Bên trong phòng thu chuyên phát trực tiếp (livestream) của công ty truyền thông Zhongxinghui tại thành phố Thâm Quyến, các nhóm biểu diễn đang liên tục nhảy theo nhạc dưới ánh đèn nhấp nháy. Trên màn hình lớn phía trước sân khấu, bình luận và quà tặng ảo từ người xem hiện liên tục theo thời gian thực, bảng xếp hạng cũng thay đổi dựa trên lượng tương tác và mức chi tiêu của khán giả.
Đây là “tuanbo”, mô hình livestream nhóm kiểu thần tượng đang bùng nổ tại Trung Quốc. Kết hợp giữa văn hóa thần tượng, hoạt động tương tác trực tuyến và các thuật toán mạng xã hội, ngành này được dự báo tăng trưởng từ 15 tỷ nhân dân tệ (2,2 tỷ USD) năm ngoái lên khoảng 40 tỷ nhân dân tệ trong năm nay.
Zhongxinghui có ba cơ sở tại Thâm Quyến, trong đó văn phòng lớn nhất rộng 15.000 m2. Công ty vốn tập trung vào sản xuất video truyền thống và livestream bán hàng trong giai đoạn đại dịch Covid-19, nhưng giờ đây đã trở thành một trong những đơn vị đầu tiên ở Trung Quốc tham gia vào mô hình tuanbo.
“Trước đây khán giả chỉ nhìn người nổi tiếng từ xa. Giờ họ muốn được tương tác”, Hou Shuojun, nhà sáng lập Zhongxinghui, nói với Channel News Asia.
Giấc mơ đổi đời
Khác với livestream cá nhân, tuanbo vận hành như một “show thần tượng trực tuyến”, kết hợp biểu diễn, xếp hạng và tương tác liên tục để giữ chân người xem. Khán giả có thể gửi quà tặng ảo để tăng điểm cho thần tượng mình yêu thích, qua đó tác động trực tiếp đến thứ hạng và mức độ hiển thị của họ trên nền tảng.
Báo cáo của Hiệp hội Biểu diễn Nghệ thuật Trung Quốc cho biết trong năm 2025 có hơn 8.000 phòng livestream nhóm phát sóng mỗi ngày trên toàn quốc.
Xu Deya, phó giáo sư truyền thông Đại học Sư phạm Hoa Đông, Thượng Hải, mô tả tuanbo là sự tiếp nối của các chương trình tuyển chọn thần tượng tại Trung Quốc, vốn rất phổ biến trước khi bị cấm vào năm 2021, cùng với sự bùng nổ của nền kinh tế livestream. Theo bà, đây không phải xu hướng nhất thời.
“Nhiều người tham gia lĩnh vực này vốn từng mong muốn trở thành ngôi sao thông qua các chương trình tuyển chọn thần tượng”, bà Xu nói.
Tuanbo bùng nổ trong bối cảnh thị trường việc làm tại Trung Quốc ngày càng cạnh tranh. Tỷ lệ thất nghiệp của nhóm thanh niên từ 16 đến 24 tuổi là khoảng 17% vào tháng 3. Trong năm nay, khoảng 12,7 triệu sinh viên đại học dự kiến gia nhập thị trường lao động.
Zhang Chenggang, phó giáo sư Đại học Kinh tế và Kinh doanh Thủ đô ở Bắc Kinh, cho rằng tuanbo phản ánh sự gia tăng của các hình thức lao động linh hoạt tại Trung Quốc.
“Ngành này tạo cảm giác rào cản thấp và phần thưởng cao, dù trên thực tế chỉ một số ít có thể duy trì thu nhập ổn định lâu dài”, ông Zhang nói.
Sau ánh đèn sân khấu
Người tham gia tuanbo có thể kiếm được từ vài nghìn đến hàng trăm nghìn nhân dân tệ mỗi tháng. Quà tặng ảo trên các nền tảng như Douyin có hiệu ứng đẹp mắt, với mức độ phức tạp tùy thuộc vào giá tiền. Loại quà phổ biến nhất là “Tên lửa Douyin số 1” với giá 1.000 tệ. “Gia Niên Hoa” nằm trong số những loại quà đắt nhất với giá 3.000 tệ, phiên bản đặc biệt của loại quà này vào các dịp lễ như Giáng Sinh, năm mới, Valentine… có thể đắt hơn bản thường vài trăm tệ.
