Trong video công bố tuần trước và được báo Telegraph phân tích hôm 31/3, thiết bị bay không người lái góc nhìn thứ nhất (drone FPV) đánh chặn của Nga bổ nhào xuống máy bay không người lái tự sát dòng Darts được Ukraine triển khai.
Drone Nga được gắn hai thanh kim loại, trong đó một thanh đâm thủng cánh trái của phi cơ. Thanh còn lại xuyên vào khối pin lithium ở phần thân, khiến máy bay không người lái (UAV) Ukraine bốc cháy và lao thẳng xuống đất. Drone đánh chặn Nga dường như không bị tổn hại và có thể tiếp tục săn tìm mục tiêu khác.
Theo biên tập viên Antonia Langford của Telegraph, đây không phải lần đầu xuất hiện hình ảnh về đòn tập kích dạng này, song không phải vụ nào cũng thành công. “Một số UAV Ukraine có cánh làm bằng nhựa dẻo polystyren hoặc tấm xốp để giảm chi phí chế tạo và đơn giản hóa quy trình sản xuất, do đó dễ bị xuyên thủng”, Langford cho hay.
Phương pháp này ngày càng trở nên phổ biến trên chiến trường, trong đó drone đánh chặn không chỉ sử dụng thanh kim loại mà còn được lắp dụng cụ giống cây đinh ba để đâm xuyên UAV đối phương.
Nhà báo David Kirichenko, chuyên gia về hệ thống tự hành tại viện nghiên cứu Henry Jackson Society ở Anh, chỉ ra rằng Nga đã tăng cường sử dụng drone đánh chặn trang bị thanh kim loại trong một năm qua.
Justin Bronk, chuyên gia cấp cao tại Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh Hoàng gia Anh (RUSI), nhận định ưu điểm chính của phương pháp này là tổ vận hành có thể thu hồi và tái sử dụng drone đánh chặn sau mỗi lần tập kích thành công.
Dù vậy, phương pháp này vẫn đi kèm một số hạn chế. “Trên thực tế, hầu hết những đòn đánh như vậy sẽ gây hư hại cho cả drone đánh chặn. Va chạm trực diện cũng không bảo đảm tỷ lệ hạ mục tiêu so với kích nổ đầu đạn ở cự ly gần”, Bronk nhận định.
Bên cạnh những cải tiến mang tính tương lai, sự phổ biến của drone trên chiến trường Ukraine đã thúc đẩy hai bên áp dụng những sáng kiến thô sơ hơn để đối phó mối đe dọa này.
Hồi cuối tháng 2, lực lượng Ukraine tại tỉnh Kharkov phát hiện drone Backfire chuyên thả đầu nổ của họ bị đinh ba làm từ đinh và thanh thép mỏng đâm xuyên qua. Vật thể này do drone Nga phóng từ độ cao 800 m.
“Cả hai bên đều đang thử nghiệm mọi phương pháp và công nghệ giá rẻ mà họ có thể sử dụng để đối phó drone. Gần đây ngày càng xuất hiện nhiều video drone đánh chặn Ukraine thả lưới để vô hiệu hóa UAV Nga đang bay”, Kirichenko cho hay.
Ngày 19-4, Iran cho biết lực lượng vũ trang nước này đã tiến hành các đòn tấn công bằng máy bay không người lái (drone) nhằm vào tàu chiến Mỹ để đáp trả việc tàu chở hàng của Iran bị nổ súng và kiểm soát.
Theo Hãng tin Tasnim và truyền hình nhà nước Iran, các drone đã được phóng về phía tàu chiến Mỹ ngay sau khi Tehran cáo buộc Washington có hành động "cướp biển có vũ trang".
Thông tin này nhanh chóng được Hãng thông tấn Tass của Nga đăng tải, với dòng tít nổi bật: "Quân đội Iran tiến hành các cuộc tấn công bằng drone nhằm vào các tàu chiến của Mỹ để đáp trả việc tàu của họ bị bắt giữ".
Trước đó khoảng một giờ, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo tàu khu trục Mỹ đã nổ súng và kiểm soát một tàu chở hàng treo cờ Iran tại Vịnh Oman. Phía Mỹ cho rằng con tàu này tìm cách né tránh lệnh phong tỏa.
Iran xác nhận tàu bị chặn đang trên hành trình từ Trung Quốc về nước. Bộ Tư lệnh trung tâm Khatam al-Anbiya cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn, đồng thời cho biết hệ thống điều hướng của tàu đã bị vô hiệu hóa.
Trong khi đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường USS Spruance đã chặn tàu M/V Touska khi di chuyển ở phía bắc Biển Ả Rập.
CENTCOM cáo buộc tàu Iran không tuân thủ cảnh báo trong suốt 6 giờ. Tàu chiến Mỹ sau đó bắn pháo MK 45 vào khoang máy, vô hiệu hóa hệ thống đẩy trước khi lực lượng lính thủy đánh bộ lên boong và kiểm soát con tàu.
Vụ việc diễn ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng tại khu vực. Iran trước đó mở lại eo biển Hormuz trong thời gian ngắn sau khi Israel và Lebanon đạt được thỏa thuận ngừng bắn, nhưng nhanh chóng đóng cửa trở lại để đáp trả việc Mỹ tiếp tục phong tỏa các tàu ra vào cảng của nước này.
