tục thuộc lĩnh vực quản lý.
Thời gian qua, quan hệ kinh tế - thương mại - đầu tư giữa hai nước tiếp tục phát triển tích cực. Mỹ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam. Kim ngạch thương mại hai chiều đạt 209,5 tỷ USD năm 2025, trong đó xuất khẩu từ Mỹ vào Việt Nam đạt hơn 19 tỷ USD, tăng 28% so với năm 2024. Doanh nghiệp Việt Nam đã ký các hợp đồng mua máy bay, thiết bị của Mỹ trị giá hơn 37 tỷ USD.
Trận chung kết World Cup vào chủ nhật 19/7 trên sân New York New Jersey đang được xem là sự kiện thể thao có vé đắt đỏ nhất từng diễn ra tại Mỹ, theo Reuters.
Vào thứ tư (15/7), nền tảng chính thức của FIFA chỉ còn vài trăm vé trận chung kết với giá hơn 7.000 USD. Đến thứ sáu (17/7), gần như toàn bộ vé trận này đã hết và chỉ còn lại vài vé giá 32.000 USD cho một chỗ ngồi xem.
Trên nền tảng SeatGeek, giá niêm yết trung bình của một vé xem trận chung kết ở mức hơn 11.000 USD, cán mốc sự kiện có giá vé đắt nhất mà nền tảng này từng bán, cao hơn khoảng 8% so với trận Super Bowl 2024.
"Sức hút của giải đấu duy trì rất tốt, từ vòng bảng cho đến các vòng đấu loại trực tiếp", Chris Leyden, Giám đốc cấp cao phụ trách tiếp thị SeatGeek, nhận định.
Vé liên tục tăng nhưng vẫn được tiêu thụ tốt đến mức những ai hoài nghi nhất cũng bất ngờ trước mức độ sẵn sàng mà người hâm mộ sẵn sàng bỏ ra để tận mắt chứng kiến siêu sao Lionel Messi đối đầu tài năng trẻ Lamine Yamal.
Không chỉ trận chung kết, FIFA đã có "canh bạc" bán vé World Cup rất thành công, bất chấp những lo ngại trước đó về các quy định hạn chế thị thực và tình trạng bất ổn tại Mỹ sẽ khiến World Cup 2026 ế ẩm, theo Reuters.
Phân tích dữ liệu của hãng thông tấn này cho thấy hơn một nửa trong số 72 trận vòng bảng kín chỗ và phần lớn các trận còn lại chỉ thiếu vài trăm khán giả để lấp đầy sân. Theo FIFA, khoảng 99,7% số ghế được lấp đầy trong vòng bảng.
Những số liệu này xóa tan lo ngại ban đầu rằng giá vé đắt đỏ sẽ khiến người hâm mộ quay lưng, sau khi hàng loạt ghế trống xuất hiện trên khán đài sân Guadalajara trong trận Hàn Quốc gặp Czech ngày 11/6. Nhưng ngay cả trận đó, sân vận động gần 46.000 chỗ vẫn đón được 44.985 khán giả.
Chuyên gia về thị trường vé Scott Friedman đánh giá FIFA đã xác định nhu cầu thị trường rất tốt. Một năm trước, nhiều người lo ngại về lượng khán giả đến Mỹ trong bối cảnh bất ổn và chiến dịch truy quét người nhập cư của Tổng thống Trump.
Nhưng cuối cùng, World Cup vẫn là giải đấu phổ biến nhất thế giới, thu hút hàng chục nghìn người sẵn sàng trả "những mức giá phi lý" cho gần như toàn bộ 104 trận đấu. "FIFA đã mạnh dạn đặt giá vé rất cao và người hâm mộ cuối cùng vẫn chấp nhận trả", ông Scott Friedman, nói.
Nhờ đâu FIFA bội thu mùa vé?
Khi World Cup được mở rộng lên quy mô lớn nhất lịch sử, với 48 đội tuyển tham dự, sức hút về lượng người hâm mộ cũng tăng theo. Song song đó, chất lượng chuyên môn giải đấu cũng góp phần.
Lần đầu tiên kể từ khi có bảng xếp hạng FIFA, 4 đội đứng đầu thế giới đều góp mặt ở bán kết. Chung kết giữa Argentina và Tây Ban Nha nhiều khả năng sẽ là trận đấu World Cup cuối cùng trong sự nghiệp của Lionel Messi ở tuổi 39.
"Khái niệm thế nào là mức giá hợp lý trong trường hợp này rất phức tạp, bởi giải trí không phải nhu cầu thiết yếu", Adam Elmachtoub, Phó giáo sư ngành kỹ thuật công nghiệp và nghiên cứu vận hành tại Đại học Columbia, bình luận.
