Báo cáo xu hướng nhu cầu vàng quý I/2026 của Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) công bố gần đây cho thấy các ngân hàng Trung ương toàn cầu đã mua ròng 244 tấn vàng chỉ trong 3 tháng đầu năm. Con số này tăng 3% so với cùng kỳ năm trước, đánh dấu tháng thứ 17 liên tiếp ghi nhận lực mua ròng từ các tổ chức tài chính lớn.
Bên cạnh những quốc gia quen thuộc như Trung Quốc hay Ba Lan, thị trường bắt đầu ghi nhận một danh sách mới âm thầm hình thành. Đó là sự góp mặt của những quốc gia trước đây rất ít khi xuất hiện trong các báo cáo về thị trường kim loại quý như Guatemala, Indonesia, Malaysia, Campuchia, Uganda và Kenya.
Một số nước trong nhóm này đang tiến hành mua vàng lần đầu tiên trong lịch sử hoạt động của ngân hàng Trung ương, trong khi số khác quyết định quay trở lại thị trường sau nhiều thập kỷ vắng bóng.
Nhận định về xu hướng này, ông Shaokai Fan, Giám đốc toàn cầu phụ trách ngân hàng Trung ương của WGC, cho biết việc các ngân hàng Trung ương mới hoặc những đơn vị đã vắng mặt rất lâu đang quay trở lại mua vàng là một hiện tượng đáng chú ý.
Sự xuất hiện của nhóm người mua mới đang gửi đi tín hiệu quan trọng về cách các quốc gia nhìn nhận hệ thống tiền tệ toàn cầu và vai trò của vàng trong quản lý dự trữ quốc gia.
Động lực đằng sau bước ngoặt gom hàng
Thông thường, khi giá của một loại tài sản tăng mạnh, nhu cầu tiêu dùng và đầu tư sẽ có xu hướng giảm xuống. Tuy nhiên, quy luật này dường như không còn đúng với thị trường kim loại quý ở cấp độ vĩ mô.
Vào tháng 1, giá vàng từng chạm mức gần 5.600 USD mỗi ounce, mức cao nhất lịch sử tính theo giá danh nghĩa. Tính đến ngày 1/6, giá vàng giao dịch quanh ngưỡng 4.500 USD/ounce. Dù neo ở mức cao, các ngân hàng Trung ương vẫn không hề giảm tốc độ mua vào.
Theo số liệu từ WGC, lượng vàng được các cơ quan này mua trong 5 năm gần đây đã cao gấp đôi mức trung bình của giai đoạn trước năm 2022, dù giá vàng cũng đã tăng gần gấp hai lần trong cùng khoảng thời gian.
Giới phân tích nhận định rằng, đối với các nhà quản lý dự trữ quốc gia, giá mua vàng ở hiện tại không phải là yếu tố tiên quyết. Điều họ thực sự quan tâm là giá trị thực tế của các tài sản dự trữ trong tầm nhìn từ 10 đến 30 năm tới.
Sự thay đổi lớn về tư duy quản lý tài sản này bắt đầu rõ nét từ năm 2022. Trước thời điểm đó, lượng vàng mua vào hàng năm của các ngân hàng Trung ương thường dao động trong khoảng từ 400-500 tấn. Nhưng sau năm 2022, con số này đã tăng vọt lên khoảng 850-900 tấn mỗi năm.
Sự kiện khoảng 300 tỷ USD dự trữ ngoại hối của Nga bị phong tỏa sau khi xung đột tại Ukraine bùng phát được coi là bước ngoặt lớn. Diễn biến này buộc các ngân hàng Trung ương phải nghiêm túc đánh giá lại mức độ an toàn của những tài sản dự trữ nằm dưới quyền kiểm soát của bên thứ ba.
Trong bối cảnh đó, vàng trở thành sự lựa chọn tối ưu nhờ tính độc lập, không thể bị phong tỏa và không phụ thuộc vào bất kỳ hệ thống ngân hàng trung gian nào tại các trung tâm tài chính lớn.
Bài học đầu tư từ tầm nhìn dài hạn
Trong số 244 tấn vàng được mua ròng trong quý I/2026, Ba Lan dẫn đầu với 31 tấn, nằm trong lộ trình nâng lượng dự trữ lên mốc 700 tấn. Theo sau là Uzbekistan với 25 tấn và Kazakhstan với 12 tấn.
Không chỉ dừng lại ở việc mua trực tiếp từ thị trường quốc tế, một số quốc gia còn chủ động tìm kiếm nguồn cung nội địa. Ngân hàng Trung ương Uganda đã chính thức triển khai chương trình thu mua vàng trong nước từ tháng 3. Trước đó, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Kenya cũng công khai bày tỏ ý định thực hiện chiến lược tương tự nhằm củng cố kho dự trữ quốc gia.
