Tại cơ sở chế biến của thương hiệu Pun coffee ở km 27 Hồ Chí Minh Tây, xã Hướng Phùng, tỉnh Quảng Trị, chúng tôi được vợ chồng anh Phan Hồng Phong giới thiệu và tự tay pha cà phê nổi tiếng của vùng đất Khe Sanh. “Các anh chị hãy uống và cảm nhận. Đây là loại cà phê đặc sản ngon nhất Việt Nam được trồng ở độ cao kiêu hãnh 600m đấy ạ”, anh Phong nói.
Anh Phong là thế hệ thứ ba làm cà phê ở Hướng Phùng, sau người Pháp và những người dân đi kinh tế mới. Anh sinh ra, lớn lên ở “thủ phủ” cà phê Hướng Phùng, chứng kiến hết thăng trầm sướng khổ của người làm cà phê Khe Sanh.
Đầu thế kỷ 20, người Pháp đã đến Khe Sanh, thấy được thế mạnh của đất này với cây cà phê, họ đã xây dựng đồn điền để trồng cà phê. Từ đó, Khe Sanh đã được thế giới biết đến với những sản phẩm cà phê nổi tiếng.
Trải qua thời gian, Hướng Hóa bây giờ trở thành một trong những vùng trồng cà-phê lớn nhất miền trung. Từ nương rẫy, cây cà phê ra hoa, tạo quả, cho thu hoạch, trải qua kỹ thuật chế biến, cà phê trở thành sản phẩm thương mại có giá trị lớn.
Rồi không ngờ, một giai đoạn dài tiếp theo thương hiệu cà phê arabica Khe Sanh hầu như vắng bóng trên thị trường bởi nhiều yếu tố khác nhau. Thời gian này, anh Phong ấp ủ kế hoạch tìm lại chỗ đứng cho thương hiệu cà phê Khe Sanh.
Năm 2019, anh Phan Hồng Phong cùng vợ là chị Lương Ngọc Trâm quyết tâm xây dựng lại chất lượng cà phê arabica Khe Sanh với thương hiệu mới Pun Coffee trên tâm thế làm cà phê sạch, chất lượng cao để khách hàng thay đổi thói quen sử dụng cà phê.
Quyết định táo bạo của vợ chồng anh lúc bấy giờ khiến mọi người ngỡ ngàng, thậm chí nói “hơi điên”, song vợ chồng anh muốn tiếp nối sự nghiệp mà ba chồng đã đeo đuổi mấy chục năm qua.
Ngày xưa, bố ruột anh Phong là một trong những người đi tiên phong phát triển cây cà phê Arabica ở Hướng Phùng. Ông làm theo cách truyền thống, mua xô quả xanh chín nên chất lượng hạt không cao. Đến khi vợ chồng anh về chỉ tập trung mua cà phê chín đỏ 100% về chế biến.
Khi đang hăng say làm cà-phê và mùa vụ thu hoạch đầu tiên vừa kết thúc thì bất ngờ đại dịch Covid-19 bùng phát, mọi thứ đều gặp khó khăn vì bị phong tỏa không thể xuất khẩu, ngành cà phê ảnh hưởng nặng nề nhất khi hệ thống các quán phải đóng cửa, anh chị tưởng chừng phải bỏ cuộc giữa đường. Cũng chính thời điểm đó, anh cùng vợ ngồi tính toán lại con đường phát triển bền vững.
“Tụi mình có cây cà phê nào đâu, chỉ thu mua rồi chế biến thôi”, chị Trâm cười nói. Song, thay vì chỉ tham gia công đoạn cuối như bao năm vẫn làm, cả hai đều xác định giờ phải liên kết sản xuất thành chuỗi để đảm bảo từ khâu đầu vào đến đầu ra sản phẩm. Bởi, sản phẩm cà phê ngon bắt nguồn từ thổ nhưỡng, phương pháp canh tác, hái lượm và chế biến.
