Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã đề xuất trao cho Ukraine vai trò trực tiếp trong các cấu trúc của Liên minh châu Âu như một bước đi tạm thời hướng tới tư cách thành viên EU mà ông cho rằng có thể giúp thúc đẩy một thỏa thuận chấm dứt xung đột với Nga.
Trong bức thư gửi các lãnh đạo EU mà Reuters tiếp cận được, ông Merz đề xuất Ukraine có thể được trao một vị thế mới là “thành viên liên kết”, cho phép các quan chức Ukraine tham gia các hội nghị thượng đỉnh và cuộc họp cấp bộ trưởng của EU, nhưng không có quyền biểu quyết. Đây là tư cách thành viên chưa từng có tiền lệ ở EU.
Nhà lãnh đạo Đức cũng đề xuất các nước EU đưa ra “cam kết chính trị” nhằm áp dụng điều khoản hỗ trợ lẫn nhau của khối đối với Ukraine “nhằm tạo ra một bảo đảm an ninh đáng kể”.
Các nhà phân tích cho rằng một lộ trình rõ ràng để gia nhập EU có thể rất quan trọng để Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky thuyết phục người dân Ukraine chấp nhận bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào, đặc biệt nếu như xảy ra kịch bản Ukraine không thể giành lại toàn bộ lãnh thổ hoặc gia nhập liên minh quân sự NATO.
Tuy nhiên, các quan chức châu Âu cho rằng việc Ukraine trở thành thành viên đầy đủ của EU trong vài năm tới là điều không thực tế, dù mốc năm 2027 từng được đưa vào kế hoạch hòa bình 20 điểm được thảo luận giữa Mỹ, Ukraine và Nga.
Đề xuất của ông Merz được xem là nỗ lực tìm kiếm giải pháp tạm thời giữa việc kết nạp nhanh chóng và vị thế hiện tại của Ukraine là quốc gia ứng cử ở giai đoạn đầu của tiến trình gia nhập.
“Đề xuất của tôi phản ánh hoàn cảnh đặc biệt của Ukraine, một quốc gia đang trong thời chiến. Nó sẽ giúp thúc đẩy các cuộc đàm phán hòa bình đang diễn ra như một phần của giải pháp hòa bình thông qua thương lượng”, ông Merz viết, đồng thời cho rằng điều này “không chỉ thiết yếu đối với an ninh của Ukraine mà còn của toàn bộ châu lục”.
Quy trình gia nhập khối thường kéo dài, bao gồm các cuộc đàm phán chi tiết và cải cách pháp lý để đáp ứng các tiêu chuẩn dân chủ và kinh tế của EU. Việc gia nhập EU cũng đòi hỏi sự đồng thuận và phê chuẩn của toàn bộ 27 quốc gia thành viên, một quá trình có thể gặp nhiều trở ngại đáng kể.
Trong thư, ông Merz nêu ra những lợi ích mà Ukraine có thể nhận được với tư cách thành viên liên kết, một hạng mục chưa từng tồn tại trong các quy định của EU.
Các quyền lợi tiềm năng này bao gồm việc Ukraine có một ủy viên liên kết không có quyền biểu quyết tại Ủy ban châu Âu và các đại diện không có quyền biểu quyết tại Nghị viện châu Âu.
Thủ tướng Đức cho biết có thể thiết lập cơ chế nhằm đình chỉ cơ chế “thành viên liên kết” nếu Ukraine không đảm bảo tuân thủ theo các tiêu chuẩn mà EU đưa ra.
Ông nói đề xuất này sẽ không ảnh hưởng tới các quốc gia ứng cử khác và gợi ý EU nên “xem xét các giải pháp đổi mới” đối với những nước đã theo đuổi tiến trình gia nhập EU trong thời gian dài.
Ông Merz cho biết ông dự định thảo luận ý tưởng này với các nhà lãnh đạo châu Âu khác. “Mục tiêu của tôi là sớm đạt được một thỏa thuận và thành lập một lực lượng chuyên trách để xây dựng các chi tiết”, ông viết.
Theo báo Guardian ngày 5-7, Cơ quan Vũ trụ Úc cho biết đang phối hợp với cảnh sát và Cơ quan Quản lý khẩn cấp quốc gia để xác minh bản chất cũng như nguồn gốc của các vật thể.
Theo các báo cáo, các vật thể được phát hiện tại khu vực Forrest Beach, phía bắc thành phố Townsville. Chúng có hình dạng như những quả cầu kim loại cỡ lớn.