Mỗi quốc gia có một hoàn cảnh kinh tế khác nhau, nhưng họ đều hướng đến mục tiêu nắm giữ một loại tài sản không thể tự in thêm và có khả năng bảo vệ chủ quyền tài chính.
Khảo sát Ngân hàng Trung ương năm 2025 của WGC cho biết có tới 95% số tổ chức được hỏi tin rằng lượng vàng dự trữ toàn cầu sẽ tiếp tục tăng trong tương lai gần. Đồng thời, có 43% ngân hàng Trung ương có kế hoạch tăng lượng vàng nắm giữ trong năm tiếp theo, tăng mạnh so với mức 29% của kỳ khảo sát trước đó.
Đối với các nhà đầu tư cá nhân, động thái từ những tổ chức quản lý tài chính chuyên nghiệp này mang lại nhiều thông tin tham khảo giá trị. Các ngân hàng Trung ương có quyền tiếp cận mọi công cụ tài chính phức tạp nhất thế giới, nhưng họ vẫn chọn cách gia tăng tỷ trọng vàng trong bảng cân đối kế toán.
WGC dự báo lượng vàng mua vào của các ngân hàng Trung ương trong cả năm 2026 sẽ đạt khoảng 850 tấn. Dù con số này thấp hơn đôi chút so với mức 863 tấn của năm 2025, nhưng nó vẫn cao gấp đôi mức trung bình ghi nhận trước năm 2022. Đây là minh chứng cho thấy xu hướng tích trữ kim loại quý để bảo vệ giá trị tài sản trong dài hạn vẫn đang là ưu tiên hàng đầu của nhiều quốc gia trên thế giới.
Ngày 26/5, lãnh đạo Chi cục Quản lý thị trường Đà Nẵng (thuộc Sở Công Thương thành phố Đà Nẵng) cho biết đã có báo cáo kết quả kiểm tra cao điểm theo Công điện của Thủ tướng Chính phủ về ngăn chặn và xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Theo đó, từ ngày 7/5 đến nay, lực lượng quản lý thị trường Đà Nẵng đã kiểm tra 126 vụ, xử lý 83 vi phạm, xử phạt hơn 1,12 tỷ đồng. Trị giá hàng hóa vi phạm hơn 706 triệu đồng, trong đó hàng hóa bị tiêu hủy chiếm hơn 657 triệu đồng.
Đáng chú ý, vi phạm về hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ chiếm phần lớn với 51 vụ, số tiền xử phạt gần 797 triệu đồng, hàng hóa tiêu hủy trị giá hơn 595 triệu đồng.
Ngoài ra, lực lượng chức năng còn xử lý 2 vụ liên quan hàng nhập lậu, phạt 6 triệu đồng, 3 vụ kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc xuất xứ, xử phạt 38 triệu đồng.
Lũy kế từ đầu năm 2026 đến nay, Chi cục Quản lý thị trường Đà Nẵng đã kiểm tra 678 vụ, xử lý 495 vụ vi phạm, tổng số tiền xử lý vi phạm hành chính hơn 6,77 tỷ đồng, đạt 71% kế hoạch được giao.
Trong số này, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ tiếp tục chiếm tỷ lệ cao với 187 vụ, số tiền xử phạt gần 2,99 tỷ đồng và hàng hóa tiêu hủy trị giá hơn 1,87 tỷ đồng. Bên cạnh đó, lực lượng chức năng xử lý 41 vụ hàng nhập lậu, hàng cấm và 45 vụ hàng hóa không rõ nguồn gốc xuất xứ.
Theo thông tin từ UBND thành phố Đà Nẵng, tại cuộc họp vào sáng 26/5, ông Nguyễn Mạnh Hùng, Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng, đã yêu cầu các đơn vị liên quan tiếp tục đấu tranh, ngăn chặn hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức về sở hữu trí tuệ.
Sở Khoa học và Công nghệ, Sở Công Thương thành phố đẩy mạnh xử lý các trường hợp vi phạm về hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Các sở, ngành, xã phường cần chia sẻ thông tin, phối hợp với ngành chức năng xử lý nghiêm minh các trường hợp vi phạm.
Trong phiên 5/5, bạc trong nước giảm mạnh về khoảng 76 triệu đồng/kg ở chiều bán ra, mất gần 3 triệu đồng mỗi kg so với phiên trước. Giá mua vào cũng lùi xuống còn 74 triệu đồng/kg.
Trên thị trường quốc tế, giá bạc có thời điểm đánh mất mốc 73 USD/ounce trước khi phục hồi nhẹ lên quanh 73,5 USD/ounce.
