Đáng chú ý, không chỉ siết chặt yêu cầu truy xuất nguồn gốc, Trung Quốc còn mở rộng danh mục sản phẩm phải có thư giới thiệu của cơ quan có thẩm quyền, đồng thời tăng cường hậu kiểm với các lô hàng nhập khẩu. Điều này buộc doanh nghiệp Việt Nam phải thay đổi cách tiếp cận nếu không muốn bị ách tắc hoặc từ chối thông quan.
Trung Quốc điều chỉnh cách quản lý với gạo, rau củ sấy và loạt nông sản nhập khẩu
TS Ngô Xuân Nam – Phó Giám đốc Văn phòng SPS Việt Nam (thuộc Bộ NN&MT) – cho biết, từ đầu năm đến nay, các nước thành viên RCEP đã đưa ra 135 thông báo dự thảo và thông báo có hiệu lực về SPS, chiếm 28,2% tổng số thông báo của Thành viên WTO. Riêng thị trường Trung Quốc có 33 thay đổi liên quan đến vấn đề an toàn thực phẩm và an toàn dịch bệnh động thực vật (SPS).
Trong số này, Nghị định 280 của Hải quan Trung Quốc sẽ có hiệu lực từ 1/6/2026, siết mạnh quản lý nông sản, thủy sản nhập khẩu. Cơ quan chức năng cảnh báo doanh nghiệp và các hợp tác xã có thể bị trả hồ sơ, đình chỉ mã xuất khẩu hoặc ách tắc thông quan chỉ vì sai lệch nhỏ trong hồ sơ, bao bì và khai báo hệ thống…
Cụ thể, Thông báo số 27/2026 của GACC hướng dẫn thực hiện Nghị định 280 về quản lý đăng ký doanh nghiệp sản xuất thực phẩm nước ngoài nhập khẩu đưa ra nhiều yêu cầu chặt chẽ hơn đối với doanh nghiệp xuất khẩu thực phẩm vào Trung Quốc.
Theo quy định mới, có 18 nhóm thực phẩm bắt buộc phải được cơ quan có thẩm quyền giới thiệu khi đăng ký xuất khẩu vào Trung Quốc. Trong đó có nhiều mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam như gạo, rau củ sấy khô, bột gia vị, thủy sản, sản phẩm từ trứng, dầu thực vật, quả khô, hạt điều, thực phẩm bảo vệ sức khỏe và trái cây đông lạnh trong một số trường hợp đặc biệt.
Riêng với gạo, Trung Quốc đã điều chỉnh cách quản lý từ nhóm “ngũ cốc dùng làm thực phẩm” sang quản lý trực tiếp theo nhóm “gạo”. Theo đánh giá rủi ro của GACC, mặt hàng này tiềm ẩn nguy cơ nhiễm sinh vật gây hại, dư lượng kim loại nặng như cadimi và nguy cơ liên quan đến gạo biến đổi gen.
Đối với rau củ sấy khô và bột gia vị, phía Trung Quốc đặc biệt lưu ý các nguy cơ về dư lượng phụ gia, sulfur dioxide, ethylene oxide (ETO), vi sinh vật gây bệnh và kim loại nặng vượt ngưỡng cho phép.
Không chỉ siết điều kiện đăng ký, Trung Quốc còn thay đổi cách quản lý hiệu lực mã số doanh nghiệp.
Theo đó, với các doanh nghiệp thuộc diện phải có cơ quan có thẩm quyền giới thiệu, sản phẩm được sản xuất trong thời gian mã số còn hiệu lực vẫn có thể được nhập khẩu ngay cả khi đến thời điểm thông quan mã số đã hết hạn nhưng chưa được gia hạn, miễn là sản phẩm còn hạn sử dụng. Ngược lại, đối với doanh nghiệp tự đăng ký, mã số bắt buộc phải còn hiệu lực tại thời điểm khai báo nhập khẩu.
GACC cũng nhấn mạnh việc khai báo gian dối hoặc sai mã số đăng ký doanh nghiệp có thể dẫn đến việc bị từ chối thông quan hoặc xử lý theo quy định.
Theo Văn phòng SPS Việt Nam, doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý phân biệt rõ sản phẩm nào thuộc diện phải đăng ký thông qua cơ quan có thẩm quyền và sản phẩm nào được phép tự đăng ký trực tiếp với GACC.
