Bộ Ngoại giao Thụy Sĩ thông báo cuộc đàm phán dự kiến giữa phái đoàn Iran và Mỹ tại Thụy Sĩ vào ngày 19/6 đã bị hủy.
“Các cuộc đàm phán dự kiến giữa Mỹ, Iran, Qatar và Pakistan bị hủy. Thụy Sĩ vẫn sẵn sàng tạo điều kiện thuận lợi cho các cuộc đàm phán này. Công tác chuẩn bị liên quan tại Burgenstock vẫn đang tiếp tục. Hiện tại chưa thể cung cấp thêm thông tin nào khác”, Bộ Ngoại giao Thụy Sĩ cho biết trong một tuyên bố.
Thông báo được đưa ra ngay sau khi phát ngôn viên Nhà Trắng xác nhận Phó Tổng thống Mỹ JD Vance sẽ không đến Thụy Sĩ như kế hoạch ban đầu để ký kết bản ghi nhớ về thỏa thuận hòa bình với Iran. Chuyến đi của ông Vance nhằm mục đích củng cố thỏa thuận đạt được giữa Tehran và Washington để chấm dứt xung đột ở Iran.
Theo phát ngôn viên Nhà Trắng, lý do khiến kế hoạch này bị hoãn lại là các vấn đề hậu cần chưa được giải quyết liên quan đến giai đoạn đàm phán tiếp theo.
“Như Phó Tổng thống đã nói trong cuộc họp báo, kế hoạch cho các cuộc đàm phán kỹ thuật sắp tới vẫn chưa được hoàn thiện, và phái đoàn Mỹ sẵn sàng khởi hành ngay khi có cơ hội. Nhưng các vấn đề hậu cần của những cuộc đàm phán này chưa bao giờ đơn giản hoặc dễ dự đoán”, phát ngôn viên Nhà Trắng cho biết trong một tuyên bố.
“Hiện tại, Phó Tổng thống sẽ không khởi hành tối nay. Chúng tôi sẽ thông báo ngay khi có thông tin cụ thể về bước tiếp theo. Chúng tôi mong muốn bắt đầu các cuộc đàm phán kỹ thuật càng sớm càng tốt”, phát ngôn viên Nhà Trắng nói thêm.
Trước đó, Phó Tổng thống Vance ngày 18/6 cho biết ông dự định đến Thụy Sĩ vào ngày 19/6 để ký kết trực tiếp bản ghi nhớ với Iran, mặc dù ông thừa nhận thời điểm này vẫn chưa chắc chắn.
Phó Tổng thống Vance từng nói rằng các cuộc đàm phán kỹ thuật nhằm hoàn tất thỏa thuận dự kiến sẽ bắt đầu vào cuối tuần này, đồng thời cho biết ông “chắc chắn đang lên kế hoạch” dẫn đầu nhóm đàm phán của Mỹ.
Ông Vance cũng lên tiếng bảo vệ bản ghi nhớ mà chính quyền Mỹ đã ký kết với Iran. Ông cho biết Mỹ đang nắm “tất cả các quân bài” vào lúc này, đồng thời nhấn mạnh rằng Iran sẽ không được hưởng lợi đáng kể cho đến khi nước này có thể “xác minh họ đang thay đổi hành vi của mình”.
Giới chức Mỹ và Iran ngày 17/6 đều xác nhận Tổng thống của hai bên đã ký kết bản ghi nhớ theo hình thức trực tuyến và có hiệu lực ngay lập tức. Theo kế hoạch ban đầu, sau khi ký kết bản ghi nhớ bằng hình thức trực tuyến, phái đoàn Mỹ và Iran sẽ tiếp tục đàm phán tại Thụy Sĩ vào ngày 19/6 về các vấn đề khác còn tồn đọng.
Phía Iran cho biết, do ký kết đã hoàn tất, nên việc tổ chức lễ ký kết trực tiếp tại Geneva, Thụy Sĩ theo kế hoạch ban đầu có thể không cần thiết. Tuy nhiên, kế hoạch đàm phán vẫn giữ nguyên, hai bên sẽ tiếp tục thương thảo các vấn đề còn tồn đọng trong vòng 60 ngày.
Bản ghi nhớ giữa Iran và Mỹ đã được hoàn thiện vào hôm 14/6, sau nhiều tháng đàm phán căng thẳng do Pakistan làm trung gian, với sự hỗ trợ từ các quốc gia khu vực khác.
Theo thỏa thuận, cuộc xung đột và tất cả các hoạt động quân sự, bao gồm cả ở Li Băng, đã chấm dứt ngay lập tức, và lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ chống lại Iran đã được dỡ bỏ. Bản ghi nhớ cũng quy định việc mở cửa lại eo biển Hormuz cho hoạt động vận tải thương mại.
