Trong cơn mưa phùn như thói quen thông thường khi ghé đến khu vực Nhà Trắng, người viết vẫn tìm đến khu vực cổng trước trên đại lộ Pennsylvania.
Hơn 1 năm trước, khi đến đây vào cuối tháng 1.2025, toàn bộ khu vực phía trước Nhà Trắng trên đại lộ Pennsylvania đã bị phong tỏa để phục vụ cho lễ nhậm chức của Tổng thống Trump. Lần này cũng vậy, cả khu vực đang bị rào chắn để xây dựng gì đó. Vì thế, người viết tìm đến khu vực cổng ngược lại nằm ở hướng đại lộ Constitution.
Thông thường, người tham quan chỉ được tiếp cận cổng ngoài của Nhà Trắng. Đang tìm lối vào do bị rào chắn nhiều nơi, tôi bất ngờ nhận được lời mời từ một đặc vụ ôm súng đứng gác ở đây rằng: “Muốn vào tham quan Nhà Trắng thì gặp tình nguyện viên kia lấy vé miễn phí”. Vừa nói, người đặc vụ vừa chỉ tay về phía một tình nguyện viên đứng phát vé. Tất nhiên, tôi không bỏ qua cơ hội hiếm có như vậy.
Thủ tục an ninh để tham gia tour tham quan khá đơn giản, và tất nhiên chỉ tham quan khu vực vườn và xung quanh tòa nhà chính, chứ không được vào khu nhà chính nơi tổng thống Mỹ trú ngụ. Số lượng khách tham quan không quá đông, tình nguyện viên thân thiện và nhiệt tình, chủ động đề xuất chụp hình giùm cho khách tham quan.
Không chỉ riêng bên ngoài, trong khuôn viên Nhà Trắng thì nhiều nơi cũng đang bị rào chắn để xây dựng các công trình được cho là mang dấu ấn của Tổng thống Trump. Đó là phòng khiêu vũ rộng hơn 8.000 m2 kèm với khu phức hợp quân sự dưới lòng đất trong tổng dự án trị giá 400 triệu USD để thay thế Cánh Đông hiện tại.
Thế nhưng, công trình phòng khiêu vũ “khủng” gây nên nhiều tranh cãi, thậm chí chỉ trích trong chính nội bộ nước Mỹ. Vào ngày 31.3 vừa qua, thẩm phán liên bang Richard Leon tại Washington D.C ra lệnh ngừng việc xây phòng khiêu vũ tại Nhà Trắng. Phán quyết được đưa ra sau khi Quỹ Quốc gia về bảo tồn lịch sử Mỹ, tổ chức phi lợi nhuận hoạt động nhằm bảo vệ các công trình lịch sử tại nước này, đệ đơn kiện về việc xây dựng phòng khiêu vũ tại Nhà Trắng.
Theo thẩm phán Leon, Tổng thống Trump hiện chỉ là “người quản lý” chứ không phải là “chủ sở hữu” Nhà Trắng, nên để xây dựng phòng khiêu vũ thì cần có sự phê chuẩn của Quốc hội Mỹ. Tuy nhiên, vị thẩm phán đồng ý ngoại lệ đối với các hoạt động cần thiết đảm bảo an ninh cho Nhà Trắng, nên chính quyền được tiếp tục xây dựng công trình dưới lòng đất, trong đó có khu phức hợp quân sự.
Chỉ trích phán quyết là hoàn toàn sai lầm, chính quyền Tổng thống Trump cho rằng ngoại lệ mà ông Leon đề cập bao gồm toàn bộ dự án, kể cả phòng khiêu vũ trên mặt đất, vì dự án này cần thiết cho sự an toàn và an ninh của Nhà Trắng. Không những chỉ trích phán quyết, Tổng thống Trump còn phớt lờ, cho tiếp tục tiến hành xây dựng.
Giữa lúc hai bên tranh cãi, ngày 17.4, hội đồng gồm 3 thẩm phán của Tòa phúc thẩm khu vực Washington D.C tạm thời cho phép chính phủ Mỹ tiếp tục xây dựng các công trình trên cho đến tháng 6. Cũng theo phán quyết, lịch tranh luận về tính hợp pháp của việc xây dựng phòng khiêu vũ được ấn định diễn ra vào ngày 5.6 để hướng đến quyết định cuối cùng.
Không chỉ gây tranh cãi với phòng khiêu vũ khủng, Tổng thống Trump mới đây còn đưa ra kế hoạch xây dựng công trình biểu tượng mới ở thủ đô Washington D.C. Đó là mái vòm tương tự Khải Hoàn Môn của nước Pháp.