Anh Phong có thế mạnh về kỹ thuật rang xay và trồng trọt nên xây dựng một quy trình về vùng sản xuất nguyên liệu. Các vườn trồng liên kết phải thực hiện theo tiêu chuẩn loại bỏ hoá chất trong quá trình canh tác.
Chị Trâm tâm sự, ở đây bà con đều là người dân tộc Vân Kiều, canh tác cà phê độc canh theo thói quen lạm dụng hoá chất đã mấy chục năm. Sau một thời gian, đất đai không chỉ bạc màu, cây yếu, nhiều sâu bệnh mà môi trường cũng bị ảnh hưởng. Thế nên, vợ chồng chị phải đi gõ cửa từng nhà, thuyết phục cho được bà con thay đổi tập quán trồng truyền thống sang phương thức canh tác thuận tự nhiên.
“Bà con sợ rủi ro nên còn chần chừ, song Pun Coffee cam kết giá thu mua G+5, tức giá thị trường cộng thêm 5.000 đồng/kg cà phê tươi thì bà con gật đầu đồng ý làm theo”, chị nói.
Trong liên kết sản xuất, bà con là người được hưởng lợi đầu tiên. Theo thời gian, mọi người nhận thức tốt hơn nên hành trình của vợ chồng chị cũng nhẹ nhàng hơn. Cứ thế, từ vài hộ, giờ đã vài chục hộ liên kết. Vùng nguyên liệu cà phê cũng đã mở rộng ngày càng nhiều.
Đến khi quả chín được thu hoạch thì kỹ thuật chế biến vô cùng quan trọng. Vì đây là dòng cà phê đặc sản, khi chế biến phải làm sao đẩy được các hương thơm tự thân đặc trưng của cà phê arabica Khe Sanh lên cao nhất, tạo dấu ấn riêng không lẫn vào đâu được để từ đó định vị được bộ hương vị của cà phê Khe Sanh, Quảng Trị.
Điều đặc biệt là chuỗi giá trị các công việc tác động mà vợ chồng anh Phong đã làm được. Đó là xây dựng các chiến lược khác nhau tác động vào đời sống kinh tế, xã hội cho nhóm nông hộ liên kết, nhất là nông hộ yếu thế đồng bào thiểu số Vân Kiều.
Trong hành trình phát triển, vợ chồng anh Phong luôn nỗ lực để hoạt động, hỗ trợ thiết thực cho nhóm nông hộ như cung cấp cây giống cà-phê chất lượng cao để người dân thực hiện tái canh thay mới cây cà phê, hỗ trợ cây che bóng, cây lâm nghiệp để cùng triển khai dự án mang rừng về vườn cà phê, xây dựng các vùng cà phê trở thành các vùng nguyên liệu đặc sản, qua đó tạo việc làm thường xuyên cho người lao động tại chỗ; giúp đào tạo con em người dân tộc thiểu số học nghề, định hướng khởi nghiệp. Những hỗ trợ này dù đang còn nhỏ nhưng rất ý nghĩa.
Ông Phạm Huy Văn, Chủ tịch UBND xã Hướng Phùng cho biết, trong tổng số gần 3.400 ha cà phê đang cho thu hoạch của toàn tỉnh Quảng Trị, xã Hướng Phùng chiếm gần 62% diện tích. Nhờ những doanh nghiệp như Pun Cafe, những năm gần đây, đồng bào Bru Vân Kiều ở Hướng Phùng đã chú trọng hơn đến kỹ thuật canh tác, liên kết sản xuất và hướng tới mô hình trồng cà phê hữu cơ.
Một trong những điểm thay đổi rõ rệt là bà con đã bỏ dần thói quen thu hoạch theo kiểu “tuốt cả cây”. Đồng bào đã ý thức hơn về chất lượng, bởi họ thấy được lợi ích trực tiếp về giá bán, sức khỏe cây và uy tín sản phẩm cà phê mang thương hiệu Hướng Phùng.
