Hà Tĩnh đối thoại cùng doanh nghiệp, kiến tạo động lực mới cho kinh tế tư nhân

Ngày 5.5, Bộ Công thương công bố bản tổng hợp, tiếp thu, giải trình ý kiến góp ý, phản biện xã hội đối với hồ sơ dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung khoản 4 điều 15 Nghị định số 56/2025/NĐ-CP ngày 3.3.2025 của Chính phủ.

Nghị định 56 quy định chi tiết một số điều của luật Điện lực về quy hoạch phát triển điện lực, phương án phát triển mạng lưới cấp điện, đầu tư xây dựng dự án điện lực và đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư dự án kinh doanh điện lực, được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 2 điều 1 Nghị định số 100/2025/NĐ-CP ngày 8.5.2025 của Chính phủ, trong đó có đề xuất liên quan đến điện khí sử dụng LNG nhập khẩu.

Theo Bộ Công thương, hoàn thiện cơ chế “sản lượng điện hợp đồng tối thiểu dài hạn” (Qc) đối với các dự án điện khí sử dụng LNG nhập khẩu là một trong những nội dung trọng tâm của dự thảo lần này.

Trước đó, khi triển khai Nghị định 56 và Nghị định 100, nhiều chủ đầu tư phản ánh khó khăn trong việc thu xếp tài chính cho dự án, nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc thiếu cơ chế đảm bảo dòng tiền ổn định, trong khi các dự án điện khí LNG có tổng mức đầu tư lớn, phụ thuộc nhiều vào vốn vay.

Góp ý vào dự thảo lần này, các nhà đầu tư kiến nghị một số cơ chế như áp dụng giá điện 2 thành phần, cơ chế bao tiêu sản lượng điện, kéo dài thời gian áp dụng sản lượng điện hợp đồng, cũng như nâng tỷ lệ sản lượng điện tối thiểu lên mức cao hơn.

Sau khi tiếp thu, xem xét các kiến nghị từ nhà đầu tư, Bộ Công thương đề xuất nâng mức sản lượng điện hợp đồng tối thiểu dài hạn từ 65% lên 75% sản lượng điện phát bình quân nhiều năm của dự án, đồng thời kéo dài thời gian áp dụng tối đa từ 10 năm lên 15 năm.

Theo lý giải từ Bộ Công thương, mức điều chỉnh Qc đối với dự án điện khí sử dụng LNG nhập khẩu nói trên nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các nhà đầu tư trong việc thu xếp vốn, đồng thời vẫn bảo đảm cân đối lợi ích giữa các bên và phù hợp với khả năng vận hành của hệ thống điện.

Tuy nhiên, Bộ Công thương vẫn nhận được nhiều ý kiến từ các chủ đầu tư cho rằng, mức 75% vẫn chưa đủ hấp dẫn để bảo đảm tính khả thi tài chính của dự án, đề xuất nâng lên 85 - 95% và kéo dài thời gian áp dụng đến 20 - 25 năm.

Phản hồi đề xuất này, Bộ Công thương cho rằng, cơ quan soạn thảo dự thảo nghị định đã tiến hành tính toán, đánh giá trên nhiều kịch bản phụ tải điện khác nhau, từ cơ sở đến cao và cao đặc biệt.

Kết quả cho thấy, nếu tỷ lệ Qc tăng từ 80% trở lên có thể xuất hiện tình trạng “over contract”, tức sản lượng điện hợp đồng cao hơn nhu cầu huy động thực tế của hệ thống. Khi đó, dù không phát điện, bên mua điện vẫn phải thanh toán theo hợp đồng, dẫn đến gia tăng chi phí toàn hệ thống.

Đặc biệt, trong bối cảnh giá điện từ các nhà máy LNG thường cao hơn so với nhiều nguồn điện khác, việc tăng nghĩa vụ thanh toán hợp đồng có thể gây áp lực lên giá điện bình quân và ảnh hưởng đến người tiêu dùng. Vì vậy, Bộ Công thương đề xuất Qc chỉ tăng từ 65% lên 75%.

Cũng theo Bộ Công thương, ngoài vấn đề sản lượng điện hợp đồng, các doanh nghiệp và nhà đầu tư cũng đưa ra nhiều kiến nghị liên quan đến cơ chế giá điện, hợp đồng mua bán điện, tỷ giá, lạm phát, cũng như cơ chế bao tiêu nhiên liệu LNG...

