Theo Đài Al Jazeera của Qatar, giá dầu thế giới tăng vọt khi căng thẳng giữa Mỹ và Iran tại eo biển Hormuz leo thang, sau loạt động thái bắt giữ tàu thương mại mang tính trả đũa giữa Washington và Tehran.
Sáng 24-4, giá dầu thô Brent chạm mốc 106,8 USD/thùng, tăng gần 5% so với giá đóng cửa ngày 22-4, thời điểm dầu lần đầu trở lại ngưỡng 100 USD sau hai tuần.
Hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz – tuyến đường huyết mạch vận chuyển khoảng 1/5 sản lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên toàn cầu – đang rơi vào tình trạng đình trệ.
Iran tiếp tục yêu cầu quyền kiểm soát việc tàu thuyền nào được đi qua, trong khi Mỹ triển khai các biện pháp phong tỏa thương mại hàng hải của Tehran.
Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 23-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết đã ra lệnh cho Hải quân Mỹ tiêu diệt bất kỳ tàu Iran nào có hành vi rải mìn tại eo biển Hormuz.
Tuyên bố này được đưa ra ngay sau khi Lầu Năm Góc thông báo bắt giữ một tàu chở dầu Iran bị trừng phạt, đánh dấu vụ bắt giữ thứ hai trong chưa đầy một tuần.
Ông Trump dường như cũng đã mở rộng phạm vi phong tỏa của Hải quân Mỹ ra ngoài các cảng của Iran. Ông viết rằng không tàu nào có thể ra vào eo biển Hormuz nếu không có sự phê chuẩn của Hải quân Mỹ.
“Khu vực này sẽ bị phong tỏa chặt chẽ cho đến khi Iran có thể đạt được một thỏa thuận!”, ông Trump nhấn mạnh.
Phát biểu của Tổng thống Mỹ được đưa ra một ngày sau khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) thông báo bắt giữ hai con tàu chở hàng nước ngoài tại khu vực này.
IRGC cho biết đã kiểm soát tàu MSC Francesca treo cờ Panama và tàu Epaminondas thuộc sở hữu của Hy Lạp, với cáo buộc các tàu này gây nguy hiểm cho an ninh hàng hải do hoạt động không có giấy phép cần thiết và can thiệp vào hệ thống định vị.
Tuy nhiên, Hy Lạp đã bác bỏ thông tin tàu Epaminondas bị bắt giữ, khẳng định con tàu vẫn nằm dưới sự kiểm soát của thuyền trưởng.
Theo dữ liệu từ nền tảng tình báo hàng hải Windward, chỉ có 9 tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz vào ngày 22-4, 7 tàu vào ngày 21-4 và 15 tàu vào ngày 20-4.
Để thấy rõ mức độ sụt giảm, Cơ quan Thương mại và Phát triển Liên hợp quốc cho biết trước khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự nhắm vào Iran ngày 28-2, eo biển Hormuz ghi nhận trung bình 129 lượt tàu qua lại mỗi ngày.
Bắc Kinh lần đầu xác nhận đơn đặt hàng máy bay của Boeing trong tuyên bố hôm nay của Bộ Thương mại Trung Quốc. Tuy nhiên, nước này không nêu cụ thể các dòng tàu bay sẽ mua.
Trước đó, ngày 15/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng nói rằng Trung Quốc sẽ mua 200 máy bay Boeing và cam kết có thể tăng lên 750 chiếc.
Theo Reuters, đây là thỏa thuận lớn đầu tiên của Boeing tại Trung Quốc trong gần một thập kỷ. Suốt thời gian qua, nhà sản xuất máy bay Mỹ gần như bị gạt khỏi thị trường hàng không lớn thứ nhì thế giới do căng thẳng thương mại giữa Bắc King và Washington.
Tổng thống Donald Trump tuần trước thăm Trung Quốc và hội đàm cùng Chủ tịch Tập Cận Bình. Hai nước đạt được loạt cam kết thương mại, trong đó có thương vụ Boeing và mở cửa thị trường nông sản.
Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết Mỹ sẽ bảo đảm nguồn cung linh kiện và phụ tùng động cơ máy bay trong khuôn khổ thỏa thuận với Boeing.
