Vừng (mè) từ lâu đã quen thuộc trong bữa ăn người Việt và nhiều quốc gia châu Á. Hạt vừng thường được dùng trong chế biến món ăn, ép dầu hoặc làm gia vị, mang hương thơm đặc trưng và giàu dinh dưỡng.
Không chỉ phần hạt, mà ngay cả lá của cây vừng cũng là một loại rau quý nhưng ít người biết đến. Trong dân gian và một số tài liệu Đông y, loại lá này được xem như rau ngon có vị đắng nhẹ, tính ôn và mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.
Theo nhiều ghi chép trong sách “Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam” của GS.TS. Đỗ Tất Lợi, cây vừng (còn gọi là mè, chi ma, hồ ma…) thuộc họ Vừng, là loại cây thân thảo nhỏ, có lông, cao khoảng 0,6m và sống một năm.
Theo một số tài liệu dân gian và nghiên cứu Đông y, lá vừng có tính ôn, vị hơi đắng, được cho là có tác dụng hỗ trợ gan thận, giúp cải thiện tình trạng chóng mặt, rụng tóc do suy yếu chức năng cơ thể.
Không chỉ vậy, lá vừng còn chứa nhiều chất xơ thực vật, giúp hỗ trợ tiêu hóa, dưỡng ẩm đường ruột và góp phần hạn chế một số vấn đề viêm da.
Với người trung niên và người cao tuổi, việc bổ sung lá vừng vào khẩu phần ăn được cho là có lợi cho hệ tiêu hóa và giúp cơ thể hấp thu dinh dưỡng tốt hơn.
Tháng 9 thường là thời điểm lá vừng non phát triển mạnh, có vị thơm nhẹ và dễ chế biến. Theo kinh nghiệm dân gian, có thể ăn lá vừng khoảng 2-3 lần mỗi tuần để hỗ trợ bồi bổ cơ thể, đặc biệt là gan và hệ tiêu hóa.
Ngoài cách ăn tươi, lá vừng cũng có thể được phơi khô để pha trà hoặc chế biến món ăn, giúp tăng thêm hương vị và giá trị dinh dưỡng.
Gợi ý món ngon: Lá vừng trộn tỏi ớt
Một trong những cách chế biến đơn giản nhưng giữ được hương vị đặc trưng của lá vừng là món trộn tỏi ớt.
Nguyên liệu:
Lá vừng non, tỏi, ớt, nước tương, giấm, dầu mè.
Rửa sạch lá vừng, loại bỏ cuống già, để ráo nước.
Chần sơ lá trong nước sôi có thêm chút muối và dầu ăn khoảng 1 phút để giữ màu xanh.
Vớt ra, ngâm nước nguội rồi thay nước 1-2 lần để lá giòn hơn.
Pha nước sốt gồm tỏi băm, ớt băm, nước tương, giấm và dầu mè, khuấy đều.
Vắt nhẹ lá vừng, bày ra đĩa rồi rưới nước sốt lên trên là hoàn thành.
Món ăn có vị thanh mát, hơi đắng nhẹ đặc trưng, rất thích hợp cho những ngày cần cân bằng lại khẩu vị.
Vừng (mè) từ lâu đã được xem là một loại thực phẩm giàu giá trị dinh dưỡng, không chỉ giúp bồi bổ cơ thể mà còn hỗ trợ bảo vệ tim mạch, chống lão hóa và nâng cao sức khỏe tổng thể.
Hỗ trợ tăng cường sức khỏe và tuổi thọ
vừng (mè) có hương vị thơm nhẹ, giúp món ăn thêm hấp dẫn và cung cấp nhiều vitamin, khoáng chất thiết yếu. Hạt vừng chứa canxi, sắt và magie – những vi chất quan trọng đối với hệ thần kinh, tuần hoàn máu và xương khớp.
Tuy giàu dinh dưỡng, vừng nên được sử dụng điều độ (khoảng 1 muỗng canh mỗi ngày) để tránh rối loạn tiêu hóa hoặc dị ứng. Vừng đen thường giàu canxi hơn vừng trắng, trong khi vừng trắng lại có hàm lượng sắt cao hơn.
