Bộ Công Thương vừa hoàn thành dự thảo Thông tư sửa đổi một số điều tại Thông tư 50 quy định lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống tại Việt Nam.
Theo đó, cơ quan này đề xuất từ ngày 30/4, xăng không chì (xăng khoáng như RON 95) phải phối trộn, pha chế thành xăng E10 để sử dụng cho xe máy, ô tô chạy bằng xăng trên toàn quốc. Trước đó, Thông tư 50 quy định xăng khoáng phải phối trộn, pha chế thành xăng E10 từ ngày 1/6.
Liên quan đến giá bán xăng E10 và mức độ sẵn sàng chuyển đổi của các cửa hàng bán lẻ xăng dầu, trả lời phóng viên báo Dân trí tại họp báo thường kỳ quý I của Bộ Công Thương chiều 9/4, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết trong quy định tại Nghị định 83 và Nghị định 80 về kinh doanh xăng dầu đã có quy định về việc tính toán giá xăng nhiên liệu sinh học.
“Thời gian tới, Bộ Công Thương sẽ nghiên cứu và tiến hành điều hành giá xăng sinh học theo các quy định hiện hành, cụ thể là các nghị định về xăng dầu”, Thứ trưởng Bộ Công Thương chia sẻ.
Ông Đào Duy Anh – Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công cho biết ngày 19/3 vừa qua, Chính phủ đã ban hành Chỉ thị 09 về việc tăng cường thực hiện tiết kiệm năng lượng, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và phát triển xe điện.
“Thủ tướng giao Bộ Công Thương xem xét việc chuyển đổi từ xăng khoáng sang xăng sinh học E10 ngay trong tháng 4. Thực hiện chỉ đạo này, Bộ đã làm việc với các thương nhân đầu mối, yêu cầu báo cáo mức độ sẵn sàng trong việc chuyển đổi sang xăng sinh học”, ông Đào Duy Anh nói.
Đến ngày 26/3, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân đã chủ trì cuộc họp với các bộ, ngành liên quan cùng đại diện doanh nghiệp đầu mối, Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam và Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam về nội dung này.
Ông Đào Duy Anh thông tin, qua các diễn biến cũng như những buổi làm việc có thể nhận diện ba yếu tố chính quyết định tính khả thi của việc đưa xăng E10 vào phân phối ngay trong tháng 4.
“Yếu tố đầu tiên là nguồn cung nhiên liệu sinh học. Yếu tố thứ hai là điều kiện pháp lý và hạ tầng. Yếu tố thứ ba là mức độ sẵn sàng của hệ thống phân phối, tức các doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu”, ông nói.
Riêng với yếu tố thứ 3, theo đại diện Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, hiện các cửa hàng xăng dầu thuộc doanh nghiệp đầu mối lớn như Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) và Tổng công ty Dầu Việt Nam – CTCP (PV Oil) đã có sự chuẩn bị từ sớm.
“Bởi các doanh nghiệp có khoảng một năm rưỡi để chuẩn bị, tức từ cuối năm 2024 đến nay”, ông Đào Duy Anh nói.
Tuy nhiên, ông đánh giá thực tế triển khai vẫn còn những điểm thách thức. Vẫn còn một số doanh nghiệp và cửa hàng xăng dầu quy mô nhỏ gặp khó khăn trong việc chuẩn bị hạ tầng kỹ thuật, như rửa bồn bể, thiết bị phục vụ việc chuyển đổi sang xăng sinh học E10.
“Tại các buổi làm việc, chúng tôi đã khuyến nghị các đơn vị phải đẩy nhanh tiến độ chuẩn bị cơ sở hạ tầng nhằm bảo đảm sẵn sàng cho việc chuyển đổi từ xăng khoáng sang xăng E10”, ông Đào Duy Anh thông tin.
Đồng thời, ông cho biết ngày 1/4, Bộ Công Thương đã trình Thủ tướng báo cáo về điều kiện và khả năng triển khai phân phối xăng E10 trong tháng 4. Trên cơ sở đó, Bộ đề xuất một số giải pháp, nếu được thực hiện đồng bộ, có thể triển khai bán xăng E10 ngay trong tháng này.
Trong vài năm trở lại đây, làm việc từ xa đã trở thành một "đặc quyền" mà nhiều người lao động khao khát. Hình ảnh một nhân viên vừa họp qua Zoom vừa tranh thủ giặt giũ hay chăm sóc cây cảnh đã trở thành biểu tượng của sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống. Thậm chí, theo các báo cáo kinh tế, nhiều người sẵn sàng từ bỏ từ 4-10% thu nhập chỉ để đổi lấy sự linh hoạt này.
