Tiếp nhận ca bệnh, TS.BS.CK2 Trà Anh Duy, Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men’s Health cho biết bệnh nhân đã kết hôn 12 năm, đến khám vì sụt giảm ham muốn suốt 8 tháng. Dù ngày thường anh vẫn hết lòng chăm lo cho gia đình, ghi nhớ mọi ngày kỷ niệm, nhưng khi đêm xuống lại liên tục né tránh chuyện chăn gối bằng cách bảo mệt hoặc giả vờ bận điện thoại. Tình trạng này kéo dài khiến người vợ rơi vào tủi thân, thậm chí nghi ngờ chồng có nhân tình bên ngoài.
Tuy nhiên, kết quả bóc tách bệnh sử và thăm khám cận lâm sàng chứng minh nguyên nhân hoàn toàn do sức khỏe của người chồng đang ở mức báo động. Cụ thể, anh gặp tình trạng thừa cân với chỉ số BMI là 27,9, vòng bụng chạm ngưỡng 98 cm và huyết áp sát mức cao.
Các kết quả xét nghiệm máu cho thấy dấu hiệu rối loạn chuyển hóa rõ rệt khi cả đường huyết đói, chỉ số HbA1c và mỡ máu đều vượt ngưỡng an toàn. Đặc biệt, nồng độ nội tiết tố nam (testosterone) đo vào buổi sáng chỉ còn 12,4 nmol/L – mức chạm đáy của ngưỡng bình thường do hệ lụy từ việc stress công việc và thiếu ngủ kinh niên.
Bác sĩ Duy kết luận, sự nguội lạnh phòng chăn gối của bệnh nhân không đến từ một nguyên nhân đơn lẻ, mà là hậu quả từ “vòng vây” của nhiều yếu tố: rối loạn chuyển hóa, thiếu ngủ, đi kèm tâm lý lo âu thành tích và áp lực vô hình từ bạn đời.
Thực tế lâm sàng cho thấy giảm ham muốn tình dục (low sexual desire) ở người chồng không đồng nghĩa với việc họ ngoại tình hay hết yêu. Ham muốn là kết quả phối hợp phức tạp giữa não bộ, hệ nội tiết, chất lượng giấc ngủ và tâm trạng. Theo nghiên cứu công bố trên tạp chí y khoa JAMA, có đến 15% nam giới gặp tình trạng giảm quan tâm đến tình dục, chứng minh đây là vấn đề sức khỏe phổ biến trong xã hội hiện đại.
Trong nhịp sống áp lực ngày nay, nhu cầu sinh lý của phái mạnh rất dễ bị “kéo ghì” bởi một vòng xoắn bệnh lý nguy hiểm. Những căng thẳng từ gánh nặng tài chính, sự nghiệp dễ dẫn đến kiệt sức, lo âu, làm bùng phát các thói quen xấu như thức khuya, lười vận động, lạm dụng rượu bia và thuốc lá. Hệ quả tất yếu là sự xuất hiện của các bệnh lý chuyển hóa như béo bụng, đái tháo đường, mỡ máu cao, trực tiếp làm sụt giảm testosterone và gây rối loạn cương dương.
Đáng chú ý, các nghiên cứu khoa học chỉ ra nam giới chỉ cần ngủ 5 giờ mỗi đêm trong một tuần là nồng độ testosterone ban ngày đã sụt giảm 10-15%. Ngoài ra, tác dụng phụ từ các loại thuốc điều trị huyết áp hay trầm cảm phổ biến hiện nay cũng là tác nhân dập tắt ham muốn tự nhiên của đàn ông.
Thế nhưng, rào cản lớn nhất của các cặp đôi khi đối mặt với khủng hoảng này lại chính là sự im lặng. Người chồng thường chọn im lặng vì mặc cảm, xấu hổ và sợ bị đánh giá là yếu kém; trong khi người vợ lại dịch sự im lặng đó thành một lời từ chối phũ phàng hay dấu hiệu của sự phản bội. Sự thiếu chia sẻ vô tình khiến đối phương cảm thấy bị bỏ rơi, đẩy không khí gia đình vào căng thẳng và vô tình khiến ham muốn của người đàn ông càng rời xa.
