Cuộc xung đột tại Trung Đông đã kéo dài hơn 2 tháng, gây ra nhiều thương vong và thiệt hại kinh tế, khiến tác động lan truyền ra toàn thế giới. Tuy nhiên, nhiều nhà phân tích cho rằng thế giới có thể sẽ trải qua một số thay đổi cần thiết và mang tính cấu trúc vì cuộc xung đột này.
Eo biển Hormuz sẽ không còn trở thành điểm nghẽn của kinh tế toàn cầu và Iran khó có thể gây gián đoạn cho thị trường dầu thế giới. Kinh tế càng sụt giảm mạnh, động lực thực hiện các thay đổi cần thiết càng lớn.
Hiện chưa rõ các bên có thể đạt thỏa thuận nào để chấm dứt chiến sự. Dù vậy, các nhà kinh tế học và chuyên gia quân sự đều nhận định rằng cuộc xung đột vẫn có thể mang đến một số kết quả tích cực trong dài hạn.
Cuộc chiến đã phơi bày những điểm yếu cấu trúc lớn trong chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu – một hệ thống phức tạp đòi hỏi cân bằng giữa hiệu quả và sự dư thừa. Việc Iran làm gián đoạn 20% nguồn cung dầu toàn cầu bằng thủy lôi, drone tự chế và xuồng cao tốc cho thấy thế giới sẽ phải đánh giá lại nghiêm túc và thực hiện các thay đổi lâu dài.
Kịch bản khả thi nhất là Trung Đông xây thêm các đường ống dẫn dầu và khí đốt qua Arab Saudi và UAE để tránh hoàn toàn eo biển Hormuz. “Các nước sẽ phát triển đường ống và tăng mạnh công suất vận chuyển. Khi đó, không còn ai đặt toàn bộ tương lai của mình vào eo biển này nữa. Đây là điều rất tích cực”, Jay Hatfield – nhà phân tích tại Infrastructure Capital Advisors cho biết trên CNN.
Việc này cũng đồng nghĩa chuỗi cung ứng năng lượng có thể an toàn và rẻ hơn trong dài hạn. Thế giới đang phải trả phí bảo hiểm rất cao cho việc vận chuyển hàng hóa qua những vùng biển căng thẳng.
“Nếu không có cuộc chiến, cú sốc như vừa qua, người ta khó nhận ra mọi thứ cần thay đổi”, Ross Mayfield – chiến lược gia đầu tư tại Baird nhận định.
Các nền kinh tế chuyển dịch để thích ứng từng xảy ra vài lần trong thập kỷ qua. Sau đại dịch, chuỗi cung ứng toàn cầu đứt gãy, nhưng đã được củng cố lại đáng kể. Xung đột Nga – Ukraine thay đổi cách châu Âu mua khí đốt tự nhiên. Thuế nhập khẩu của Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng tạo ra các thay đổi lớn trong việc mua nguyên liệu thô.
Khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng năng lượng càng cần thiết trong thời điểm nhu cầu nhiên liệu toàn cầu ngày càng tăng mạnh. Nhiều hãng công nghệ đang xây dựng trung tâm dữ liệu AI, vốn tiêu thụ lượng điện khổng lồ với tốc độ chóng mặt.
Nếu thế giới giảm phụ thuộc vào năng lượng Trung Đông, Mỹ có thể hưởng lợi. Khí tự nhiên hiện vẫn là nguồn năng lượng lớn nhất để sản xuất điện. Mỹ sở hữu trữ lượng khí rất lớn cùng năng lực xuất khẩu ngày càng tăng.
Theo Joe Brusuelas – kinh tế trưởng tại RSM, tác động từ những thay đổi của kinh tế toàn cầu chỉ có thể nhìn rõ sau 10-20 năm nữa.
Thực tế, OPEC – đối thủ lớn nhất của Mỹ trong lĩnh vực nhiên liệu hóa thạch – đã có dấu hiệu rạn nứt. UAE, nước sản xuất dầu lớn thứ hai trong nhóm rời liên minh này. Điều này làm suy yếu khả năng tác động lên giá dầu thế giới thông qua hạn ngạch sản xuất của OPEC.
“Đa dạng hóa nguồn cung khỏi OPEC và chuyển sang các nhà cung cấp đáng tin cậy hơn, đặc biệt là Mỹ, giúp cải thiện an ninh năng lượng toàn cầu và ổn định giá”, Rob Thummel – Giám đốc Danh mục Đầu tư tại quỹ Tortoise Capital cho biết.
