Cách đây không lâu, Khoa Hồi sức tích cực của Bệnh viện Thái Châu (Chiết Giang, Trung Quốc) đã tiếp nhận một bệnh nhân nam 70 tuổi bị viêm phổi nặng do nhiễm vi khuẩn Legionella.
Bệnh nhân có tiền sử cao huyết áp và tiểu đường nhiều năm. Đầu năm, ông được chuyển khẩn cấp đến Khoa Hồi sức tích cực của Bệnh viện Thái Châu với triệu chứng sốt cao kèm tức ngực kéo dài một tuần, trở nặng trong 1 ngày.
Theo người nhà, khi mới phát bệnh, ông sốt cao tới 40,5 độ C , kèm theo rét run, ho có đờm, thậm chí đờm lẫn máu, cùng với tiêu chảy dạng nước. Các triệu chứng ban đầu khá giống một đợt cảm cúm nặng. Sau khi tự uống thuốc hạ sốt, tình trạng có giảm tạm thời nhưng nhanh chóng tái phát.
Sau khoảng 1 tuần điều trị tại bệnh viện địa phương, tình trạng sức khoẻ của ông đột ngột xấu đi. Bệnh nhân bắt đầu khó thở, rối loạn ý thức.
Kết quả chụp CT cho thấy 2 phổi bị nhiễm trùng nặng, gần như “trắng xóa” . Dù đã được hỗ trợ thở máy nhưng tình trạng oxy máu vẫn không cải thiện. Nhờ can thiệp bằng ECMO, các bác sĩ mới tạm thời ổn định được dấu hiệu sinh tồn cho bệnh nhân.
Bác sĩ Thôi Khả, Trưởng khoa Hồi sức tích cực của bệnh viện, cho biết quá trình diễn tiến bệnh ở bệnh nhân rất nhanh. Chỉ trong khoảng 3- 4 ngày từ khi khởi phát, bệnh nhân đã tiến triển đến suy đa cơ quan. Các loại kháng sinh thông thường gần như không có tác dụng.
Sau khi tiến hành giải trình tự gen metagenome từ dịch rửa phế nang, các bác sĩ xác định bệnh nhân mắc viêm phổi do vi khuẩn Legionella pneumophila.
Do nam bệnh nhân có nhiều bệnh nền và hệ miễn dịch suy yếu nên tình trạng đặc biệt nghiêm trọng. Sau hơn 20 ngày điều trị tích cực, kết hợp ECMO và kháng sinh đặc hiệu, bệnh nhân mới có thể cai máy thở và dần hồi phục.
Khi khai thác thêm thông tin, gia đình cho biết điều hòa trong nhà bệnh nhân lâu ngày không được vệ sinh, đồng thời ông có thói quen đóng kín cửa bật điều hòa trong thời gian dài. Theo bác sĩ, đây có thể chính là nguồn lây nhiễm.
Theo tìm hiểu, bệnh viêm phổi do bị nhiễm loại vi khuẩn Legionella thể nặng được gọi là bệnh legionnaires. Bệnh xảy ra khi hít phải mầm bệnh vi khuẩn trong hơi nước và bụi trong môi trường bị ô nhiễm.
Khi bị mắc bệnh, người bệnh thường có các triệu chứng như sốt, ớn lạnh, ho và thở hụt hơi hay khó thở. Một số trường hợp có thể bị đau nhức bắp thịt, nhức đầu, mệt mỏi, ăn không ngon và đi tiêu chảy. Tuy vậy bệnh có thể diễn biến nặng do viêm phổi, phần lớn được hồi phục sau điều trị, nhưng có khi dẫn đến tử vong.
Trên thực tế mặc dù có nhiều loại vi khuẩn legionelle khác nhau, nhưng 2 loại thường hay gây bệnh được ghi nhận ở tiểu bang New South Wales tại Úc là legionella pneumophila và legionella longbeachae.
Vi khuẩn legionella pneumophila xâm nhập vào tháp làm lạnh của hệ thống điều hòa không khí, hồ nước hay bồn nước phun sục luồng nước, vòi tắm hoa sen và những vùng ao hồ, sông suối khác. Vi khuẩn Legionella longbeachae xâm nhập vào đất hoặc đất trộn với phân bón để trồng cây trong chậu.