Tuy nhiên, một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Science lại chỉ ra một thực tế trái ngược. Làm việc tại nhà có thể giúp năng suất tăng cao, nhưng nó lại đang đẩy người lao động vào một "vòng xoáy cô lập" mà ít người lường trước được.
Vòng xoáy cô lập sau màn hình máy tính
Nghiên cứu của Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York, dựa trên dữ liệu khảo sát từ năm 2011 đến 2024, cho thấy những người làm việc tại nhà dành trung bình thêm 1,2 giờ mỗi ngày để ở một mình so với những người làm việc tại văn phòng. Nếu tính tổng thể, thời gian ở một mình của nhóm làm việc từ xa đã tăng vọt tới 58% sau đại dịch.
Điều này không chỉ đơn thuần là việc thiếu đi những buổi họp trực tiếp. Nó là sự biến mất của những tương tác xã hội nhỏ nhặt nhưng quan trọng trong đời sống hằng ngày như lời chào với đồng nghiệp nơi hành lang hay những câu chuyện phiếm bên máy lọc nước. Khi những chi tiết này mất đi, người lao động rơi vào trạng thái cô đơn ở mức độ sâu hơn.
Tình trạng này đặc biệt nghiêm trọng đối với những người trẻ hoặc những người đang sống một mình. Đối với nhóm này, khả năng họ trải qua cả một ngày dài mà không có bất kỳ tương tác xã hội trực tiếp nào tăng thêm 7%. Nghiên cứu chỉ ra rằng mức độ căng thẳng tâm lý của họ tăng gần gấp đôi so với những người sống cùng gia đình. Sự tự do mà họ từng khao khát giờ đây đang trở thành một bức tường ngăn cách họ với thế giới bên ngoài.
Cái giá đắt cho sức khỏe tâm thần
Nhiều người lao động tin rằng làm việc từ xa là tối ưu cho sức khỏe tinh thần. Thực tế, khoảng 24% người được hỏi vẫn khẳng định làm việc từ xa hoàn toàn là lựa chọn tốt nhất. Tuy nhiên, dữ liệu y tế cho thấy nhóm làm việc từ xa ghi nhận tỷ lệ trầm cảm cao hơn và có xu hướng sử dụng các dịch vụ chăm sóc sức khỏe tâm thần nhiều hơn đáng kể.
Các nhà nghiên cứu khẳng định việc tăng tần suất sử dụng thuốc chống trầm cảm ở nhóm này không phải vì họ có nhiều thời gian rảnh để đi khám bệnh. Thay vào đó, nó phản ánh một sự suy giảm thực sự về chất lượng tâm lý. Những "chi phí ẩn" này không xuất hiện ngay lập tức mà tích lũy dần theo thời gian, khiến người lao động kiệt sức tinh thần ngay trong chính ngôi nhà của mình.
Sự khác biệt giữa các ngành nghề cũng rất rõ rệt. Những công việc có thể làm từ xa như kỹ sư phần mềm hay marketing đang chứng kiến mức độ căng thẳng tâm lý tăng mạnh sau đại dịch. Trong khi đó, ở những ngành nghề bắt buộc phải làm việc trực tiếp như điều dưỡng hay kỹ thuật cơ khí, mức độ này chỉ tăng nhẹ theo xu hướng chung của xã hội.
Điều này củng cố giả thuyết rằng chính môi trường làm việc đơn độc là tác nhân chính gây ra sự bất ổn về tâm lý.
Ép quay lại văn phòng có phải là lời giải?
Trước những phát hiện này, nhiều lãnh đạo doanh nghiệp đang muốn siết chặt chính sách quay lại văn phòng (RTO) để củng cố văn hóa công ty và cải thiện năng suất nhóm. Tuy nhiên, các chuyên gia kinh tế cảnh báo rằng việc ép buộc nhân viên quay lại văn phòng 5 ngày mỗi tuần cũng không phải là liều thuốc vạn năng.
Giáo sư Nick Bloom từ Đại học Stanford, một chuyên gia hàng đầu về mô hình làm việc linh hoạt, cho rằng việc hiểu sai nghiên cứu có thể dẫn đến những phản ứng cực đoan từ phía quản lý. Ông nhấn mạnh rằng người lao động vẫn cực kỳ coi trọng sự linh hoạt. Việc tước bỏ hoàn toàn quyền làm việc từ xa có thể dẫn đến làn sóng nghỉ việc hoặc làm giảm sự hài lòng của nhân viên.
