Thị trường kim loại quý vừa chứng kiến một phiên giao dịch đầy biến động khi giá bạc bất ngờ đảo chiều mạnh sau chuỗi tăng kéo dài sáu phiên liên tiếp. Trong phiên ngày 14/5, bạc từng leo lên vùng 88,48 USD/ounce – mức cao nhất trong 2 tháng – trước khi lao dốc xuống quanh 84,55 USD chỉ vài giờ sau đó.
Mức giảm gần 4 USD khiến bạc mất động lực tăng ngắn hạn, đồng thời tạo ra sự đối lập rõ rệt với vàng. Trong khi bạc rung lắc dữ dội, giá vàng chỉ giảm chưa tới 0,3%, cho thấy dòng tiền trên thị trường đang có sự phân hóa mạnh.
Diễn biến này nhanh chóng làm dấy lên lo ngại về khả năng kim loại quý bước vào một nhịp điều chỉnh sâu hơn. Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng cú giảm của bạc phản ánh nhiều hơn những thay đổi trong kỳ vọng kinh tế vĩ mô thay vì sự suy yếu của xu hướng dài hạn.
Vì sao bạc giảm mạnh hơn vàng?
Để hiểu vì sao bạc lại nhạy cảm hơn vàng trong những phiên giao dịch đầy biến động, cần nhìn vào cấu trúc nhu cầu cốt lõi của kim loại này. Vàng gần như phụ thuộc hoàn toàn vào tâm lý tích trữ tài sản và trú ẩn an toàn. Bạc lại mang một sứ mệnh kép, vừa là tiền tệ vừa là nguyên liệu sản xuất không thể thiếu.
Theo dữ liệu từ báo cáo của Silver Institute, khoảng 55% nhu cầu bạc trên toàn cầu hiện nay phục vụ trực tiếp cho lĩnh vực công nghiệp. Kim loại này có mặt ở khắp mọi nơi, từ tấm pin năng lượng mặt trời, linh kiện xe điện, chip bán dẫn cho đến các thiết bị y tế công nghệ cao. Phần còn lại mới dành cho nhu cầu đầu tư và tích trữ vật chất.
Chính “vai trò kép” này khiến bạc thường biến động mạnh hơn vàng trong những giai đoạn thị trường lo ngại về lãi suất và tăng trưởng kinh tế. Khi kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) hạ lãi suất suy yếu, triển vọng sản xuất công nghiệp cũng chịu áp lực vì chi phí vốn tăng cao. Điều đó khiến giới đầu tư nhanh chóng cắt giảm phần “định giá công nghiệp” trong giá bạc.
Đó chính xác là những gì đã diễn ra trong phiên giao dịch ngày 14/5. Lực bán tháo xuất hiện không phải vì bạc mất đi giá trị trú ẩn, mà vì thị trường nhận ra động cơ công nghiệp của kim loại này đang phải đối mặt với những cơn gió ngược từ chính sách tiền tệ.
Cú sốc lạm phát khiến thị trường đổi kỳ vọng
Nguyên nhân trực tiếp bóp nghẹt kỳ vọng sản xuất đến từ 3 báo cáo kinh tế quan trọng của Mỹ được công bố liên tiếp. Các dữ liệu này đã dội một gáo nước lạnh vào hy vọng nới lỏng chính sách tiền tệ. Lạm phát tiêu dùng trong tháng 4 bất ngờ tăng lên 3,8%, mức cao nhất kể từ tháng 5/2023.
Tình hình ở mảng bán buôn còn căng thẳng hơn. Chỉ số giá sản xuất vọt lên 6% so với cùng kỳ năm trước, đánh dấu mức đỉnh kể từ cuối năm 2022. Cú sốc lớn nhất nằm ở chi phí năng lượng khi giá xăng tăng tới 15,6%, buộc các doanh nghiệp phải đẩy gánh nặng chi phí sang vai người tiêu dùng. Đồng thời, doanh số bán lẻ vẫn duy trì đà tăng 0,5%, cho thấy sức mua chưa hề suy kiệt.