Con người thường có thể tiếp xúc với khi khuẩn này ở nhà, tại nơi làm việc hoặc ngay cả ở chỗ công cộng; chúng có thể xâm nhập vào cơ thể để gây bệnh. Đặc điểm của bệnh legionnaires là không có khả năng lây lan từ người này sang người khác. Thời gian từ lúc tiếp xúc với mầm bệnh vi khuẩn cho đến lúc khởi phát bệnh với các triệu chứng lâm sàng đã nêu ở trên trong khoảng từ 2 đến 10 ngày.
Triệu chứng lâm sàng do nhiễm vi khuẩn legionella thay đổi tùy thuộc vào từng thể bệnh.
Sốt pontiac là thể nhẹ của bệnh không kèm theo viêm phổi. Biểu hiện lâm sàng dễ nhầm lẫn cảm cúm cấp tính với sốt cao, ớn lạnh, mệt mỏi, đau cơ toàn thân, nhức đầu… Bệnh thường tự giới hạn và khỏi trong khoảng vài ngày và không ghi nhận được trường hợp nào bị tử vong nào khi mắc phải sốt pontiac.
Trái lại, bệnh legionnaires là một thể bệnh nặng với biểu hiện viêm phổi khá phổ biến. Thời gian ủ bệnh thay đổi, có những trường hợp kéo dài trên 10 ngày. Các triệu chứng trong giai đoạn sớm thường bao gồm sốt, mệt mỏi, nhức đầu, chán ăn, rối loạn tiêu hóa… Ở giai đoạn sau, bệnh nhân thường ho, hơn 50% trường hợp ho có đờm, có khi ho ra máu, kèm theo đau ngực, hụt hơi, thậm chí ghi nhận cả các thay đổi về tâm thần.
Khi bị bệnh legionnaires cần nhanh chóng nhập viện để điều trị, nếu không, có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng, bao gồm cả di chứng về não. Bệnh diễn biến rất nhanh, người bệnh thường tử vong trong tình trạng suy hô hấp cấp tính do viêm phổi tiến triển, có thể kèm theo sốc và suy đa cơ quan.
Vì vậy, khi có các triệu chứng lâm sàng nghi ngờ, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được chẩn đoán kịp thời và chính xác.
Phải tiếp tục ở lại làm việc trong xưởng mì ở Kanagawa khiến Thắng, 28 tuổi, quê Hà Tĩnh thất vọng.
Đầu năm 2021, bộ phận của anh tiếp nhận một quản lý mới tên Mizuma Natsuki. Cô gái người Nhật bằng tuổi Thắng chưa thạo việc nên thường phải nhờ đồng nghiệp hướng dẫn. Cô ấn tượng nhất với chàng nhân viên người Việt vì sự chủ động và chăm chỉ. Thắng luôn làm việc tận tụy mà không cần nhắc nhở, khác với một số lao động thường trốn việc khi thiếu giám sát.
"Dù lúc nào anh cũng đeo khẩu trang, tôi vẫn cảm mến giọng nói trầm ấm và đôi mắt sáng", Natsuki kể lại.
Cô chủ động tiếp cận anh nhiều hơn. Nhiều lần thấy Thắng vẫn cặm cụi thái thịt trong bếp khi mọi người đã tan ca, cô đến nhờ anh hướng dẫn. Hôm sau, lúc anh đang rửa rau, Natsuki lại đến phụ giúp. Thấy cô gái Nhật thân thiện, Thắng mạnh dạn hỏi: "Bạn đã ăn đồ Việt Nam bao giờ chưa?". Cô gái lắc đầu rồi rủ luôn: "Ngày mai chúng mình đi ăn nhé!".
Buổi hẹn đầu tiên tại một quán bánh xèo Việt Nam, Thắng lần đầu nhìn rõ khuôn mặt của Natsuki khi cô tháo khẩu trang. Anh kéo ghế cho cô ngồi, hướng dẫn cách thưởng thức món mới và chủ động thanh toán. Natsuki nhớ lại: "Tôi chưa từng gặp chàng trai nào lịch thiệp như anh ấy".
