Theo kênh CNBC, trong phiên giao dịch ngày 2-4 (giờ Việt Nam), giá dầu Brent chuẩn quốc tế tăng 5% lên 106,42 USD/thùng, trong khi dầu WTI của Mỹ tăng 4,1% lên 104,21 USD/thùng.
Đồng thời, thị trường tài chính toàn cầu cũng ghi nhận nhiều biến động, khi hàng loạt chỉ số lớn ở châu Á – Thái Bình Dương cùng lúc giảm điểm.
Tại Nhật Bản, chỉ số Nikkei 225 giảm 1,4%, Topix giảm 0,94%. Tại Hàn Quốc, Kospi giảm 2,82% và chỉ số vốn hóa nhỏ Kosdaq giảm 3%. Tại Hong Kong, Hang Seng giảm 0,5%, còn các chỉ số tại Trung Quốc gần như không thay đổi. Thị trường Úc cũng quay đầu giảm nhẹ.
Trong khi đó, thị trường chứng khoán Mỹ biến động nhẹ, với S&P 500 và Nasdaq-100 gần như không đổi, còn hợp đồng tương lai Dow Jones tăng 13 điểm tương đương 0,03%.
Diễn biến này xuất hiện ngay sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump có bài phát biểu toàn quốc về xung đột hiện tại với Iran.
Theo đó, ông Trump tuyên bố Mỹ sẽ “giáng đòn cực mạnh vào Iran” trong 2-3 tuần tới. “Chúng tôi sẽ đưa họ trở lại thời kỳ đồ đá, nơi họ thuộc về”, ông nói, đồng thời khẳng định cuộc chiến sẽ không kéo dài.
Ông cũng cho biết các cuộc đàm phán với Tehran “vẫn đang diễn ra”, để ngỏ khả năng giải pháp ngoại giao.
Trước đó một ngày, ông Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social rằng Iran đã đề nghị ngừng bắn, làm dấy lên kỳ vọng nối lại hoạt động vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz – tuyến hàng hải từng chiếm khoảng 20% lưu lượng dầu khí toàn cầu nhưng gần như tê liệt kể từ khi xung đột Mỹ – Israel với Iran bùng phát cuối tháng 2. Tuy nhiên, ông Trump nhấn mạnh Mỹ chỉ xem xét đề nghị này nếu eo Hormuz được đảm bảo “mở, tự do và thông suốt”.
Phía Iran bác bỏ thông tin trên, đồng thời khẳng định khu vực này vẫn nằm dưới sự kiểm soát của lực lượng hải quân Vệ binh cách mạng Hồi giáo (IRGC).
Kể từ khi chiến sự nổ ra, hai bên liên tục đưa ra các tuyên bố mâu thuẫn về khả năng đàm phán. Giới quan sát cũng ghi nhận những tín hiệu không nhất quán từ phía Mỹ – vừa để ngỏ khả năng đạt thỏa thuận, vừa chuẩn bị cho kịch bản leo thang quân sự.
"Tôi nghĩ chúng ta đang đạt được tiến bộ. Câu hỏi cơ bản là liệu tiến bộ đó có đủ để đáp ứng lằn ranh đỏ của Tổng thống Mỹ Donald Trump hay không", Reuters dẫn lời ông Vance ngày 13.5 nói. Theo ông, ưu tiên hàng đầu của chính quyền ông Trump là bảo đảm Iran không bao giờ có thể sở hữu vũ khí hạt nhân.
Trong khi đó, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 13.5 nói với Fox News rằng Washington hy vọng Trung Quốc sẽ đóng vai trò tích cực hơn trong việc thuyết phục Iran giảm các hành động gây căng thẳng tại vùng Vịnh.
Tuy nhiên, trước chuyến đi Trung Quốc, ông Trump lại cho rằng Mỹ không cần Bắc Kinh hỗ trợ. "Họ [Iran] đã bị đánh bại về mặt quân sự, và hoặc họ sẽ làm điều đúng đắn, hoặc chúng tôi sẽ hoàn thành công việc", ông Trump nói.
Về phía Iran, Ngoại trưởng Abbas Araghchi ngày 13.5 cáo buộc Mỹ "liên tục vi phạm thỏa thuận ngừng bắn" bằng việc tiếp tục phong tỏa các cảng biển Iran, theo Hãng tin ISNA. Ông cho rằng "sự thiếu thiện chí và thiếu trung thực" của Washington là nguyên nhân khiến các cuộc đàm phán chưa đạt đột phá.
Ông Araghchi cũng cho biết Tehran đang tham vấn về các quy định mới liên quan eo biển Hormuz theo luật quốc tế.
Iran đã hạn chế phần lớn hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz kể từ khi xung đột với Mỹ và Israel bùng phát ngày 28.2. Tuyến đường thủy này chiếm khoảng 1/5 lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng vận chuyển toàn cầu, cùng nhiều mặt hàng thiết yếu khác, theo AFP.
Phát ngôn viên quân đội Iran Mohammad Akraminia ngày 13.5 nói việc giám sát eo biển Hormuz có thể tạo nguồn thu "đáng kể" cho nước này, thậm chí "có thể tăng gấp đôi thu nhập từ dầu mỏ", đồng thời củng cố ảnh hưởng quốc tế của Tehran.
Cùng ngày, ông Ebrahim Azizi, Chủ nhiệm Ủy ban an ninh quốc gia của Quốc hội Iran, cho biết cơ quan này đã hoàn tất kế hoạch quản lý tuyến đường thủy chiến lược. Truyền hình nhà nước Iran dẫn lời ông nói Tehran muốn sử dụng vị trí của Hormuz như "một đòn bẩy quyền lực" thông qua việc quản lý chiến lược eo biển.
Trước đó, Phó chủ tịch Quốc hội Iran Hamidreza Hajibabaei cho biết Tehran đã nhận được những khoản thu đầu tiên từ phí quá cảnh đối với các tàu đi qua Hormuz.
Theo Hãng tin AP ngày 13-5, Calbee Inc. - hãng sản xuất khoai tây chiên và ngũ cốc ăn sáng có trụ sở tại Tokyo - thông báo từ ngày 25-5, bao bì của 14 sản phẩm của hãng sẽ chỉ còn sử dụng hai màu mực in trắng - đen.
Calbee cho biết đây là biện pháp nhằm thích ứng linh hoạt với biến động chuỗi cung ứng. Tuy nhiên doanh nghiệp khẳng định chất lượng sản phẩm bên trong sẽ không thay đổi.
Hiện hãng chưa xác định thời điểm kết thúc áp dụng mẫu bao bì đơn sắc này.
Được thành lập năm 1949, Calbee hiện có hơn 5.000 nhân viên và là một trong những thương hiệu snack lớn nhất Nhật Bản.
Các sản phẩm của hãng được bày bán rộng rãi tại các cửa hàng tiện lợi trong nước, đồng thời xuất khẩu sang nhiều thị trường như Mỹ, Trung Quốc và Úc.
Một trong những sản phẩm nổi tiếng nhất của Calbee là dòng khoai tây chiên vị muối nhẹ "usu shio". Trước đây sản phẩm này có bao bì màu cam, vàng hoặc đỏ vô cùng nổi bật. Tuy nhiên trong thiết kế mới, bao bì được giản lược thành tông trắng đen với chữ in đơn sắc.
Động thái của Calbee diễn ra trong bối cảnh eo biển Hormuz - tuyến vận tải dầu mỏ chiến lược - gần như tê liệt vì chiến sự Trung Đông. Trong khi đó, Nhật Bản phụ thuộc phần lớn vào dầu nhập khẩu. Đặc biệt, naphtha - sản phẩm được tinh chế từ dầu mỏ - là nguyên liệu quan trọng dùng để sản xuất nhựa và mực in.
Theo Hãng tin Reuters, không chỉ hàng hóa, tác động dây chuyền từ khủng hoảng chuỗi cung ứng cũng đang lan rộng ra các lĩnh vực khác, đơn cử như tình trạng thiếu phân bón tại nhiều nước châu Á.
Ngoài ra, hoạt động giao hàng toàn cầu cũng đối mặt nguy cơ chậm trễ khi các hãng hàng không Trung Đông - lực lượng nắm giữ phần lớn năng lực vận chuyển hàng hóa bằng đường hàng không thế giới - cũng bị ảnh hưởng bởi xung đột.
Hoạt động này nằm trong khuôn khổ cuộc tập trận Balikatan thường niên, quy tụ lực lượng từ Philippines, Mỹ, Úc và New Zealand nhằm diễn tập phòng thủ bờ biển và nâng cao khả năng phối hợp bảo vệ lãnh hải, theo Reuters.
Tướng Romeo Brawner, Tư lệnh quân đội Philippines, nhấn mạnh tầm quan trọng chiến lược của Palawan - khu vực giáp Biển Đông.
"Chúng tôi đang bảo vệ vùng đặc quyền kinh tế của mình, nơi chúng tôi lấy tài nguyên, lương thực và năng lượng. Vì vậy, việc bảo vệ lãnh thổ này của Philippines thực sự rất quan trọng", ông Brawner nói.
Theo ông Brawner, điểm mới của cuộc tập trận năm nay là việc tăng cường sử dụng các hệ thống không người lái, bên cạnh các khí tài như hệ thống pháo phản lực HIMARS.
Giới chức quân sự Philippines và Mỹ cho biết Balikatan năm nay là cuộc tập trận lớn nhất từ trước đến nay về quy mô và số lượng quốc gia tham gia, với hơn 17.000 binh sĩ, trong đó khoảng 10.000 quân Mỹ. Washington cho biết quy mô cuộc tập trận lần này cho thấy cam kết quốc phòng của Mỹ tại khu vực, ngay cả khi nước này vẫn đang duy trì hiện diện quân sự lớn ở Trung Đông.
Một giai đoạn khác của cuộc tập trận diễn ra từ ngày 20.4 đến 8.5 tại miền bắc đảo Luzon - khu vực gần Đài Loan - sẽ có sự tham gia lần đầu của lực lượng Nhật Bản. Các binh sĩ Nhật dự kiến sử dụng tên lửa chống hạm Type 88 trong một cuộc diễn tập tấn công trên biển.
Nhật Bản đang tăng cường hợp tác quốc phòng với Philippines sau khi hai bên ký thỏa thuận tiếp cận có đi có lại năm 2024, cho phép triển khai quân đội trên lãnh thổ của nhau. Philippines cũng hoan nghênh việc Nhật Bản nới lỏng hạn chế xuất khẩu vũ khí, mở đường cho khả năng cung cấp tàu chiến, tên lửa và các khí tài khác.
Trước đó, Trung Quốc nhiều lần chỉ trích các cuộc tập trận chung giữa Philippines và các đồng minh, đối tác, cho rằng chúng làm gia tăng căng thẳng khu vực.