Đặc biệt, FIFA đã có chiến lược bán vé khác biệt trong World Cup lần này, với niềm tin "vé càng đắt càng thu hút". Các trận vòng bảng được niêm yết giá từ 575 USD mỗi vé, cao hơn gấp đôi mức vé trận vòng bảng đắt nhất tại World Cup 2022.
Không dừng lại đó, FIFA lần đầu triển khai cơ chế giá linh hoạt, cho phép giá vé thay đổi thời gian thực, theo nhu cầu thị trường và nhiều yếu tố khác, tương tự khi người mua gọi xe công nghệ hay mua vé máy bay.
Điều này khiến nhiều người thực tế phải chấp nhận bỏ ra số tiền không nhỏ. Như giá vé trong trận chung kết bán ra tuần này tăng từ 7.000 USD lên 32.000 USD. "Điều chúng tôi chứng kiến tại World Cup năm nay là nhu cầu thay đổi theo từng vòng đấu và từng cặp đấu được xác định", Chris Leyden tại SeatGeek, nói.
Theo Scott Friedman, FIFA có thể còn áp dụng thêm chiến thuật "slow ticketing" trong các sự kiện thể thao lớn, tức ban tổ chức chủ động giữ lại một lượng vé và "nhả" dần, để kích thích người mua nhanh chóng xuống tiền vì cảm giác sợ bỏ lỡ.
"Họ tạo cảm giác như vé sắp hết, rồi sau đó tung dần từng đợt để làm tăng nhu cầu thị trường. Khách sẽ nghĩ 'chỉ còn vài vé ở khu vực này thôi, mình phải mua ngay'", ông Friedman, người điều hành kênh Ticket Talk Network, mô tả.
Phó giáo sư Adam Elmachtoub nói rằng một trong những nguyên nhân khiến nhiều người bức xúc vài tháng qua là không ai thực sự hiểu cơ chế vận hành của mô hình giá linh hoạt theo nhu cầu. Dù vậy, cơ chế này đã chứng minh mang lại lợi ích lớn cho FIFA. Để xoa dịu dư luận, FIFA đã bổ sung một lượng nhỏ vé rẻ hơn. Động thái diễn ra sau khi nhiều chính trị gia, trong đó có Thị trưởng New York Zohran Mamdani, ra sức vận động để người dân địa phương có thể tiếp cận.
Giám đốc điều hành tổ chức Football Supporters Europe Ronan Evain mô tả "đây là một kỳ World Cup chỉ dành cho số ít người may mắn". "Những người ở châu Âu như Na Uy hay Scotland có đủ khả năng tài chính để sang Mỹ, không cần xin thị thực nhập cảnh và cũng có thể chi trả những mức giá vé đắt cắt cổ", ông ví dụ.
Khi thị trường được nâng hạng, điều quan tâm không chỉ là khả năng thu hút dòng vốn mới, mà còn là những điều kiện níu giữ dòng vốn ở lại lâu hơn.
Để hút vốn quay trở lại, giới phân tích cho rằng ngoài việc cải thiện chất lượng hàng hóa, cải thiện khung pháp lý thì cần giải quyết bài toán phòng vệ rủi ro tỉ giá cho nhà đầu tư gián tiếp.
Theo bộ phận phân tích Chứng khoán NH Việt Nam (NHS), lũy kế hết tháng 5-2026, khối ngoại tiếp tục bán ròng mức rất cao trong lịch sử ngành chứng khoán và tiếp nối xu hướng bán ròng bốn năm qua. Hoạt động bán ròng này chủ yếu xuất phát từ sự kết hợp của nhiều yếu tố mang tính vĩ mô và cấu trúc.
Trước hết, áp lực tỉ giá gia tăng do chênh lệch lãi suất giữa USD và VND khiến đồng nội tệ chịu sức ép, buộc các quỹ ngoại phải giảm tỉ trọng để hạn chế rủi ro tỉ giá - NHS nhận định.
Tiếp đến trong bối cảnh bất ổn toàn cầu gia tăng, các quỹ đầu tư có xu hướng tái phân bổ danh mục trên phạm vi quốc tế.
Dòng tiền đang luân chuyển sang các thị trường phát triển hoặc các quốc gia có lợi thế trong cuộc đua trí tuệ nhân tạo (AI) như Hoa Kỳ, Trung Quốc và Hàn Quốc nhằm tìm kiếm tỉ suất sinh lời tối ưu hơn.
Ngoài ra, thị trường chứng khoán Việt Nam còn hạn chế về "rổ hàng", thiếu các doanh nghiệp quy mô lớn và đa dạng ngành nghề (75% trong top 20 doanh nghiệp lãi lớn nhất năm 2025 là ngân hàng và bất động sản) khiến khả năng thu hút và giữ chân dòng vốn ngoại chưa cao - NHS cho biết.
