Trả lời thẩm vấn của luật sư tại phiên tòa vụ án sai phạm liên quan dự án Bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức cơ sở 2, cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cho rằng việc thuê tư vấn nước ngoài không phải chủ trương riêng của cấp dưới, mà là định hướng chung đã được thống nhất.
Theo lời khai của bà Tiến, sau các cuộc họp triển khai dự án, ban quản lý đã có văn bản trình cấp trên. Bà nhớ trong quyết định phê duyệt có nội dung cho phép chỉ định thầu trong trường hợp cần thiết do tính chất cấp bách của dự án.
Bà Tiến cũng nhắc lại định hướng về việc thuê tư vấn nước ngoài đối với các bệnh viện lớn. Theo bà, đây là chủ trương chung, chứ “không phải chủ trương riêng” của cấp dưới.
“Với bệnh viện tầm cỡ như thế này, chúng tôi không chê tư vấn trong nước. Nhưng ở thời điểm đó không có công ty nào đáp ứng được yêu cầu đặt ra”, bà Tiến trình bày.
Cựu Bộ trưởng cho biết thời điểm đó Bộ Y tế từng định hướng thuê tư vấn nước ngoài cho khoảng 5 bệnh viện. Ban quản lý dự án sau đó báo cáo việc chủ đầu tư có quyền chỉ định thầu. Theo lời bà Tiến, Công ty VK từng đoạt giải nhất phương án thiết kế và “14 năm đến giờ nếu thi lại chắc vẫn nhất”.
Khi luật sư hỏi ai là người quyết định thuê tư vấn nước ngoài, bà Tiến xác nhận mình là người phê duyệt chủ trương này với vai trò Bộ trưởng.
Tuy nhiên bà phủ nhận việc trực tiếp giới thiệu Công ty VK cho cấp dưới. Theo lời khai, trong một lần dự lễ khánh thành một bệnh viện quốc tế, bà thấy thiết kế đẹp nên về trao đổi cấp dưới tìm hiểu, mời đơn vị tham gia phương án cho hai dự án bệnh viện.
“Tôi lúc đó cũng không biết đó là Công ty VK”, bà nói và cho biết đã yêu cầu mời thêm các đơn vị từ Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc tham gia.
Theo bà Tiến, phía Nhật Bản từng đưa ra phương án khả thi nhưng chi phí cao gần gấp đôi.
Trả lời câu hỏi của luật sư về việc có đồng ý chỉ định thầu cho VK hay không, bà Tiến cho biết quy trình khi đó gồm nhiều bước như phê duyệt chủ trương thuê tư vấn nước ngoài, phê duyệt phương án kiến trúc rồi mới đến kế hoạch lựa chọn nhà thầu.
Theo lời bà, ban quản lý dự án giải thích đơn vị này đã đoạt giải nhất phương án kiến trúc nên khó thay thế bằng nhà thầu khác.
“Tôi không phải người đề xuất Công ty VK, mà là phê duyệt theo chủ trương thuê tư vấn nước ngoài đã có”, bà Tiến nói.
Khi được hỏi về cáo buộc gây thất thoát, lãng phí hơn 803 tỉ đồng, cựu Bộ trưởng cho biết bà đồng ý với phần thất thoát 70 tỉ đồng liên quan chi phí tư vấn nước ngoài, nhưng băn khoăn cách xác định hơn 733 tỉ đồng lãng phí còn lại.
Luật sư bào chữa cho ông Nguyễn Chiến Thắng (cựu Giám đốc Ban Y tế trọng điểm) hỏi quan điểm của bà Tiến về cách tính số tiền gây lãng phí: “Khi làm dự án, bà có được ai thông báo, hướng dẫn quy định tiền được giải ngân mà không tiêu hết thì thiệt hại được tính theo lãi suất ngân hàng không?”.
Bà Tiến cho rằng khoản lãng phí bị cáo buộc được tính dựa trên lãi suất ngân hàng theo một thông tư ban hành cách đây nửa năm, trong khi thời điểm triển khai dự án “không hề có văn bản nào quy định như vậy”.
“Thông tư đó ban hành sau này, khi nhiều công trình bị đánh giá lãng phí. Thời điểm chúng tôi làm dự án chưa từng có hướng dẫn tính lãng phí theo cách đó”, bà trình bày trước tòa.
Đồng quan điểm với cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến, trả lời thẩm vấn sau đó, bị cáo Nguyễn Chiến Thắng cho biết trong suốt quá trình quản lý dòng vốn dự án, không cơ quan nào cảnh báo việc vốn chưa sử dụng hết sẽ bị tính lãi để xác định thiệt hại.