Hệ quả là thị trường tài chính đã phải định giá lại toàn bộ lộ trình của Fed. Công cụ CME FedWatch cho thấy giới giao dịch đã hoàn toàn xóa bỏ kịch bản hạ lãi suất trong năm 2026. Thậm chí, gần một phần ba thị trường đang đặt cược vào khả năng lãi suất sẽ còn tiếp tục tăng trước khi năm nay khép lại.
Đây là môi trường đặc biệt bất lợi đối với bạc. Đồng USD mạnh lên khiến kim loại này trở nên đắt đỏ hơn với người mua toàn cầu, trong khi lãi suất cao làm tăng chi phí cơ hội của việc nắm giữ tài sản không sinh lợi suất.
Không chỉ chịu sức ép từ Mỹ, thị trường bạc còn đối mặt lực cản lớn từ châu Á. Ấn Độ vừa nâng thuế nhập khẩu vàng và bạc từ 6% lên 15% nhằm bảo vệ đồng rupee và dự trữ ngoại hối. Động thái này có thể làm suy yếu nhu cầu mua vàng bạc vật chất tại một trong những thị trường tiêu thụ lớn nhất thế giới.
Trong khi đó, giới đầu tư toàn cầu vẫn giữ tâm lý thận trọng trước cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh.
Các thông tin về khả năng cắt giảm thuế đối với khoảng 30 tỷ USD hàng hóa giúp cải thiện phần nào kỳ vọng thương mại, nhưng sự thiếu rõ ràng về quy mô và thời điểm thực hiện khiến dòng tiền vẫn chưa sẵn sàng quay trở lại mạnh mẽ với nhóm kim loại công nghiệp.
Chu kỳ tăng giá của bạc đã kết thúc?
Tính đến 7h ngày 15/5, giá bạc giao dịch quanh mức 83,5 USD/ounce, tiếp tục giảm nhẹ so với phiên trước đó. Dù vậy, nhiều tổ chức vẫn cho rằng nền tảng dài hạn của bạc chưa thay đổi. Theo Silver Institute, thị trường bạc toàn cầu năm 2026 dự kiến thiếu hụt khoảng 46,3 triệu ounce. Đây là năm thứ sáu liên tiếp nhu cầu vượt sản lượng khai thác.
Nguồn cung bạc hiện vẫn bị giới hạn do phần lớn sản lượng là sản phẩm phụ từ các mỏ đồng, chì và kẽm, khiến việc mở rộng khai thác không thể diễn ra nhanh chóng dù giá tăng cao. Trong khi đó, nhu cầu công nghiệp dài hạn vẫn được hỗ trợ bởi quá trình chuyển đổi năng lượng, mở rộng sản xuất xe điện và sự bùng nổ của các trung tâm dữ liệu AI.
Ngoài ra, những cú sốc năng lượng toàn cầu liên quan đến eo biển Hormuz tiếp tục làm gia tăng áp lực lạm phát. Đây là dạng lạm phát phía cung mà công cụ lãi suất của Fed khó có thể xử lý triệt để. Điều đó đồng nghĩa các tài sản thực như vàng và bạc vẫn giữ vai trò quan trọng trong chiến lược phòng vệ dài hạn của giới đầu tư.
Hiện tại, thị trường bạc đang bước vào giai đoạn nhạy cảm nhất khi phải cân bằng giữa áp lực lãi suất ngắn hạn và triển vọng thiếu hụt nguồn cung kéo dài trong nhiều năm tới.
Theo báo cáo của Ban Kiểm soát Tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines, mã chứng khoán HVN), Pacific Airlines năm qua đạt doanh thu khoảng 453 tỉ đồng nhưng chi phí hoạt động lên tới 1.018 tỉ đồng.
Trong đó chi phí vận tải hàng không chiếm hơn 417 tỉ đồng, phần còn lại là các khoản lãi phạt chậm thanh toán, chi phí thuê tàu bay và các chi phí khác.