Tuy nhiên, phía sau ánh đèn sân khấu và những video hào nhoáng là cuộc cạnh tranh khốc liệt để giành sự chú ý, chỉ số ít streamer có thể thực sự nổi bật và tồn tại lâu dài.
Nhiều streamer cho biết họ phải làm việc với cường độ cao, đối mặt thu nhập bấp bênh và áp lực để duy trì sức hút trên mạng. Ka Qi Miao, 29 tuổi, từng làm người mẫu ảnh trước khi đại dịch khiến công việc bị gián đoạn. Anh gia nhập ngành livestream vì nghĩ công việc chủ yếu là xuất hiện đẹp trước camera, nhưng thực tế còn phải biết biểu diễn, giao tiếp và phản ứng trước bình luận của khán giả.
“Khi mọi người chỉ nhìn thấy mặt hào nhoáng của một nghề, họ sẽ đổ xô vào. Sau đó, ngành trở nên cực kỳ cạnh tranh”, Ka Qi Miao nói. “Bạn có thể có lượng xem rất cao hôm nay, nhưng ngày mai thì sao?”.
Một streamer khác có nghệ danh An Lan cho biết anh rời quê ở tỉnh Giang Tây tới Thâm Quyến vào năm 2022, sau khi tình cờ nhìn thấy thông tin tuyển dụng trực tuyến. Trước đó, anh từng dạy nhảy và làm nhiều công việc thời vụ.
“Bây giờ mọi người đều đang tranh cùng một chiếc bánh”, An Lan nói về mức độ cạnh tranh trong ngành.
Phía sau những buổi livestream được dàn dựng chỉn chu là lịch làm việc kéo dài hàng chục giờ mỗi ngày. Các streamer phải tập nhảy, trang điểm, và duy trì tương tác với người hâm mộ. Họ follow những tài khoản đã tặng quà để gửi tin nhắn cảm ơn. An Lan cho biết có ngày anh làm việc tới 10 tiếng liên tục.
“Nếu người xem tặng quà cho bạn thì tất nhiên, bạn cũng phải trò chuyện riêng với họ”, An Lan nói.
Với nhiều người, áp lực còn đến từ cảm giác không được chú ý giữa biển nội dung trực tuyến.
“Kiệt sức về thể chất còn có thể vượt qua. Nhưng nếu cảm thấy không ai chú ý đến mình thì mọi thứ trở nên vô nghĩa”, An Yu, 22 tuổi, gia nhập ngành sau khi tốt nghiệp chuyên ngành thời trang tại Quảng Đông đầu năm nay, nói.
Theo các streamer, sự thành công trong ngành này phụ thuộc rất lớn vào thuật toán, lưu lượng truy cập và may mắn. Nhiều người có kỹ năng tốt nhưng vẫn khó nổi bật giữa hàng nghìn buổi livestream diễn ra cùng lúc.
“Ba phần là nỗ lực, bảy phần là may mắn”, Ka Qi Miao nói.
Sự tăng trưởng bùng nổ của tuanbo từng thu hút nhiều công ty và nhà đầu tư đổ tiền vào lĩnh vực này. Li Huijie, cựu điều hành một công ty livestream tại Thâm Quyến, từng rót hơn 8 triệu nhân dân tệ (1,17 triệu USD) vào ba công ty tuanbo trong khoảng một năm.
“Lúc đầu ai cũng nghĩ đây là lĩnh vực đầy cơ hội”, Li nói. Tuy nhiên, chi phí vận hành nhanh chóng trở thành gánh nặng. Một nhóm livestream có thể cần tới 9 nhân sự hậu trường. Tổng chi phí vận hành mỗi tháng dao động từ 150.000 đến 200.000 nhân dân tệ.
Tỷ lệ đào thải trong ngành rất cao. Các đơn vị vận hành trong ngành cũng cho biết chỉ khoảng một trên 10 người có thể bám trụ lâu dài với công việc này. Hou Shuojun cho biết Zhongxinghui đang cố xây dựng mô hình đào tạo nghệ sĩ dài hạn thay vì chạy theo các hiện tượng nổi tiếng chớp nhoáng.
Sự phát triển quá nhanh của tuanbo cũng kéo theo nhiều tranh cãi. Cuối năm ngoái, dư luận Trung Quốc chú ý tới trường hợp một nữ streamer 26 tuổi tố cáo công ty quản lý chỉ trả cho cô 26 nhân dân tệ sau một tháng làm việc. Sự việc làm dấy lên tranh luận về tình trạng bóc lột và thao túng cảm xúc trong ngành.
