Ngày 31.5, tại Thư viện Khoa học tổng hợp TP.HCM, Lễ hội sách tranh thiếu nhi Việt Nam (VCPF) năm 2026 chính thức khép lại, đánh dấu lần đầu có một lễ hội tương tự ở Việt Nam cho thể loại sách tranh (picture book). Lễ hội không chỉ trưng bày nhiều đầu sách tranh tiêu biểu mà còn mở ra không gian đối thoại cho các bên liên quan trong và ngoài nước để phát triển hơn nữa dòng sách này.
Chia sẻ tại tọa đàm “Sách tranh nuôi dưỡng trẻ em vượt qua khó khăn” trong khuôn khổ lễ hội, anh Lê Thiện Trí, Giám đốc Chương trình phát triển ngôn ngữ của RtR Việt Nam – một tổ chức phi chính phủ quốc tế hoạt động trong lĩnh vực giáo dục có trụ sở tại Mỹ – cho biết nhiều trẻ em đang phải đối mặt với cả những khó khăn bên ngoài (thiên tai, dịch bệnh, mất mát, chia ly…) đến khó khăn nội tâm.
Điều này, theo anh Trí, tạo nên 4 nhóm đứt gãy trong trẻ. Thứ nhất là nhóm đứt gãy cảm xúc, khi các em không thể nhận diện hay gọi tên khó khăn mình đang gặp phải. Thứ hai là nhóm đứt gãy ngôn ngữ, khi không diễn đạt được vấn đề mà chỉ có thể gào thét hay bày tỏ phẫn nộ. Thứ ba là đứt gãy kết nối, khi các em không tìm được người để chia sẻ, từ ba mẹ, thầy cô đến bạn bè.
Cuối cùng là đứt gãy ý nghĩa, khiến các em mất niềm tin về cuộc sống và cảm thấy tự trách trước những vấn đề diễn ra trong gia đình, lẫn trong mối quan hệ của các em với mọi người xung quanh.
Khi này, sách tranh xuất hiện như một phương tiện để “vỗ về” trẻ, giúp các em từ nâng cao năng lực quan sát, suy luận, diễn giải, kiến tạo ý nghĩa đến mở rộng góc nhìn, thông qua “ngôn ngữ” hình ảnh, màu sắc, bố cục, khoảng trắng, kiểu chữ, bìa sách… bên cạnh văn bản thuần túy. “Sách tranh cũng là chiếc gương soi cho cuộc sống thực tế, giúp trẻ học cách xử lý của nhân vật để áp dụng cho tình huống của bản thân”, anh nói.
“Sách tranh tuy không làm khó khăn biến mất, nhưng nó có thể mở ra không gian để trẻ hiểu mình, diễn đạt, kết nối và bước tiếp”, anh Trí đúc kết.
Anh đồng thời nhấn mạnh, nơi sách tranh cần hiện diện nhiều hơn không phải là nhà trường hay thư viện mà là trên “bàn tay người lớn” như ba mẹ hay thầy cô. Vì chỉ khi thấu hiểu và biết cách sử dụng, sách tranh mới có thể tiến vào và “sống” trong tuổi thơ của trẻ chứ không chỉ là một vật trang trí đóng bụi trên kệ.
Trao đổi với Thanh Niên, chị Nguyễn Hữu Quỳnh Hương, Trưởng ban Tổ chức VCPF 2026 kiêm Giám đốc Slowbooks, bày tỏ chung quan điểm. Theo chị, trẻ em thường thụ động học tập thói quen của người lớn, đặc biệt là phụ huynh. Thế nên, nếu ba mẹ không đọc sách thì rất khó để con có thể xây dựng văn hóa đọc, và điều này phụ thuộc rất lớn và ý chí của các bậc phụ huynh trong thế giới số hiện nay.
“Chúng ta đừng nên dừng ở những sự kiện khuyến đọc cho trẻ, mà hãy mở rộng cho cả đối tượng người lớn”, chị Hương nói.