Khoản lỗ phát sinh trong năm tiếp tục làm gia tăng áp lực tài chính đối với hãng hàng không này. Đến cuối năm 2025, vốn chủ sở hữu của Pacific Airlines âm gần 6.604 tỉ đồng.
Ban Kiểm soát cho biết tình hình tài chính của Pacific Airlines vẫn rất khó khăn, khi hãng đang gánh nhiều khoản nợ quá hạn và có khả năng thanh toán thấp.
Tổng nợ quá hạn đến cuối năm ngoái ở mức 4.528 tỉ đồng, bao gồm các nghĩa vụ với bên cho thuê tàu bay, các đơn vị trong Vietnam Airlines Group, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) cùng một số chủ nợ khác.
Đáng chú ý, hệ số khả năng thanh toán nợ đến hạn của Pacific Airlines chỉ đạt 0,2 lần. Theo đánh giá của Ban Kiểm soát, điều này có thể khiến hãng đối mặt nguy cơ bị các chủ nợ áp dụng các biện pháp thu hồi nợ hoặc phát sinh thêm các nghĩa vụ tài chính, pháp lý liên quan.
Trước thực trạng trên, Vietnam Airlines đang tiếp tục triển khai các giải pháp tái cơ cấu Pacific Airlines.
Theo báo cáo, hãng hàng không quốc gia đang xây dựng phương án chuyển nhượng toàn bộ phần vốn đầu tư tại Pacific Airlines, nhằm xử lý dứt điểm các tồn tại tài chính kéo dài nhiều năm.
Bên cạnh đó Vietnam Airlines cũng phối hợp với các cơ quan chức năng để triển khai các chính sách hỗ trợ đã được Quốc hội và Chính phủ thông qua. Trong đó Nghị quyết 118/NQ-CP ngày 4-5-2026 cho phép xóa tiền phạt chậm nộp và tiền chậm nộp phát sinh trên các khoản nợ thuế của Pacific Airlines.
Pacific Airlines là doanh nghiệp chịu ảnh hưởng nặng nề sau đại dịch COVID-19 trong hệ sinh thái Vietnam Airlines. Năm 2024, hãng từng ghi nhận lợi nhuận hơn 2.500 tỉ đồng sau khi hoàn tất đàm phán với các đối tác cho thuê tàu bay và được miễn, giảm nhiều nghĩa vụ tài chính liên quan đến thuê tàu bay với tổng giá trị khoảng 4.284 tỉ đồng.
Sau khi trả lại toàn bộ đội bay riêng, Pacific Airlines hiện duy trì hoạt động thông qua hình thức hợp tác khai thác với Vietnam Airlines. Trong năm 2025, hãng sử dụng bình quân 2,6 tàu bay thuê từ công ty mẹ để khai thác các chuyến bay.
Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), chủ đầu tư dự án sân bay Long Thành, mới công bố tài liệu phiên họp cổ đông thường niên trước khi diễn ra vào sáng 19/6.
Doanh nghiệp không đặt kế hoạch tài chính hợp nhất, mà chỉ dự tính số liệu của công ty mẹ. Theo đó, doanh thu dự kiến tăng 2% so với năm ngoái, lên 21.141 tỷ đồng. Lợi nhuận trước thuế dự kiến đạt 7.011 tỷ đồng, giảm mạnh so với mức 15.203 tỷ đồng ghi nhận trên báo cáo tài chính tổng hợp năm ngoái. Đây cũng là mức thấp nhất tính từ 2021.
Theo ban lãnh đạo ACV, lợi nhuận có thể giảm mạnh do doanh nghiệp bước vào giai đoạn cao điểm đầu tư và có nhiều dự án lớn hoàn thành. Điều này làm tăng chi phí khấu hao, vận hành, bảo trì khai thác và lãi vay. Bên cạnh đó, nguồn tiền tích lũy nhiều năm sẽ dùng đầu tư các dự án trọng điểm quốc gia nên lãi tiền gửi ngân hàng dự kiến giảm đáng kể.
