Đầu bếp Vũ Nhất Thông của Trung tâm dạy nấu ăn Eric Cooking Class (TP HCM) cho biết quan niệm muối chỉ dùng để tạo vị mặn chỉ đúng một phần. Trong ẩm thực, muối đóng vai trò như chất điều phối hương vị.
Cơ chế khuếch đại vị ngọt
Khi rắc muối lên các loại trái cây như dưa hấu, dứa hay xoài, lượng đường trong quả không thay đổi nhưng người ăn vẫn thấy ngọt hơn. Hiện tượng này xảy ra do hoạt động của các thụ thể vị giác trên lưỡi.
Khi rắc một lượng muối nhỏ, các ion Natri tương tác với thụ thể, làm tăng độ nhạy cảm của chúng với phân tử đường. Nhờ đó, não bộ ghi nhận cảm giác ngọt rõ nét hơn. Việc kết hợp muối với dưa hấu cũng phản ánh triết lý ẩm thực phương Đông. Dưa hấu tính hàn, khi kết hợp với muối tính ấm giúp tạo sự cân bằng cho cơ thể.
Khả năng ức chế vị đắng
Ngoài khả năng kích vị ngọt, muối còn giúp giảm vị đắng. Thông thường, các hợp chất gây đắng trong cà phê, khổ qua hay chocolate đen liên kết với thụ thể vị đắng trên lưỡi để gửi tín hiệu về não. Khi có muối, ion Natri liên kết với các thụ thể này trước, làm giảm khả năng tiếp nhận hợp chất đắng. Tín hiệu truyền về não bị suy giảm, giúp món ăn bớt đắng gắt.
Theo đầu bếp Nhất Thông, để muối phát huy vai trò mà không làm mặn món ăn, cần kiểm soát liều lượng. Đối với trái cây tươi, người dùng chỉ rắc vài hạt muối ngay trước khi ăn. Với các món tráng miệng, dùng khoảng 0,5 g muối cho một mẻ bánh hoặc nước sốt để giảm độ ngọt gắt. Nếu dùng quá nhiều, vị mặn sẽ lấn át hương vị nguyên bản của thực phẩm.
Tin Gốc: Vnexpress

Khi món ăn vừa nấu xong, nhiệt độ cao khiến nước và chất béo ở trạng thái chuyển động mạnh, phân bố chưa ổn định. Khi để nguội, sự chênh lệch nhiệt giảm dần giúp nước thấm ngược vào các thớ thịt và mô thực vật, thay vì tập trung cục bộ ở phần nước dùng. Đồng thời, chất béo đông nhẹ và liên kết tốt hơn với pha nước, tạo nền vị mượt và đồng nhất hơn. Nhờ vậy, khi hâm lại, món ăn không chỉ nóng lên mà còn mang cảm giác đậm vị và cân bằng hơn so với lúc vừa nấu xong.
Gelatin gom vị trong các món kho, hầm
Ở những món có nhiều gân, bắp hoặc xương, collagen trong thịt chuyển hóa thành gelatin trong quá trình nấu. Khi còn nóng, gelatin tồn tại ở dạng hòa tan. Khi để nguội sẽ tạo thành mạng lưới giữ nước, làm phần nước dùng trở nên sánh nhẹ và giữ lại các hợp chất tạo vị. Khi hâm nóng trở lại, mạng gelatin này tan ra nhưng vẫn duy trì khả năng liên kết, giúp thịt mềm hơn và nước sốt có cảm giác đậm, quyện mướt hơn. Đây là lý do các món thịt kho hoặc bò hầm thường ngon hơn sau một lần để nguội.
Gia vị tiếp tục ngấm theo thời gian
Hương vị của món ăn không dừng lại ngay khi tắt bếp. Muối, đường và các hợp chất tạo mùi vẫn tiếp tục khuếch tán trong quá trình để nguội. Khi nhiệt độ giảm, sự chênh lệch nồng độ giữa bên ngoài và bên trong nguyên liệu dần được cân bằng, giúp gia vị thấm sâu hơn. Đến khi hâm lại, nhiệt độ cao làm các hợp chất bay hơi hoạt động trở lại, khiến mùi vị trở nên rõ ràng và "bật" hơn.
Không phải món nào cũng áp dụng được cách này
Hiệu ứng này chủ yếu xảy ra ở các món nhiều nước, nấu lâu như kho, hầm hoặc súp. Ngược lại, các món chiên, rán dễ bị hút ẩm khi để nguội, làm mất độ giòn. Rau xanh cũng tiếp tục bị phá vỡ cấu trúc khi hâm lại, dẫn đến mềm nhũn và kém vị. Vì vậy, việc "ngon hơn sau khi hâm lại" phụ thuộc nhiều vào bản chất nguyên liệu và phương pháp chế biến.
Khoảng nghỉ giúp hoàn thiện hương vị
Dưới góc độ khoa học ẩm thực, việc để món ăn nguội đi trước khi dùng không chỉ là chờ nhiệt giảm, mà còn là giai đoạn để các thành phần ổn định và hòa quyện. Trong nhiều trường hợp, hương vị không đạt đỉnh ngay khi vừa nấu xong, mà cần thêm thời gian để "chín" theo nghĩa rộng hơn. Chính khoảng nghỉ này tạo nên sự khác biệt rõ rệt về độ đậm đà và kết cấu khi món ăn được hâm lại.
