Bán đảo Musandam tách biệt khỏi phần còn lại của Oman bởi những rặng núi đá lởm chởm thuộc Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE). Nằm ở khu vực hẹp nhất của eo biển Hormuz, mũi xa nhất của bán đảo này chỉ cách bờ biển Iran gần 34 km.
Sự gần gũi với eo biển Hormuz và Iran khiến bán đảo này gần đây trở thành điểm chú ý của thế giới. Eo biển Hormuz, huyết mạch hàng hải nắm giữ 20% nguồn cung dầu toàn cầu, gần như bị tê liệt hoàn toàn sau khi xung đột giữa Mỹ – Israel với Iran bùng phát hồi cuối tháng 2.
Trong một buổi sáng gần đây, một con thuyền nhỏ rẽ sóng để lại phía sau những vệt trắng xóa là hoạt động hàng hải duy nhất gần bờ biển Khasab, thủ phủ của Musandam. Người dân địa phương giải thích với phóng viên của Washington Post rằng con thuyền này nhiều khả năng đang chở dê và nông sản tươi từ Iran sang Oman.
“Mối quan hệ giữa hai bên như họ hàng vậy”, Shaima Ahmed, dân địa phương 32 tuổi, nói về người Iran và người Oman. “Giờ đây ai cũng sợ hãi và sợ cả việc lên tiếng. Chúng tôi không muốn gây rắc rối và biết rằng Khasab đang kẹt ở giữa”.
Khasab, thành phố với khoảng 21.000 dân, vốn dựa vào nghề đánh cá và du lịch. Mối liên kết giữa Khasab và Iran rất sâu đậm. Người Iran mở doanh nghiệp ở Khasab và phụ nữ Iran thường kết hôn với ngư dân trong thành phố. Khi thương mại sụt giảm 50% vì đại dịch Covid-19, Ahmed cho biết Iran là quốc gia đầu tiên gửi thực phẩm cứu trợ tới đây.
Giờ đây, hầu như ngày nào cư dân Khasab cũng nghe thấy những tiếng nổ vang vọng từ xa, khi Mỹ và Israel dội bom vào Iran. Ahmed cho hay nhiều người dân ở đây phản đối xung đột và lo sợ về những gì sắp tới.
“Chúng tôi chưa bao giờ hình dung điều này sẽ xảy ra”, Ali Mohammed Sulaiman, thuyền trưởng 40 tuổi, nói, cho biết những mẻ hải sản ngon nhất của anh đều từng đánh bắt ở eo biển Hormuz và vùng biển gần Iran. “Trước đây, chúng tôi có thể đi bất cứ đâu”.
Kể từ khi chiến sự nổ ra, eo biển đã trở thành vùng cấm đối với ngư dân và họ có thể bị giới chức Oman phạt nếu đến quá gần, theo Sulaiman. Thuyền trưởng này đến từ ngôi làng Kumzar, nằm ngay trên eo biển Hormuz.
Kumzar có mối liên hệ mật thiết với Iran đến mức nhiều từ trong ngôn ngữ Kumzari của họ là tiếng Ba Tư.
“Chúng tôi không biết điều gì sẽ xảy ra. Chúng tôi chỉ có thể hy vọng hòa bình sớm trở lại”, Sulaiman nói và cho biết anh lo sợ một cuộc tấn công trên bộ xảy ra.
Tổng thống Donald Trump nói rằng ông đang chuẩn bị kết thúc cuộc chiến ở Iran, nhưng cũng đe dọa sẽ tiến hành những đòn tấn công dữ dội trong những ngày tới.
Ông Trump tuyên bố nếu Iran không mở lại eo biển Hormuz trước 20h ngày 7/4 (7h sáng 8/4 giờ Hà Nội), quân đội Mỹ sẽ phá hủy toàn bộ cầu tại nước này cũng như các nhà máy điện. Giới chức Iran bác bỏ tối hậu thư từ ông Trump, cảnh báo “mọi hành động liều lĩnh” của Mỹ sẽ khiến toàn khu vực “chìm trong biển lửa”.