Đầu năm nay, Hiệp hội Nghệ thuật Biểu diễn Trung Quốc đã ban hành hướng dẫn mới cho ngành livestream nhóm, kêu gọi hạn chế các hợp đồng mang tính ép buộc và tránh tạo ra “mối quan hệ thân mật giả tạo” để kích thích người xem chi tiền.
Dù đối mặt nhiều tranh cãi, sức hút của ngành này với giới trẻ Trung Quốc vẫn chưa có dấu hiệu giảm nhiệt. Trong nền kinh tế nơi sự chú ý trở thành nguồn lực quan trọng, livestream thần tượng đang mở ra cơ hội cho những người trẻ muốn được nhìn thấy, dù cơ hội ấy đi kèm nhiều bất ổn.
“Chúng tôi làm việc chăm chỉ để khi may mắn đến, mình đủ khả năng nắm lấy nó”, Ka Qi Miao nói.
Theo Hãng tin AFP, Liên minh châu Âu (EU) thông báo sẽ giải ngân 3,2 tỉ euro (khoảng 3,7 tỉ USD) hỗ trợ ngân sách cho Ukraine vào giữa tháng 6 tới. Đây là khoản tiền đầu tiên nằm trong gói vay khổng lồ trị giá 90 tỉ euro đã được thông qua trước đó.
Thông tin này được Ủy viên kinh tế EU Valdis Dombrovskis công bố ngày 20-5 sau khi Brussels và Kiev đạt thỏa thuận về các điều kiện cho phần hỗ trợ tài chính vĩ mô (MFA) thuộc gói vay nói trên.
"Chúng tôi sẽ tiến hành đợt giải ngân MFA đầu tiên vào khoảng giữa tháng 6 với 3,2 tỉ euro", ông Dombrovskis nói, đồng thời cho biết điều kiện là Ukraine cần nhanh chóng phê chuẩn thỏa thuận liên quan để nhận tiền.
Theo EU, khoản vay 90 tỉ euro được thiết kế để bù đắp thâm hụt ngân sách của Ukraine sau nhiều tháng tranh cãi với Hungary - nước từng phủ quyết kế hoạch này.
Trong tổng gói vay, khoảng 60 tỉ euro sẽ được Ukraine sử dụng để mua vũ khí phục vụ cuộc chiến với Nga.
Phần còn lại dành cho tái thiết đất nước và hỗ trợ chính phủ Ukraine vận hành trong bối cảnh khủng hoảng cán cân thanh toán do chiến sự gây ra.
Ông Dombrovskis cho biết các khoản hỗ trợ tài chính sẽ đi kèm điều kiện Ukraine phải thực hiện một số cải cách như nâng cao hiệu quả chi tiêu công và điều chỉnh quy định chống trốn thuế theo tiêu chuẩn EU.
Brussels và Kiev hiện vẫn tiếp tục đàm phán về một số điều kiện kỹ thuật liên quan đến phần còn lại của khoản vay. Tuy nhiên, EU cho biết đợt giải ngân đầu tiên cho chi tiêu quân sự của Ukraine có thể sớm được thực hiện.
EU kỳ vọng gói vay này sẽ đáp ứng khoảng 2/3 nhu cầu tài chính của Ukraine trong năm nay và năm tới. Theo thỏa thuận, Kiev chỉ phải hoàn trả khoản tiền vay sau khi Điện Kremlin bồi thường cho các thiệt hại do chiến sự gây ra.
Hình ảnh do chuyên trang quân sự Mỹ War Zone công bố hôm 15/5 cho thấy tiêm kích F/A-18F Super Hornet mang tên lửa đối không AIM-260 JATM ở giá treo cạnh cửa hút gió động cơ bên phải, khi rời căn cứ không quân Eglin tại bang Florida. Giá treo này thường được dành cho tên lửa đối không AIM-120 AMRAAM hoặc hệ thống chỉ thị mục tiêu.
Chiếc F/A-18F còn mang theo thùng dầu phụ FPU-13/A gắn tổ hợp trinh sát và theo dõi hồng ngoại (IRST) ở giá treo dưới bụng, bên cạnh là hai thùng dầu phụ thông thường, cùng thiết bị thu dữ liệu bay trên hai đầu cánh. Biểu tượng trên cánh đuôi đứng cho thấy máy bay thuộc biên chế Phi đoàn Thử nghiệm và Đánh giá Hàng không số 31 của hải quân Mỹ.