Chia sẻ tại tọa đàm, một chuyên gia trị liệu tâm lý thường tiếp nhận các trường hợp trẻ em chậm nói hoặc gặp khó khăn về ngôn ngữ cũng nêu thực tế rằng, khi chị đề xuất ba mẹ đọc sách cho con như một biện pháp đồng hành thì nhiều phụ huynh tỏ ra bối rối. Bởi, khi quen với việc lướt màn hình liên tục, họ lại gặp thử thách khi phải thực sự chú tâm vào một cuốn sách tranh và tưởng tượng ra cuộc trò chuyện giữa các nhân vật trong sách.
“Chúng ta dành thời gian xây quá nhiều thư viện, nhưng lại mặc nhiên cho rằng ba mẹ nào cũng biết đọc sách cho con. Tôi tin đây là kỹ năng cần phải đào tạo lại cho ba mẹ”, chị nói.
Bà Soon Young Lee, Phó chủ tịch Hiệp hội Sách tranh và xuất bản Hàn Quốc (KPPA), cho biết tại xứ sở kim chi, sách tranh không chỉ nói về những câu chuyện hồn nhiên, mà còn có thể đề cập đến các vấn đề xã hội có phần gai góc với trẻ em như bình đẳng giới, chiến tranh và người tị nạn, bi kịch trong lịch sử dân tộc, hoặc thân thuộc hơn như câu chuyện tang gia hay thú cưng qua đời…
Vì sao đưa những chủ đề này vào sách tranh? Theo bà Lee, điều này giúp các em đang phải ở trong tình huống tương tự không cảm thấy cô độc, và tiếp thêm động lực để các em quay trở lại thế giới một cách mạnh mẽ hơn sau khi hoàn thành hành trình trong sách.
“Khi một đứa trẻ đang trải qua khủng hoảng, việc trực tiếp đối diện với những cảm xúc lớn lao ấy có thể khiến các em choáng ngợp. Trong khi đó, sách tranh có thể giúp các em khám phả cảm xúc của chính mình từ một khoảng cách an toàn, thông qua việc theo dõi nhân vật trong sách – thường là động vật hoặc một đứa trẻ khác”, bà Lee lý giải.
Quan trọng là những câu chuyện trong sách không chỉ miêu tả khó khăn, mà cũng khắc họa tinh thần kiên cường đối mặt với nỗi buồn và nghịch cảnh, từ đó giúp trẻ em xây dựng một “khuôn khổ nhận thức về hy vọng”. “Sách tranh dạy các em bài học là khó khăn rồi có lúc sẽ xảy ra, nhưng giai đoạn đó không bao giờ kéo dài mãi mãi”, bà Lee nói.
Dù hữu ích với trẻ, bà Lee cũng nhìn nhận một thực tế rằng phụ huynh Hàn Quốc dần quay lưng với thị trường sách văn học nói chung và sách tranh nói riêng. Nguyên do là nhiều ba mẹ chuộng việc mua cho con những cuốn sách giúp thúc đẩy kết quả học tập hay phát triển nhân cách hơn là những câu chuyện giả tưởng. Thế nhưng, bà lạc quan tin rằng đây là thách thức để ngành sách tranh có thể phát triển sâu hơn về nội dung và giá trị nghệ thuật.
Một điểm đáng chú ý khác tại Hàn Quốc là sách trang đang ngày càng được người lớn chú ý và tìm đọc, không chỉ khu biệt ở tuổi thiếu nhi, bởi nó có thể khơi gợi sự đồng cảm xuyên thế hệ, mang lại cảm giác ấm áp và không đặt nặng việc đọc. Theo dữ liệu của Bộ Văn hóa, thể thao và du lịch nước này, số lượt mượn sách tranh ở 1.540 thư viện công từ tháng 5.2024 tới tháng 4.2025 tăng 21,2% so với cùng kỳ năm trước, đặc biệt ở nhóm độ tuổi 40-60.
“Sách tranh không chỉ dành riêng cho trẻ em mà còn cho đứa trẻ bên trong mỗi người”, chị Nguyễn Hữu Quỳnh Hương nhận định.