Bài toán đặt ra cho các doanh nghiệp hiện nay là tìm kiếm một điểm cân bằng. Một mô hình làm việc kết hợp (hybrid) hợp lý, nơi các nhóm thống nhất những ngày cụ thể để cùng có mặt tại văn phòng, có thể giúp phá vỡ vòng lặp cô lập mà vẫn duy trì được sự tự do cá nhân.
Sự cô lập trong làm việc từ xa thường là hệ quả của một cấu trúc xã hội lỏng lẻo trong doanh nghiệp. Khi thiếu đi các hoạt động kết nối chủ động và các tương tác nhóm được thiết kế bài bản, làm việc từ xa sẽ trở thành một trải nghiệm đơn độc.
Đối với người lao động, việc nhận diện những "chi phí ẩn" này là bước đầu tiên để bảo vệ bản thân. Thay vì chỉ tập trung vào việc tiết kiệm 10% lương hay cắt giảm thời gian di chuyển, mỗi cá nhân cần chủ động tạo ra các tương tác xã hội ngoài giờ làm việc để bù đắp cho khoảng trống tại văn phòng.
Theo Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO), một cuộc diễn tập ứng phó sự cố có quy mô lớn chưa từng có vừa được tổ chức ngày 16-4. Cuộc diễn tập lần đầu tiên có sự tham gia của cả ba cấp điều độ, thay vì chỉ một cấp trước đây.
Việc tổ chức diễn tập được thực hiện trong bối cảnh việc cung ứng điện mùa khô gặp nhiều thách thức: nhu cầu điện được dự báo sẽ tăng cao cùng những yếu tố bất thường do thời tiết nắng nóng sẽ diễn ra vào các tháng cao điểm mùa khô.
Tình huống được tổ chức diễn tập là giả định sự cố đường dây 220kV Nha Trang - Krông Buk xảy ra vào thời điểm phụ tải cao. Bên cạnh đó đường dây 220kV Nha Trang - Vân Phong đang cắt điện dài ngày để chuyển đấu nối.
Đây là khu vực có tỉ lệ nguồn năng lượng tái tạo đấu nối lớn, đòi hỏi công tác xử lý nhanh chóng và chính xác để tránh sự cố lan rộng.
Tình huống diễn tập còn tích hợp yếu tố bất thường như cháy rừng ảnh hưởng hành lang tuyến, qua đó nâng cao khả năng ứng phó với các sự cố kết hợp, phức tạp trong thực tế.
Sự cố đường dây diễn ra gây nên quá tải nghiêm trọng, gây mất trục truyền tải, dồn tải và tạo nên nguy cơ domino.
Hiệu ứng domino gây hậu quả làm lan rộng sự cố, nếu không xử lý ngay sẽ xảy ra mất nhiều nguồn điện khu vực nam miền Trung và dẫn đến mất tải diện rộng.
Trực tiếp chỉ đạo công tác diễn tập, ông Nguyễn Quốc Trung - Phó tổng giám đốc NSMO kiêm Giám đốc Trung tâm Điều độ hệ thống điện miền Trung (CSO) - cho hay việc diễn tập xử lý sự cố hệ thống điện được thực hiện trên ứng dụng mô phỏng đào tạo điều độ viên OpenOTS.
Đây là lần đầu tiên huy động cả ba cấp độ điều độ hệ thống điện tham gia, đã đưa ra các kịch bản ứng phó với các tình huống phức tạp, góp phần nâng cao năng lực xử lý trước các sự cố và khả năng phối hợp giữa các đơn vị.
Với mục tiêu là nhằm dập quá tải ngay, tránh lan truyền sự cố, sau khi nhận diện sự cố, các đơn vị đã hạ tải khẩn cấp ngay để cứu hệ thống, bao gồm việc giảm khoảng 240 MW nguồn, chủ yếu là điện mặt trời, cũng như phối hợp với các đơn vị điều độ miền và điện lực địa phương giảm thêm 10-16 MW.
Cùng đó, các đơn vị điều độ hệ thống thực hiện tái cấu trúc lưới, điều chỉnh lưới để sau khi ổn định sẽ huy động lại nguồn đã cắt. Việc này nhằm chuyển trạng thái hệ thống từ "cứu nguy" sang "tối ưu vận hành". Sau đó, các đơn vị vận hành sẽ cô lập và sửa chữa khu vực gặp sự cố.