Dự kiến được xây dựng bên sông Potomac, công trình này của Tổng thống Trump cao 250 feet (khoảng 76,2 m) ra mắt ngay trong dịp nước Mỹ sắp kỷ niệm 250 năm lập quốc, với thiết kế trên đỉnh mái vòm có tượng Nữ thần Tự do có cánh, cùng với hai con đại bàng.
Nhà Trắng cho rằng công trình sẽ giúp “nâng cao trải nghiệm của du khách tại Nghĩa trang Quốc gia Arlington cho các cựu chiến binh, gia đình của những người đã ngã xuống và tất cả người Mỹ, như một lời nhắc nhở trực quan về sự hy sinh cao cả của rất nhiều anh hùng Mỹ trong suốt lịch sử 250 năm của chúng ta để chúng ta có thể tận hưởng tự do của mình ngày hôm nay”. Viết trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump tự hào công trình là: “Khải Hoàn Môn vĩ đại nhất và đẹp nhất trên thế giới”. “Đây sẽ là một sự bổ sung tuyệt vời cho khu vực Washington D.C cho tất cả người Mỹ tận hưởng trong nhiều thập kỷ tới!”, ông Trump nhấn mạnh.
Nhưng với nhiều người, công trình phục vụ cho dấu ấn cá nhân nhiều hơn là mục tiêu chung của cộng đồng. Dự án này cũng đối mặt với một số trở ngại pháp lý sau khi các cựu chiến binh và các nhà sử học kiện chính quyền Tổng thống Trump, lập luận rằng cần có sự chấp thuận của Quốc hội để xây dựng. Phía chỉ trích còn cho rằng dự án sẽ gây ảnh hưởng tiêu cực cho giao thông ở khu vực, đồng thời gây cản trở tầm nhìn giữa Nghĩa trang Quốc gia Arlington và Đài tưởng niệm Lincoln vốn được bảo tồn hơn 1 thế kỷ qua, dẫn đến làm ảnh hưởng cảnh quan tổng thể.
Nam Ninh, thủ phủ của Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, là điểm dừng chân tiếp theo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam trong chuyến thăm cấp Nhà nước đến Trung Quốc từ ngày 14 đến 17-4.
Sau gần 10 tiếng đi từ Bắc Kinh, đoàn tàu cao tốc đến ga Nam Ninh Đông tối 16-4. Khoảng 19h10 (giờ địa phương), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân rời tàu cao tốc. Đông đảo thanh niên Trung Quốc trong trang phục các dân tộc ở Quảng Tây và du học sinh Việt Nam mang theo quốc kỳ 2 nước đã đứng chào mừng.
Việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đi tàu cao tốc từ Bắc Kinh đến Nam Ninh là một phần trong các hoạt động khảo sát, tìm hiểu mô hình thí điểm khu đô thị mới, hệ thống hạ tầng và công nghiệp đường sắt, cơ sở nghiên cứu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), đổi mới sáng tạo ở cả Bắc Kinh, Hà Bắc và Quảng Tây - nơi có thành phố Nam Ninh.
Đây là lần thứ hai trong chuyến thăm Trung Quốc lần này Tổng Bí thư, Chủ tịch nước trải nghiệm tàu cao tốc của Trung Quốc.
Trên tàu cao tốc đến Nam Ninh ngày 16-4, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nghe lãnh đạo doanh nghiệp nhà nước trong ngành đường sắt Trung Quốc báo cáo về quy mô mạng lưới đường sắt, tầm quan trọng và khả năng kết nối tới các địa phương, sự đóng góp cho phát triển kinh tế - xã hội cùng kế hoạch tương lai.
Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hợp tác với Trung Quốc trong lĩnh vực giao thông đường sắt tốc độ cao, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị lãnh đạo ngành đường sắt và các doanh nghiệp Trung Quốc chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ, tham gia cùng Việt Nam trong quá trình xây dựng, chuyển giao công nghệ cho các dự án đường sắt quan trọng tại Việt Nam.
Theo Đại sứ Việt Nam tại Trung Quốc Phạm Thanh Bình, các chuyến khảo sát thực tế sẽ góp phần thúc đẩy hợp tác cụ thể giữa các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp hai nước.
Qua đó từng bước cụ thể hóa các nhận thức chung cấp cao, các thỏa thuận đã ký kết thành các dự án và chương trình hợp tác cụ thể, mang lại lợi ích thiết thực cho sự phát triển của mỗi nước và cho quan hệ Việt Nam - Trung Quốc.