Lễ ra mắt Kiosk thông minh và Hệ thống xác thực, cấp bản sao số, tài liệu điện tử có sự tham dự của đại diện lãnh đạo UBND tỉnh Quảng Ninh, lãnh đạo Cục cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06) - Bộ Công an, Công an tỉnh Quảng Ninh, lãnh đạo Agribank, các sở, ban, ngành và các đơn vị phối hợp triển khai.
Phát biểu tại lễ ra mắt, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh Bùi Văn Khắng ghi nhận, đánh giá cao sự đồng hành của Agribank trong quá trình triển khai mô hình. Theo ông, việc Agribank tài trợ Kiosk thông minh thể hiện tinh thần doanh nghiệp đồng hành cùng chính quyền địa phương trong kiến tạo giá trị, nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ công và phục vụ tốt hơn nhu cầu của người dân.
Lãnh đạo tỉnh yêu cầu các đơn vị liên quan tập trung vận hành hệ thống hiệu quả, bảo đảm tuyệt đối an toàn, bảo mật thông tin cá nhân; đồng thời đề nghị Agribank tiếp tục phối hợp, nghiên cứu tích hợp thêm các tiện ích để Kiosk sớm trở thành "trạm dịch vụ số" đa năng, phục vụ toàn diện người dân trong thời gian tới.
Hệ thống Kiosk được thiết kế như một điểm phục vụ tự động tại các TTPVHCC, giúp người dân tiếp cận nhanh các dịch vụ công, dịch vụ số và tiện ích ngân hàng ngay trên một thiết bị. Người dân chỉ cần thao tác trực tiếp tại Kiosk: quét giấy tờ bản gốc, hệ thống sẽ tự động nhận diện, kiểm tra tính hợp lệ, xác thực thông tin và chuyển cán bộ xử lý, cấp bản sao điện tử hợp pháp chỉ trong vài phút - nhanh chóng, chính xác, không phải chờ đợi. Toàn bộ quy trình từ xác thực đến in bản sao có mã QR chỉ mất khoảng 3 - 5 phút, thay vì 15 phút như trước đây. Nhờ đó, hiệu suất làm việc của cán bộ tư pháp có thể tăng gấp 3 - 5 lần, đồng thời vẫn đảm bảo an toàn, bảo mật và giá trị pháp lý, hạn chế sử dụng giấy tờ, góp phần xây dựng hành chính xanh, bền vững.
Giai đoạn đầu, 10 Kiosk thông minh do Agribank tài trợ sẽ được triển khai thí điểm tại 9 đơn vị gồm: Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh Quảng Ninh (02 Kiosk) và TTPVHCC các chi nhánh cấp xã/phường/đặc khu gồm: Cô Tô, Vân Đồn, Hồng Gai, Hà Lầm, Quảng Yên; Đông Triều; Cửa Ông và Tiên Yên. Sau thí điểm, Agribank tiếp tục nghiên cứu mở rộng triển khai Kiosk thông minh và hệ thống xác thực, cấp bản sao số, tài liệu điện tử theo hướng tích hợp dịch vụ công với sản phẩm, dịch vụ ngân hàng, nhằm gia tăng tiện ích cho người dân khi sử dụng dịch vụ công tại TTPVHCC tỉnh, chi nhánh cấp xã/đặc khu và một số điểm cần thiết trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh.