Đối với khu vực gặp tình huống bất thường là cháy rừng gần đường dây 220kV Quảng Ngãi - Phù Mỹ có nguy cơ gây khói, nhiệt, phóng điện và các sự cố tiếp theo, MSNO sẽ chủ động giảm lượng công suất nhất định và theo dõi thêm tình huống, sẵn sàng cắt khẩn cấp. Việc này nhằm kiểm tra năng lực xử lý đa sự cố chồng lấn.
Sau khi các sự cố được khôi phục, điều độ hệ thống sẽ đóng lại các đường dây, khôi phục lưới về trạng thái ban đầu và huy động nguồn đầy đủ phục vụ cho toàn hệ thống.
Bộ Công Thương đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư về cơ chế chi tạm ứng Quỹ bình ổn giá xăng dầu từ ngân sách trung ương. Theo dự thảo, Bộ sẽ tiếp nhận nguồn tạm ứng từ ngân sách, phân bổ cho Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước quản lý, theo dõi, kiểm tra. Quỹ sẽ được tạm ứng cho các thương nhân đầu mối để điều hành giá.
Về quy trình lần đầu, dựa kịch bản điều hành giá, doanh nghiệp đầu mối gửi đề nghị tạm ứng theo sản lượng tiêu thụ dự kiến 7 ngày (x) mức chi quỹ cho diesel là 5.000 đồng, các mặt hàng khác 4.000 đồng một lít.
Trước mỗi kỳ điều hành tiếp theo, doanh nghiệp báo cáo việc sử dụng, số dư và nhu cầu tạm ứng từ quỹ.
Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước sẽ trình Bộ Công Thương duyệt và chuyển tiền vào tài khoản của doanh nghiệp đầu mối dùng riêng cho chi, trích lập và hoàn trả ngân sách.
Trường hợp nguồn tạm ứng không đủ cho chu kỳ điều hành 7 ngày, Cục đánh giá, đề xuất liên Bộ Công Thương - Tài chính trình cấp có thẩm quyền bổ sung dự toán ngân sách để tiếp tục tạm ứng.
Sau quá trình bình ổn, doanh nghiệp xác định số tiền đã chi theo sản lượng tiêu thụ, hoàn thiện hồ sơ để rút tiền từ tài khoản phong tỏa. Lãi phát sinh được cộng vào quỹ.
Với trường hợp trích lập quỹ, trong 5 ngày sau mỗi kỳ điều hành, thương nhân xác định và chuyển toàn bộ tiền vào tài khoản phong tỏa. Số trích lập = mức trích (x) sản lượng tiêu thụ thực tế.
Khi quy mô quỹ đạt 8.000 tỷ đồng trở lên, Bộ Công Thương yêu cầu thương nhân đầu mối kiểm toán độc lập để xác định số chi, trích lập làm cơ sở quyết toán, hoàn trả ngân sách trong 3 tháng. Tiếp đó, thương nhân phải nộp số dư quỹ vào tài khoản trong vòng 5 ngày để cơ quan quản lý hoàn trả ngân sách và quyết toán.
Nếu sau 12 tháng từ khi trích lập, quỹ chưa đủ để hoàn trả, Bộ Công Thương báo cáo Bộ Tài chính trình Chính phủ xem xét.
Trước đó, theo quyết định của Thủ tướng Phạm Minh Chính, Chính phủ bổ sung 8.000 tỷ đồng cho Bộ Công Thương từ nguồn tăng thu ngân sách trung ương 2025 để tạm ứng cho Quỹ bình ổn giá xăng dầu.
Các giải pháp này được đưa ra trong bối cảnh xung đột ở Trung Đông tiếp tục căng thẳng, khiến thị trường năng lượng trong nước biến động mạnh. Từ cuối tháng 2 đến nay, giá bán lẻ xăng dầu trong nước có 11 kỳ điều hành, hiện mỗi lít xăng RON 95-III là 24.330 đồng, dầu diesel 35.440 đồng. Trước đó, có thời điểm giá hai loại nhiên liệu này lên lần lượt gần 34.000 đồng và 40.000 đồng một lít.
Để ổn định thị trường, nhà điều hành đã sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu 9 lần với mức chi gần 5.300 tỷ đồng. Hiện quỹ này còn khoảng 320 tỷ. Ngoài công cụ quỹ bình ổn, Chính phủ cũng giảm tối đa các loại thuế (bảo vệ môi trường, VAT, tiêu thụ đặc biệt) nhằm giảm áp lực tăng giá nhiên liệu.