Hỗ trợ ổn định đường huyết
Magie cùng các dưỡng chất trong vừng giúp duy trì đường huyết ổn định, góp phần giảm nguy cơ mắc tiểu đường. Ngoài ra, vừng giàu protein và axit amin, phù hợp với người ăn chay và chế độ ăn lành mạnh.
Tốt cho tim mạch và huyết áp
Các chất chống oxy hóa như sesamol giúp hạn chế quá trình xơ vữa động mạch. Axit béo không bão hòa trong vừng hỗ trợ giảm cholesterol xấu, tăng cholesterol tốt, từ đó giảm nguy cơ bệnh tim mạch và đột quỵ. Magie cũng góp phần ổn định huyết áp.
Hỗ trợ phòng ngừa thiếu máu và cải thiện tiêu hóa
Vừng đen giàu sắt, giúp bổ sung máu và giảm mệt mỏi, suy nhược. Hàm lượng chất xơ cao giúp cải thiện hoạt động tiêu hóa, hạn chế táo bón.
Tốt cho xương khớp và giảm viêm
Hạt vừng chứa đồng, kẽm và canxi những khoáng chất cần thiết giúp duy trì mật độ xương, hỗ trợ khớp chắc khỏe và giảm tình trạng viêm, đau nhức.
Sesamol trong vừng có khả năng chống oxy hóa mạnh, giúp bảo vệ tế bào khỏi tác hại của các gốc tự do. Đồng thời, vừng còn hỗ trợ gan trong quá trình đào thải độc tố, đặc biệt là rượu và các chất có hại.
Chống lão hóa và tăng cường miễn dịch
Các chất chống oxy hóa giúp làm chậm quá trình lão hóa và tăng cường hệ miễn dịch. Vừng đen từ lâu cũng được sử dụng trong dân gian để bồi bổ cơ thể và nâng cao sức đề kháng.
Tốt cho gan và thị lực
Theo y học cổ truyền, gan và mắt có mối liên hệ mật thiết. Vừng đen giúp nuôi dưỡng gan, từ đó cải thiện tuần hoàn máu đến mắt, hỗ trợ giảm khô mắt, mờ mắt và mỏi mắt.
Hỗ trợ hệ hô hấp
Magie trong vừng có thể giúp giảm nguy cơ co thắt đường thở, hỗ trợ phòng ngừa các vấn đề như hen suyễn. Bổ sung thực phẩm giàu magie góp phần cải thiện chức năng phổi và hệ hô hấp.
Theo Liên đoàn Lao động tỉnh Bắc Ninh, dịp này có 5.000 đoàn viên, lao động đang làm việc ở Bắc Ninh được nhận phiếu mua hàng miễn phí, trị giá 200.000 đồng/phiếu tại gian hàng dành cho công nhân lao động năm 2026.
Có 40 gian hàng với hàng nghìn sản phẩm từ đồ ăn, thực phẩm, đồ gia dụng, bánh kẹo, khăn giấy… được bán với giá ưu đãi, đảm bảo chất lượng dành cho công nhân lao động.
Chị Năm, công nhân Công ty TNHH FTC Long Phương, chia sẻ hàng hóa ở các gian hàng có giá rẻ hơn 10-20% so với giá mua ngoài chợ nên các chị em công nhân hẹn nhau tan ca là ra gian hàng dành cho công nhân lao động.
Hôm nay, chị Năm mua nhiều đồ thiết yếu như sữa chua, giấy ăn, bánh kẹo... để đón Giỗ Tổ Hùng Vương 10-3 âm lịch.
"Tôi mong ngày nào cũng có gian hàng dành cho công nhân để mua đồ giảm giá, đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm", chị Năm bộc bạch.
Tương tự, chị Nguyễn Thị Luyến - Chủ tịch Công đoàn Công ty Chungwoo Vina - bày tỏ dù công ty chỉ có hơn 100 người song cũng được nhận các phiếu mua hàng miễn phí. Đây là niềm vui, sự động viên kịp thời của Công đoàn với công nhân lao động của đơn vị.