Một liên minh gồm hơn 40 quốc gia do Anh dẫn đầu đã nhóm họp tuần trước để thảo luận về nỗ lực đảm bảo an toàn cho tàu thuyền qua eo biển Hormuz, nhưng cách thức họ thực hiện chưa rõ ràng.
Oman, quốc gia từng làm trung gian cho vòng đàm phán hạt nhân cuối cùng giữa Mỹ và Iran trước khi xung đột bùng phát, đã cố gắng giữ thái độ trung lập. Ngay cả sau khi Iran phóng tên lửa, UAV vào cảng của Oman, Ngoại trưởng Badr Albusaidi vẫn mô tả hành động trả đũa của Tehran là “kết quả tất yếu” của các động thái quân sự mà Mỹ – Israel tiến hành.
Dù Khasab phần lớn tránh được các cuộc tấn công từ Iran, nơi đây vẫn cảm nhận được hệ lụy của xung đột. Kinh tế của Musandam phụ thuộc nặng nề vào du lịch mùa đông và mùa xuân, nhưng các bến tàu đã trở nên im lìm gần đây.
Tại một nhà hàng vắng khách ở trung tâm thành phố, người bồi bàn 26 tuổi Shehan Majeed cho biết anh dành cả ngày lướt điện thoại để cập nhật tin tức về cuộc xung đột. Mỗi lần anh đều tự hỏi “hôm nay lại có chuyện gì nữa đây?”.
Khasab từng là khu vực nổi tiếng vì phong cảnh đẹp và sự yên bình, theo Bashahir Mohammed, người có gia đình điều hành một trong khoảng 30 công ty du lịch tại đây. Nhưng trong cả tháng 3, công ty chỉ có gần 30 khách hàng và hầu hết đến từ UAE.
“Hầu hết mọi người ở đây không sợ chết, nhưng lo sợ cho cuộc sống tương lai”, Mohammed nói.
Ismail Hossain, thuyền trưởng 32 tuổi người Bangladesh đã sống tại Khasab 8 năm, cho hay đây vốn là tháng đẹp nhất với khách du lịch. “Không quá nóng, cũng chẳng lạnh. Bình minh đẹp, hoàng hôn cũng tuyệt”, anh nói và ngước nhìn bầu trời xanh gần như không gợn mây.
Nhưng từ ngày chiến sự nổ ra, anh cho biết nơi này hầu như không còn bóng du khách.
“Hoàn toàn không có hoạt động nào diễn ra vì những gì đang xảy ra ở bên kia eo biển. Nếu điều đó không xảy ra, Khasab lúc này sẽ rất thịnh vượng”, Muhannad al-Kumzari, người dân địa phương, nói.
Đại kim tự tháp Giza được xây dựng vào khoảng năm 2.600 trước Công nguyên để làm lăng mộ cho Pharaoh Khufu, còn gọi là Cheops.
Đây là công trình lớn nhất trong quần thể kim tự tháp Giza, và cũng là kỳ quan cổ đại duy nhất còn tồn tại gần như nguyên vẹn đến ngày nay.
Trong lịch sử, kim tự tháp này từng hứng chịu nhiều trận động đất lớn, bao gồm trận động đất mạnh 6,8 độ năm 1847 và trận động đất 5,8 độ năm 1992, song gần như không bị hư hại nghiêm trọng.
Để tìm hiểu nguyên nhân, các nhà nghiên cứu đã đo dao động môi trường tại 37 vị trí bên trong và xung quanh kim tự tháp, bao gồm các phòng bên trong và lớp đất nền bên dưới công trình, theo trang IFLScience ngày 22-5.
Kết quả cho thấy toàn bộ cấu trúc có tần số dao động cơ bản trung bình khoảng 2,3 hertz, gần như đồng đều ở mọi phần của kim tự tháp.
Theo nhóm nghiên cứu, sự đồng đều này cho thấy công trình có khả năng phân bố ứng suất cơ học rất ổn định, giúp hạn chế nguy cơ tập trung lực khi xảy ra động đất.