Đây là lần đầu xuất hiện hình ảnh về loại tên lửa đối không được mô tả là "siêu bí mật", dù hoạt động thử nghiệm trên không đã bắt đầu từ nhiều năm trước. Tên lửa AIM-260 ban đầu dự kiến được sử dụng song song với dòng AIM-120, trước khi thay thế hoàn toàn loại vũ khí này.
Tên lửa AIM-260 trong ảnh có thiết kế tối giản, khi toàn thân thuôn gọn và chỉ có 4 cánh đuôi. Khác với dòng AIM-120, nó không có cánh nâng ở giữa thân và đường gờ chạy dọc sườn. Theo biên tập viên Joseph Trevithick của War Zone, đây là thiết kế nhằm giảm tối đa lực cản, tăng tốc độ và tầm bay của quả đạn.
"Nhìn chung, tên lửa AIM-260 trong ảnh hoàn toàn khớp với những gì được thể hiện trước đó trong các bản vẽ chính thức về JATM, cả thiết kế lẫn ký hiệu", Trevithick nhận định.
AIM-260 được hải quân Mỹ hợp tác phát triển cùng với không quân. Giới chức Mỹ cho biết tầm bắn ngày càng xa của tên lửa đối không Trung Quốc, cụ thể là dòng PL-15, là động lực chính khiến nước này triển khai chương trình JATM. Do đó, tăng tầm bắn tối đa là yêu cầu trọng tâm đối với dự án.
Tên lửa AIM-260 được cho là có thể bắn trúng mục tiêu ở cách ít nhất 200 km, thậm chí là xa hơn, trong khi dòng AIM-120 có tầm bay tối đa 160 km đối với biến thể hiện đại nhất. Để so sánh, phiên bản nội địa của tên lửa PL-15 Trung Quốc có tầm bắn lên tới 300 km.
Một yêu cầu khác đối với AIM-260 là kích thước tương tự AIM-120 để có thể dễ dàng triển khai cho những dòng máy bay hiện có, bảo đảm lắp vừa khoang vũ khí trong thân của F-22 và F-35. Thông tin chi tiết về dòng AIM-260 vẫn còn hạn chế.
Chiến đấu cơ F/A-18E/F và tiêm kích F-22 dự kiến là những máy bay đầu tiên được trang bị tên lửa AIM-260 trong hoạt động tác chiến thực tế. Vũ khí này nhiều khả năng cũng sẽ được tích hợp cho các phi cơ khác, trong đó có tiêm kích tàng hình F-47 và chiến đấu cơ thế hệ 6 của hải quân Mỹ.
Chưa rõ thời điểm tên lửa AIM-260 gia nhập biên chế quân đội Mỹ. Khi chương trình AIM-260 được công khai hồi năm 2019, giới chức Mỹ đặt mục tiêu triển khai chúng vào năm 2022. Hồi cuối năm ngoái xuất hiện thông tin cho rằng dự án lại bị trì hoãn thêm 3 tháng do vấn đề kinh phí, song thông tin này đã bị bác bỏ.
Theo Trevithick, xuất hiện hình ảnh đầu tiên về AIM-260 cho thấy bước tiến trong nỗ lực đưa mẫu tên lửa này vào trang bị cho hải quân và không quân Mỹ.
Adam Iza, 25 tuổi, ngày 1/6 nhận tội âm mưu cướp tài sản. Các công tố viên liên bang đang đề nghị mức án tù ít nhất là 14 năm cho Iza. William Paetzold, luật sư của Iza, không phản hồi yêu cầu bình luận.
Iza liên quan đến vụ bắt cóc một cặp vợ chồng ở Connecticut ngày 25/8/2024. Ông Sushil và bà Radhika Chetal đang lái chiếc Lamborghini gần trường trung học Danbury thì bị một chiếc xe phía sau đâm trúng. Ngay sau đó, một chiếc xe tải màu trắng lao lên chặn đầu và một nhóm đàn ông bao vây họ.
Nhóm người này lôi vợ chồng nhà Chetal ra khỏi xe và ép họ vào xe tải, dùng gậy bóng chày đánh đập ông Sushil và túm tóc kéo bà Radhika. Hai người bị trói bằng băng dính và chiếc xe tải lập tức phóng đi.