Dự thảo nói trên đã nhận được ý kiến tham gia của 16 cơ quan, tổ chức, bao gồm các bộ, ngành: Tài chính, Tư pháp, Ngoại giao, Xây dựng, Quốc phòng… cùng nhiều tập đoàn, doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực năng lượng như Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV), Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) và các nhà đầu tư dự án điện khí LNG.

Tin Gốc: Thanh Niên

Theo thông báo mới nhất, Be cho biết đây là lần điều chỉnh giá đầu tiên sau 5 năm giữ ổn định cước phí. Việc tăng giá được kỳ vọng góp phần cải thiện thu nhập cho đối tác tài xế, đồng thời giúp nền tảng duy trì chất lượng dịch vụ trong bối cảnh thị trường cạnh tranh gay gắt.

Cụ thể, tại TP.HCM, giá mở cửa 2 km đầu tiên của dịch vụ beBike được điều chỉnh lên 13.817 đồng, với giá mỗi km tiếp theo khoảng 4.633 đồng. Trong khi đó, dịch vụ beCar 4 chỗ có giá mở cửa 31.501 đồng, giá mỗi km dao động từ khoảng 10.779 - 11.805 đồng tùy quãng đường. Các dịch vụ khác như beCar 7, beCar Plus, beFood hay beDelivery cũng được điều chỉnh tăng tương ứng.

Tại Hà Nội, mức giá cũng ghi nhận xu hướng tăng tương tự. Giá mở cửa beBike là 14.472 đồng cho 2 km đầu tiên, trong khi beCar 4 chỗ ở mức 31.704 đồng. Giá mỗi km tiếp theo của các dịch vụ dao động từ khoảng 4.918 đồng đối với xe máy đến hơn 13.000 đồng đối với ô tô 7 chỗ. Việc Be điều chỉnh giá diễn ra trong bối cảnh toàn ngành vận tải công nghệ chịu áp lực lớn từ chi phí nhiên liệu.

Be cho biết, việc điều chỉnh giá cước lần này nhằm chia sẻ áp lực chi phí với đội ngũ tài xế, trong bối cảnh giá nhiên liệu và sinh hoạt tăng cao trong thời gian dài.

Tin Gốc: Thanh Niên

Để hạn chế tối đa nguy cơ cháy lan từ các khối pin lithium-ion, quy định mới áp dụng nguyên tắc khoảng cách an toàn tối thiểu 2 m giữa các khu vực đỗ xe khác nhau. Trong trường hợp diện tích không gian hạn chế, các tòa nhà bắt buộc phải xây dựng tường hoặc vách ngăn đặc bằng vật liệu không cháy với chiều cao từ 2 m trở lên để phân tách.

Thông tư số 31/2026 cũng vạch ra một thứ tự ưu tiên nghiêm ngặt về vị trí sắp xếp, theo đó các trạm sạc và khu vực đỗ xe điện được khuyến khích đặt ngoài trời hoặc trên mặt đất. Nếu buộc phải bố trí dưới tầng hầm, vị trí này chỉ được giới hạn tối đa ở tầng bán hầm hoặc tầng hầm 1, đồng thời phải nằm ở khu vực thông gió tốt, có giải pháp cô lập hoặc di dời phương tiện nhanh chóng khi xảy ra sự cố.

Đặc biệt, số lượng vị trí sạc tại mỗi phân vùng hầm cũng bị khống chế nghiêm ngặt, không quá 25 chỗ đối với ô tô điện và không quá 50 chỗ đối với xe máy điện, với công suất sạc tối đa không vượt quá 22 kW để tránh gây quá tải hệ thống lưới điện tòa nhà. Để kiểm soát rủi ro, hệ thống giám sát tại các bãi xe này phải hoạt động liên tục với camera truyền tín hiệu trực tiếp về phòng điều khiển trung tâm có người trực 24/7, kết hợp cùng hệ thống báo cháy tự động và các thiết bị cảm biến chuyên dụng để phát hiện sớm khí độc như carbon monoxide hay hydrofluoric acid - những loại khí tử thần phát sinh từ các vụ cháy pin đặc thù.