Trong khi đó lớp đất xung quanh kim tự tháp chỉ dao động ở mức khoảng 0,6 hertz. Sự khác biệt đáng kể về tần số giữa công trình và nền đất giúp giảm hiện tượng cộng hưởng - một trong những nguyên nhân khiến nhiều tòa nhà hiện đại bị sập trong động đất.
Các nhà khoa học cũng phát hiện nền đá vôi cứng bên dưới kim tự tháp có độ dễ tổn thương địa chấn thấp, góp phần tăng khả năng chống rung lắc cho công trình.
Khi phân tích cách rung động truyền từ nền đá lên cấu trúc, nhóm nghiên cứu nhận thấy biên độ rung tăng dần theo chiều cao và đạt mức lớn nhất tại Phòng Nhà vua, nằm ở độ cao khoảng 48,68 mét so với mặt đất.
Tuy nhiên các "phòng giảm chấn" phía trên Phòng Nhà vua lại làm suy giảm đáng kể dao động. Điều này khiến các nhà khoa học tin rằng những khoang rỗng này giúp tăng độ ổn định khi xảy ra động đất.
Tiến sĩ Asem Salama, một tác giả của nghiên cứu và làm việc tại Viện Nghiên cứu thiên văn và Địa vật lý quốc gia (NRIAG) Ai Cập, cho biết hình dạng đối xứng, phân bố khối lượng hợp lý, nền móng đá vôi vững chắc và sự tách biệt tần số với môi trường xung quanh đều góp phần giúp kim tự tháp chống chịu địa chấn hiệu quả.
Dù vậy, ông cho rằng chưa thể khẳng định người Ai Cập cổ đại cố tình thiết kế công trình để chống động đất. Thay vào đó, khả năng chống chịu phi thường này có thể là kết quả của hàng thế kỷ tích lũy kinh nghiệm xây dựng, quan sát thực tế và cải tiến kỹ thuật.
Nghiên cứu, được công bố trên tạp chí Scientific Reports, cũng cho thấy trình độ kỹ thuật đáng kinh ngạc của nền văn minh Ai Cập cổ đại.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) của Iran ngày 26/5 thông báo lực lượng của họ đã khai hỏa sau khi phát hiện "máy bay thù địch" xâm nhập không phận tại khu vực vịnh Ba Tư.
IRGC tuyên bố đã bắn hạ một chiếc máy bay không người lái (UAV) MQ-9 Reaper của Mỹ. Lực lượng này cũng cho hay đã khai hỏa vào một máy bay trinh sát RQ-4 và một tiêm kích tàng hình F-35 Mỹ, buộc chúng phải cơ động rời khỏi không phận Iran.
IRGC khẳng định Iran "có quyền hợp pháp và không thể bàn cãi" trong việc đáp trả bất kỳ hành động nào từ phía Mỹ mà họ coi là vi phạm thỏa thuận ngừng bắn.
Người phát ngôn lực lượng vũ trang Iran Abolfazl Shekarchi cùng ngày cảnh báo bất kỳ hành động gây hấn mới nào nhằm vào nước này sẽ vấp phải phản ứng "nghiêm trọng hơn nhiều", thậm chí vượt ra ngoài phạm vi khu vực.
Trước đó, quân đội Mỹ thông báo tiến hành các cuộc tấn công "tự vệ" nhằm vào nhiều mục tiêu ở miền nam Iran trong đêm, trong đó có các bệ phóng tên lửa và tàu Iran rải thủy lôi ở eo biển Hormuz.
Người phát ngôn Bộ tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) Tim Hawkins cho biết loạt tập kích nhằm bảo vệ binh sĩ trước các mối đe dọa từ phía lực lượng Iran. Ông nói thêm rằng CENTCOM vẫn duy trì kiềm chế trong thời gian lệnh ngừng bắn có hiệu lực.
Việc hai bên liên tiếp nhắm bắn vào nhau đang làm dấy lên hoài nghi về triển vọng đàm phán hòa bình, cũng như lệnh ngừng bắn đã được thực thi từ tháng trước.