Theo quy định mới, có 2.589 mã sản phẩm thuộc diện phải đăng ký qua cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam, trong khi nhiều nhóm sản phẩm khác doanh nghiệp có thể tự đăng ký và tự chịu trách nhiệm.
Đồng thời, doanh nghiệp phải chuẩn bị đầy đủ hồ sơ bằng tiếng Anh hoặc tiếng Trung, kê khai chính xác địa chỉ, thông tin doanh nghiệp và mã HS, mã CIQ tương ứng.
Siết hậu kiểm, doanh nghiệp cần tránh nguy cơ bị “cấm cửa”
Một điểm đáng chú ý khác là Trung Quốc đang chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, đồng thời áp dụng cơ chế đánh giá rủi ro với từng ngành hàng và từng doanh nghiệp.
Theo tài liệu đánh giá của GACC, các yếu tố như tỷ lệ lô hàng vi phạm, nguy cơ mất an toàn thực phẩm hay các sự cố nghiêm trọng phát sinh tại quốc gia xuất khẩu đều có thể ảnh hưởng đến việc gia hạn hoặc đình chỉ mã số doanh nghiệp.
Trong bối cảnh này, Văn phòng SPS Việt Nam khuyến nghị doanh nghiệp cần tăng cường kiểm soát an toàn thực phẩm trên toàn chuỗi sản xuất, từ vùng nguyên liệu đến cơ sở đóng gói và chế biến. Đồng thời, trước khi xuất khẩu phải chủ động kiểm tra hiệu lực mã số đăng ký doanh nghiệp để tránh rủi ro bị ách tắc hàng hóa tại cửa khẩu.
Ngoài ra, doanh nghiệp cũng được khuyến cáo thường xuyên cập nhật các thông báo SPS mới trên website của Văn phòng SPS Việt Nam và hệ thống CIFER của GACC để kịp thời điều chỉnh hoạt động sản xuất, xuất khẩu.
Theo danh mục mới được phía Trung Quốc công bố, riêng nhóm sản phẩm có nguồn gốc thực vật dùng làm thực phẩm hiện có 25 mặt hàng bắt buộc phải đăng ký thông qua cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam trước khi xuất khẩu.
Danh mục này bao gồm gạo trắng, gạo lứt, gạo tấm, mít sấy, chuối sấy, dừa sấy, vải sấy, nhãn sấy, hạt điều, mắc ca, hạt sen và nhiều loại hạt khác.
Theo thống kê của Bộ NN&MT, Trung Quốc vẫn là thị trường lớn của nông sản Việt trong 4 tháng đầu năm nay, chiếm khoảng 21,1% tổng kim ngạch xuất khẩu.
Thứ trưởng Bộ NN&MT Võ Văn Hưng khẳng định, việc nâng cao năng lực thực thi SPS sẽ là nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới, hướng tới chuyển từ tư duy “đáp ứng yêu cầu thị trường” sang “xây dựng năng lực cạnh tranh bằng tiêu chuẩn, chất lượng và tính minh bạch”.
Việc Trung Quốc liên tục cập nhật và siết chặt quy định nhập khẩu cho thấy thị trường này không còn là “sân chơi dễ tính” như trước đây. Do đó, với doanh nghiệp Việt Nam, việc đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật, truy xuất nguồn gốc và quản lý an toàn thực phẩm sẽ trở thành điều kiện bắt buộc nếu muốn duy trì thị phần tại thị trường xuất khẩu nông sản lớn nhất hiện nay.
Theo kênh CNBC, trong phiên giao dịch ngày 15-4 (giờ Việt Nam), giá dầu thô WTI của Mỹ giao tháng 5 đã giảm 0,81% xuống còn 90,48 USD/thùng, còn dầu Brent chuẩn quốc tế giao tháng 6 giảm nhẹ 0,14% lên 94,70 USD/thùng.
Diễn biến này xuất hiện khi một quan chức Nhà Trắng ngày 14-4 cho biết Washington đang cân nhắc tổ chức vòng đàm phán thứ hai với Tehran nhưng chưa có lịch cụ thể.
Tổng thống Mỹ Donald Trump sau đó cho biết các cuộc gặp có thể diễn ra "trong hai ngày tới" tại Islamabad, dù trước đó ông từng nói tiến trình thương lượng còn chậm và có thể tổ chức ở châu Âu.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh có thông tin các cuộc đàm phán về Trung Đông có thể được nối lại trước khi lệnh ngừng bắn mong manh kéo dài hai tuần hết hiệu lực.