Ngày 21.5, tại đặc khu Trường Sa (Khánh Hòa), Trường tiểu học Trường Sa tổ chức lễ tổng kết năm học 2025 - 2026. Buổi lễ có sự tham dự của đại diện công chức đặc khu, lãnh đạo chỉ huy đảo Trường Sa cùng phụ huynh và học sinh nhà trường.
Năm học 2025 - 2026, dù còn nhiều khó khăn về điều kiện cơ sở vật chất, khoảng cách xa đất liền và ảnh hưởng của thời tiết biển đảo, thầy và trò Trường tiểu học Trường Sa vẫn nỗ lực hoàn thành tốt nhiệm vụ dạy và học.
Nhà trường thực hiện đầy đủ chương trình giáo dục theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, duy trì nghiêm túc nền nếp chuyên môn, đổi mới phương pháp giảng dạy và nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện. Trong năm học, nhà trường duy trì sĩ số học sinh đạt 100%, huy động trẻ vào lớp đúng độ tuổi đạt 100%.
Kết thúc năm học, 100% học sinh khối tiểu học hoàn thành xuất sắc và được tặng giấy khen. Ở khối mầm non, 33,3% các cháu đạt danh hiệu "Bé xuất sắc", 66,7% đạt "Bé ngoan". Toàn bộ học sinh nhà trường cũng được Quỹ học bổng Vừ A Dính trao tặng quà động viên, tiếp thêm niềm vui cho các em nơi đảo xa.
Bên cạnh việc dạy và học, nhà trường chú trọng giáo dục tình yêu biển đảo qua những hoạt động mà không ngôi trường nào ở đất liền có được. Các em được chào cờ tại cột mốc chủ quyền cùng cán bộ chiến sĩ, dâng hương tại đài tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ, nhà thờ Bác Hồ và chùa Trường Sa trong các dịp lễ, tết.
Phát biểu tại lễ tổng kết, trung tá Vũ Đức Quỳnh, Chỉ huy trưởng đảo Trường Sa, biểu dương tinh thần vượt khó bám trường bám lớp của giáo viên, đồng thời ghi nhận sự cố gắng của học sinh và sự đồng hành của phụ huynh, cán bộ chiến sĩ đối với sự nghiệp giáo dục nơi đầu sóng ngọn gió.
Ngày 1.7, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Trị cho biết đã bắt đầu tiếp nhận hồ sơ đăng ký xét tuyển bổ sung vào lớp 10 THPT công lập năm học 2026 - 2027, tạo thêm cơ hội trúng tuyển cho học sinh trên địa bàn.
Theo quyết định của sở này, toàn tỉnh được bổ sung 10 lớp 10 với tổng cộng 450 chỉ tiêu cho 9 trường THPT. Trong đó, Trường THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm được giao thêm 2 lớp, tương ứng 90 chỉ tiêu. 8 trường còn lại gồm THPT Nguyễn Chí Thanh, THPT Đồng Hới, THPT Phan Đình Phùng, THPT Lê Quý Đôn, THPT Hùng Vương, THPT số 2 Lê Lợi, THPT Lê Hồng Phong và THPT Quang Trung, mỗi trường được bổ sung 1 lớp với 45 chỉ tiêu.
Theo Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Trị, việc bổ sung chỉ tiêu được thực hiện tại những địa bàn có nhu cầu tuyển sinh cao và các trường đáp ứng tương đối đầy đủ về cơ sở vật chất, phòng học. Đối với đội ngũ giáo viên, dù toàn ngành vẫn còn thiếu so với định mức, Sở đã chỉ đạo các trường chủ động hợp đồng thêm giáo viên hoặc bố trí dạy tăng tiết để đáp ứng yêu cầu giảng dạy.
Lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo cho biết, trước nhu cầu học tập ngày càng lớn của học sinh trong khi điều kiện về cơ sở vật chất và nhân lực còn nhiều khó khăn, ngành giáo dục đã triển khai nhiều giải pháp như tận dụng tối đa phòng học hiện có, bổ sung giáo viên theo hợp đồng, đồng thời đẩy mạnh tuyển sinh tại các trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên và các cơ sở giáo dục nghề nghiệp nhằm đa dạng hóa lựa chọn học tập sau THCS.
Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Trị nhấn mạnh, quan điểm của ngành là vừa ưu tiên đáp ứng tối đa nhu cầu học tại các trường THPT công lập, vừa tạo điều kiện để học sinh lựa chọn các trường tư thục, đồng thời tăng cường phân luồng vào các trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên và các cơ sở đào tạo nghề. Đây là kênh quan trọng nhằm bảo đảm 100% học sinh tốt nghiệp THCS đều có cơ hội tiếp tục học tập.
Đợt tuyển sinh bổ sung áp dụng đối với các trường THPT công lập chưa tuyển đủ chỉ tiêu ở đợt 1 và các thí sinh có nguyện vọng đăng ký vào 9 trường được giao thêm chỉ tiêu theo Quyết định số 836/QĐ-SGDĐT. Các hội đồng tuyển sinh sẽ tổ chức xét tuyển bổ sung bằng phần mềm vào ngày 10.7.2026.
Trước đó, Quảng Trị đã hoàn thành đợt 1 tuyển sinh lớp 10 công lập năm học 2026 - 2027. Kết quả, các trường THPT công lập, bao gồm 2 trường chuyên, tuyển được 22.009/22.460 chỉ tiêu. Sau khi bổ sung 450 chỉ tiêu trong đợt 2, tổng chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10 công lập toàn tỉnh năm học 2026 - 2027 tăng lên 23.230, góp phần mở rộng cơ hội học tập tại các trường công lập và giảm áp lực tuyển sinh cho học sinh, phụ huynh trên địa bàn.
Suốt 50 năm qua, ấn phẩm Khăn Quàng Đỏ - báo Tuổi Trẻ được xem như mái nhà chung của nhiều thế hệ bạn đọc nhỏ tuổi, người làm báo và cán bộ Đội, góp phần lan tỏa giá trị nhân văn, bồi dưỡng kỹ năng sống và đồng hành cùng phong trào thiếu nhi TP.HCM.
Sáng 26-5, tọa đàm "50 năm Khăn Quàng Đỏ đồng hành cùng phong trào Đội" do ban biên tập báo Tuổi Trẻ - khối ấn phẩm Khăn Quàng Đỏ tổ chức nhân kỷ niệm 85 năm Ngày thành lập Đội (15-5) và hướng đến 50 năm Khăn Quàng Đỏ phát hành số đầu tiên (12-1-1977 - 12-1-2027).
Điểm lại trong hành trình nửa thế kỷ hình thành và phát triển, Khăn Quàng Đỏ đã phát hiện, giới thiệu nhiều gương mặt điển hình trong các lĩnh vực vượt khó học giỏi, dũng cảm, nhân ái, sống đẹp và biết cống hiến cho cộng đồng.
Không chỉ ghi nhận phong trào, tờ báo còn tạo nên những sân chơi thú vị cho thiếu nhi từ các cuộc thi học tập, lịch sử, khoa học đến những câu lạc bộ viết văn, làm báo, giúp nhiều cây bút hôm nay trở thành nhà văn, nhà báo.
Chia sẻ tại tọa đàm, Tổng biên tập báo Tuổi Trẻ Lê Thế Chữ nói điều khiến ông xúc động nhất là được gặp lại nhiều thế hệ cán bộ, phóng viên, biên tập viên từng đồng hành với tờ báo qua nhiều giai đoạn.
Với ông, Khăn Quàng Đỏ không đơn thuần là tờ báo dành cho thiếu nhi mà như ngôi nhà thân thuộc, nơi nhiều thế hệ người làm báo đã cùng vun đắp bằng tâm huyết, trách nhiệm và tình yêu dành cho bạn đọc nhỏ tuổi.