Samir Puri, nhà nghiên cứu về chiến tranh tại Đại học Hoàng gia London, nhận định các đòn không kích mới nhất của Mỹ và hành động nổ súng sau đó của Iran đã tạo ra "tình thế cực kỳ bấp bênh" đối với tiến trình đàm phán và thách thức các nhà ngoại giao.
Ông nói "vừa đánh vừa đàm" là điều thường thấy ở giai đoạn cuối của những cuộc xung đột lớn, nhưng điều quan trọng là các bên phải tiếp tục đối thoại và không để các đợt leo thang khiến tiến trình sụp đổ. "Chúng ta không biết đây là cơn bão trước bình yên hay sự yên ắng trước giông bão", ông nói.
Puri đánh giá việc các quan chức Iran có mặt tại Qatar để tham gia đàm phán với Mỹ là tín hiệu tích cực, đồng thời kỳ vọng các nước trong khu vực sẽ thúc đẩy đối thoại nhằm hạn chế nguy cơ leo thang. Tuy nhiên, ông cảnh báo khoảng cách lập trường giữa Mỹ và Iran vẫn rất lớn, khiến tiến trình thương lượng có thể kéo dài nhiều ngày, nhiều tuần hoặc thậm chí nhiều tháng.
Thông tin được phát ngôn viên Hamas Basim Naim công bố hôm nay, một ngày sau khi thủ lĩnh Khalil Al-Hayya xác nhận con trai Azzam bị thương nặng sau cuộc không kích của Israel nhằm vào Gaza City.
Thủ lĩnh Hayya cũng cáo buộc Israel đang cản trở các nỗ lực đàm phán, hiện thông qua trung gian là Hội đồng Hòa bình do Tổng thống Mỹ Donald Trump dẫn dắt. "Những vụ tấn công và vi phạm lệnh ngừng bắn từ Israel cho thấy họ không muốn tuân thủ thỏa thuận, cũng không thực thi đúng những điều kiện trong giai đoạn một", ông nói.
Trước Azzam, ông Hayya từng có ba người con thiệt mạng vì những cuộc tập kích của Israel. Lần gần nhất xảy ra năm 2025, khi quân đội Israel hạ sát ban lãnh đạo Hamas đang họp tại Qatar. Ông Hayya thoát chết, nhưng một người con trai của ông nằm trong số 6 người thiệt mạng.
Hai người con trai khác của Hayya thiệt mạng trong các vụ tập kích ở Gaza vào năm 2008 và 2014, đều được cho là liên quan âm mưu ám sát ông.
Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) chưa bình luận về thông tin. Báo Jerusalem Post dẫn nguồn tin quan chức Israel cho biết Azzam Al-Hayya không phải mục tiêu mà họ nhắm đến ở Gaza City.
Khalil Al-Hayya là trưởng đoàn đàm phán của Hamas trong các cuộc thảo luận do Mỹ làm trung gian về tương lai Gaza. Lãnh đạo Hamas cùng các lực lượng khác của Palestine đang đối thoại ở Ai Cập với các bên trung gian và Nickolay Mladenov, đặc phái viên của Tổng thống Trump phụ trách Hội đồng Hòa bình.
Hayya sống lưu vong bên ngoài Dải Gaza và là quyền thủ lĩnh chính trị của Hamas. Ông được xem là người có quyền lực nhất trong hội đồng lãnh đạo 5 thành viên, cơ chế được thiết lập sau khi thủ lĩnh Ismail Haniyeh và Yahya Sinwar bị hạ sát năm 2024.
Hamas tổ chức bỏ phiếu bầu tân thủ lĩnh chính trị vào ngày 2/5, trong đó Hayya là một trong hai ứng viên chủ chốt, song kết quả chưa được công bố.
Thỏa thuận tái lập hòa bình tại Dải Gaza được Israel và Hamas nhất trí hồi tháng 10/2025, bao gồm giai đoạn một là lệnh ngừng bắn và quân đội Israel rút dần khỏi khu vực. Giai đoạn tái thiết vùng lãnh thổ có thể được khởi động khi Hamas đồng ý giải giáp.
Ít nhất 830 người Palestine đã thiệt mạng vì các cuộc không kích của Israel kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực.