Sau lần hẹn đó, cả hai luôn mong ngóng đến ca làm để được gặp nhau. Chàng trai thường nán lại đợi cô gái cùng về khi tan ca muộn. Họ kết bạn qua mạng xã hội, nhắn tin mỗi ngày và thành đôi mà không cần lời tỏ tình.
Yêu nhau, Natsuki càng nhận ra mình đã chọn đúng người. Cùng làm ca đêm nhưng được về trước, Thắng thường đạp xe 20 phút đến phòng trọ của bạn gái, nấu sẵn những món cô thích, đặt trên bếp rồi mới về ngủ. Cuối tuần, cô gái Nhật được nghỉ ngơi vì đã có bạn trai lo chuyện bếp núc.
Ngược lại, Thắng phục nhất khả năng quản lý tài chính của bạn gái. Natsuki hiếm khi mua sắm đồ hiệu, hạn chế dùng mỹ phẩm và luôn lập kế hoạch chi tiêu cụ thể, dành tới 60-70% thu nhập để tiết kiệm.
Biết Thắng phải gửi phần lớn tiền lương về Việt Nam để trả nợ chi phí đi xuất khẩu lao động, Natsuki thường chủ động trả tiền mỗi lần hẹn hò. Cô còn phụ đạo tiếng Nhật giúp anh tìm thêm cơ hội thăng tiến. Sau nửa năm gắn bó, họ quyết định về chung một nhà.
Yêu một người ngoại quốc, rào cản lớn nhất là văn hóa và ngôn ngữ. Những lúc giận dỗi, họ phải chuyển từ nói chuyện trực tiếp sang nhắn tin để tránh hiểu lầm. Natsuki sợ những món ăn cay nồng hay có mắm tôm, nước mắm của bạn trai, còn Thắng lại không hảo ngọt như cô. Nhưng qua thời gian sống chung, khẩu vị và tính cách của họ dần trung hòa.
"Thấy cô ấy luôn đưa mình vào mọi dự định tương lai, tôi tự nhủ phải nghiêm túc và che chở cho người con gái này", Thắng nói.
Sau dịch, Thắng lao vào làm thêm ba công việc cùng lúc không có ngày nghỉ. Từ một nhân viên bình thường, anh vươn lên thành quản lý khu chế biến topping của công ty. Thu nhập cải thiện, anh đưa bạn gái đi du lịch nhiều nơi để bù đắp.
Bố mẹ Natsuki vốn là những người coi trọng sự ổn định, ban đầu lo lắng khi biết con yêu một chàng trai Việt là tu nghiệp sinh. Nhưng nhìn thấy nỗ lực làm việc của chàng rể tương lai, họ dần yên tâm.
Năm 2023, trong một buổi cắm trại, Thắng chính thức cầu hôn Natsuki. Họ tổ chức đám cưới theo phong tục truyền thống của cả hai quốc gia.
Cuối năm 2025, Thắng quyết định bán các khoản đất đầu tư tại Việt Nam. Cộng với số tiền tích lũy của vợ, cặp vợ chồng trẻ đã tự mua được một ngôi nhà hai tầng và ôtô tại Yokohama - quê hương của Natsuki. Sự tự lập này khiến bố vợ anh - ông Mizuma, 61 tuổi, tự hào và bất ngờ.
Tết năm nay, sau gần 10 năm xa xứ, lần đầu tiên Thắng đưa vợ về Hà Tĩnh. Cô vợ Nhật của anh gây bất ngờ với người thân, họ hàng khi có thể trò chuyện nhiều bằng tiếng Việt, dù nhiều lúc không hiểu tiếng địa phương. Natsuki nhanh chóng thích nghi với văn hóa nhà chồng, học gói bánh chưng, theo mẹ chồng ra đồng cho gà vịt ăn và còn tự trả giá khi đi mua đào, quất.