Tin Gốc: Vnexpress
Gia Đình
Bộ phận nhiều người chê ở lợn lại là "kho" collagen: Ăn đúng cách nhận loạt lợi ích bất ngờ

Bì lợn là nguyên liệu quen thuộc trong nhiều món ăn truyền thống của người Việt như nem thính, bì cuốn hay bì trộn. Dù không phải ai cũng yêu thích bởi độ dai và lượng chất béo đi kèm, nhưng nếu được chế biến hợp lý và sử dụng với lượng vừa phải, bì lợn vẫn có thể mang lại nhiều giá trị dinh dưỡng đáng chú ý.
Điểm nổi bật của bì lợn là chứa nhiều collagen loại protein đóng vai trò quan trọng trong cấu trúc của da. Khi tuổi tác tăng lên, lượng collagen tự nhiên trong cơ thể giảm dần, khiến da dễ xuất hiện nếp nhăn và mất độ đàn hồi.
Việc bổ sung thực phẩm giàu collagen kết hợp chế độ ăn cân bằng có thể góp phần hỗ trợ quá trình tổng hợp collagen của cơ thể, giúp làn da duy trì độ săn chắc, giữ ẩm tốt hơn và làm chậm các dấu hiệu lão hóa.
Collagen cũng là thành phần quan trọng của sụn, dây chằng và mô liên kết. Vì vậy, bì lợn có thể góp phần bổ sung các axit amin cần thiết cho quá trình tái tạo mô, hỗ trợ duy trì sự dẻo dai của hệ vận động, đặc biệt ở người trung niên và cao tuổi.
Protein trong bì lợn chứa nhiều axit amin tham gia vào quá trình hình thành keratin và collagen hai thành phần quan trọng của tóc, móng và các mô liên kết. Bổ sung hợp lý có thể hỗ trợ giảm tình trạng tóc khô yếu, móng giòn và giúp gân cốt khỏe hơn.
Bì lợn là nguồn cung cấp protein tương đối dồi dào. Sau khi được tiêu hóa, protein sẽ phân giải thành các axit amin giúp xây dựng, phục hồi cơ bắp sau vận động, đồng thời tham gia vào quá trình sản xuất kháng thể, góp phần tăng cường hệ miễn dịch.
Bì lợn chứa vitamin B12 và axit amin glycine. Vitamin B12 cần thiết cho hoạt động của hệ thần kinh và quá trình tạo máu, trong khi glycine là chất dẫn truyền thần kinh có vai trò hỗ trợ thư giãn và cải thiện chất lượng giấc ngủ. Một giấc ngủ tốt cũng góp phần duy trì trí nhớ và khả năng tập trung.
Điều đáng chú ý theo y học cổ truyền cho rằng bì lợn có vị ngọt, tính mát, có tác dụng bổ huyết, dưỡng âm và hoạt huyết. Tuy nhiên, những công dụng này cần được hiểu trong bối cảnh lý luận của Đông y và không nên thay thế cho các phương pháp điều trị y khoa.
Dù mang lại một số lợi ích dinh dưỡng, bì lợn cũng chứa khá nhiều chất béo bão hòa và cholesterol, nhất là khi còn lớp mỡ dưới da. Vì vậy, đây không phải thực phẩm nên ăn thường xuyên hoặc với số lượng lớn.
Để sử dụng bì lợn an toàn, bạn nên:
- Chọn bì từ heo khỏe mạnh, có nguồn gốc rõ ràng.
- Cạo sạch lông, làm sạch kỹ và lọc bỏ phần mỡ bám dưới da trước khi chế biến.
- Ưu tiên các cách chế biến như luộc, hấp thay vì chiên rán nhiều dầu mỡ.
- Ăn với lượng vừa phải trong chế độ ăn cân bằng.
Mặc dù bì lợn chứa nhiều collagen và protein, đây không phải là thực phẩm phù hợp với tất cả mọi người. Những người bị mỡ máu cao nên hạn chế sử dụng do bì lợn chứa lượng cholesterol và chất béo bão hòa tương đối cao. Nếu vẫn muốn ăn, nên loại bỏ kỹ lớp mỡ bám dưới da để giảm lượng chất béo nạp vào cơ thể. Bên cạnh đó, người thừa cân, béo phì, mắc bệnh gout hoặc suy thận cũng được khuyến cáo không nên ăn quá nhiều bì lợn.
Ngoài ra, bì lợn không phải là nguồn protein hoàn chỉnh vì thiếu một số axit amin thiết yếu. Do đó, không nên xem đây là nguồn cung cấp protein chính mà cần kết hợp với các thực phẩm giàu đạm chất lượng cao như thịt nạc, cá, trứng, sữa, đậu nành và các loại đậu để đáp ứng đầy đủ nhu cầu dinh dưỡng của cơ thể.