"Tôi mong chương trình gian hàng dành cho công nhân lao động duy trì hằng tháng để có thêm nhiều đoàn viên được thụ hưởng", chị Luyến chia sẻ.
Theo ông Thạch Văn Chung - Chủ tịch Liên đoàn Lao động tỉnh Bắc Ninh, Tháng hành động An toàn vệ sinh lao động mang ý nghĩa đặc biệt trong quá trình phát triển, để đảm bảo an toàn, sức khỏe, tính mạng của người lao động.
Tháng Công nhân cũng là dịp để tổ chức Công đoàn siết chặt kỷ luật an toàn, tăng cường kiểm tra, rà soát mất an toàn tại nơi làm việc.
Ông đề nghị Công đoàn Bắc Ninh thúc đẩy phong trào thi đua trong từng tổ, đội sản xuất song song với khuyến khích đoàn viên, lao động phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, nâng cao năng suất gắn liền với thu nhập ổn định...
Bà Nguyễn Thị Hà - Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Bắc Ninh - cho hay Bắc Ninh là một trong những trung tâm công nghiệp của cả nước với trên 820.000 người đang làm việc. Nhiều chỉ tiêu của tỉnh có sự đóng góp không nhỏ của đội ngũ công nhân lao động đang ngày đêm làm việc trong các nhà máy, doanh nghiệp.
Bên cạnh kết quả đạt được, bà đề nghị cấp ủy Đảng, chính quyền, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội quan tâm hơn nữa đến đời sống vật chất, tinh thần của công nhân, lao động. Các cấp công đoàn phát huy vai trò chăm lo, đại diện, bảo vệ quyền lợi và lợi ích hợp pháp của người lao động, nhất là khi Bắc Ninh có số đoàn viên công đoàn đứng thứ 3 cả nước.
Sau nhiều tuần lênh đênh trên biển, hòn đảo St. Lucia, vùng Caribe hiện ra trước mắt khiến Omar Nok sững sờ. Đây là điểm dừng thứ 10 trong hành trình vòng quanh thế giới không dùng máy bay của chàng trai 31 tuổi.
Con thuyền là một trong rất nhiều phương tiện anh sử dụng trên suốt chặng đường. Tháng 10 năm ngoái, Nok rời Cairo, Ai Cập bắt đầu hành trình xuyên lục địa. Từ đó, anh liên tục di chuyển bằng đủ loại phương tiện và nhiều lần nhờ đến sự giúp đỡ từ người lạ để tiếp tục hành trình mà không dùng máy bay, với mục tiêu trải nghiệm thế giới một cách trọn vẹn hơn.
Niềm đam mê khám phá của Nok hình thành từ thời thơ ấu, nhưng thực sự bùng nổ trong chuyến đi đến Balkans năm 2018.
Năm 2022, Nok rời công việc trong lĩnh vực tài chính tại Amazon để đi du lịch toàn thời gian. Anh sống bằng tiền tiết kiệm và duy trì lối chi tiêu tối giản. Ý tưởng về một hành trình vòng quanh thế giới không dùng máy bay xuất hiện rõ rệt trong chuyến đi kéo dài 7 tháng đến Nhật Bản năm 2024.
Tại thị trấn Shinshushinmachi, Nok biết đến Ikigai, một triết lý sống của người Nhật về việc tìm ra ý nghĩa cuộc đời thông qua sự cân bằng giữa đam mê, năng lực, nhu cầu xã hội và thu nhập. Từ đó, anh xác định mục tiêu của mình là thực hiện một hành trình dài hạn, đi vòng quanh thế giới không dùng máy bay.
Tháng 10/2025, Nok rời Ai Cập, đi qua Libya. Suốt quá trình di chuyển, anh ghi lại trải nghiệm trên mạng xã hội, thu hút gần một triệu người theo dõi trên Instagram, TikTok và YouTube, đồng thời cập nhật lộ trình qua ứng dụng Polarsteps.