Ông Thắng cũng phản đối cáo buộc ban quản lý dự án gây lãng phí 588 tỉ đồng do không sử dụng hết hơn 5.000 tỉ đồng vốn được cấp.
Theo bị cáo, số tiền này thực tế đã được đưa vào công trình, chuyển hóa thành vật liệu, hạng mục xây dựng và tài sản hiện hữu của dự án.
“Tiền đã dùng rồi, công trình đã xây dựng rồi, nguyên vật liệu đổ vào đó đều là tài sản”, ông Thắng trình bày tại tòa.
Bị cáo cho rằng nếu tính theo mặt bằng giá hiện nay thì số vốn 5.000 tỉ đồng khó có thể triển khai lại dự án với quy mô tương tự. Ông lập luận giá bất động sản và chi phí xây dựng qua nhiều năm đều tăng, nên việc xác định thiệt hại theo lãi suất ngân hàng là chưa phản ánh đúng bản chất tài sản hình thành từ dự án.
Ngày 12/5, Công an tỉnh Ninh Bình cho hay, Công an phường Châu Sơn phối hợp với Phòng Cảnh sát ma túy Công an tỉnh bắt quả tang nhóm đối tượng đang tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy tại một nhà nghỉ.
Các đối tượng bị bắt giữ gồm: Đặng Lâm Giang (SN 1982), trú tại phường Kim Bảng; Phạm Thanh Lan (SN 2003), trú tại phường Lê Hồ và Chu Thị Loan (SN 2004), trú tại phường Tam Chúc, tỉnh Ninh Bình.
Tại hiện trường cơ quan chức năng thu giữ ma túy đá và ma túy tổng hợp các đối tượng mua về để tổ chức sử dụng.
Tôi theo dõi văn bản quy định pháp luật thì chủ hộ hộ kinh doanh chuyển sang phương pháp thuế kê khai sẽ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc. Trong tháng 1-2026, tôi có trực tiếp đến cơ quan bảo hiểm xã hội để xin hướng dẫn, thì được hướng dẫn ghi tờ khai xin cấp mã đơn vị cho hộ kinh doanh.
Đến cuối tháng 2-2026, tôi được thông báo tra cứu mã đơn vị trên web dichvucongbaohiemxahoi và có mã 2 chữ đầu là KQ, và cán bộ hướng dẫn mua chữ ký số để đăng nhập vào dichvucongbaohiemxahoi để khai tăng giảm.
Do sự cố về sức khỏe, không thể tiếp tục kinh doanh, tôi có xin giải thể hộ kinh doanh vào ngày 6-3-2026. Tôi quay lại bảo hiểm xã hội để xin đóng mã/chi phí (nếu có) thì được cán bộ giải thích không cần đóng mã và do tôi chưa đăng nhập khai tăng giảm nên không đóng chi phí gì.
Tôi có hỏi có cần giấy xác nhận hay không, vì sợ sau này nếu kinh doanh lại thì bị truy thu. Cán bộ xác nhận lại là: không truy thu vì đã nghỉ kinh doanh, chưa khai báo giảm, nghỉ rồi thì thôi. Và cũng không có thủ tục đóng mã/hoặc giấy tờ xác nhận gì.
Xin hỏi cán bộ hướng dẫn đã đúng quy định chưa và sau này tôi không phải bị truy thu/phạt chi phí nào phải không?
Trường hợp của anh cần được đánh giá theo quy định hiện hành của Luật Bảo hiểm xã hội 2024.
Theo luật này, đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc đã được mở rộng, trong đó có chủ hộ kinh doanh theo lộ trình quản lý; tuy nhiên nghĩa vụ tham gia bảo hiểm xã hội không phát sinh một cách tự động chỉ vì có đăng ký hộ kinh doanh hoặc được cấp mã đơn vị, mà phải gắn với việc đăng ký tham gia và phát sinh hồ sơ đóng cụ thể trên hệ thống của cơ quan bảo hiểm xã hội.
Về nguyên tắc quản lý, cơ quan bảo hiểm xã hội thực hiện theo các bước: cấp mã đơn vị, sau đó người tham gia thực hiện kê khai tham gia bảo hiểm xã hội (khai tăng), từ đó hệ thống mới ghi nhận và phát sinh nghĩa vụ đóng.
Như vậy việc anh được cấp mã đơn vị (mã KQ) chỉ là bước quản lý ban đầu, chưa làm phát sinh nghĩa vụ tài chính; nghĩa vụ đóng chỉ hình thành khi anh thực hiện kê khai tham gia và được cơ quan bảo hiểm xã hội ghi nhận.