Thông tư 31/2026 ra đời trong bối cảnh cuộc xung đột lợi ích giữa người dùng xe điện và ban quản lý các tòa nhà chung cư đang diễn biến căng thẳng. Từ giữa năm 2025 đến đầu năm nay, một số chung cư tại các đô thị lớn như Hà Nội và TP.HCM "tẩy chay" xe điện.

Chính sự thiếu hụt về một hành lang pháp lý rõ ràng ở thời điểm đó đã đẩy người dân vào thế kẹt, tạo nên những câu chuyện dở khóc dở cười khi xe mua hợp pháp, có giấy tờ đàng hoàng nhưng bước về đến cửa nhà mình thì bị bảo vệ chặn lại. Nhiều cư dân vì quá bức xúc và không có nơi sạc xe đã phải chọn giải pháp tháo pin, mang giấu vào ba lô để đưa lên căn hộ sạc nhờ. Hành động mang tính đối phó này vô tình lại tạo ra những rủi ro ngay trong không gian sống của hàng nghìn hộ gia đình khác.

Thời điểm đó, các luật sư và chuyên gia cũng đã lên tiếng mạnh mẽ, khẳng định việc ban quản lý các tòa nhà tự ý cấm đoán phương tiện của cư dân là hành vi lạm quyền, vi phạm nghiêm trọng quyền sở hữu tài sản hợp pháp được pháp luật bảo vệ. Sự kỳ thị cực đoan này không chỉ làm khó người tiêu dùng mà còn trực tiếp kéo lùi chiến lược phát triển giao thông xanh, đi ngược lại các cam kết quốc tế về giảm phát thải Net Zero mà Chính phủ đang nỗ lực thực hiện.

Tuy nhiên, phải thừa nhận rằng từ phía ban quản lý và các chủ đầu tư cũng có những nỗi sợ hãi mang tính thực tế khi đối mặt với áp lực tài chính và hạ tầng. Hầu hết các chung cư cũ hiện nay đều được thiết kế từ nhiều năm trước, hệ thống đường dây dẫn điện, trạm biến áp của các tòa nhà này hoàn toàn không đủ sức gánh dòng tải khổng lồ khi hàng trăm chiếc xe cùng cắm sạc vào khung giờ cao điểm ban đêm.

Thêm vào đó, việc cải tạo lại hầm xe, lắp đặt vách ngăn chống cháy chuyên dụng, mua sắm hệ thống chữa cháy bằng cát hoặc bọt hóa chất đặc chủng cho pin lithium là những khoản chi phí cực lớn. Về việc lấy nguồn kinh phí từ đâu, liệu có được chi từ quỹ bảo trì chung hay không... cũng là vấn đề chưa có lời giải.

TS Trần Việt Anh, Phó hiệu trưởng phụ trách Trường ĐH Hùng Vương TP.HCM, cho rằng tuy có nhiều quy định rất khắt khe về hệ thống PCCC nhưng Thông tư 31/2026 không phải là một rào cản mà lại có ý nghĩa như một "bệ đỡ an toàn" cho quá trình chuyển đổi xanh. Xe điện là xu hướng không thể đảo ngược, nhưng để xu hướng đó phát triển bền vững thì hạ tầng và tiêu chuẩn an toàn phải đi trước một bước. Nếu chỉ khuyến khích người dân sử dụng xe điện mà không chuẩn bị hệ thống sạc, cảnh báo và PCCC phù hợp thì rủi ro sẽ chuyển từ ngoài đường phố vào chính các khu dân cư và chung cư.

Theo ông Việt Anh, bài học quốc tế cho thấy nhiều quốc gia đã phải trả giá cho việc hạ tầng đi sau tốc độ phát triển xe điện. Đơn cử, Trung Quốc - thị trường xe điện lớn nhất thế giới - từng ghi nhận hàng nghìn vụ cháy liên quan đến xe điện và pin xe điện mỗi năm, đặc biệt tại các khu chung cư và khu dân cư đông đúc. Sau đó, chính quyền các địa phương buộc phải siết chặt tiêu chuẩn về khu vực sạc tập trung, hệ thống giám sát và PCCC. VN có lợi thế đi sau nên hoàn toàn có thể chủ động phòng ngừa thay vì chờ xảy ra sự cố rồi mới xử lý.