Dù có thể mang lại một số lợi ích về dinh dưỡng, bì lợn vẫn chỉ nên được sử dụng với lượng vừa phải. Kết hợp bì lợn với chế độ ăn đa dạng, nhiều rau xanh, trái cây và lối sống lành mạnh sẽ giúp phát huy giá trị dinh dưỡng mà vẫn đảm bảo sức khỏe lâu dài.
Tin Gốc: Người Đưa Tin
Gia Đình
Người chiến sĩ suốt 27 năm giữ trời trên điểm cao 327m ở núi Phước Tường

Suốt 27 năm qua, một chiến sĩ phòng không gắn bó với điểm cao này, cùng với đồng đội để bảo vệ vùng trời bình yên cho Tổ quốc.
Đó là thiếu tá quân nhân chuyên nghiệp Đoàn Bá May (48 tuổi) - Đài trưởng Đài quan sát phòng không Đ75-1 thuộc Đại đội 1, Tiểu đoàn 10, Phòng Tham mưu, Sư đoàn Phòng không 375.
Con đường dẫn lên điểm cao chỉ dài gần 3km nhưng quanh co, nhiều đoạn dốc đứng. Mùa nắng việc đi lại đã vất vả, đến mùa mưa đất đá nhão nhoét, xe máy nhiều khi không thể di chuyển. Mọi nhu yếu phẩm, từ lương thực đến nước sinh hoạt, đều phải gùi bộ lên đài.
Giữa điều kiện còn nhiều thiếu thốn ấy, cán bộ, chiến sĩ Đài quan sát phòng không Đ75-1 vẫn duy trì trực 24/24h, bảo đảm quan sát, quản lý vùng trời và sẵn sàng chiến đấu.
Tháng 12-1999, Đoàn Bá May nhận nhiệm vụ tại Đài quan sát phòng không Đ75-1. Từ đó đến nay mỗi ngày ở trạm vẫn có người chiến sĩ 48 tuổi.
Anh gần như gắn trọn tuổi quân với điểm cao 327m, nhiều đồng đội đã chuyển đơn vị nhưng anh May vẫn chọn ở lại với đỉnh núi này.
Đối với người lính quan sát phòng không, mỗi ca trực là nhiều giờ tập trung cao độ. Từ vọng quan sát, mọi mục tiêu bay xuất hiện trong khu vực đều phải được phát hiện, nhận dạng, theo dõi và báo cáo kịp thời về sở chỉ huy.
Công việc diễn ra âm thầm nhưng luôn đòi hỏi độ chính xác cao, bởi chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đến nhiệm vụ quản lý vùng trời.
Theo thống kê của đơn vị, từ năm 2020 đến nay Đài quan sát phòng không Đ75-1 đã phát hiện, theo dõi và báo cáo hơn 120.000 lượt máy bay và các phương tiện bay trên không.
Điều khiến nhiều người ấn tượng ở thiếu tá May không chỉ là thâm niên công tác mà còn là sự bền bỉ trước những khó khăn rất đời thường.
"Có những hôm mưa kéo dài từ sáng đến chiều, xe máy không thể đi được. Tôi phải gùi hàng chục ký nhu yếu phẩm đi bộ gần 3km lên đài.
Đất bám đầy dưới đế giày, mỗi bước chân đều nặng trĩu nhưng vẫn phải cố gắng đưa lương thực lên trước khi trời tối để anh em yên tâm làm nhiệm vụ", anh May chia sẻ.
Với cán bộ chiến sĩ đã nhiều năm gắn bó với điểm cao thì những vất vả ấy trở thành điều quen thuộc. Thiếu tá May cho biết chỉ khi đời sống, trang bị và điều kiện sinh hoạt được bảo đảm thì cán bộ, chiến sĩ mới có thể tập trung cao nhất cho nhiệm vụ quản lý vùng trời.
Qua nhiều năm công tác, Thiếu tá Đoàn Bá May tích lũy nhiều kinh nghiệm trong quan sát, nhận dạng mục tiêu và xử lý các tình huống phát sinh.
Dù dưới cái nắng gay gắt của mùa hè hay những ngày mưa rét, sương mù dày đặc che kín núi rừng, anh vẫn cùng đồng đội duy trì nghiêm chế độ trực, bảo đảm mọi thông tin được báo cáo nhanh chóng, chính xác.
Là một trong những quân nhân có nhiều năm công tác tại đơn vị, anh cũng là người trực tiếp hướng dẫn nhiều cán bộ, chiến sĩ trẻ. Sau mỗi ca trực, anh dành thời gian trao đổi kinh nghiệm, hướng dẫn cách nhận dạng mục tiêu và xử lý tình huống trong điều kiện thời tiết phức tạp.
Có những thời điểm sương mù dày đặc, tầm quan sát gần như bị che khuất hoàn toàn, người lính không chỉ quan sát bằng mắt mà còn phải kết hợp nhận dạng qua âm thanh động cơ máy bay.
Sự tận tình của người đài trưởng đã giúp nhiều chiến sĩ trẻ nhanh chóng làm chủ nhiệm vụ, tự tin đảm nhiệm vị trí trực quan sát.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ

