Tình hình Iran, Trung Đông mới nhất ngày 3.5

Reuters hôm 14.4 đưa tin Thủ tướng Ý Giorgia Meloni đã đưa ra lời chỉ trích hiếm hoi nhằm vào Tổng thống Donald Trump sau khi ông công kích Giáo hoàng Leo XIV. Bà Meloni, đồng minh thân cận của ông Trump, đã gọi phát ngôn của chủ nhân Nhà Trắng là "không thể chấp nhận được".

Với tuyên bố trên, bà Meloni đã cùng nhiều chính trị gia thuộc mọi phe phái chính trị tại Ý đồng loạt lên tiếng bảo vệ Giáo hoàng Leo XIV. Bà Meloni từng là nhà lãnh đạo châu Âu duy nhất tham dự lễ nhậm chức của ông Trump năm 2025.

Tranh cãi bùng phát sau khi ông Trump trong một bài đăng dài trên mạng xã hội hôm 12.4 chỉ trích Giáo hoàng là "tồi tệ". Sau đó, ông tiếp tục gây phẫn nộ khi đăng tải hình ảnh do AI tạo ra, mô tả bản thân giống Chúa Jesus. Hình ảnh vấp phải sự phẫn nộ của nhiều tín đồ Cơ đốc giáo, buộc ông Trump phải xóa bài vào ngày hôm sau và phủ nhận đã so sánh bản thân mình với Chúa Trời.

Trong một sự đáp trả trực tiếp hiếm hoi giữa người đứng đầu Vatican và phía chính khách thế giới, Giáo hoàng Leo tuyên bố ông "không sợ" chính quyền Trump, đồng thời cam kết tiếp tục lên tiếng phản đối cuộc xung đột tại Iran do Mỹ phát động, cũng như vận động cho nỗ lực bảo vệ dân nhập cư.

Ngoài bà Meloni, Phó Thủ tướng Matteo Salvini cũng lên tiếng ủng hộ giáo hoàng. "Giáo hoàng Leo là nhà lãnh đạo tinh thần của hơn một tỉ người Công giáo, và hơn thế nữa, nếu có ai đang nỗ lực vì hòa bình thì đó chính là Giáo hoàng. Vì vậy, công kích ông là điều không khôn ngoan và cũng không hữu ích", Reuters dẫn lời ông Salvini.

Giáo hoàng đồng thời là giám mục thành Rome và lãnh đạo tinh thần của hàng triệu tín đồ tại Ý, vì thế đây là nhân vật mọi thành phần chính khách đều phải thận trọng tránh đối đầu.

Cựu Thủ tướng Ý Matteo Renzi cho hay đã nhiều thế kỷ mới thấy một hành động công kích trắng trợn như vậy đối với Giáo hoàng của đạo Công giáo, thêm rằng dù là người Công giáo hay không đều cần phải bảo vệ Giáo hoàng Leo trong trường hợp này.

Người Ý có câu "chi mangia papa crepa" (tạm dịch: "ai nuốt chửng Giáo hoàng sẽ bị diệt vong"). Đây là câu tục ngữ xuất phát từ nhiều thế kỷ căng thẳng giữa các triều đại giáo hoàng và những thế lực thế tục.

Sử gia người Ý Alberto Melloni thậm chí còn cho rằng ông Trump đã "mắc sai lầm của thế kỷ", vì lời cảnh báo "chi mangia papa crepa" luôn chứng nghiệm.

Tin Gốc: Thanh Niên

"Khả năng giao tranh tiếp tục nổ ra là thấp vì thế yếu của đối phương, trong khi lực lượng vũ trang của chúng tôi đang nằm phục, với băng đạn đã nạp đầy", ông Mohammad Akbarzadeh, phó tư lệnh phụ trách chính trị của hải quân Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), hôm nay cho hay.

Tuyên bố được ông Akbarzadeh đưa ra khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ ngày 8/4 giữa Mỹ và Iran vẫn được thực thi, dù hai bên đã vài lần đấu hỏa lực trong những ngày qua.

"Đừng nghi ngờ việc chúng tôi có thể biến khu vực từ Chabahar đến Mahshahr thành nghĩa địa của những kẻ tấn công", ông Akbarzadeh nói thêm, đề cập hai địa điểm nằm ở hai đầu bờ biển phía nam Iran, nơi lực lượng Mỹ tiến hành các cuộc tập kích hôm 25/5.