Bên cạnh đó, quá trình chuyển sang năng lượng mặt trời cũng đang tăng tốc tại nhiều khu vực do cú sốc giá dầu. Xuất khẩu công nghệ năng lượng mặt trời, pin và xe điện của Trung Quốc đều lập kỷ lục trong tháng 3, theo hãng nghiên cứu năng lượng Ember. “Một nền kinh tế ít phụ thuộc vào nguồn năng lượng sẽ là điều tích cực”, Mayfield đánh giá.
Dù vậy, các kịch bản tích cực này chưa chắc sẽ xảy ra. Chính quyền mới tại Iran có thể còn cứng rắn hơn hiện tại. Chiến sự cho thấy Iran biết cách gây sức ép với kinh tế toàn cầu. Heather Long – kinh tế trưởng tại Navy Federal Credit Union cho rằng nếu eo biển Hormuz không còn quá quan trọng, nước này và các lực lượng đồng minh có thể chuyển sang đe dọa những tuyến vận tải khác trong tương lai.
Bên cạnh đó, OPEC gần đây lại tăng sản lượng dầu. Việc liên minh này biến mất vì thế cũng có thể làm giảm khả năng thế giới phối hợp hành động trong các cuộc khủng hoảng năng lượng sau này.
Cuối cùng, các thay đổi từ chiến sự có thể mang lại lợi ích cho bên này nhưng gây thiệt hại cho bên khác. Ví dụ, quá trình chuyển sang năng lượng tái tạo, đặc biệt tại châu Á và châu Âu, có thể ảnh hưởng tiêu cực tới các khu vực khai thác dầu đá phiến tại bang Texas (Mỹ). Nếu nhu cầu dầu giảm về dài hạn, giá dầu có thể xuống thấp hơn giai đoạn trước chiến sự, gây thiệt hại cho ngành này.
“Rất nhiều điều còn phụ thuộc vào yếu tố nào mang tính dài hạn, và đâu chỉ là tạm thời”, Brusuelas kết luận.
Trong năm qua, ông Vũ Văn Tiền chính thức trở lại vị trí Chủ tịch Ngân hàng An Bình (ABBank) sau 6 năm để em rể là ông Đào Mạnh Kháng đảm đương nhiệm vụ này.
Với lựa chọn làm chủ tịch ngân hàng, ông Tiền rút khỏi chức vụ Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn Geleximco để tuân thủ việc việc không kiêm nhiệm chức danh này theo quy định pháp luật.
Với lần trở lại này, ABBank cũng bổ nhiệm tổng giám đốc mới là ông Lê Mạnh Hùng và sau đó thay đổi nhận diện thương hiệu vào đầu năm nay.
Những thay đổi này được ông Vũ Văn Tiền chia sẻ tại đại hội cổ đông thường niên năm 2026 diễn ra vào ngày 28/4. Theo đó, việc đổi thương hiệu mới được ông cho biết ngân hàng chuẩn bị suốt một năm, với logo cánh chim bồ câu mang thông điệp về sự bình an, hạnh phúc và phát triển bền vững.
Tuy nhiên, theo ông, nhận diện thương hiệu chỉ thực sự phát huy khi nội lực bên trong đủ vững mạnh, đó cũng là lý do mà ông trở lại cương vị chủ tịch ABBank, ông Tiền nói.
Ông Vũ Văn Tiền nói không muốn ABBank mãi giậm chân tại chỗ với cái tên "An Bình" theo cách quá an toàn trong nhiều năm.
"Thị trường đang thay đổi từng ngày, chúng ta cần một sự bứt phá. Tôi không chịu được nữa nên quyết định quay lại, yêu cầu tinh giản bộ máy, cải cách thể chế kinh doanh và phân định rõ trách nhiệm người đứng đầu", ông nói.
Tâm tư này cũng từng được ông Vũ Văn Tiền chia sẻ với VnExpress khi nói về lần trở lại với mong muốn mang theo tinh thần của một "cuộc cách mạng triệt để" để ngân hàng thay đổi.
Bên cạnh đó, sự xuất hiện của tổng giám đốc mới là Lê Mạnh Hùng, được ông Tièn đánh giá là người quyết liệt, năng động, dám chịu trách nhiệm, và là "mảnh ghép hoàn hảo". Ông cho rằng sự kết hợp giữa tư duy sáng tạo của ban điều hành và bộ máy linh hoạt của một ngân hàng tầm trung sẽ giúp ABBank tiến lên, mang lại giá trị cho cổ đông.
Tại đại hội, Tổng giám đốc ABBank cũng cho rằng với lợi thế quy mô tầm trung, nhà băng này có thể vận hành linh hoạt và thích ứng tốt hơn so với các tổ chức lớn. Tuy nhiên, yếu tố quan trọng nhất vẫn là tư duy sáng tạo, yếu tố quan trọng giúp một cá nhân hay tổ chức thành công.