Để khắc phục tình trạng này, bác sĩ Duy nhấn mạnh hướng xử lý cốt lõi phải đến từ việc thay đổi lối sống kết hợp cải thiện giao tiếp vợ chồng. Về mặt thể chất, người chồng cần chủ động điều chỉnh thói quen bằng cách ngủ đủ giấc, tăng cường vận động và hạn chế rượu bia để kiểm soát tốt vòng bụng cùng các chỉ số chuyển hóa. Về mặt tâm lý đôi lứa, thay vì né tránh, người đàn ông nên chủ động mở lời bằng sự chân thành để xóa bỏ nghi ngờ, giúp người bạn đời thấu hiểu rằng đây là vấn đề sức khỏe chứ không phải lỗi của họ.
Tình trạng chồng vẫn yêu vợ nhưng giảm ham muốn là một thực tế y khoa phổ biến, tuyệt đối không nên vội vã quy chụp thành các vấn đề đạo đức hay miệt thị là “yếu sinh lý”. Khi sự nguội lạnh kéo dài gây ảnh hưởng tiêu cực đến hạnh phúc gia đình, nam giới cần chủ động đến các cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám và điều trị toàn diện. Điều quan trọng nhất trong hôn nhân không phải là tìm ai để đổ lỗi, mà là thiết lập một cuộc đối thoại an toàn nhằm tìm đường quay lại sự gắn kết mật thiết.
Ngày 19/6, ThS.BS Lương Chấn Quang, Trưởng khoa Kiểm soát và Phòng ngừa Bệnh tật, Viện Pasteur TP HCM, cho biết số ca tử vong do bệnh dại tại khu vực phía Nam tăng rõ rệt trong những năm gần đây. Trước năm 2017, số ca tử vong do bệnh dại mỗi năm thường dưới 10. Từ năm 2018 đến khoảng 2022-2023, con số này tăng lên khoảng 20 ca mỗi năm. Riêng năm nay, mới qua 6 tháng đầu năm đã ghi nhận gần 20 ca tử vong, tương đương hơn một nửa tổng số ca của cả năm ngoái.
Song song đó, số ổ dại trên động vật tiếp tục tăng, cho thấy virus dại đang lưu hành rộng trong quần thể chó, mèo tại miền Nam. Điều này đồng nghĩa nguy cơ lây bệnh sang người sau khi bị động vật cắn hoặc cào cao hơn trước. Theo Viện Pasteur TP HCM, tất cả ca tử vong vì dại gần đây đều không tiêm vaccine sau phơi nhiễm.
Một trong những rào cản lớn trong phòng bệnh là nhiều người vẫn tin vào các phương pháp chữa dân gian như "lấy nọc" sau khi bị chó cắn. Theo bác sĩ Quang, không ít người tìm đến thầy lang vì cho rằng cách này ít đau, ít tốn tiền hơn tiêm vaccine. Trong khi đó, không có bất kỳ bằng chứng khoa học nào cho thấy "lấy nọc" có thể ngăn ngừa bệnh dại. Một khi virus đã xâm nhập hệ thần kinh và phát bệnh, gần như 100% trường hợp tử vong.
"Nhiều người bị chó cắn rồi đi lấy nọc mà không mắc bệnh nên lầm tưởng phương pháp này hiệu quả nhưng thực tế đó là trường hợp con vật không mang virus dại", bác sĩ nói.
Để giảm số ca tử vong, các chuyên gia cho rằng cần kiểm soát bệnh từ cả động vật lẫn con người. Ngành thú y cần tăng tỷ lệ tiêm vaccine trên đàn chó, mèo, đồng thời người dân phải xem tiêm phòng sau phơi nhiễm là biện pháp bắt buộc khi bị động vật nghi dại cắn.
Ngoài bệnh dại, Viện Pasteur TP HCM cũng cảnh báo miền Nam tiếp tục đối mặt nguy cơ "dịch chồng dịch" với tay chân miệng và sốt xuất huyết trong mùa mưa. Trong đó, tay chân miệng xuất hiện sớm, tỷ lệ xét nghiệm dương tính cao và chủng EV71 - tác nhân liên quan các ca nặng - vẫn chiếm ưu thế.