Bên cạnh đó một yếu tố khác mang tính kỹ thuật là việc các quỹ đầu tư theo phân loại thị trường đang cơ cấu lại danh mục trước thềm nâng hạng, dẫn đến dòng vốn từ nhóm quỹ cận biên rút ra trước khi dòng tiền từ nhóm thị trường mới nổi tham gia.
Ông Nguyễn Sơn, Chủ tịch HĐTV Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam (VSDC), cho rằng cần nhìn thẳng vào thực tế là nhà đầu tư nước ngoài đã rút ròng kỷ lục.
Để thu hút họ quay lại, các ưu tiên được nhắc đến là tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, cải thiện chất lượng và quy mô hàng hóa, cùng với giải quyết bài toán phòng vệ rủi ro tỉ giá cho nhà đầu tư gián tiếp.
Theo ông Nguyễn Sơn, nếu không có cơ chế phòng vệ tỉ giá hiệu quả, rất khó để giữ chân dòng vốn ngoại lâu dài.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, một lãnh đạo ngành chứng khoán cho biết khi tham gia thị trường vốn Việt Nam, các nhà đầu tư ngoại buộc phải chuyển đổi ngoại tệ sang đồng Việt Nam và đối mặt với rủi ro biến động tỉ giá.
Tại một số thị trường, rủi ro này thường được quản trị thông qua các công cụ phái sinh tiền tệ như hợp đồng kỳ hạn, hợp đồng hoán đổi hoặc hợp đồng quyền chọn.
Tuy nhiên tại Việt Nam, các công cụ phòng vệ tỉ giá này hiện chỉ được cung cấp qua hệ thống ngân hàng thương mại với các giao dịch thương mại, xuất nhập khẩu hàng hóa. Với dòng vốn đầu tư gián tiếp trên thị trường chứng khoán, chưa có cơ chế cụ thể.
Vị này cũng cho biết việc xem cơ chế phòng vệ rủi ro tỉ giá là cần thiết. Song khi nói về hiện tượng bán ròng của khối ngoại thời gian qua, ông nói tỉ giá chỉ là một yếu tố.
Bởi tình trạng này diễn ra ngay cả khi tỉ giá không có biến động đáng kể. Ở thời điểm hiện tại, áp lực tỉ giá cũng được đánh giá chưa ở mức căng thẳng.
Ông Võ Kim Phụng - Trưởng phòng phân tích Chứng khoán BETA, cho biết để nâng cao sức hấp dẫn của thị trường và thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài dài hạn, cơ quan quản lý có thể xem xét triển khai lộ trình phát triển các công cụ phòng vệ rủi ro tỉ giá từng bước và phù hợp với mức độ phát triển của thị trường ngoại hối và năng lực giám sát.
Trong giai đoạn đầu, có thể mở rộng phạm vi sử dụng các hợp đồng ngoại hối kỳ hạn và hoán đổi ngoại hối cho các nhà đầu tư nước ngoài có danh mục đầu tư đã đăng ký, với giá trị phòng vệ không vượt quá quy mô tài sản đầu tư thực tế nhằm đáp ứng nhu cầu quản trị rủi ro chính đáng.
Kế tiếp, Việt Nam có thể nghiên cứu phát triển thị trường hợp đồng kỳ hạn không giao nhận (NDF) và hợp đồng tương lai USD/VND với cơ chế thanh toán bằng chênh lệch, qua đó giúp nhà đầu tư phòng vệ tỉ giá mà không tạo áp lực lên nhu cầu giao nhận ngoại tệ thực tế hay dự trữ ngoại hối quốc gia.
Song song với việc đa dạng hóa sản phẩm, ông Phụng cho rằng cần khuyến khích các ngân hàng thương mại và tổ chức tài chính đóng vai trò tạo lập thị trường, nâng cao thanh khoản và giảm chi phí giao dịch phòng vệ.
Tuy nhiên ông Phụng cũng cũng lưu ý việc phòng ngừa/hạn chế nguy cơ đầu cơ tỉ giá và bảo đảm an toàn cho dự trữ ngoại hối quốc gia.
Theo đó, chỉ cho phép nhà đầu tư thực hiện giao dịch phòng vệ trên cơ sở giá trị danh mục đầu tư đã đăng ký với quy mô không vượt quá giá trị tài sản ròng và thời hạn phù hợp với thời gian nắm giữ khoản đầu tư.
Đồng thời các giao dịch nên được thực hiện thông qua hệ thống ngân hàng thương mại được cấp phép, áp dụng cơ chế báo cáo, giám sát vị thế tập trung và giới hạn trạng thái ròng nhằm ngăn ngừa việc tạo lập các vị thế đầu cơ.