Nhờ cộng đồng trực tuyến, Nok nhận được nhiều hỗ trợ quan trọng. Một người hâm mộ trên Instagram từng giúp anh chuẩn bị thư mời để xin visa cho chặng đầu tiên sang Libya.
Hiện Nok đã đi qua nhiều chặng và đặt chân đến vùng Caribbean. Anh cho biết điều khiến mình ấn tượng nhất là phản hồi từ người theo dõi. "Có người nói với tôi rằng niềm tin vào con người đã được khôi phục nhờ xem hành trình của tôi. Đó là phần tuyệt vời nhất", anh nói.
Chặng đường qua miền Bắc Libya, đoạn giữa Benghazi và Tripoli, là một trong những thử thách lớn nhất. Đây cũng là tuyến mà phần lớn du khách chọn bay thay vì đi đường bộ. Nok phải di chuyển bằng xe khách trong chuyến đi xuyên đêm căng thẳng, giữa nhiều trạm kiểm soát dọc đường.
Sau Libya, Nok tiếp tục đến Medenine (Tunisia). Từ đây, anh đi qua Pháp và Tây Ban Nha, và đến quần đảo Canary (ngoài khơi châu Phi) bằng chuyến phà kéo dài 30 giờ, trước khi vượt Đại Tây Dương bằng thuyền buồm sang Caribe.
Suốt chặng đi, Nok sử dụng nhiều phương tiện khác nhau, từ xe buýt, tàu hỏa, xe tải, đi nhờ, ngựa, xe máy, thuyền, sà lan, xe đạp cho đến cả xe chở gia cầm.
Sau khi cập bến St. Lucia, anh đi về phía tây bắc và đã đến Cộng hòa Dominica. Ban đầu, anh dự định sang bờ đông của nước Mỹ, nhưng vướng thủ tục visa nên phải đổi kế hoạch, chuyển hướng sang Mỹ Latinh.
Việc tìm thuyền buồm rời quần đảo Canary sang St. Lucia cũng không dễ dàng, khi anh mất ba tuần liên hệ với các thủy thủ tại Las Palmas (Gran Canaria) để tìm tàu vượt Đại Tây Dương. Hiện, anh vẫn đối mặt với những thử thách tương tự ở Caribe, nhưng tin rằng luôn có cách để tiếp tục.
Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) vừa có văn bản cảnh báo gửi Sở Y tế các tỉnh/thành phố trực thuộc Trung ương, Sở An toàn thực phẩm Tp.Hồ Chí Minh, Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm các tỉnh, thành phố; UBND các tỉnh, thành phố; Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) liên quan đến thông tin sản phẩm sữa công thức a2 Platinum Premium dành cho trẻ 0-12 tháng tuổi bị thu hồi vì chứa vi khuẩn Bacillus cereus.
Theo thông tin từ cơ quan này, ngày 2/5, Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) thông báo Công ty Sữa A2 (A2 Milk Company) đã tự nguyện thu hồi 3 lô sữa công thức dành cho trẻ sơ sinh nhãn hiệu a2 Platinum Premium USA, dạng bột có bổ sung sắt.
Nguyên nhân thu hồi là phát hiện sản phẩm có chứa cereulide, loại độc tố bền nhiệt do một số chủng vi khuẩn Bacillus cereus tạo ra, có thể gây hại đối với trẻ nhỏ.
Các lô sản phẩm bị thu hồi thuộc loại đóng hộp thiếc 31,7 ounce, được phân phối tại thị trường Mỹ, gồm: Lô 2210269454, hạn sử dụng ngày 15/7/2026; Lô 2210324609, hạn sử dụng ngày 21/1/2027; Lô 2210321712, hạn sử dụng ngày 15/1/2027.
Trước thông tin này, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) đã yêu cầu các địa phương khẩn trương triển khai nhiều biện pháp nhằm đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng.
Sở Y tế, Sở An toàn thực phẩm Tp.Hồ Chí Minh và các Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm trên cả nước được yêu cầu rà soát việc đăng ký bản công bố, tự công bố đối với sản phẩm nêu trên.