Nhìn các con hạnh phúc, bà Nguyễn Thị Hằng (mẹ Thắng) mới trút được gánh nặng trong lòng. Từng mất ngủ nhiều đêm vì lo cho tương lai bấp bênh của con trai nơi xứ người, giờ đây bà tin anh đã chọn đúng đường.
Nhìn lại hành trình đã qua, Thắng nhận ra biến cố năm 2020 không phải là vận rủi, mà là cơ duyên đưa anh đến với người phụ nữ của đời mình. Cô gái không chỉ mang lại cho anh tình yêu mà cả động lực thay đổi cuộc đời. Hai vợ chồng đang lên kế hoạch để năm nay có thể chào đón thành viên mới.
Theo truyền thông Trung Quốc, sự việc xảy ra hôm 2/5, khi ông Ji Yaozhong (44 tuổi), nông dân ở huyện Dương (Yangxian, tỉnh Thiểm Tây), lái xe tải chở 4.000kg táo đến huyện Hàm Phong (Xianfeng, tỉnh Hồ Bắc) để bán.
Khi đang ở địa phương này, ông Ji bất ngờ bị đột quỵ, tay phải tê liệt và nói khó. Ông được đưa vào Bệnh viện Y học cổ truyền huyện Hàm Phong cấp cứu.
Các bác sĩ đã kịp thời cứu sống ông Ji sau cơn đột quỵ. Tuy nhiên, theo đánh giá của bệnh viện, người đàn ông này sẽ phải trải qua quá trình điều trị và phục hồi chức năng kéo dài để có thể dần ổn định sức khỏe.
Sau khi nghe tin, vợ ông là bà Liang Lili lập tức đến chăm sóc chồng. Tuy nhiên, vì không biết lái xe nên bà đành để chiếc xe tải chở đầy táo nằm lại trong khuôn viên bệnh viện.
Gia đình ông Ji có hoàn cảnh khó khăn, bản thân ông là lao động chính trong nhà. Cha mẹ đều đau yếu, còn hai con vẫn đang tuổi đi học. Nếu số táo bị hư hỏng, gia đình sẽ chịu thiệt hại lớn. Biết được hoàn cảnh đó, chiều 4/5, bệnh viện đã phát động nhân viên cùng chung tay giúp đỡ người nông dân.
Nhân viên hậu cần lái chiếc xe tải chở táo ra cổng bệnh viện, dựng các quầy bán hàng tạm thời để hỗ trợ tiêu thụ. Táo được bán với giá 2,5 tệ/kg (khoảng 9.500 đồng).
Nhiều nhân viên y tế và người dân địa phương đã nhiệt tình ủng hộ. Có người mua hơn 500 tệ (1,9 triệu đồng) tiền táo, có người tranh thủ giờ nghỉ để phân loại, đóng gói, cân hàng. Một số khác còn mang thức ăn cho vợ ông Ji và động viên bà giữ gìn sức khỏe.
Thông tin nhanh chóng lan truyền. Chỉ trong vòng 19 giờ, toàn bộ 4 tấn táo đã được bán hết, giúp gia đình ông Ji thu về khoảng 34.000 tệ (khoảng 132 triệu đồng).
Trong tình trạng sức khỏe còn yếu, ông Ji xúc động nói: “Tôi thật sự biết ơn người dân Hàm Phong. Số táo này vốn khiến tôi tốn hơn 20.000 tệ (77 triệu đồng). Nếu chúng bị hỏng, tôi không biết gia đình sẽ xoay xở thế nào”.
Còn bà Liang bật khóc khi chia sẻ với truyền thông: “Các bác sĩ đã cứu mạng chồng tôi, còn những người tốt bụng nơi đây giúp gia đình tôi vượt qua khó khăn tài chính. Tôi không có người thân ở Hàm Phong nhưng mọi người đối xử với chúng tôi như người nhà”.
Ngày 6/5, chính quyền huyện Dương - quê nhà ông Ji - thông báo từ ngày 7/5 sẽ miễn phí vé vào cửa trong vòng một năm cho người dân mang hộ khẩu thành phố Ân Thi, nơi quản lý huyện Hàm Phong.