Sở Cứu hỏa Queensland cho biết có tổng cộng 6 vật thể dạt vào bờ biển. Trong đó 5 vật thể đã được đưa vào các thùng chứa chuyên dụng để bảo đảm an toàn. Vật thể thứ sáu đang được lực lượng chức năng xử lý.
Giới chức cảnh báo có thể sẽ còn nhiều vật thể tiếp tục dạt vào khu vực những ngày tới.
Phó giáo sư Alice Gorman, chuyên gia về không gian và rác vũ trụ tại Đại học Flinders, cho biết qua các hình ảnh hiện trường, các vật thể không có dấu hiệu cháy sém hay bị nung ở nhiệt độ cao.
"Điều này cho thấy chúng có thể thuộc một phần của tầng tên lửa - có thể là tầng một hoặc tầng hai - đã rơi trở lại Trái đất, sau khi phần còn lại tiếp tục đưa tải trọng vào không gian", bà nhận định.
Theo bà Gorman, hình dạng của các vật thể rất giống những bộ phận trong hệ thống nhiên liệu của tên lửa.
"Đây có thể là các bình chứa nhiên liệu chịu áp suất, được chế tạo từ hợp kim titan có nhiệt độ nóng chảy rất cao. Chúng thường được gọi là những quả cầu không gian (space balls) và đôi khi chỉ được phát hiện nhiều năm sau một vụ phóng", bà nói.
Nếu đúng là các quả cầu không gian, chúng có thể vẫn còn sót lại một lượng hydrazine - loại nhiên liệu tên lửa có độc tính rất cao.
Bà Gorman suy đoán chúng có thể thuộc tên lửa Fregat của Nga, vốn sử dụng các bình chịu áp suất tương tự trong hệ thống nhiên liệu.
Tuy vậy, bà cũng lưu ý không thể loại trừ khả năng các vật thể này không liên quan đến ngành công nghiệp vũ trụ, mà có nguồn gốc từ các hoạt động trên biển.
Hiện có hơn 30.000 mảnh rác vũ trụ đang quay quanh Trái đất, từ các vệ tinh còn hoạt động, vệ tinh đã ngừng hoạt động đến những bộ phận còn sót lại sau các vụ phóng tên lửa.
"Phần lớn rác vũ trụ rơi xuống biển, nhưng Úc là một lục địa rất rộng nên chúng tôi cũng thường xuyên ghi nhận các mảnh rác vũ trụ rơi xuống đất liền", bà Gorman cho biết.
Theo bà, rác vũ trụ đang trở thành vấn đề ngày càng đáng lo ngại khi số vụ phóng tên lửa tăng mạnh.
"Chỉ trong 5 năm qua, số vụ phóng vào không gian đã nhiều hơn toàn bộ số vụ phóng trước đó. Điều đó cũng đồng nghĩa ngày càng có nhiều vật thể quay trở lại bầu khí quyển và rơi xuống Trái đất".
"Lệnh ngừng bắn phải toàn diện, không gây chia cắt giữa miền nam Lebanon và khu vực còn lại, cũng như không cho phép Israel tiếp tục tự do giết chóc", lãnh đạo Hezbollah Naim Qassem ngày 4/6 cho biết trong thông điệp được phát trên kênh Al-Manar của nhóm.
Ông Qassem cũng kêu gọi chính phủ Lebanon "chấm dứt trò hề và sự sỉ nhục mang tên đàm phán trực tiếp" với Israel. Ông cảnh báo các khu dân cư ở phía bắc Israel sẽ không an toàn "nếu các làng mạc tại Lebanon tiếp tục bị đánh bom, bị phá hủy và người dân của chúng tôi bị giết hại".
Lãnh đạo Hezbollah đưa ra bình luận sau khi phái đoàn Israel và Lebanon tham gia vòng đàm phán thứ 4 do Mỹ làm trung gian tại thủ đô Washington ngày 3/6. Hai bên nhất trí thực hiện lệnh ngừng bắn với điều kiện Hezbollah dừng các cuộc tấn công, rút toàn bộ thành viên khỏi khu vực phía nam sông Litani.
Ngoài ra, hai bên đồng ý thiết lập khu vực thí điểm, tại đó quân đội Lebanon sẽ kiểm soát hoàn toàn lãnh thổ và loại trừ các tác nhân phi nhà nước.