Diễn biến của giá bạc xảy ra trong bối cảnh giá vàng cũng giảm sâu, “bốc hơi” hàng trăm USD/ounce chỉ sau một phiên, lùi về sát ngưỡng 4.500 USD/ounce.
Trao đổi với Kitco, ông Nitesh Shah - Giám đốc nghiên cứu hàng hóa và kinh tế vĩ mô tại WisdomTree - nhận định vàng vẫn duy trì triển vọng tích cực trong trung và dài hạn, dù đang gặp trở ngại trong vai trò tài sản trú ẩn an toàn.
Theo ông, khi vàng đi lên, bạc thường có xu hướng biến động cùng chiều. Vị chuyên gia dự báo giá bạc có thể đạt khoảng 92,5 USD/ounce vào quý I/2027, với dư địa tăng thêm phụ thuộc vào quá trình điện khí hóa và nhu cầu năng lượng mặt trời.
Nếu vàng tiếp tục bứt phá, bạc nhiều khả năng sẽ được kéo tăng theo. Xu hướng đa dạng hóa nguồn năng lượng toàn cầu được kỳ vọng sẽ hỗ trợ nhu cầu dài hạn, qua đó thúc đẩy giá bạc.
Thậm chí, Bank of America dự báo giá bạc trung bình năm nay có thể đạt 85,9 USD/ounce, cao hơn gần 15% so với ước tính trước đó là 75 USD/ounce. Nhu cầu từ lĩnh vực năng lượng mặt trời tiếp tục đóng vai trò then chốt đối với thị trường.
Ở một diễn biến khác, báo cáo mới từ một doanh nghiệp trong nước cho thấy tồn kho bạc tại Thượng Hải tăng thêm hơn 116 tấn so với tuần trước và cao hơn khoảng 73 tấn so với cuối năm 2025. Ngược lại, tồn kho bạc tại Comex giảm hơn 19 tấn trong cùng kỳ.
“Dữ liệu cho thấy dòng chảy bạc vật chất đang dịch chuyển giữa các khu vực, khi nguồn cung có xu hướng rời khỏi thị trường phương Tây và được hấp thụ tại Trung Quốc”, một chuyên gia nhận định.
Đóng cửa phiên giao dịch 16/4, giá dầu Brent lên 99,4 USD một thùng. Dầu thô Mỹ WTI tăng 3,7% lên 94,7 USD. Sang phiên 17/4, giá cả hai loại dầu hiện giảm nhẹ, về lần lượt 98 USD và 93 USD.
Nhà đầu tư vẫn ngờ vực khả năng các cuộc đàm phán hòa bình sắp tới giữa Mỹ và Iran giải quyết được vấn đề nguồn cung năng lượng tại Trung Đông gián đoạn. Chiến sự đang bóp nghẹt khoảng 20% nguồn cung dầu và khí hóa lỏng toàn cầu đi qua eo biển Hormuz mỗi ngày.
"Chúng tôi vẫn nghi ngờ xung đột có thể được giải quyết ngay lập tức. Tin tức nào được đưa ra cũng sẽ có thông báo trái chiều sau đó", John Evans - nhà phân tích thị trường dầu tại PVM nhận định.
Reuters trích nguồn tin thân cận từ Iran cho biết các nhà đàm phán của Mỹ và Iran đã giảm kỳ vọng vào một thỏa thuận hòa bình toàn diện. Thay vào đó, họ tìm kiếm biên bản ghi nhớ tạm thời để ngăn xung đột quay lại.
Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ Donald Trump sau đó lại tuyên bố Mỹ tiến rất gần một thỏa thuận với Iran. Giá dầu gần như không biến động sau phát biểu này, cũng như thông báo của ông Trump rằng Israel - Lebanon đồng ý ngừng bắn 10 ngày.
Trên thị trường chứng khoán Mỹ, các chỉ số lập kỷ lục phiên thứ hai liên tiếp. S&P 500 tăng 0,26% lên 7.041 điểm. Nasdaq Composite thêm 0,36% lên 24.102 điểm, ghi nhận phiên đi lên thứ 12 liên tiếp. Cả hai chỉ số này đều lập đỉnh mới. DJIA tăng 0,2% lên hơn 48.500 điểm.
Tính chung từ đầu tuần, S&P 500 tăng 3,3% và Nasdaq 5,2%. Trong khi đó, DJIA chỉ lên thêm 1%.
Chứng khoán Mỹ tăng điểm sau khi ông Trump công bố Israel - Lebanon ngừng bắn 10 ngày. Người phát ngôn của Quốc hội Iran cho biết việc Israel dừng các cuộc tấn công vào Lebanon là một điều kiện quan trọng để khởi động đàm phán giữa Mỹ và Iran. Vòng đàm phán trực tiếp sắp tới của Washington và Tehran có thể diễn ra "vào cuối tuần tới", ông Trump cho biết.