Trong báo cáo mới nhất, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) nhấn mạnh việc khôi phục dòng chảy qua eo biển Hormuz là yếu tố then chốt để giảm áp lực lên nguồn cung, giá năng lượng và kinh tế toàn cầu.
Theo Goldman Sachs, lưu lượng dầu qua eo biển chiến lược này hiện chỉ đạt khoảng 10% so với mức bình thường, tương đương 2,1 triệu thùng/ngày tính theo trung bình bốn ngày.
Việc Mỹ phong tỏa các cảng của Iran cũng tiếp tục gây sức ép lên hoạt động vận chuyển, khi nhiều tàu đã quay đầu chỉ trong 24 giờ đầu tiên, dù dòng chảy qua các cảng không thuộc Iran vẫn được duy trì.
Dù vậy, Goldman Sachs lưu ý rằng mức độ gián đoạn sản xuất dầu tại Trung Đông không nghiêm trọng như lo ngại ban đầu.
Ngân hàng này ước tính lượng dầu bị gián đoạn tại vịnh Ba Tư rơi vào khoảng 8 triệu thùng/ngày trong tháng 3, thấp hơn dự báo trước đó và dưới mức 10 triệu thùng/ngày mà IEA đưa ra, nhờ tăng sử dụng kho dự trữ và dầu lưu trên các tàu chở.
Nhưng đằng sau những khoản hỗ trợ tiền mặt, ăn trưa,... không chỉ là câu chuyện "đi họp có quà", mà với nhiều doanh nghiệp, đó là bài toán thực tế về tỉ lệ tham dự, yếu tố quyết định đại hội cổ đông có thể diễn ra hay không.
Năm nay, Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) trở thành tâm điểm của câu chuyện này khi công bố tổ chức đại hội cổ đông (ĐHCĐ) nhưng dừng chính sách hỗ trợ chi phí đi lại và ăn trưa cho cổ đông. Quyết định này ngay lập tức được chia sẻ dày đặc trên các hội nhóm, diễn đàn chứng khoán bởi đây như một "thông lệ" của MB các năm trước.
Ở kỳ đại hội năm ngoái, ĐHCĐ ngân hàng này ghi nhận con số kỷ lục hơn 4.700 cổ đông tham dự, mỗi người nhận 500.000 đồng. MB tiết lộ, kinh phí hỗ trợ khoảng 2,2 tỉ đồng. Tuy nhiên, bối cảnh năm nay có phần thay đổi khi số lượng cổ đông của MB đã vượt 200.000 người, tăng hàng chục nghìn người chỉ sau một năm.
Động thái của MB và cách phản ứng từ nhà đầu tư trở thành phép thử đủ sức tác động đến cách các doanh nghiệp nhìn nhận lại câu chuyện quà mùa ĐHCĐ.
Trong bối cảnh thị trường chứng khoán phát triển nhanh, đặc biệt là sự gia tăng mạnh của nhà đầu tư cá nhân, nhiều doanh nghiệp lựa chọn hỗ trợ chi phí đi lại, ăn uống hoặc tặng quà như một cách tri ân cổ đông.
Không ít ĐHCĐ còn trở nên "sôi động" hơn khi doanh nghiệp mời cổ đông trải nghiệm sản phẩm mới, hoặc tổ chức bốc thăm trúng thưởng với giá trị lớn hàng trăm triệu đồng, điện thoại cao cấp, chỉ vàng... Như Masan từng "lấy lòng" cổ đồng bằng cách tận dụng ĐHCĐ để giới thiệu sản phẩm mới, cho cổ động trải nghiệm nấu cơm tự chín và lẩu bắp bò ngay tại đại hội.
Theo thời gian, những đãi ngộ này dần hình thành một "lệ quen". Mức hỗ trợ phổ biến dao động từ 200.000 - 500.000 đồng mỗi cổ đông, thậm chí có thể hơn, tùy quy mô và điều kiện tài chính doanh nghiệp. Thực tế, với nhiều doanh nghiệp, yếu tố "quà" không chỉ mang ý nghĩa tri ân, mà còn là bài toán đảm bảo tỉ lệ tham dự cho ĐHCĐ có thể tiến hành.