Một giai đoạn xác minh và đàm phán kéo dài 60 ngày sẽ diễn ra tiếp theo, trong đó các bên sẽ giải quyết các vấn đề còn tồn đọng, bao gồm việc dỡ bỏ tất cả các lệnh trừng phạt, hồ sơ hạt nhân, tái thiết và phát triển kinh tế, cùng một cơ chế giám sát thực thi.
Bản ghi nhớ 14 điểm của Mỹ và Iran đã đưa ra một bộ khung khái quát cho một thỏa thuận, nhưng vẫn để lại một số điểm tranh chấp gai góc nhất chưa được giải quyết.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) hôm 18/6 thông báo các lực lượng Mỹ đã dỡ bỏ lệnh phong tỏa đối với các tàu thuyền ra vào các cảng biển và vùng duyên hải của Iran.
Về phần mình, Iran đã cam kết cho phép các tàu chở dầu di chuyển an toàn qua eo biển Hormuz, nơi khoảng 20% lượng dầu của thế giới từng đi qua trước khi cuộc chiến bắt đầu.
Thỏa thuận được ký kết quy định rằng Iran sẽ cho phép các tàu thương mại quá cảnh qua eo biển Hormuz “chỉ trong vòng 60 ngày và không thu phí”, sau thời gian này “các dịch vụ hàng hải và quản lý trong tương lai” sẽ do Iran cùng với Oman và các quốc gia Vùng Vịnh khác quyết định.
Trang tin hải quân USNI News ngày 22.4 đưa tin một vụ cháy đã xảy ra trên tàu khu trục tàng hình USS Zumwalt (DDG-1000) của Hải quân Mỹ khi chiến hạm này neo đậu tại xưởng đóng tàu HII Ingalls ở Pascagoula, bang Mississippi ngày 19.4.
Một người phát ngôn Lực lượng Hải quân mặt nước xác nhận vụ cháy xảy ra vào khoảng 21 giờ 45 tối 19.4.
Một thủy thủ được đưa đến bệnh viện địa phương để điều trị vết thương và đang trong tình trạng ổn định. Hai người khác được điều trị tại hiện trường.
Ngọn lửa đã được thủy thủ đoàn dập tắt. Hải quân Mỹ đang điều tra nguyên nhân vụ cháy và xác định mức độ thiệt hại trên tàu, theo thông báo.
USS Zumwalt là chiếc đầu tiên thuộc lớp khu trục hạm tàng hình cùng tên của Hải quân Mỹ. Chiếc thứ hai là USS Michael Monsoor và chiếc thứ ba đang được thử nghiệm, mang tên USS Lyndon B. Johnson.
Theo một báo cáo của Văn phòng Trách nhiệm giải trình chính phủ Mỹ (GAO), cơ quan độc lập chịu trách nhiệm báo cáo cho quốc hội, chương trình Zumwalt đã tiêu tốn đến 24,5 tỉ USD cho 3 tàu.
Tàu USS Zumwalt được đưa đến cảng HII Ingalls từ tháng 8.2023 để nâng cấp, sau khi Hải quân Mỹ quyết định thay 2 hệ thống pháo hạm tầm xa 155 mm trên tàu bằng bệ phóng tên lửa để phóng tên lửa bội siêu thanh tầm xa. Đến tháng 12.2024, tàu rời khỏi ụ và tiến hành các bước chuẩn bị cho việc sẵn sàng hoạt động.
Hồi tháng 1, tàu chiến này ra biển thử nghiệm lần đầu tiên trong gần 3 năm sau khi bệ phóng tên lửa được lắp đặt.
Viện Núi lửa và Địa chấn Philippines ngày 14/6 cho biết sự dịch chuyển của rãnh sâu Cotabato đã "nâng một phần đường bờ biển thuộc các tỉnh Sarangani và Davao, làm lộ ra phần đáy biển vốn trước đây nằm dưới mặt nước". Cơ quan này xác định mức độ đáy biển nâng lên sau trận động đất là khoảng 2 mét.
Rãnh Cotabato nằm cách bờ biển đảo Mindanao khoảng 50 km và là khu vực thường xuyên xảy ra hoạt động địa chấn, trong đó có chuỗi hàng nghìn trận động đất, phần lớn có cường độ nhỏ, được ghi nhận vào tháng 1.
Nhóm khảo sát được cử tới hiện trường cho biết đã phát hiện nhiều vùng đáy biển cùng các rạn san hô bị lộ hoàn toàn khỏi mặt nước. Đường bờ biển ở một số khu vực được cho là đã mở rộng ra khoảng 200 mét.