Phát biểu tại buổi lễ, ông Tô Huy Vũ - Chủ tịch Hội đồng Thành viên Agribank - nhấn mạnh, Agribank luôn xác định chuyển đổi số không chỉ là nhiệm vụ nội tại của một Ngân hàng thương mại Nhà nước chủ lực, mà còn là trách nhiệm đồng hành cùng Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương trong xây dựng Chính phủ số, kinh tế số, xã hội số. "Agribank cam kết tiếp tục phối hợp chặt chẽ với tỉnh và các sở, ngành để vận hành mô hình hiệu quả, an toàn, thiết thực; qua đó góp phần cùng Quảng Ninh xây dựng chính quyền số hiện đại, thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt, phát triển dịch vụ công trực tuyến và lan tỏa những giá trị tích cực của chuyển đổi số tới người dân, doanh nghiệp", ông Tô Huy Vũ khẳng định.
Như "cánh tay nối dài" của Chính phủ số, mô hình Kiosk thông minh sẽ góp phần xây dựng một nền hành chính hiện đại và hiệu quả. Hệ thống mô hình Kiosk thông minh được mở rộng tại các địa phương thể hiện tư duy mới về phục vụ công: Chính quyền phục vụ - Ngân hàng đồng hành - Người dân là trung tâm của mọi chính sách. Đây cũng là minh chứng rõ nét cho cam kết ESG của Agribank vì mục tiêu xây dựng một cộng đồng thịnh vượng.
Theo hồ sơ thẩm định, dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) gồm 13 Chương, 150 Điều, giảm 48 Điều (khoảng 25%) so với Luật Nhà ở hiện hành.
Đáng chú ý, dự thảo bổ sung quy định về 4 loại hình nhà ở gồm: Nhà ở thương mại, nhà ở cho thuê, nhà ở công vụ và nhà ở chính sách nhằm thể chế hóa chủ trương phát triển nhà ở trong giai đoạn mới.
Bên cạnh đó, dự thảo bổ sung một số khái niệm mới như: Chung cư có thời hạn, nhà ở thương mại giá phù hợp, nhà có mục đích lưu trú, nhà ở cho thuê và nhà ở chính sách; đồng thời quy định cụ thể các giai đoạn của dự án đầu tư xây dựng nhà ở.
Đáng chú ý, dự thảo dành riêng một mục quy định về sở hữu nhà chung cư có thời hạn. Theo đó, quyền sở hữu nhà chung cư được xác lập khi Nhà nước công nhận quyền sở hữu và chấm dứt khi nhà chung cư hết thời hạn sử dụng hoặc chưa hết thời hạn sử dụng nhưng thuộc trường hợp phải phá dỡ theo quy định của luật.
Khi nhà chung cư hết thời hạn sử dụng hoặc bị hư hỏng, có nguy cơ sập đổ, không bảo đảm an toàn, UBND cấp tỉnh có trách nhiệm chỉ đạo kiểm định, đánh giá chất lượng công trình để quyết định việc gia hạn thời hạn sử dụng, thời hạn sở hữu. Trường hợp công trình không đủ điều kiện gia hạn thì phải phá dỡ theo quy định.
Dự thảo cũng quy định, khi nhà chung cư bị phá dỡ, chủ sở hữu có quyền tiếp tục sử dụng diện tích đất để tự cải tạo, xây dựng lại chung cư thông qua việc đóng góp kinh phí theo tỷ lệ diện tích sở hữu.
Nếu các chủ sở hữu không có nhu cầu góp kinh phí xây dựng lại, diện tích đất sẽ được bàn giao cho Nhà nước để giao chủ đầu tư thực hiện dự án. Khi đó, chủ sở hữu được bồi thường giá trị quyền sử dụng đất theo tỷ lệ diện tích sử dụng chung, xác định theo quy định của pháp luật đất đai tại thời điểm bồi thường.
Đối với trường hợp khu đất không tiếp tục xây dựng lại nhà chung cư theo quy hoạch được phê duyệt, các chủ sở hữu cũng được bồi thường giá trị quyền sử dụng đất theo quy định.
Ngoài các quyền nêu trên, chủ sở hữu có nhà chung cư thuộc diện phá dỡ có trách nhiệm chấp hành việc di dời, phá dỡ, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giải phóng mặt bằng và các nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật.