Giai đoạn 2005-2017, Trung Quốc đặt mua trung bình 127 máy bay mỗi năm. Tuy nhiên từ đó đến nay, các hãng hàng không nước này chỉ đặt mua trung bình mỗi năm 6 chiếc.
Hai bên cũng sẽ tìm cách cắt giảm thuế quan đối ứng với lượng hàng hóa trị giá từ 30 tỷ USD trở lên, theo Bộ Thương mại Trung Quốc. Bắc Kinh nhấn mạnh mức thuế của Mỹ áp lên hàng hóa Trung Quốc không được vượt quá mức đã thống nhất trong thỏa thuận năm ngoái.
"Nếu giảm thuế cho khoảng 30 tỷ USD hàng hóa, con số này chỉ tương đương khoảng 10% kim ngạch nhập khẩu của Mỹ từ Trung Quốc, chưa đủ lớn để thay đổi dự báo tăng trưởng GDP", ông Zhiwei Zhang, Chủ tịch, kiêm kinh tế trưởng của Pinpoint Asset Management nhận định.
Dù vậy, ông nói rằng đây vẫn là bước đi tích cực khi hai nước duy trì đối thoại để ổn định quan hệ song phương. "Đó vẫn là tin tốt với giới đầu tư toàn cầu", chuyên gia này chia sẻ.
Tháng 10/2025, Trung Quốc và Mỹ đạt thỏa thuận khung về thương mại tại Kuala Lumpur (Malaysia), trước cuộc gặp Trump - Tập ở Busan (Hàn Quốc). Nhờ đó, hai nước gia hạn thỏa thuận thuế quan thêm một năm. Mỹ giảm thuế với hàng hóa Trung Quốc. Còn Bắc Kinh tạm dừng các hạn chế mới đối với đất hiếm và nam châm đất hiếm, vốn là nguyên liệu quan trọng cho ngành điện tử tiêu dùng, xe điện và quốc phòng.
Tuyên bố của Bộ Thương mại Trung Quốc được đưa ra sau khi Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent nói rằng "không vội" gia hạn thỏa thuận đình chiến thương mại và khoáng sản chiến lược với Trung Quốc. Điều này cho thấy hai bên còn nhiều vòng đàm phán trong thời gian tới.
Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết hai nước sẽ phối hợp giải quyết các quan ngại của nhau liên quan kiểm soát xuất khẩu. Cùng với đó, Bắc Kinh cũng tiếp tục xem xét cấp phép xuất khẩu khoáng sản chiến lược, gồm đất hiếm cho mục đích dân sự.
Hôm 18/5, Nhà Trắng cho biết Trung Quốc sẽ mua ít nhất 17 tỷ USD nông sản Mỹ trong giai đoạn 2026-2028, ngoài các cam kết hiện có về đậu tương.
Phía Trung Quốc không xác nhận con số này, nhưng thông tin rằng hai bên đã đạt "kết quả tích cực" trong lĩnh vực nông nghiệp và thống nhất mở cửa thị trường cho nhau. Bắc Kinh khôi phục đăng ký cho các doanh nghiệp xuất khẩu thịt bò đủ điều kiện của Mỹ và nối lại nhập khẩu một số sản phẩm gia cầm Mỹ.
Ở chiều ngược lại, Mỹ cam kết dỡ bỏ hoặc xử lý một số rào cản phi thuế quan với nông sản Trung Quốc, tạo điều kiện cho xuất khẩu các sản phẩm sữa của nước này.
Trong thông báo ngày 22/6, Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết các biện pháp kiểm soát xuất khẩu mới được đưa ra "để đáp trả hành động nghiêm trọng của chính phủ Mỹ, khi bổ sung các công ty vào "danh sách doanh nghiệp quân sự Trung Quốc". Động thái này cũng nhằm "bảo vệ an ninh quốc gia".
Trong nhóm 10 doanh nghiệp Mỹ bị kiểm soát lần này có Aveox - công ty nắm giữ các hợp đồng quốc phòng hàng không vũ trụ với quân đội Mỹ và Oshkosh Defense - hãng sản xuất các dòng xe quân sự. Ngoài ra, còn có 2 công ty khai thác đất hiếm là MP Materials và USA Rare Earth.