"Một số công trình mới vào khai thác trong giai đoạn 2025-2026 có lợi ích cốt lõi trong trung và dài hạn, nhưng ngắn hạn sẽ làm gia tăng chi phí vận hành và khấu hao, ảnh hưởng đến biên lợi nhuận", Hội đồng quản trị ACV viết trong tờ trình gửi cổ đông.
Tổng công ty ước tính tổng mức đầu tư năm nay khoảng 286.900 tỷ đồng và kế hoạch vốn đầu tư khoảng 40.570 tỷ đồng, đều tăng mạnh so với năm ngoái.
Theo ban lãnh đạo, hoạt động kinh doanh năm nay thuận lợi nhờ Chính phủ tạo chính sách cởi mở về thị thực, thủ tục xuất nhập cảnh và kích cầu phát triển kinh tế, du lịch. Nhu cầu đi lại của khách du lịch quốc tế tăng, tạo điều kiện cho các hãng hàng không mở rộng mạng bay quốc tế trong thời gian tới.
Doanh nghiệp cho rằng thị trường vận tải hàng không quốc tế đang bị kìm nén và dự kiến tăng mạnh trở lại khi các căng thẳng địa chính trị từng bước được kiểm soát, chuỗi cung ứng nhiên liệu ổn định hơn. Trong 4 tháng đầu năm nay, sản lượng khách quốc tế tại các cảng hàng không do ACV quản lý tăng 15% so với cùng kỳ năm ngoái, còn khách nội địa tăng gần 7%.
Tuy nhiên, công ty nhấn mạnh việc duy trì tăng trưởng này chịu tác động lớn từ nhiều yếu tố khách quan, khó dự báo và nằm ngoài khả năng kiểm soát như xung đột địa chính trị, biến động giá nhiên liệu hàng không... Do căng thẳng nguồn cung xăng dầu, nhiều hãng hàng không đã dừng, cắt giảm tần suất khai thác và đồng loạt áp dụng cơ chế phụ thu khiến giá vé tăng 20-30% để bù đắp chi phí, qua đó tác động trực tiếp đến sản lượng hành khách.
Liên quan đến việc nhiều lãnh đạo cấp cao bị khởi tố, Hội đồng quản trị ACV nhận định điều này ảnh hưởng rất tiêu cực tới uy tín và hình ảnh doanh nghiệp.
"Hành vi vi phạm rất tinh vi, vượt qua khả năng kiểm soát của Hội đồng quản trị và nhiều cơ quan chức năng", báo cáo của ACV viết. Tuy nhiên, doanh nghiệp khẳng định các vi phạm này "là động cơ cá nhân, thuộc trách nhiệm của các cá nhân liên quan", còn mọi hoạt động khai thác tại các cảng hàng không vẫn diễn ra bình thường.
ACV là chủ đầu tư dự án cảng hàng không quốc tế Long Thành. Đây là dự án trọng điểm quốc gia, diện tích khoảng 5.000 ha và tổng mức đầu tư gần 337.000 tỷ đồng. Ở giai đoạn một, dự án đầu tư hai đường băng và một nhà ga công suất 25 triệu hành khách.
Công ty này cũng rót thêm khoảng 800 tỷ đồng vào giai đoạn một của dự án này trong ba tháng đầu năm, nâng tổng chi phí xây dựng lên trên 35.000 tỷ đồng. Hội đồng quản trị mới đây cho hay "dự án đã đạt được những bước chuyển biến tích cực" sau khi được Chính phủ tháo gỡ khó khăn, vướng mắc. Công ty cho biết sẽ kiểm soát chặt các mốc tiến độ và phấn đấu đưa vào khai thác cuối năm nay.