Theo Bộ Xây dựng, việc bổ sung quy định mới này giúp từng bước thay đổi nhận thức của người dân về căn hộ chung cư là tài sản tồn tại "lâu dài" "vĩnh viễn", mà chưa gắn với quan điểm nhìn nhận căn hộ chung cư là công trình có thời hạn sử dụng nhất định (theo thời gian công trình sẽ bị hư hỏng, xuống cấp).
Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) quy định nhiều nhóm đối tượng được thuê nhà ở như: gười có công, hộ nghèo, cận nghèo, người thu nhập thấp, công nhân, người lao động, cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang, học sinh, sinh viên, hộ gia đình bị thu hồi đất và doanh nghiệp.
Đáng chú ý, dự thảo bổ sung đối tượng là người có từ hai con đẻ trở lên mà có con sinh từ ngày 1/7/2026 được thuê nhà ở.
Để được thuê nhà, người dân phải chưa có nhà ở thuộc sở hữu tại tỉnh, thành phố nơi có nhà cho thuê hoặc có nhà nhưng diện tích bình quân đầu người thấp hơn mức tối thiểu theo quy định. Trường hợp có nhà ở nhưng cách xa nơi làm việc, UBND cấp tỉnh sẽ quy định cụ thể điều kiện được thuê.
Theo dự thảo, nhà ở cho thuê được đầu tư từ nhiều nguồn, gồm: Vốn đầu tư công, vốn của Nhà nước ngoài đầu tư công, Quỹ nhà ở quốc gia, phương thức đối tác công tư (PPP) và nguồn tài chính công đoàn.
Trong đó, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam tiếp tục là cơ quan chủ quản các dự án nhà ở xã hội cho công nhân, người lao động được đầu tư bằng nguồn tài chính công đoàn.
Dự thảo cũng quy định quỹ đất phát triển nhà ở cho thuê có thể được bố trí trong các dự án nhà ở thương mại, nhà ở xã hội hoặc dự án độc lập; phải phù hợp quy hoạch, đáp ứng nhu cầu thực tế và bảo đảm kết nối hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội.
Đối với dự án nhà ở cho thuê, dự thảo yêu cầu thời gian thu hồi vốn tối thiểu 20 năm; nhà ở cho thuê chủ yếu là nhà chung cư và phải đáp ứng tiêu chuẩn của nhà ở xã hội.
Dự thảo dành nhiều chính sách ưu đãi cho chủ đầu tư phát triển nhà ở cho thuê như: Miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất; ưu đãi thuế; vay vốn ưu đãi; hỗ trợ đầu tư hạ tầng; được bố trí một phần diện tích để kinh doanh dịch vụ hoặc phát triển nhà ở thương mại theo quy định nhằm bù đắp chi phí đầu tư.
Đối với doanh nghiệp xây dựng nhà ở cho chuyên gia, người lao động của mình thuê, dự thảo cũng đề xuất miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và cho phép tính chi phí đầu tư xây dựng vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế.
Ngày 9.4.2026, ngay sau khi NHNN tổ chức cuộc họp về triển khai công tác ngân hàng với đại diện các NHTM về điều hành chính sách tiền tệ, Agribank đã có văn bản triển khai điều chỉnh giảm mạnh lãi suất huy động 0,5%/năm kỳ hạn từ 24 tháng trở lên đối với khách hàng cá nhân, hiệu lực từ 13.4.2026.
Động thái này cho thấy phản ứng chính sách nhanh và chủ động của Agribank trong thực hiện chỉ đạo của NHNN về ổn định mặt bằng lãi suất. Với vai trò là ngân hàng thương mại Nhà nước chủ lực, Agribank tiếp tục thể hiện tinh thần tiên phong, gương mẫu trong việc triển khai nghiêm túc các chỉ đạo của Chính phủ và NHNN, đồng thời chủ động cân đối nguồn vốn, kiểm soát chi phí để góp phần ổn định thị trường tiền tệ.