Năm nay, ABBank đặt mục tiêu đến cuối năm 2026, tổng tài sản đạt 291.000 tỷ đồng, tăng 32% so với đầu năm. Huy động khách hàng đạt 247.417 tỷ đồng, tăng 53%; dư nợ tín dụng đạt 138.930 tỷ đồng, tăng 9%. Tỷ lệ nợ xấu kiểm soát dưới 1,5%. Lợi nhuận trước thuế mục tiêu đạt 4.500 tỷ đồng, tăng 28% so với năm 2025.
Về động lực lợi nhuận, ngoài hoạt động cốt lõi, ngân hàng kỳ vọng nguồn thu lớn từ thu hồi nợ xấu. Hội đồng quản trị đã chỉ đạo Ban điều hành bám sát công tác này từ đầu năm, bởi mỗi khoản nợ thu hồi sẽ đóng góp trực tiếp vào lợi nhuận.
Trong mảng thu ngoài lãi, với mảng bán chéo bảo hiểm, thay vì làm theo cách cũ dễ bị cơ quan quản lý cảnh báo, lãnh đạonABBank cho biết thiết kế các gói sản phẩm gắn liền với lợi ích thiết thực của người dân (như tích lũy giáo dục, hưu trí). Sự kết hợp này vừa mang lại nguồn thu phí dịch vụ lớn, vừa giúp ngân hàng thu hút được nguồn vốn huy động dài hạn với chi phí hợp lý.
Về vốn điều lệ, sau đợt chào bán thêm 30% cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu và phát hành 5% cổ phiếu ESOP, vốn điều lệ ABBank đạt gần 14.000 tỷ đồng. Năm nay, ngân hàng dự kiến tăng thêm hơn 6.100 tỷ đồng qua hai đợt phát hành, nâng vốn điều lệ lên hơn 20.000 tỷ đồng. Hai phương án gồm chào bán cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu với giá 10.000 đồng mỗi cổ phiếu và phát hành 5% cổ phiếu theo chương trình ESOP.
Ngày 15/5, DogeDesigner - một người dùng mạng xã hội X đăng ảnh của CEO Tesla Elon Musk chụp cùng CEO Nvidia Jensen Huang năm 2016 và 2026, kèm chú thích: "Điều quan trọng nhất trong cuộc đời là có những người bạn đích thực". Bài đăng này được Musk chia sẻ lại ngay sau đó, kèm dòng chữ "Đúng vậy".
Jensen Huang và Elon Musk hiện được coi là hai doanh nhân công nghệ hàng đầu thế giới. Họ hợp tác nhiều trong công việc khi xe điện của Tesla sử dụng chip Nvidia.
Musk hiện là người giàu nhất thế giới với tài sản 811 tỷ USD. Huang sở hữu 194 tỷ USD, đứng thứ 7 hành tinh.
Trong nhiều năm, cả hai cũng thường xuyên dành lời khen cho nhau. Huang từng gọi Musk là "GPU tối thượng", nói rằng: "Ngay cả khi không cấy chip Neuralink, bộ não của Elon Musk vẫn có rất nhiều thứ". Neuralink là công ty nghiên cứu cấy ghép chip vào não người, do Musk điều hành.
Năm ngoái, trong chương trình podcast Joe Rogan Experience, Huang đã kể về tình bạn với Musk. "Tôi may mắn vì quen Elon Musk. Tôi đã giúp ông ấy tạo ra máy tính đầu tiên cho xe Model 3, Model S, cũng như khi ông ấy muốn bắt đầu phát triển xe tự lái", ông nhớ lại.
Huang cho biết hai người "đã hợp tác với nhau từ rất sớm". Khi Nvidia công bố siêu máy tính AI DGX-1, "không ai trên thế giới muốn mua nó". "Tôi chẳng có đơn hàng nào. Không ai muốn mua cả, trừ Elon", ông kể.
"Ông ấy nói: ‘Ông biết không, tôi có một công ty thực sự có thể dùng thứ này.’ Tôi nghĩ, ồ, đây là khách hàng đầu tiên của mình. Ông ấy nói đó là một công ty AI, một tổ chức phi lợi nhuận, và họ thực sự cần một trong những siêu máy tính này. Tôi đóng gói một chiếc, tự lái xe lên San Francisco và giao tận tay Elon vào năm 2016", Huang cho biết.