Theo ông, Mỹ đang ở thế "cầu xin" ký kết thỏa thuận với Iran do tác động của các diễn biến khu vực và giá năng lượng đối với nền kinh tế phương Tây. Quan chức này cho rằng cả Mỹ và châu Âu vẫn dễ bị tổn thương trước những biến động giá nhiên liệu và sự bất ổn khu vực, đồng thời mô tả đây là đòn bẩy mà Iran có thể sử dụng.

"Năng lực tên lửa của Iran cùng việc eo biển Hormuz tiếp tục bị đóng cửa đã chứng minh sức mạnh răn đe của đất nước chúng tôi. Lực lượng vũ trang Iran đã hoàn toàn sẵn sàng đáp trả bất kỳ cuộc tấn công nào trong tương lai", quan chức này cho hay.

Ông cũng cho rằng Mỹ và Israel coi chiến sự là "lựa chọn cuối cùng", bất kỳ hành động quân sự nào chống lại Iran sẽ mang đến "thất bại và nỗi hổ thẹn" đối với Washington.

Mỹ hiện chưa lên tiếng về phát biểu của quan chức Iran.

Iran hôm 26/5 cáo buộc quân đội Mỹ vi phạm nghiêm trọng thỏa thuận ngừng bắn khi tập kích thành phố cảng Bandar Abbas ở miền nam. Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM) của Mỹ trước đó thông báo đã tiến hành các cuộc tập kích mang tính phòng vệ nhằm vào miền nam Iran, để bảo vệ binh sĩ trước mối đe dọa từ đối phương. Theo cơ quan này, trong số các mục tiêu có bãi phóng tên lửa và tàu Iran "đang tìm cách rải thủy lôi".

IRGC sau đó tuyên bố đã bắn hạ một máy bay không người lái (UAV) MQ-9 Reaper của Mỹ, đồng thời nhắm bắn vào tiêm kích tàng hình F-35 xâm nhập không phận Iran.

Bất chấp các cuộc tập kích mới, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết hai nước vẫn có thể đạt được thỏa thuận hòa bình, đồng thời khẳng định rằng eo biển Hormuz phải được mở cửa "bằng cách này hay cách khác". Iran đã phong tỏa gần như hoàn toàn tuyến đường vận chuyển dầu mỏ, khí đốt quan trọng này sau khi xung đột Trung Đông bùng phát hôm 28/2.

Tin Gốc: Vnexpress

Theo kênh Al Jazeera, quân đội Israel ngày 28-4 tiếp tục tiến hành các đợt không kích và pháo kích dữ dội tại miền nam Lebanon, bất chấp thỏa thuận ngừng bắn do Mỹ làm trung gian vẫn còn hiệu lực.

Cụ thể, các nguồn tin ghi nhận nhiều khu vực tại miền nam Lebanon - trong đó có Zawtar al-Shargiya và Bint Jbeil - đã hứng chịu các đợt oanh kích mới của Israel.

Hãng Thông tấn Quốc gia Lebanon (NNA) cho biết quân đội Israel thậm chí đã sử dụng súng máy hạng nặng bắn vào khu phố al-Mihniya ở Bint Jbeil, đồng thời thực hiện ít nhất ba cuộc không kích vào Zawtar al-Shargiya kể từ sáng sớm 28-4.

Đáp lại động thái này của phía Israel, lãnh đạo Hezbollah Naim Qassem khẳng định lực lượng này sẽ tiếp tục "kháng chiến phòng vệ vì Lebanon và người dân", cho thấy xung đột tại khu vực nay có nguy cơ leo thang trở lại.

Trong khi đó, quân đội Israel cùng ngày tuyên bố đã phá hủy hơn 1.000 "cơ sở hạ tầng" của Hezbollah tại miền nam Lebanon, bao gồm những cái mà họ gọi là các tòa nhà gài bẫy và các công trình cất giấu vũ khí.

Israel cũng cho biết đã thu giữ hàng trăm vũ khí như súng máy, súng Kalashnikov, lựu đạn, mìn, tên lửa chống tăng và đạn cối. Chiến dịch này do Lữ đoàn Bislamach, đơn vị từng tham chiến tại Gaza, thực hiện.

Ngoài ra, quân đội Israel thông tin đã phóng tên lửa đánh chặn một "mục tiêu trên không đáng ngờ" tại khu vực binh sĩ đang hoạt động ở miền nam Lebanon. Mục tiêu này chưa xâm nhập lãnh thổ Israel và kết quả đánh chặn hiện vẫn đang được đánh giá.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