Một quan chức nói rằng hiện chưa thể xác định chính xác khu vực bị ảnh hưởng rộng đến mức nào, do diện tích cần khảo sát rất lớn. Theo hình ảnh do văn phòng khu vực của Bộ Môi trường Philippines công bố, những dải san hô rộng lớn bị phơi lộ, cùng nhiều cá chết và sinh vật biển nằm rải rác trên bề mặt.
"Hệ thống sinh thái dưới nước bị lộ ra đã bắt đầu chết dần, kéo theo các sinh vật sống tại đó như cá rạn san hô, lươn biển, trai và các loài thân mềm có vỏ khác", bộ này cho hay.
Trận động đất 7,8 độ xảy ra ngoài khơi đảo Mindanao, miền nam Philippines hôm 8/6, khiến ít nhất 61 người thiệt mạng. Theo số liệu cập nhật từ cơ quan ứng phó thảm họa, ít nhất 40 người vẫn mất tích.
Người dân địa phương lần đầu ghi nhận hiện tượng đáy biển bị nâng lên hai ngày sau động đất.
Philippines là một trong những quốc gia có cấu tạo địa chất phức tạp thuộc "Vành đai lửa Thái Bình Dương", nơi hoạt động địa chấn trải dài từ Nam Mỹ đến vùng Viễn Đông của Nga. Động đất gần như xảy ra hàng ngày ở quốc gia này.
"Những kẻ ngốc nghĩ rằng tôi không đủ cứng rắn với Iran - trong khi thị trường chứng khoán vừa chạm mốc cao kỷ lục và giá dầu đang rớt xuống - là những kẻ ghen tỵ, xấu xa, hoặc là những kẻ ngu xuẩn", Tổng thống Donald Trump viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 18.6. Ông Trump kết câu bằng khẩu hiệu quen thuộc là "Đưa nước Mỹ vĩ đại trở lại".
Lời chỉ trích được đưa ra sau khi Mỹ và Iran thông báo đã ký bản ghi nhớ nhằm chấm dứt xung đột, mở cửa eo biển Hormuz, dỡ bỏ cấm vận và khởi động tiến trình đàm phán hạt nhân.
Hình ảnh được truyền thông đăng tải cho thấy ông Trump ký thỏa thuận ngay tại bàn tiệc với các nhà lãnh đạo dự hội nghị thượng đỉnh G7 tại Pháp ngày 17.6.
Mặc dù ông Trump và các quan chức chính quyền Mỹ mô tả thỏa thuận này là một bước đột phá, nhưng những người chỉ trích cho rằng các nhượng bộ dành cho Iran vượt xa những cam kết mà Mỹ nhận được.
Theo truyền thông Mỹ, Nhà Trắng đã bỏ rơi các mục tiêu trước chiến sự, trong khi sức mạnh của Iran được củng cố và hàng chục tỉ USD đã bị lãng phí.
"Nhà Trắng đã đồng ý gia hạn lệnh ngừng bắn này, điều không đáp ứng được bất kỳ mục tiêu nào trước chiến sự, đồng thời lại nhượng bộ tài chính khổng lồ cho Tehran. Giờ đây, chính quyền đang tuyệt vọng cố gắng biện minh điều ngược lại. Nói một cách đơn giản, ông Trump đã bị người Iran chơi khăm, và không ai tin vào những lời biện minh của ông ta", đài truyền hình Mỹ MS NOW đưa tin.
Theo tờ The Wall Street Journal, thỏa thuận này "được xem là canh bạc lớn nhất trong chính sách đối ngoại của nhiệm kỳ thứ hai của tổng thống". Tờ báo lưu ý rằng ông Trump "sẽ phải đối mặt với sự phản đối từ những người theo chủ nghĩa diều hâu trong chính sách đối với Iran, những người cho rằng tổng thống đang nhượng bộ nhiều hơn những gì nhận lại".
Fox News, kênh truyền hình thường thân thiện với ông Trump, đã dẫn lời các nhà phê bình cho rằng thỏa thuận này mang lại cho Iran "lợi ích tài chính khổng lồ" mà không yêu cầu nước này giải giới chương trình hạt nhân.
"Thỏa thuận hạt nhân Iran do Tổng thống Donald Trump đề xuất đang vấp phải sự chỉ trích gay gắt từ một số người ủng hộ mạnh mẽ nhất của ông, những người cho rằng thỏa thuận này thưởng cho Tehran trước khi nước này đồng ý giải giới hoàn toàn chương trình hạt nhân của mình", theo Fox News.