Theo Hãng tin AFP ngày 23-4, Iran đã nối lại các chuyến bay thương mại tại sân bay quốc tế Imam Khomeini ở Tehran - lần đầu tiên kể từ khi xung đột với Mỹ và Israel bùng nổ gần hai tháng trước.
Truyền hình nhà nước Iran cho biết sân bay hiện khai thác các đường bay đến thành phố Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ), Muscat (Oman) và Medina (Saudi Arabia).
Nền tảng theo dõi hành trình Flightradar24 ghi nhận ít nhất ba chuyến bay đã cất cánh đến Istanbul vào sáng 25-4.
Đây là bước tiếp nối sau khi Iran mở cửa một phần không phận vào đầu tháng này, trong thời gian lệnh ngừng bắn với Mỹ có hiệu lực.
Cùng với đó, sân bay Mashhad ở vùng Đông Bắc đất nước cũng đã khôi phục các chuyến bay quốc tế trong tuần này.
Theo báo Financial Times, Tehran đang đẩy nhanh nỗ lực khôi phục mạng lưới hàng không, bao gồm cả việc tái vận hành các sân bay từng bị hư hại nặng trong các cuộc không kích.
Cục Hàng không dân dụng Iran cho biết sáu sân bay sẽ hoạt động trở lại từ ngày 25-4, song chưa công bố danh sách cụ thể.
Tuy nhiên, nỗ lực mở cửa trở lại này làm dấy lên lo ngại về an toàn bay. Các tháp kiểm soát không lưu và hệ thống dẫn đường đều đã bị tấn công, 15 máy bay hành khách bị phá hủy hoàn toàn, nhiều chiếc khác hư hỏng nặng.
Phó cục trưởng Cục Hàng không dân dụng Hamid Reza Sanei thừa nhận trên truyền hình nhà nước rằng "hầu hết các sân bay đều chịu thiệt hại ở đường băng hoặc kết cấu công trình", đồng thời cho biết khoảng 20% đội tàu bay đang hoạt động của Iran đã hoàn toàn ngừng khai thác.
Dù vậy, ông Sanei nhấn mạnh "thiệt hại có thể khắc phục được và các sân bay đang dần được đưa trở lại hoạt động".
Cục trưởng Abouzar Shiroudi khẳng định Iran "vẫn duy trì năng lực thực hiện các hoạt động bay" bất chấp tổn thất về cơ sở hạ tầng.
Sân bay quốc tế Tehran mở cửa trở lại đúng vào thời điểm Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tiến hành hai cuộc gặp với các lãnh đạo quân sự và chính trị cấp cao của Pakistan kể từ khi ông đến Islamabad vào ngày 24-4.
Theo Bộ Ngoại giao Pakistan, phái đoàn Iran tiếp tục thảo luận với lãnh đạo cấp cao nước này trong bối cảnh các đặc phái viên Mỹ cũng dự kiến đến Islamabad vào ngày 25-4.
Tuy nhiên, giới chức hai bên chưa tiết lộ thời điểm cụ thể ông Steve Witkoff và ông Jared Kushner sẽ có mặt.
Ngày 14-5, Tổng thống Brazil Lula da Silva lên tiếng ủng hộ việc áp đặt các hạn chế đối với việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong các tiến trình bầu cử, đồng thời cảnh báo nguy cơ thao túng hình ảnh, giọng nói và thông tin chính trị bằng công nghệ số.
Phát biểu tại lễ bàn giao nhà ở xã hội tại bang Bahia, Tổng thống Lula da Silva cảnh báo AI có thể trở thành công cụ phục vụ tin giả và lừa dối cử tri.
Ông cũng hoan nghênh lập trường của tân Chánh án Tòa án bầu cử tối cao Brazil (TSE), thẩm phán Kassio Nunes Marques, về việc sẽ áp dụng các biện pháp hạn chế sử dụng công cụ AI trong những ngày trước cuộc tổng tuyển cử sẽ diễn ra vào tháng 10 tới.
Ông Lula da Silva bày tỏ quan ngại về việc các công nghệ tạo hình ảnh và giọng nói giả có thể bị lợi dụng để phát tán các bài phát biểu hoặc thông điệp sai lệch của giới chính trị gia.
Mặc dù đánh giá AI là bước tiến quan trọng cho các lĩnh vực như y tế, giáo dục, khoa học và công nghệ, Tổng thống Brazil cho rằng cần có cuộc thảo luận sâu rộng nhằm xác định giới hạn sử dụng công nghệ này trong vận động tranh cử.
Ông cũng nhắc lại những khó khăn pháp lý từng khiến ông không thể tham gia tranh cử trong cuộc bầu cử năm 2018, đồng thời khẳng định chính trị cần dựa vào sự thật.
Brazil hiện được xem là quốc gia dẫn đầu Mỹ Latin về ứng dụng trí tuệ nhân tạo, nhờ quy mô thị trường lớn, hạ tầng điện toán đám mây phát triển và chiến lược AI quốc gia. AI đang được triển khai mạnh trong nông nghiệp, tài chính, y tế và thương mại điện tử ở Brazil.