Các điểm tham quan được áp dụng gồm lăng mộ Thái Luân - người được xem là phát minh ra giấy ở Trung Quốc - cùng khu rừng bảo tồn loài cò quăm mào quý hiếm.
Ngay hôm sau, huyện Hàm Phong cũng đáp lại bằng chính sách tương tự dành cho người dân huyện Dương. Một trong những điểm du lịch nổi tiếng nhất của Hàm Phong là thành cổ Tangya Tusi - di sản thế giới được UNESCO công nhận.
Câu chuyện đẹp về tình người và sự tử tế qua lại giữa hai địa phương nhanh chóng gây xúc động trên mạng xã hội Trung Quốc. “Một sự hồi đáp đầy tử tế và biết ơn từ cả hai phía”, một dân mạng bình luận.
Người khác viết: “Tôi đã rưng rưng nước mắt khi đọc câu chuyện này. Bệnh viện và chính quyền địa phương đã làm điều tuyệt vời khi lan tỏa lòng tốt đến cả cộng đồng”.
Các tiêu chuẩn này tập trung vào yêu cầu về chất lượng, an toàn và điều kiện sản xuất, đồng thời tham chiếu các khung quản lý từ các tổ chức quốc tế trên toàn cầu nhằm bảo đảm tính tương thích luật quốc tế và hỗ trợ thương mại. Toàn bộ quá trình dự kiến hoàn tất trong khoảng 22 tháng hoặc sớm hơn.
Theo định hướng, TLNN nhiều khả năng sẽ chịu sự điều tiết tương tự thuốc lá điếu truyền thống, trong khi túi ngậm nicotine cũng được cơ quan quản lý xác định là một dạng sản phẩm thuốc lá. Điều này đồng nghĩa toàn bộ chuỗi giá trị, từ sản xuất, phân phối đến kiểm soát thị trường các sản phẩm này sẽ được đặt dưới sự giám sát của hệ thống độc quyền Nhà nước tương tự như mô hình quản lý thuốc lá điếu.
Trung Quốc đang hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn quốc gia đối với thuốc lá nung nóng và túi nicotine, từ đó chuẩn bị lộ trình đưa các sản phẩm này vào thị trường chính thức. Ảnh: 2Firsts
Về thời gian thí điểm, dự kiến từ nửa cuối năm 2026 đến nửa đầu năm 2027, Trung Quốc sẽ đưa túi ngậm nicotine ra thị trường vì công nghệ đơn giản, còn TLNN sẽ triển khai vào cuối năm nay.
Sau giai đoạn này, việc thương mại hóa chính thức được kỳ vọng diễn ra từ năm 2027–2028, khi toàn bộ hệ thống tiêu chuẩn, cấp phép và giám sát được kích hoạt đồng bộ.
Về lộ trình xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật, dự kiến hoàn thành trong khoảng 22 tháng, nhanh hơn so với chu kỳ thông thường. Đáng chú ý, bộ tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia sẽ có sự tham gia của doanh nghiệp bên cạnh cơ quan quản lý.
Để bộ tiêu chuẩn kỹ thuật hài hòa thông lệ quốc tế, tạo điều kiện cho lưu thông toàn cầu dài hạn và yêu cầu trong nước, Trung Quốc cũng tham vấn thêm tiêu chuẩn kỹ thuật từ các quốc gia đi trước gồm có Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA), Liên minh Châu Âu (EU) và cả hướng dẫn từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).
Động thái này của Trung Quốc không chỉ đến từ yêu cầu quản lý mà còn gắn với bài toán tăng trưởng của ngành thuốc lá, hiện đang đóng góp hơn 1,6 nghìn tỷ nhân dân tệ mỗi năm. Các sản phẩm không khói được xem là hướng đi chiến lược trong bối cảnh tỉ lệ người hút thuốc chuyển đổi từ thuốc lá truyền thống ngày càng gia tăng trong nước và trên toàn cầu.
Các chuyên gia dự báo, tỷ lệ người dùng TLNN tại Trung Quốc có thể đạt khoảng 5% trong 3–5 năm đầu và tăng lên 20–30% trong dài hạn, tiệm cận xu hướng tại các thị trường phát triển.