Theo quy định, ĐHCĐ lần thứ nhất chỉ được tiến hành khi có cổ đông tham dự đại diện trên 50% tổng số phiếu biểu quyết. Nếu không đạt, doanh nghiệp buộc phải tổ chức lại, kéo theo chi phí hội trường, hậu cần, thời gian và cả rủi ro chậm trễ các quyết định quan trọng.
Không ít doanh nghiệp gặp khó trong việc mời cổ đông đến họp. Như trường hợp của C.E.O Group là ví dụ điển hình. Năm nay, trong khoảng 66.000 cổ đông, chỉ có 162 người tham dự, tương ứng 30,6% cổ phần có quyền biểu quyết, không đủ điều kiện tổ chức đại hội lần đầu, và tình trạng này lặp lại nhiều năm ở doanh nghiệp này.
Ngược lại, những doanh nghiệp có chính sách hỗ trợ mạnh tay cũng chưa chắc "chắc suất". CII từng áp dụng hình thức chuyển tiền cho cổ đông theo số lượng cổ phần nắm giữ, nhưng vẫn không phải lúc nào đại hội cũng thành công ngay từ lần đầu.
Năm nay, CII đổi cách "mời" cổ đông bằng cách ra thông báo cổ đông chỉ cần đăng ký tham dự (trực tiếp hoặc ủy quyền) là được nhận tiền chuyển khoản từ công ty. Theo đó, một cổ đông nắm hơn 2,23 triệu cổ phiếu có thể nhận hơn 22,3 triệu đồng chỉ với việc hoàn tất đăng ký tham dự đại hội.
Thậm chí, có doanh nghiệp còn "tăng liều" để thu hút cổ đông tham dự. Năm nay, DIC Corp (DIG) cho biết cổ đông ủy quyền dự họp đại hội sẽ được phát quà bằng tiền mặt, giá trị lên tới 20 triệu đồng/người. Những năm trước doanh nghiệp địa ốc này cũng từng tổ chức đại hội thất bại vì không đủ cô đông đi dự.
Khi "quà" trở thành động lực chính, một bộ phận cổ đông tham dự vì khoản hỗ trợ trước mắt hơn là quan tâm đến nội dung thảo luận, khiến chi phí doanh nghiệp gia tăng nhưng chất lượng đại hội chưa chắc được cải thiện tương xứng.
Thử tính, với thị giá khoảng 27.000 đồng/cổ phiếu, nhà đầu tư chỉ cần bỏ ra 130.000 - 270.000 đồng để sở hữu 5 - 10 cổ phiếu là đã đủ điều kiện tham dự đại hội. Nếu nhận mức hỗ trợ 500.000 đồng, khoản "lợi suất tức thì" có thể đạt từ 185% đến gần 370%.
Trong khi đó, những nội dung được thông qua tại đại hội như kế hoạch tăng vốn, phát hành cổ phiếu hay định hướng chiến lược mới là yếu tố có tác động trực tiếp đến giá trị đầu tư dài hạn, lại không phải lúc nào cũng nhận được sự quan tâm tương xứng từ nhóm cổ đông nhỏ lẻ.
Thực tế thị trường cũng cho thấy, số lượng cổ đông đông không đồng nghĩa với tỉ lệ tham dự cao. Tập đoàn Hòa Phát, với hàng trăm nghìn cổ đông, nhưng số người tham dự đại hội chỉ ở mức hơn 1.000 người. Phần lớn cổ đông cá nhân, do khoảng cách địa lý hoặc mức độ quan tâm hạn chế, không tham gia trực tiếp vào quá trình thảo luận và biểu quyết, dù vẫn nắm giữ cổ phần.
Một chuyên gia tài chính cho rằng, từ góc độ nhà đầu tư cá nhân, việc tham dự ĐHCĐ nên cần được nhìn nhận lại như một quyền và cũng là cơ hội để bảo vệ lợi ích dài hạn, thay vì chỉ dừng lại ở những giá trị ngắn hạn.
Thông qua đại hội, cổ đông có thể tiếp cận trực tiếp ban lãnh đạo, nắm bắt chiến lược kinh doanh, chất lượng quản trị và các quyết định quan trọng như tăng vốn, chia cổ tức hay định hướng phát triển. Đây là những yếu tố tác động trực tiếp đến giá trị khoản đầu tư trong tương lai.