Đồng thời, các đơn vị cần làm việc với doanh nghiệp công bố sản phẩm (nếu có), yêu cầu thông báo tới hệ thống phân phối và người tiêu dùng ngừng sử dụng, tiến hành thu hồi theo khuyến cáo của nhà sản xuất.
Các doanh nghiệp phải báo cáo rõ số lượng đã nhập khẩu, đã bán và còn tồn kho, kèm theo phương án xử lý các lô sản phẩm bị thu hồi.
Bên cạnh đó, cơ quan chức năng được yêu cầu chủ động xây dựng kế hoạch lấy mẫu giám sát các sản phẩm đang lưu thông trên thị trường, đặc biệt là sữa và thực phẩm dinh dưỡng dành cho trẻ nhỏ. Trường hợp phát hiện sản phẩm không đạt yêu cầu, cần kịp thời thu hồi và phát đi cảnh báo để ngăn ngừa nguy cơ mất an toàn thực phẩm.
Cục An toàn thực phẩm cũng nhấn mạnh việc tăng cường truyền thông để người tiêu dùng không sử dụng các lô sản phẩm thuộc diện thu hồi nêu trên.
Kết quả triển khai và xử lý vụ việc phải được báo cáo về Cục An toàn thực phẩm trước ngày 18/5.
Cùng ngày, Cục An toàn thực phẩm cũng có văn bản gửi Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) đề nghị tăng cường kiểm soát việc kinh doanh thực phẩm trên các nền tảng trực tuyến, liên quan đến sản phẩm sữa công thức đang bị thu hồi.
Cụ thể, các nền tảng cần phối hợp với chủ gian hàng và nhà phân phối để rà soát, ngừng kinh doanh các lô sữa thuộc diện thu hồi nếu đang lưu hành. Đồng thời, cơ quan này yêu cầu gỡ bỏ toàn bộ thông tin liên quan sản phẩm không đảm bảo chất lượng và xử lý theo quy định pháp luật nếu phát hiện vi phạm.
Trao đổi thêm với Người Đưa Tin, PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh - nguyên giảng viên Viện Công nghệ Sinh học và Thực phẩm, Đại học Bách khoa Hà Nội cho biết cereulide là một độc tố peptide vòng do một số chủng vi khuẩn Bacillus cereus sinh ra.
Đây là vi khuẩn gram dương, có khả năng tạo bào tử, tồn tại phổ biến trong môi trường và nhiều loại thực phẩm. Cereulide là loại độc tố bền với nhiệt độ, hầu như không bị phá hủy ngay cả khi đun nóng.
Khi xâm nhập vào cơ thể, độc tố này có thể gây ngộ độc thực phẩm cấp tính với các triệu chứng điển hình như buồn nôn, nôn mửa, đau bụng, tiêu chảy, mệt mỏi. Các biểu hiện thường khởi phát nhanh, chỉ sau 30 phút đến 6 giờ kể từ khi sử dụng thực phẩm nhiễm độc.
Theo chuyên gia, với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, nguy cơ càng cao do hệ tiêu hóa còn non nớt, rất nhạy cảm với các tác nhân bất lợi. Khi uống phải sữa nhiễm khuẩn hoặc chứa độc tố, trẻ dễ bị tiêu chảy cấp, nôn mửa, đau bụng và rối loạn tiêu hóa. Việc đưa các thành phần không phù hợp vào cơ thể có thể gây tổn thương niêm mạc ruột, làm giảm khả năng hấp thu dinh dưỡng.
Ông Thịnh khuyến cáo phụ huynh cần giữ bình tĩnh, tuân thủ hướng dẫn của cơ quan chức năng. Không tiếp tục mua hoặc sử dụng sản phẩm nằm trong diện cảnh báo. Nếu đã mua, cần ngừng sử dụng ngay.
Trong trường hợp trẻ xuất hiện các triệu chứng ngộ độc cấp tính như nôn, tiêu chảy, đau bụng, cần nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế.