Đối chiếu với trường hợp cụ thể, anh đã được cấp mã đơn vị nhưng chưa đăng nhập hệ thống, chưa thực hiện khai tăng, chưa phát sinh bất kỳ hồ sơ tham gia bảo hiểm xã hội nào, sau đó đã làm thủ tục giải thể hộ kinh doanh vào ngày 6-3-2026.
Với tình trạng này, về bản chất pháp lý có thể xác định là chưa phát sinh quan hệ tham gia bảo hiểm xã hội, đồng nghĩa với việc chưa phát sinh nghĩa vụ đóng.
Vì vậy việc cán bộ bảo hiểm xã hội hướng dẫn rằng anh không cần đóng chi phí và không bị truy thu do chưa khai tăng là phù hợp quy định và đúng với thực tiễn quản lý hiện nay.
Về lo ngại sau này có bị truy thu hoặc xử phạt hay không, cần lưu ý rằng cơ quan bảo hiểm xã hội chỉ có căn cứ truy thu khi có dữ liệu thể hiện đã phát sinh nghĩa vụ tham gia nhưng chưa thực hiện.
Trong khi đó trường hợp của anh không có dữ liệu khai tăng trên hệ thống, không có thông báo đóng tiền từ cơ quan bảo hiểm xã hội, đồng thời đã chấm dứt hoạt động hộ kinh doanh, nên không có cơ sở pháp lý để truy thu hay xử phạt.
Việc không có thủ tục "đóng mã" hoặc không cấp giấy xác nhận riêng cũng là thực tế phổ biến, vì khi chưa phát sinh tham gia thì không có nghĩa vụ để phải chấm dứt.
Tuy nhiên để đảm bảo an toàn pháp lý về sau, đặc biệt nếu anh có đăng ký kinh doanh lại, anh nên lưu giữ đầy đủ các tài liệu liên quan như giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh, thông tin mã đơn vị đã được cấp và giấy tờ giải thể.
Ngoài ra anh có thể chủ động gửi văn bản đề nghị cơ quan bảo hiểm xã hội xác nhận tình trạng "chưa phát sinh nghĩa vụ tham gia bảo hiểm xã hội" để làm căn cứ lưu trữ, dù pháp luật không bắt buộc phải có xác nhận này.
Laverne "Kay" Parsons, 41 tuổi, sống cùng chồng David và con trai 12 tuổi trong một khu phố yên tĩnh ở Grovetown, Georgia. Hàng xóm của gia đình họ là nhà Rebecca "Becky" Sears, gồm hai vợ chồng và năm đứa con. Kay và Becky vừa là bạn thân vừa là đồng nghiệp tại một trung tâm vật lý trị liệu.
Sáng 25/3/2009, chủ thầu đến nhà Kay để bảo trì cửa sau nhưng thấy kính đã bị vỡ. Khi đi vòng trở lại đường, anh ta gặp một trong những đứa con nhà Becky, nghe nói rằng họ cũng bị đột nhập nên gọi 911.
Tại nhà Kay, cảnh sát phát hiện máu vương vãi khắp các phòng, bao gồm phòng khách, hành lang và gara. Phòng ngủ chính bị lục lọi, đồ trang sức bị mất.
Kay được tìm thấy nằm trong vũng máu ở gara, bị đánh đập dã man đến mức không thể nhận ra nhưng tim vẫn còn đập. Cô được đưa ngay đến bệnh viện.
Hai hung khí dính máu - một cái búa và một cây gậy bóng chày - bị vứt bỏ trong gara.
Chồng Kay, David, đang đi công tác ở California nhưng đã vội vã trở về nhà khi được thông báo vợ gặp bất trắc. Sau đó tại bệnh viện, các bác sĩ nhận định vết thương của Kay quá nghiêm trọng, không thể qua khỏi nên đã được rút máy hỗ trợ sự sống.
Tại nhà hàng xóm, cảnh sát tìm thấy những vết máu dường như xuất phát từ nhà Kay. Nhà Becky cũng có vẻ đã bị trộm, nhưng không có dấu hiệu đột nhập.
Một ngày sau khi Kay bị tấn công và sau vụ trộm tại nhà, Becky gọi 911 để báo cáo bị một người đàn ông mặc quần áo tối màu và đội mũ trắng bắn vào chân khi đang rời khỏi nơi làm việc. "Hắn đuổi theo tôi đến tận cửa và bắn tôi. Hắn nói nếu không lấy được tiền, lần sau hắn sẽ bắn vào mặt tôi", Becky kể với điều phối viên tổng đài 911 về vụ tấn công.