Tháng 2/2024, Musk đăng ảnh chụp cùng Huang trong sự kiện này. Trong ảnh, Huang chuẩn bị ký lên DGX-1 trước khi giao cho đội ngũ OpenAI năm 2016.
Hình ảnh đó nhanh chóng thu hút sự chú ý lớn trên mạng xã hội. Theo Letsdogossip, khoảnh khắc không chỉ tượng trưng cho bước nhảy vọt trong việc thúc đẩy công nghệ AI, mà còn củng cố mối quan hệ giữa hai nhân vật có tầm ảnh hưởng lớn trong ngành công nghệ.
Tháng 6/2024, Musk tiếp tục dành lời khen cho người bạn lâu năm. Khi một người dẫn chương trình của Bloomberg đăng lại đoạn video phỏng vấn Huang về thời gian rửa bát, cọ toilet tại cửa hàng đồ ăn nhanh, Elon Musk đã bình luận: "Đó mới chính là thái độ đúng đắn. Khi giấy vệ sinh khan hiếm trong đại dịch, tôi luôn đảm bảo các nhà máy và văn phòng của chúng tôi có đủ giấy vệ sinh".
Huang cũng từng bày tỏ sự ngưỡng mộ Musk. "Tesla đang đi trước rất xa về xe tự lái. Một ngày nào đó, mọi chiếc xe sẽ đều phải có tính năng này", Huang cho biết trong một cuộc phỏng vấn với Yahoo Finance hồi tháng 5/2025. Sau đó, Musk trả lời trên X rằng: "Cảm ơn Jensen".
Ngày 19/3 năm nay, đến lượt Elon Musk đăng trên X rằng ông là "một người rất ngưỡng mộ" Nvidia và Jensen Huang. Trong bài đăng, Musk xác nhận Tesla và SpaceX sẽ tiếp tục mua chip AI của Nvidia với số lượng lớn.
Theo Nghị định 112 vừa được Chính phủ ban hành, Việt Nam lần đầu có khung pháp lý về trao đổi tín chỉ carbon với quốc tế. Cụ thể, các dự án ứng dụng công nghệ mới, chi phí cao, chưa hoặc ít được triển khai tại Việt Nam như điện gió ngoài khơi, công nghệ thu giữ carbon hay sản xuất hydrogen xanh có thể được bán tới 90% tín chỉ carbon tạo ra.
Tín chỉ carbon (carbon credit) là một loại giấy phép hoặc chứng chỉ có thể giao dịch, có giá trị mua bán và cung cấp cho người nắm giữ tín chỉ quyền phát thải một tấn CO2 hoặc loại khí thải khác nằm trong danh sách khí thải nhà kính.
Theo Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cơ chế này nhằm tạo sức hút với các nhà đầu tư quốc tế, đặc biệt trong các lĩnh vực đòi hỏi công nghệ tiên tiến và vốn lớn. Việc cho phép chuyển giao phần lớn tín chỉ carbon giúp tăng khả năng thu hồi vốn, qua đó khuyến khích triển khai các dự án giảm phát thải quy mô lớn.
Với các hoạt động giảm phát thải đã triển khai phổ biến trong nước, tỷ lệ chuyển giao tối đa chỉ ở mức 50%, nhằm giữ lại nguồn tín chỉ cho mục tiêu giảm phát thải quốc gia.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường là cơ quan chấp thuận việc chuyển giao các tín chỉ này. Toàn bộ giao dịch tín chỉ của doanh nghiệp sẽ được ghi nhận trên hệ thống đăng ký quốc gia để tránh trùng lặp kết giảm thải, bảo đảm minh bạch.
Cũng theo nghị định, 3 cơ chế trao đổi carbon được thiết lập dựa trên các quy định của Thỏa thuận khí hậu Paris về hợp tác, cơ chế thị trường tập trung và tiêu chuẩn carbon độc lập.
Ngoài ra, nghị định cũng cho phép các tổ chức trong nước mua và sử dụng tín chỉ carbon quốc tế để thực hiện các cam kết quốc tế, qua đó mở thêm kênh huy động nguồn lực cho chuyển đổi xanh.
Việt Nam đặt mục tiêu đạt phát thải ròng bằng 0 vào 2050. Trước đây, Luật Bảo vệ môi trường 2020 đã đặt nền móng cho thị trường carbon, song vẫn thiếu các quy định cụ thể cho hoạt động trao đổi quốc tế.
Theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, công suất điện gió ngoài khơi tới 2030 đạt khoảng 6.000 MW và tăng lên 17.000 MW vào 2035. Loại nguồn điện này có thể đạt công suất 113.000-139.000 MW đến 2050, đóng vai trò chủ chốt trong mục tiêu trung hòa carbon.