PGS.TS.BS Phạm Duy Quang, Trưởng phòng Kế hoạch Tổng hợp, Viện Pasteur TP HCM, cho biết tiêm chủng vẫn là biện pháp hiệu quả nhất để phòng ngừa các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Trong đó, tiêm vaccine phòng dại đóng vai trò quan trọng trong giảm nguy cơ tử vong sau phơi nhiễm.
Ngày 21/4, bác sĩ Nguyễn Văn Phúc, Khoa Nam học, Bệnh viện TWQĐ 108, cho biết thanh niên chưa lập gia đình, đến kiểm tra sức khỏe sinh sản với tâm lý yên tâm hơn trước khi cưới. Người bệnh không có biểu hiện đau nhiều, không sốt, sinh hoạt bình thường, chỉ thỉnh thoảng có cảm giác tức nhẹ vùng bìu trái sau khi đứng lâu hoặc vận động mạnh nên trước đó không đi kiểm tra.
Qua thăm khám lâm sàng, bác sĩ nhận thấy tinh hoàn trái của bệnh nhân nhỏ hơn bên phải. Kết quả siêu âm bìu cho thấy hình ảnh giãn tĩnh mạch thừng tinh trái, đường kính tĩnh mạch giãn tăng lên khi làm nghiệm pháp Valsalva, có hiện tượng trào ngược. Tinh hoàn trái có dấu hiệu giảm kích thước so với bên đối diện. Bệnh nhân được chẩn đoán teo tinh hoàn trái do giãn tĩnh mạch tinh.
Theo bác sĩ Phúc, giãn tĩnh mạch tinh là một trong những bệnh lý nam khoa khá thường gặp nhưng rất dễ bị bỏ qua do nhiều trường hợp tiến triển âm thầm, ít triệu chứng rõ ràng. Phần lớn người bệnh chỉ phát hiện tình cờ khi đi khám hiếm muộn, khám sức khỏe sinh sản hoặc khám tiền hôn nhân.
"Đây là tình trạng các tĩnh mạch quanh tinh hoàn bị giãn bất thường, làm ảnh hưởng đến tuần hoàn máu vùng bìu, tăng nhiệt độ tại chỗ và lâu dài có thể tác động đến chức năng sinh tinh cũng như thể tích tinh hoàn. Nếu để kéo dài, người bệnh có nguy cơ giảm chất lượng tinh trùng, teo tinh hoàn và ảnh hưởng khả năng sinh sản", bác sĩ Phúc nói.
Giãn tĩnh mạch tinh thường gặp nhiều ở bên trái do đặc điểm giải phẫu mạch máu. Một số bệnh nhân có biểu hiện đau tức bìu, nặng bìu, khó chịu khi đứng lâu hoặc chơi thể thao, nhưng cũng có nhiều trường hợp gần như không có dấu hiệu gì rõ rệt cho đến khi đi kiểm tra chuyên sâu.
Theo các bác sĩ, khám tiền hôn nhân không chỉ giúp phát hiện các bệnh lây truyền hay kiểm tra sức khỏe tổng quát, mà còn có ý nghĩa quan trọng trong việc đánh giá sức khỏe sinh sản ở nam giới. Những bệnh lý như giãn tĩnh mạch tinh, tinh hoàn ẩn, bất thường nội tiết hay rối loạn tinh dịch đồ hoàn toàn có thể được phát hiện ở giai đoạn này.
Mặc dù trường hợp trên được phát hiện trước khi kết hôn, nhưng nếu để muộn hơn, người bệnh có thể phải đối mặt với nhiều nguy cơ như: Giảm chất lượng tinh trùng, ảnh hưởng khả năng có con, teo tinh hoàn tiến triển nặng hơn, đau tức bìu kéo dài ảnh hưởng sinh hoạt và tác động đến sinh lý và chất lượng cuộc sống.