Tổng thống Lebanon Joseph Aoun cho biết thỏa thuận là cơ hội cuối cùng để đạt lệnh ngừng bắn toàn diện. Tuy nhiên, lãnh đạo Hezbollah cho rằng việc nhóm phải rút lực lượng "đồng nghĩa với đầu hàng và thất bại".
Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz ngày 4/6 cho biết Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) trong giai đoạn này sẽ tiếp tục chiến dịch trên bộ và duy trì tấn công, không cho dân địa phương quay lại và tiếp tục phá hủy hạ tầng của Hezbollah.
"IDF cũng duy trì quyền tự do hành động, với sự hậu thuẫn của Mỹ, để tấn công thủ đô Beirut của Lebanon nhằm đáp trả các vụ tập kích nhằm vào khu dân cư và lãnh thổ Israel", ông Katz nói.
Tại miền nam Lebanon, một lính gìn giữ hòa bình thiệt mạng và hai người bị thương khi căn cứ của họ bị tập kích vào đêm 3/6, Lực lượng Lâm thời Liên Hợp Quốc tại Lebanon (UNIFIL) thông báo.
Serbia cho biết người thiệt mạng là binh sĩ nước này. Israel cáo buộc Hezbollah gây ra cái chết của binh sĩ Serbia. Hezbollah bác thông tin và gửi lời chia buồn đến thân nhân tử sĩ nói trên.
Xung đột giữa Israel và Hezbollah bùng phát ngày 2/3 sau khi Hezbollah tấn công Israel để trả thù cho cố lãnh tụ tối cao Iran. Chiến sự những ngày qua leo thang mạnh mẽ khi IDF mở đợt tiến công sâu nhất vào Lebanon trong hai thập kỷ qua.
Bộ Y tế Lebanon cho biết các cuộc tấn công kể từ đầu tháng 3 khiến 3.465 người tại nước này thiệt mạng. Theo giới chức Israel, 27 binh sĩ và một nhà thầu dân sự ở nước này đã thiệt mạng.
Trong chuyến công du sắp tới, Tổng thống Nga Vladimir Putin sẽ thảo luận với Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình về cách "thắt chặt quan hệ đối tác toàn diện và hợp tác chiến lược" giữa Moscow và Bắc Kinh, theo AFP dẫn thông báo từ Điện Kremlin.
Cũng theo thông báo này, hai nhà lãnh đạo sẽ "trao đổi quan điểm về các vấn đề quốc tế và khu vực quan trọng" và ký một tuyên bố chung khi kết thúc cuộc hội đàm.
Trong khuôn khổ chuyến thăm, Tổng thống Putin cũng dự kiến sẽ thảo luận về hợp tác kinh tế và thương mại với Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường.
Hôm 15.5, phát ngôn viên Điện Kremlin Peskov chưa công bố ngày Tổng thống Putin sẽ thăm Trung Quốc, nhưng cho hay Tổng thống Putin hy vọng sẽ trao đổi với Chủ tịch Tập Cận Bình về chuyến thăm Bắc Kinh gần đây của Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Ông Peskov cho biết thêm hai nhà lãnh đạo sẽ tập trung vào quan hệ song phương trong bối cảnh kim ngạch thương mại tăng trưởng tích cực, nhưng cũng sẽ thảo luận về các vấn đề quốc tế, theo Reuters.
Điện Kremlin ra thông báo về chuyến thăm Trung Quốc sắp tới của Tổng thống Putin sau khi Tổng thống Trump hôm 15.5 kết thúc chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên của một tổng thống Mỹ tới nước này trong gần một thập niên.
Tổng thống Trump đã được phía Trung Quốc tiếp đón một cách trọng thể, trái ngược với hàng loạt căng thẳng thương mại và địa chính trị chưa được giải quyết, trong đó có xung đột Nga - Ukraine.
Trung Quốc thường xuyên kêu gọi đàm phán để chấm dứt xung đột Nga - Ukraine và tự coi mình là một bên trung lập. Bắc Kinh cũng phủ nhận việc cung cấp vũ khí và linh kiện quân sự cho ngành công nghiệp quốc phòng của Moscow, đổ lỗi cho các nước phương Tây đã kéo dài cuộc xung đột bằng cách trang bị vũ khí cho Ukraine, theo AFP.
Là quốc gia mua nhiên liệu hóa thạch của Nga nhiều nhất thế giới, Trung Quốc đã trở thành đối tác kinh tế chủ chốt của Moscow, đặc biệt là kể từ khi các nước phương Tây áp đặt lệnh cấm vận kinh tế đối với Nga vì cuộc xung đột.