Khi bắt đầu điều tra những tội ác dường như nhắm vào Becky, nhà chức trách bỗng nhận được manh mối gây sốc.
Cuộc tình ngoài luồng bại lộ
Ngày 27/3/2009, anh trai Becky, Jerry Jacobs - đang bị tạm giam vì một vụ tai nạn giao thông nhỏ - báo cho nhà chức trách rằng anh ta nắm giữ manh mối quan trọng trong vụ án. Khi bị thẩm vấn, Jerry nói với điều tra viên rằng Becky và David đã ngoại tình.
Cả hai có "mối quan hệ nồng nhiệt" kéo dài chưa đầy một năm. Khi Becky quyết định sẽ nói với chồng về chuyện ngoại tình, David chấm dứt mối quan hệ.
Trước cảnh sát, David thừa nhận ngoại tình, khai rằng vợ đã biết chuyện sau khi Becky kể cho chồng cô ta, rồi chồng Becky lại nói với Kay. "Chúng tôi đã nói chuyện về việc này. Chúng tôi định cùng nhau vượt qua khó khăn... và sẽ tiếp tục ở bên nhau", David nói với cảnh sát khi bị thẩm vấn.
Các điều tra viên khám xét nơi làm việc của Becky và tìm thấy những bức thư tình giữa hai người trong ngăn bàn của cô ta cùng với nội y. Họ cũng phát hiện Becky và David đã "yêu" qua điện thoại vào đêm trước khi Kay bị tấn công.
Theo nhà chức trách, David được loại khỏi danh sách nghi phạm sau khi vượt qua bài kiểm tra bằng máy phát hiện nói dối. Họ không có bằng chứng nào cho thấy anh ta biết về vụ việc hay tham gia lên kế hoạch, anh ta cũng có bằng chứng ngoại phạm.
Âm mưu xúi giục 'con trai cưng'
Điều tra viên nghi ngờ con trai của Becky, Michael, có liên quan đến âm mưu này. Nhưng David nói rằng Becky đã tiết lộ chuyện ngoại tình cho "con trai cưng" là Christopher, 20 tuổi.
Khi hai mẹ con bị triệu tập để thẩm vấn, ban đầu Christopher phủ nhận mọi liên quan, nhưng Becky lập tức thú nhận đã khiến Christopher nghĩ rằng "mẹ muốn con làm hại Kay" và tin rằng làm vậy là để giúp mẹ.
Sáng hôm xảy ra vụ tấn công, Becky đưa những đứa con khác đến trường. Khi trở về nhà, cô ta thấy mặt Christopher dính máu, nói rằng "đã lo liệu mọi chuyện xong xuôi".
Theo lời khai của Becky, Christopher đã đột nhập nhà Kay, dàn dựng vụ cướp rồi đánh nạn nhân đến chết bằng búa và gậy bóng chày, sau đó tiếp tục dàn dựng một vụ trộm tại chính nhà mình.
Becky nói với cảnh sát rằng người đàn ông đã bắn cô ta vào ngày hôm sau án mạng cũng chính là Christopher. Cô ta khẳng định đó là một vụ dàn dựng khác do hai mẹ con lên kế hoạch, nhưng Christopher chưa bao giờ thừa nhận mình là một phần của kế hoạch này.
Becky khai rằng quần áo dính máu của Christopher nằm trong một chiếc hộp giấu trên gác mái nhà mẹ cô ta. Sau khi thu hồi được chiếc hộp chứa bằng chứng, nhà chức trách đã có thể liên kết Christopher với vụ giết Kay.
Dù vậy, điều tra viên tin rằng Becky là "kẻ chủ mưu" đứng sau vụ án, xúi giục con trai giết Kay. Họ cho rằng cô ta dàn dựng vụ giết người để được ở bên David.
Theo bản khai có tuyên thệ, hai người, trong đó có con trai Michael của Becky, đã nói với cảnh sát rằng Becky từng nói muốn thuê người giết Kay. Một người cung cấp thông tin giấu tên khai Becky đề nghị anh ta giết Kay. Michael cũng nói với cảnh sát rằng mẹ anh ta từng bảo "ước gì biết ai đó sẵn lòng giết người hộ mình".
Hai mẹ con không nhận tội giết người, cướp có vũ trang và trộm cắp.
Để tránh án tử hình, vào tháng 5/2012, Becky và Christopher đề nghị nhận tội theo thỏa thuận trong phiên tòa tuyên án. Cả hai đều bị kết án tù chung thân không ân xá.