Một cuộc rượt đuổi gay cấn giữa cảnh sát và chiếc xe tải đã diễn ra. Xe tải cuối cùng bị đâm và phải dừng lại. 4 người trong xe bỏ chạy nhưng lập tức bị bắt lại. Cảnh sát phát hiện hai người khác tại ngôi nhà mà nhóm này thuê ở thị trấn gần đó. Vợ chồng nhà Chetal không bị nguy hiểm đến tính mạng.
Cả 6 người đàn ông đều là người Florida, thừa nhận tội bắt cóc và khai ra chủ mưu là Iza cùng đồng bọn. Hai người bị kết án 11 năm tù, 4 người còn lại đang chờ tuyên án.
Nguồn cơn vụ bắt cóc
Từ manh mối này, cảnh sát phát hiện vụ trộm Bitcoin trị giá 245 triệu USD mà thủ phạm chính là Veer Chetal, con trai của ông bà Chetal.
Vào tháng 7/2024, James Schwab, một đồng phạm của Iza, xảy ra xích mích với Veer trong hộp đêm ở Miami. Vài tuần sau cuộc ẩu đả, Veer và hai người khác đã mạo danh nhân viên hỗ trợ kỹ thuật của Google và một sàn giao dịch tiền điện tử. Họ đánh cắp 4.100 Bitcoin trị giá 245 triệu USD thời điểm đó từ một nạn nhân ở thủ đô Washington.
Ba người sống xa hoa sau vụ trộm, vung hàng triệu USD mua ôtô, quần áo, trang sức, thuê biệt thự và tiệc tùng. Biết tin Veer "trúng đậm", Iza và Schwab nảy ra ý định bắt cóc cha mẹ của Veer làm con tin để cướp tài sản của anh ta.
Iza và Schwab đã thuê 6 người đến Connecticut, chi trả toàn bộ chi phí đi lại và ăn ở, để họ theo dõi và bắt cóc cha mẹ của Veer.
Bê bối cảnh sát
Iza, còn có tên là Ahmed Faiq, từng sống trong một biệt thự xa hoa tại khu Bel Air thuộc Los Angeles, tự xưng là "Bố già" khi điều hành công ty giao dịch tiền điện tử Zort. Trong khi chiếm đoạt hàng triệu USD và tuồn qua các công ty ma, Iza đã vung tiền mua ôtô và xa xỉ phẩm, thậm chí phẫu thuật kéo dài chân.
Trước khi bị bắt vì liên quan tới vụ bắt cóc ở Connecticut, Iza đã bị chính quyền California điều tra hành vi tống tiền nhiều người ở Los Angeles và các địa phương khác.
Bắt đầu từ tháng 8/2021, Iza đã trả khoảng 100.000 USD mỗi tháng cho một công ty an ninh tư nhân để bảo vệ cho bản thân. Công ty này do một sĩ quan cảnh sát hạt ở Los Angeles thành lập và cũng thuê các cảnh sát khác làm việc.
Iza đã mua chuộc cảnh sát hạt, biến họ thành những kẻ thực thi pháp luật "ngầm" chống lại người có tranh chấp cá nhân và kinh doanh với anh ta. Công tố viên cáo buộc Iza đã sử dụng những cảnh sát này để tống tiền, đe dọa, gài bẫy bắt giữ và lạm dụng quy trình pháp lý.
Các cảnh sát này sử dụng cơ sở dữ liệu của cơ quan thực thi pháp luật để thu thập thông tin về kẻ thù của Iza và lấy lệnh khám xét với lý do gian lận. Theo các công tố viên, hai cảnh sát từng chĩa súng khống chế một nạn nhân ngay trong nhà của Iza, ép buộc nạn nhân này phải chuyển 25.000 USD vào tài khoản ngân hàng của Iza.
Khi nhận tội trong vụ án đó vào tháng 1, Iza cũng thừa nhận đã chiếm đoạt hơn 37 triệu USD bằng cách truy cập gian lận vào tài khoản trình quản lý kinh doanh của Meta Platforms (công ty sở hữu Facebook) và lạm dụng các hạn mức tín dụng của họ từ năm 2020 đến 2022. Anh ta đang chờ tòa tuyên án sau khi nhận tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản qua mạng, âm mưu xâm phạm quyền công dân và trốn thuế. Nhiều cảnh sát liên quan cũng đã bị truy tố.
Về phần Veer, anh ta đã nhận tội trộm Bitcoin hồi tháng 11/2025 và đang chờ tuyên án.