Quyết định này được đưa ra một tháng sau chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Donald Trump đến Bắc Kinh, nhằm bình ổn mối quan hệ với Trung Quốc. Tuy nhiên, hai tuần trước, Washington lại công bố danh sách đen mới gồm 80 công ty và chi nhánh mà họ cho là đang hỗ trợ quân đội Trung Quốc, gồm các tập đoàn công nghệ như Alibaba và Baidu, cùng hãng xe điện BYD, NIO. Việc này khiến Bắc Kinh đe dọa trả đũa.
Bộ Tài chính Trung Quốc cũng thông báo cấm các cơ quan nhà nước mua sản phẩm do 46 công ty Mỹ sản xuất. Trong đó, có Lockheed Martin, Raytheon và mảng quốc phòng của Boeing. Dù vậy, các công ty có vốn đầu tư của Mỹ đang hoạt động tại Trung Quốc sẽ được miễn trừ khỏi lệnh cấm này. Các biện pháp có hiệu lực từ ngày 22/6.
Nội dung nêu tại dự thảo Nghị định gia hạn thời hạn nộp thuế giá trị gia tăng (VAT), thu nhập doanh nghiệp (TNDN), thu nhập cá nhân và tiền thuê đất năm 2026. Việc đề xuất gia hạn nộp các khoản thuế này, theo Bộ Tài chính, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, người dân thêm nguồn lực sản xuất, kinh doanh và tăng trưởng kinh tế.
Theo dự thảo, các khoản thuế và tiền thuê đất sẽ được lùi thời hạn nộp thêm từ 2 đến 5 tháng, tùy từng kỳ khai.
Cụ thể, doanh nghiệp, tổ chức kê khai thuế VAT theo tháng sẽ được lùi hạn nộp số phát sinh của các kỳ tháng 5-9. Trong đó, thuế của kỳ tháng 5 sẽ nộp chậm nhất vào ngày 20/11, còn các kỳ tháng 6-9 được lùi đến 21/12.
Với doanh nghiệp kê khai theo quý, số thuế VAT phát sinh của quý II và III cũng được đề xuất lùi thời hạn nộp, lần lượt đến ngày 2/11 và 31/12. Thuế thu nhập doanh nghiệp tạm nộp của hai quý này cũng được áp dụng các mốc thời gian tương tự.
Với hộ và cá nhân kinh doanh, thuế thu nhập cá nhân phát sinh của tháng 5-9 (hoặc quý II, III) được gia hạn cùng thời hạn tương tự với thuế VAT.
Riêng tiền thuê đất, Bộ đề xuất lùi thời hạn nộp với một nửa số tiền của kỳ đầu năm 2026, chậm nhất đến ngày 2/11.
Theo tính toán của Bộ Tài chính, tổng số thuế và tiền thuê đất được gia hạn theo chính sách này khoảng 125.000 tỷ đồng. Mức này cao hơn khoảng 10.000 tỷ đồng so với năm ngoái.
Thực tế, chính sách gia hạn nộp thuế, tiền thuê đất được cấp có thẩm quyền áp dụng từ 2020 đến nay để hỗ trợ nền kinh tế. Riêng giai đoạn 2023-2025, tổng số tiền được gia hạn gần 293.000 tỷ đồng. Theo Bộ Tài chính, biện pháp này giúp doanh nghiệp cải thiện dòng tiền, bổ sung vốn lưu động, nhưng không làm giảm dự toán thu ngân sách.
Theo dự thảo, người nộp thuế chỉ cần gửi giấy đề nghị gia hạn đến cơ quan thuế, chậm nhất cùng thời hạn nộp hồ sơ khai thuế quý III. Các khoản thuế, tiền thuê đất thuộc diện áp dụng sẽ không bị tính tiền chậm nộp.
Bộ Tài chính dự kiến trình Chính phủ ban hành nghị định này trong tháng 6 để chính sách có hiệu lực ngay và áp dụng đến hết năm nay.