Quý đầu năm, ACV có doanh thu hợp nhất 6.860 tỷ đồng và lãi sau thuế 3.346 tỷ đồng, đều là mức cao nhất từ trước đến nay tính theo quý. Tổng công ty có tổng tài sản hơn 90.500 tỷ đồng và vốn điều lệ gần 35.830 tỷ đồng. Bộ Tài chính là cổ đông lớn nhất với tỷ lệ sở hữu 95,4%.
Tại họp báo thường kỳ Bộ Công Thương chiều 9/4, ông Nguyễn Anh Tuấn - Trưởng phòng kinh doanh xăng dầu và khí (Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước), cho biết các kỳ điều hành giá xăng dầu vào ban đêm chỉ diễn ra ở các trường hợp bất thường, không thường xuyên.
Lý giải, ông Tuấn cho biết việc này xuất phát từ yêu cầu bám sát diễn biến thị trường theo Nghị quyết của Chính phủ, trong bối cảnh giá xăng dầu thế giới biến động mạnh. Theo đó, khi mức tăng vượt 15% hoặc giảm trên 10% (theo Nghị quyết 55), việc điều hành cần được thực hiện kịp thời.
Theo ông, việc điều hành vào cuối ngày giúp cơ quan quản lý cập nhật giá Platts Singapore mới nhất. Từ đó, họ sẽ xác định giá cơ sở sát thực tế, hạn chế tác động đến thị trường. Việc này cũng nhằm tránh xáo trộn, hạn chế đầu cơ, găm hàng chờ tăng giá.
Cùng quan điểm, Thứ trưởng Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết các kỳ điều hành vào ban đêm còn giúp cơ quan quản lý cập nhật đầy đủ dữ liệu cuối ngày để xác định xu hướng tăng hoặc giảm, từ đó quyết định phương án phù hợp, sát diễn biến thị trường.
Xung đột Trung Đông leo thang từ cuối tháng 2 gây hệ lụy lớn đến nguồn cung xăng dầu, khí toàn cầu. Quy mô và mức độ ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng này vượt cú sốc dầu mỏ của thập niên 1970 - từng làm đảo lộn nền kinh tế, thị trường năng lượng.
Diễn biến này kéo theo thị trường năng lượng trong nước biến động mạnh. Từ cuối tháng 2 đến nay, giá bán lẻ xăng dầu trong nước có 15 kỳ điều hành, trong đó 9 kỳ được thực hiện vào khoảng 22-24h.
Ngoài cơ chế điều hành linh hoạt, cơ quan quản lý cũng có nhiều giải pháp đảm bảo nguồn cung, bình ổn thị trường. Theo ông Nguyễn Anh Tuấn, nguồn nhập khẩu từ Trung Đông thời gian qua có tác động nhất định, các lô hàng vẫn đang triển khai theo kế hoạch, được đưa về Việt Nam.
Theo đại diện Bộ Công Thương, trong tháng 3, các doanh nghiệp tăng nhập khẩu với khối lượng lớn, trên 3 triệu m3 xăng dầu. Cùng với lượng tồn kho trong nước, nguồn cung trong tháng 4 cơ bản được đảm bảo. Song song, các doanh nghiệp đang chủ động đa dạng nguồn cung, không phụ thuộc vào Trung Đông, như tăng mua dầu từ Nga để phục vụ các nhà máy lọc dầu.
Bên cạnh đó, Bộ Công Thương cũng xây dựng các kịch bản điều hành theo hướng linh hoạt, nhằm không để đứt gãy nguồn cung, gây lạm phát hay mất cân đối vĩ mô. Hai nhà máy lọc dầu được duy trì vận hành ở mức cao nhất có thể, đồng thời điều chỉnh nguyên liệu đầu vào để giảm phụ thuộc vào Trung Đông. Nhà điều hành cũng sử dụng linh hoạt các công cụ như Quỹ Bình ổn giá xăng dầu để điều tiết biên độ giá trong ngắn hạn, kết hợp với các chính sách giảm thuế.
"Chịu áp lực lớn nhưng việc triển khai đồng bộ các giải pháp giúp đảm bảo cung ứng xăng dầu, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng", ông Tuấn nói.