Điều quan trọng hơn, nếu xảy ra một vụ cháy lớn liên quan đến pin xe điện trong tầng hầm chung cư không chỉ gây thiệt hại về tài sản mà còn ảnh hưởng tới niềm tin xã hội đối với phương tiện xanh. Khi đó, thiệt hại lớn nhất có thể không phải là vụ cháy mà là tâm lý e ngại, thậm chí tẩy chay xe điện.

Vì vậy, bảo vệ an toàn hôm nay chính là cách bảo vệ tương lai của giao thông xanh ngày mai. An toàn không phải là rào cản của giao thông xanh mà là điều kiện để giao thông xanh được xã hội chấp nhận lâu dài. Đây cũng là thông điệp mà nhiều nước như Trung Quốc, Hàn Quốc và Singapore đã trải qua trong quá trình điện hóa giao thông.

Th.S Lê Thanh Hải, Giám đốc Trung tâm Tư vấn ứng dụng kinh tế (Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM), cũng bày tỏ rất vui mừng khi Bộ Xây dựng ban hành Thông tư 31/2026. Bởi trước đây, khi TP.HCM đề xuất các giải pháp hỗ trợ phát triển phương tiện giao thông điện cho cả dòng 2 bánh và 4 bánh, những trở ngại từ hạ tầng lưu trú luôn là điểm nghẽn lớn nhất. Điển hình trong đề án chuyển đổi 400.000 xe máy xăng của lực lượng shipper sang xe điện, đối tượng tài xế công nghệ đã gặp áp lực rất lớn khi các khu nhà trọ, nhà cấp 4 đồng loạt "cấm cửa" xe điện vì nỗi sợ cháy nổ. Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại các tòa nhà chung cư khi nhiều ban quản lý dứt khoát không cho cư dân sạc xe dưới tầng hầm hoặc bãi giữ xe.

Tuy nhiên, xét về mặt kỹ thuật, xác suất xảy ra cháy nổ tự thân từ xe điện - đặc biệt là các dòng xe sử dụng công nghệ pin thế hệ mới - trên thực tế là cực kỳ thấp. Nguyên nhân cốt lõi của các sự cố cháy nổ phần lớn không đến từ pin của xe, mà xuất phát từ việc hệ thống đường dây điện tại điểm sạc không đủ khả năng chịu tải. Hiện tượng phát sinh nhiệt, chập cháy thường bắt đầu từ chính ổ cắm hoặc hệ thống dây dẫn trục của hạ tầng sạc cũ kỹ. Đi liền với đó là sự lơ là, chủ quan trong công tác quản lý PCCC tại cả khu nhà trọ lẫn tầng hầm chung cư, khiến rủi ro bị đẩy lên cao.

Chính vì vậy, ông Lê Thanh Hải đánh giá sự ra đời của quy định mới là vô cùng cấp thiết, xóa bỏ hết mọi mâu thuẫn lợi ích kéo dài giữa người dùng xe và đơn vị quản lý vận hành tòa nhà. Quy chuẩn mới cho phép và tạo không gian để các phương tiện điện được sạc tại các vị trí tầng hầm đủ điều kiện, nhưng bắt buộc phải đi kèm các rào cản kỹ thuật nghiêm ngặt về PCCC, hệ thống giám sát và các phương án dự phòng, xử lý sự cố tại chỗ.

"Chuyển đổi xanh là xu hướng tất yếu không thể đảo ngược. Với tốc độ thâm nhập thị trường của xe điện như hiện nay, số lượng phương tiện chắc chắn sẽ tăng trưởng áp đảo trong thời gian tới. Nếu cơ quan quản lý không có những bước chuẩn bị, đi trước đón đầu về mặt hạ tầng thì vô hình trung sẽ tự làm cản trở tiến trình phát triển giao thông điện của quốc gia, gây lãng phí nguồn lực đầu tư. Rõ ràng, bối cảnh này rất cần đến "bàn tay" điều tiết của Nhà nước: một mặt cởi mở cho phép phương tiện phát triển, mặt khác phải áp ngay các quy định kỹ thuật chặt chẽ để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho cộng đồng", vị chuyên gia này nhấn mạnh.

Tin Gốc: Thanh Niên