Cô Hứa Thị Diễm Trâm - Hiệu trưởng Trường THCS Hà Huy Tập (phường Gia Định) - cho biết các hoạt động gắn với báo Khăn Quàng Đỏ đã góp phần hình thành nhiều phong trào mang tính truyền thống, giúp học sinh biết chia sẻ, rèn luyện kỹ năng và có hành trang tốt hơn khi bước vào cuộc sống.
Kỷ niệm được nhắc là những năm đầu sau ngày đất nước thống nhất, phong trào "Kế hoạch nhỏ" gắn với báo Khăn Quàng Đỏ lan tỏa mạnh mẽ trong thiếu nhi TP.
Một buổi sáng tháng 1-1978, học sinh liên đội Hà Huy Tập cùng nhau hội thu giấy vụn với mục tiêu 8 tấn nguyên liệu để chung tay góp sức cho tờ báo. Hình ảnh những đoàn xe kéo, xe đạp thồ, đội viên tay bưng tay vác giấy vụn đổ về sân trường, băng vai đỏ mang dòng chữ "Tích cực tham gia ngày hội thu giấy vụn vì báo Khăn Quàng Đỏ" đã trở thành ký ức đẹp, thể hiện tinh thần đoàn kết và trách nhiệm của thiếu nhi TP.
"Hiện nhà trường luôn khuyến khích học sinh tham gia các hoạt động của báo để các em có thêm cơ hội học hỏi, tiếp cận những giá trị tích cực và phát triển bản thân. Những trải nghiệm này không chỉ hữu ích trong giai đoạn THCS mà còn là nền tảng giúp các em tự tin hơn khi bước vào bậc học cao hơn", cô Trâm bày tỏ.
Chia sẻ tại tọa đàm, bà Đỗ Thị Mỹ - nguyên Tổng biên tập báo Khăn Quàng Đỏ - cho rằng tờ báo không chỉ là một ấn phẩm dành cho thiếu nhi mà còn là nhân chứng của các phong trào của tổ chức Đội qua nhiều giai đoạn. Theo bà, tờ báo như nguồn tư liệu sống động, ghi lại hành trình phát triển của công tác Đội, các phong trào thiếu nhi và dấu ấn trưởng thành của nhiều thế hệ đội viên, học sinh.
Cùng với vai trò đồng hành trong phong trào Đội, tờ báo còn góp phần bồi dưỡng nhân cách, kỹ năng sống và tạo môi trường giáo dục tích cực cho thiếu nhi. Qua nhiều thế hệ, ấy là nơi gắn bó chặt chẽ với học sinh TP không chỉ qua những trang báo mà còn bằng các hoạt động, phong trào thiết thực trong trường học và đời sống.
Đồng cảm, ông Phạm Đức Hải - nguyên Chủ tịch Hội đồng Đội TP.HCM, nguyên Tổng biên tập báo Tuổi Trẻ - chia sẻ bản thân ông có cơ hội tham gia nhiều chương trình và trải qua nhiều giai đoạn công tác khác nhau, mỗi chặng đường đều để lại những bài học và trải nghiệm quý giá. Theo ông, điều quan trọng trong quá trình làm nghề và tham gia công tác không chỉ là hoàn thành nhiệm vụ mà còn là giữ được tính định hướng và giá trị cốt lõi trong từng hoạt động.
"Giới trẻ bây giờ có nhiều cách tiếp cận thông tin và cũng có những suy nghĩ rất khác trước. Vì vậy làm sao để nội dung có chiều sâu, có giá trị và mang tính định hướng là điều hết sức cần thiết", ông Hải nói.
Theo ông, trong bất kỳ giai đoạn nào điều quan trọng vẫn là giữ được sự bền bỉ, tinh thần học hỏi và trách nhiệm với công việc. "Những người làm báo, làm công tác phong trào hay đồng hành với thanh thiếu nhi đều cần không ngừng đổi mới để phù hợp với thực tế nhưng vẫn giữ được bản chất và mục tiêu ban đầu, may mắn là Khăn Quàng Đỏ vẫn giữ được giá trị đó", ông Hải bày tỏ.