Không chỉ giảm lãi suất huy động, Agribank cũng là ngân hàng tiên phong tuyên bố giảm lãi suất cho vay. Theo cơ chế áp dụng tại Agribank, lãi suất tiết kiệm kỳ hạn 24 tháng được sử dụng làm lãi suất tham chiếu để xác định lãi suất cho vay trung, dài hạn. Vì vậy, khi lãi suất tham chiếu giảm 0,5%/năm, lãi suất cho vay cũng được điều chỉnh giảm tương ứng 0,5%/năm. Việc giảm đồng thời cả lãi suất huy động và lãi suất cho vay cho thấy nỗ lực của Agribank trong việc chia sẻ chi phí vốn với khách hàng, đặc biệt trong bối cảnh nền kinh tế vẫn cần thêm động lực để phục hồi và tăng trưởng.
Thực tế, định hướng điều hành này đã được Agribank chuẩn bị từ sớm. Ngay từ đầu năm 2026, trước áp lực cạnh tranh lãi suất huy động và áp lực thanh khoản hệ thống gia tăng, Agribank đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp để chủ động điều hành lãi suất và cơ cấu nguồn vốn theo hướng thận trọng, linh hoạt, bảo đảm ổn định thanh khoản, qua đó góp phần giữ ổn định mặt bằng lãi suất và hỗ trợ tăng trưởng tín dụng.
Trong đó, Agribank tập trung cơ cấu nguồn vốn theo hướng khuyến khích tăng trưởng CASA, ưu tiên các nguồn vốn có chi phí hợp lý, phát triển sản phẩm huy động trên kênh số và đẩy mạnh tăng trưởng tiền gửi ổn định từ dân cư. Việc điều chỉnh lãi suất được thực hiện với biên độ phù hợp, bám sát chỉ đạo của Chính phủ, NHNN, phù hợp với diễn biến thị trường và trên cơ sở cân đối thanh khoản thực tế của Agribank.
Nhờ điều hành lãi suất tiền gửi hợp lý, Agribank không chỉ duy trì được nguồn vốn ổn định mà còn tiếp tục bảo đảm cơ cấu nguồn vốn hiệu quả, giữ chi phí đầu vào ở mức phù hợp, từ đó tạo dư địa để duy trì lãi suất cho vay ở mức thấp, hỗ trợ nền kinh tế. Đây là yếu tố quan trọng giúp Agribank tiếp tục phát huy vai trò đồng hành cùng người dân, doanh nghiệp trong tiếp cận tín dụng phục vụ sản xuất, kinh doanh.
Bên cạnh việc điều chỉnh giảm lãi suất, Agribank tiếp tục triển khai nhiều chương trình cho vay ưu tiên, ưu đãi theo định hướng của Chính phủ và NHNN, hướng tới các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên và các nhóm khách hàng cần hỗ trợ về vốn. Việc triển khai đồng bộ các giải pháp về lãi suất và tín dụng cho thấy Agribank không chỉ hưởng ứng chủ trương điều hành, mà còn cụ thể hóa chủ trương đó bằng hành động thực chất, qua đó góp phần ổn định thị trường tiền tệ và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.
Trong bối cảnh mặt bằng lãi suất vẫn chịu nhiều áp lực, việc Agribank chủ động giảm lãi suất huy động, tiên phong giảm 0,5% lãi suất cho vay và tiếp tục triển khai các chương trình tín dụng ưu đãi là minh chứng rõ nét cho vai trò của một ngân hàng thương mại Nhà nước chủ lực. Không chỉ thực hiện nghiêm chỉ đạo của Chính phủ và NHNN, Agribank còn cho thấy trách nhiệm tiên phong, dẫn dắt và đồng hành với nền kinh tế bằng những giải pháp cụ thể, kịp thời và thiết thực.