Tại Hoa Kỳ, mọi sản phẩm TLNN muốn được lưu hành hợp pháp đều phải trải qua quy trình tiền kiểm nghiệm chặt chẽ (PMTA) từ FDA. Theo quy định, doanh nghiệp phải cung cấp dữ liệu khoa học đầy đủ để chứng minh sản phẩm "phù hợp để bảo vệ sức khỏe cộng đồng", trong đó FDA đánh giá cả tác động đối với người sử dụng và không sử dụng thuốc lá, cũng như ảnh hưởng ở cấp độ toàn dân số. Hồ sơ PMTA yêu cầu các thông tin chi tiết về thành phần, khí dung phát thải, độc tính, quy trình sản xuất và hành vi người tiêu dùng, nhằm xác định mức độ rủi ro và lợi ích tổng thể của từng sản phẩm đối với từng doanh nghiệp.
Ngoài ra, FDA còn thiết lập cơ chế Điều chỉnh Mức độ Nguy cơ (MRTP) nhằm kiểm soát chặt chẽ các tuyên bố liên quan đến khả năng giảm tác hại của sản phẩm. Theo luật, doanh nghiệp chỉ được phép truyền thông về khả năng "Giảm phơi nhiễm với chất gây hại" hoặc "Giảm nguy cơ bệnh tật" khi chứng minh được rằng sản phẩm mang lại lợi ích sức khỏe ở cấp độ cá nhân và dân số, đồng thời không làm gia tăng việc sử dụng trong nhóm không hút thuốc.
Trong khi đó, Liên minh châu Âu xây dựng khung quản lý thống nhất thông qua Chỉ thị Quản lý Sản phẩm Thuốc lá (TPD), điều chỉnh toàn bộ vòng đời sản phẩm từ sản xuất đến phân phối. Theo TPD, các nhà sản xuất phải khai báo chi tiết về thành phần, khí thải và dữ liệu độc tính trước khi đưa sản phẩm ra thị trường, đồng thời tuân thủ nghĩa vụ báo cáo định kỳ và cung cấp thông tin về doanh số. Bên cạnh đó, các sản phẩm phải đáp ứng yêu cầu về cảnh báo sức khỏe, nhãn mác và truy xuất nguồn gốc nhằm hỗ trợ kiểm soát thị trường và chống buôn lậu.
Đối với TLNN, EU đã tăng cường siết chặt khung pháp lý thông qua Chỉ thị bổ sung năm 2022, đưa sản phẩm này vào nhóm "sản phẩm thuốc lá mới" và áp dụng các hạn chế chặt chẽ, bao gồm việc cấm các sản phẩm có hương vị đặc trưng và yêu cầu cảnh báo sức khỏe tương đương thuốc lá truyền thống.
WHO vẫn giữ quan điểm tương đối thận trọng với TLNN khi khuyến nghị quản lý tương tự như thuốc lá điếu trong khuôn khổ FCTC, bao gồm cảnh báo sức khỏe, hạn chế quảng cáo, kiểm soát sử dụng và chính sách thuế. Về kỹ thuật, việc đánh giá tập trung vào thành phần khí hơi, mức độ phơi nhiễm và áp dụng nguyên tắc phòng ngừa trong bối cảnh dữ liệu dài hạn còn hạn chế.
Đáng chú ý, báo cáo mới nhất của Nhóm Kỹ thuật TobReg thuộc WHO ghi nhận TLNN có xu hướng ít thu hút giới trẻ hơn so với cả thuốc lá điếu và mọi sản phẩm thuốc lá khác, nhưng nhấn mạnh điều này không đồng nghĩa là sản phẩm này an toàn, vẫn cần kiểm soát chặt để hạn chế tiếp cận của thanh thiếu niên.
Báo cáo lần thứ 10 của Ban Kỹ thuật WHO TobReg cuối năm 2025 đánh giá thuốc lá nung nóng có ít đặc điểm hấp dẫn giới trẻ nhất trong mọi loại sản phẩm nicotine. (Nguồn: WHO)