Sở Xây dựng Hà Nội đang lấy ý kiến dự thảo Nghị quyết của HĐND về thí điểm quản lý, sử dụng vỉa hè để kinh doanh, phát triển kinh tế đô thị, kinh tế đêm.
Cơ quan này đề xuất thí điểm cho các tổ chức, cá nhân, hộ kinh doanh có thể trả phí thuê một phần mặt bằng dưới lòng đường, vỉa hè để kinh doanh.
Theo đó, phí thuê lòng đường, vỉa hè trên các tuyến phố tại 4 quận nội thành trước sáp nhập đơn vị hành chính gồm Hoàn Kiếm, Ba Đình, Hai Bà Trưng, Đống Đa và các phố văn hóa ẩm thực, chợ đêm là 45.000 đồng một m2 mỗi tháng.
Phí thuê tại các phố chính thuộc Thanh Xuân, Cầu Giấy, Tây Hồ, Long Biên, Hoàng Mai, Hà Đông, Nam Từ Liêm, Bắc Từ Liêm là 40.000 đồng một m2 mỗi tháng.
Các tuyến phố còn lại của các xã, phường trên và thuộc thị xã Sơn Tây trước sáp nhập có giá thuê 25.000 đồng một m2 mỗi tháng. Các khu vực ngoại thành khác là 20.000 đồng mỗi m2 mỗi tháng.
UBND phường là nơi tiếp nhận hồ sơ đề xuất thuê từ phía các hộ, doanh nghiệp kinh doanh trên địa bàn.
Dự thảo Nghị quyết nếu được chính quyền thông qua sẽ có hiệu lực trong 5 năm. Thời gian thí điểm cho thuê vỉa hè với một số tuyến phố chỉ tối đa 2 năm, và có thể được xem xét gia hạn tiếp 2 lần, mỗi lần không quá 2 năm.
Các tổ chức, cá nhân, hộ kinh doanh được thuê sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè không quá 1 năm. Họ cũng có thể được gia hạn nhiều lần, nhưng mỗi lần tối đa 1 năm.
Đơn vị soạn thảo đề xuất thí điểm theo 3 giai đoạn, trong đó giai đoạn đầu tiên tại một số tuyến phố ở phường Hoàn Kiếm, Cửa Nam. Sau đó, việc thí điểm mở rộng ra một số phố của các phường trong khu vực Vành đai 1 và cuối cùng là Vành đai 3.
Theo Sở Xây dựng, việc thí điểm cho thuê vỉa hè có trả phí giúp cá nhân, hộ kinh doanh có điều kiện mở rộng kinh doanh, hạn chế tình trạng lấn chiếm vỉa hè, lòng đường trái phép. Đồng thời, ngân sách nhà nước cũng có thể tăng nguồn thu.
Các tuyến phố thực hiện thí điểm dự kiến cũng phải đáp ứng hàng loạt tiêu chí như không thuộc phạm vi bảo tồn di tích lịch sử văn hóa, không có điểm ùn tắc giao thông. Vỉa hè của các tuyến phố này cũng cần rộng từ 3 m trở lên và đảm bảo lối đi cho người đi bộ (tối thiểu rộng 1,5 m).
Ngoài ra, ít nhất 50% tổ chức, hộ gia đình, hộ kinh doanh có quyền sử dụng nhà ở, công trình xây dựng tại tuyến phố này phải đồng thuận thì việc thí điểm mới có thể thực hiện. Nhà quản lý đề xuất cần trang bị hệ thống camera đảm bảo giám sát toàn bộ phạm vi phần lòng đường, vỉa hè dự kiến thực hiện thí điểm.
Thời gian gần đây, Hà Nội siết trật tự đô thị, vỉa hè khiến tiểu thương cố gắng tận dụng từng cm mưu sinh, trong khi các chuỗi hàng quán lớn buộc thay đổi mô hình kinh doanh để tồn tại. Hiện tại, nhiều tiểu thương, hộ kinh doanh, doanh nghiệp cũng có nguyện vọng được thuê vỉa hè.
Ở nhiều quốc gia, kinh tế vỉa hè được xem như một phần đời sống đô thị và sinh kế người dân. Chẳng hạn, Thái Lan, Singapore hay Đài Loan (Trung Quốc) thừa nhận loại hình kinh tế này, và quản lý bằng quy hoạch, cấp phép, kèm theo quy định hoạt động.