Bác sĩ Phúc khuyến cáo nam giới trước khi kết hôn nên chủ động khám sức khỏe sinh sản, đặc biệt khi có các biểu hiện như đau tức bìu, một bên tinh hoàn nhỏ hơn bên còn lại, có cảm giác nặng bìu hoặc đã cố gắng có con trong thời gian dài nhưng chưa thành công.
"Rất nhiều nam giới còn tâm lý ngại đi khám vì nghĩ mình vẫn sinh hoạt bình thường thì không có vấn đề gì. Tuy nhiên, có những bệnh lý tiến triển âm thầm và chỉ được phát hiện khi đã để lại ảnh hưởng rõ ràng. Phát hiện sớm, điều trị đúng thời điểm và bảo vệ tốt hơn khả năng sinh sản về sau", bác sĩ Phúc nói.
Áp xe cổ là tình trạng nhiễm trùng sâu tại các khoang vùng cổ, thường khởi phát từ viêm mô tế bào rồi tiến triển thành ổ mủ. Bác sĩ Nguyễn Thị Hồng, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết bệnh có thể diễn biến rất nhanh, gây nhiều biến chứng nghiêm trọng, thậm chí đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.
Nguồn gốc của áp xe cổ chủ yếu xuất phát từ các ổ nhiễm trùng vùng đầu - cổ. Những bệnh lý thường gặp gồm viêm amidan, viêm họng, nhiễm trùng răng miệng, viêm hạch vùng cổ, dị vật ở họng hoặc thực quản, cũng như các chấn thương vùng cổ.
"Đặc biệt, những người mắc bệnh mạn tính như đái tháo đường, suy giảm miễn dịch hoặc có thói quen vệ sinh răng miệng kém thường có nguy cơ cao hơn và khi mắc bệnh cũng dễ diễn biến nặng", bác sĩ Hồng nói.
Áp xe cổ không phải lúc nào cũng được nhận diện sớm do các triệu chứng ban đầu dễ bị bỏ qua. Tuy nhiên người bệnh cần đặc biệt lưu ý khi xuất hiện các triệu chứng như sưng, đau vùng cổ; sốt cao, mệt mỏi; nuốt đau, khó nuốt; hạn chế vận động cổ; thay đổi giọng nói; khó thở (ở giai đoạn nặng).
Để chẩn đoán chính xác, bác sĩ sẽ kết hợp thăm khám lâm sàng vùng tai mũi họng và đầu cổ với các phương tiện cận lâm sàng.
"Nếu không được can thiệp kịp thời, áp xe cổ có thể dẫn đến hàng loạt biến chứng nguy hiểm như tắc nghẽn đường thở, nhiễm khuẩn huyết, viêm trung thất do nhiễm trùng lan xuống lồng ngực, viêm phổi hoặc tràn mủ màng phổi. Đây đều là những tình trạng nặng, có nguy cơ đe dọa tính mạng người bệnh", bác sĩ Hồng nhấn mạnh.
Việc điều trị phụ thuộc vào mức độ tiến triển của bệnh. Ở giai đoạn sớm, người bệnh có thể được chỉ định dùng kháng sinh đường tĩnh mạch kết hợp theo dõi sát. Khi ổ mủ đã hình thành, phẫu thuật dẫn lưu là cần thiết để loại bỏ ổ nhiễm trùng.
Bên cạnh đó, kiểm soát đường thở và điều trị hỗ trợ luôn được đặt lên hàng đầu nhằm phòng ngừa biến chứng.
Các bác sĩ khuyến cáo để giảm nguy cơ áp xe cổ, người dân cần điều trị dứt điểm các bệnh lý viêm họng, viêm amidan, giữ vệ sinh răng miệng tốt và đi khám tai mũi họng khi có triệu chứng kéo dài. Đồng thời việc kiểm soát tốt các bệnh mạn tính như đái tháo đường cũng đóng vai trò quan trọng trong phòng bệnh.
Đặc biệt, khi xuất hiện các biểu hiện như sưng đau vùng cổ, nuốt khó, sốt cao hoặc khó thở, người bệnh không nên chủ quan mà cần đến cơ sở y tế sớm để được thăm khám và điều trị kịp thời, tránh những biến chứng đáng tiếc có thể xảy ra.