Hoạt động này nằm trong khuôn khổ cuộc tập trận Balikatan thường niên, quy tụ lực lượng từ Philippines, Mỹ, Úc và New Zealand nhằm diễn tập phòng thủ bờ biển và nâng cao khả năng phối hợp bảo vệ lãnh hải, theo Reuters.
Tướng Romeo Brawner, Tư lệnh quân đội Philippines, nhấn mạnh tầm quan trọng chiến lược của Palawan - khu vực giáp Biển Đông.
"Chúng tôi đang bảo vệ vùng đặc quyền kinh tế của mình, nơi chúng tôi lấy tài nguyên, lương thực và năng lượng. Vì vậy, việc bảo vệ lãnh thổ này của Philippines thực sự rất quan trọng", ông Brawner nói.
Theo ông Brawner, điểm mới của cuộc tập trận năm nay là việc tăng cường sử dụng các hệ thống không người lái, bên cạnh các khí tài như hệ thống pháo phản lực HIMARS.
Giới chức quân sự Philippines và Mỹ cho biết Balikatan năm nay là cuộc tập trận lớn nhất từ trước đến nay về quy mô và số lượng quốc gia tham gia, với hơn 17.000 binh sĩ, trong đó khoảng 10.000 quân Mỹ. Washington cho biết quy mô cuộc tập trận lần này cho thấy cam kết quốc phòng của Mỹ tại khu vực, ngay cả khi nước này vẫn đang duy trì hiện diện quân sự lớn ở Trung Đông.
Một giai đoạn khác của cuộc tập trận diễn ra từ ngày 20.4 đến 8.5 tại miền bắc đảo Luzon - khu vực gần Đài Loan - sẽ có sự tham gia lần đầu của lực lượng Nhật Bản. Các binh sĩ Nhật dự kiến sử dụng tên lửa chống hạm Type 88 trong một cuộc diễn tập tấn công trên biển.
Nhật Bản đang tăng cường hợp tác quốc phòng với Philippines sau khi hai bên ký thỏa thuận tiếp cận có đi có lại năm 2024, cho phép triển khai quân đội trên lãnh thổ của nhau. Philippines cũng hoan nghênh việc Nhật Bản nới lỏng hạn chế xuất khẩu vũ khí, mở đường cho khả năng cung cấp tàu chiến, tên lửa và các khí tài khác.
Trước đó, Trung Quốc nhiều lần chỉ trích các cuộc tập trận chung giữa Philippines và các đồng minh, đối tác, cho rằng chúng làm gia tăng căng thẳng khu vực.
Trong vài tuần nữa, Tòa Tối cao Mỹ dự kiến sẽ đưa ra phán quyết về những vấn đề đang làm phân cực nước Mỹ, từ chính sách nhập cư, quyền của người chuyển giới, kiểm phiếu bầu qua thư đến quyền công dân theo nơi sinh. Khi có kết quả, những vấn đề này có thể định hình di sản chính trị của Tổng thống Donald Trump và tác động đến bầu cử giữa kỳ vào ngày 3.11, theo Reuters hôm nay 26.4.
Trong bối cảnh đó, cuộc khảo sát được thực hiện trên toàn quốc từ ngày 15 – 20.4 phát hiện 64% số người Mỹ được hỏi phản đối việc chấm dứt quyền công dân theo nơi sinh theo sắc lệnh do Tổng thống Trump ký vào tháng 1.2025.
Sắc lệnh trên đã bị kiện ra tòa, và các thẩm phán Tòa Tối cao được cho sẽ có phán quyết trước khi hết tháng 6. Đây là vụ được xem là mang tính bước ngoặt về quyền dân sự và là phép thử đối với lập trường cứng rắn về nhập cư do chính quyền Tổng thống Trump tiến hành.
Dù phe bảo thủ đang chiếm đa số 6–3 tại Tối cao Pháp viện, tòa có vẻ như không đứng về phía ông Trump sau phiên tranh luận ngày 1.4.
Kết quả thăm dò cũng cho thấy quan điểm của công chúng bị chia rẽ rõ rệt theo đảng phái. Trong khi chỉ có 9% cử tri đảng Dân chủ ủng hộ chính sách của ông Trump, 62% số cử tri theo đảng Cộng hòa muốn hủy bỏ chính sách, còn 36% muốn thực hiện.
Tòa án Tối cao cũng sẽ có quyết định về việc liệu các tiểu bang có thể kiểm phiếu bầu qua thư được đóng dấu bưu điện vào ngày bầu cử nhưng vài ngày sau mới đến nơi hay không. Khoảng 65% số người được hỏi ủng hộ tính luôn những phiếu này. Trong đó, 85% số người theo đảng Dân chủ lên tiếng ủng hộ, so với tỷ lệ 51% từ phe Cộng hòa.
