Tháng 12/2025, Australia trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới chính thức cấm trẻ dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội. Các nền tảng như TikTok, Instagram, Facebook, Snapchat hay YouTube buộc phải ngăn người dùng vị thành niên truy cập, nếu không có thể đối mặt mức phạt lên tới hàng chục triệu USD.
Kể từ sau lệnh cấm của Australia, làn sóng cấm trẻ em dùng mạng xã hội dần hình thành và lan rộng đến nhiều quốc gia trên toàn cầu.
Các nước châu Âu đồng loạt siết chặt mạng xã hội với trẻ em
Pháp là quốc gia đầu tiên phát đi tín hiệu tiếp bước Australia trong việc siết chặt mạng xã hội đối với trẻ vị thành niên. Tháng 11/2025, nhiều nghị sĩ, chủ yếu thuộc Đảng Phục hưng của Tổng thống Emmanuel Macron đã đề xuất dự luật cấm các nền tảng trực tuyến cung cấp dịch vụ mạng xã hội cho người dưới 15 tuổi kể từ ngày 1/9/2026.
Ngày 27/1, sau một phiên họp kéo dài, Hạ viện Pháp chính thức thông qua dự luật với 130 phiếu thuận và 21 phiếu chống.
Đến 31/3, Thượng viện Pháp tiếp tục thông qua dự luật nhưng kèm theo một số sửa đổi đáng chú ý. Trong đó, các nền tảng được phân loại dựa trên mức độ ảnh hưởng tới “sự phát triển thể chất, tinh thần và đạo đức” của trẻ em, đồng thời phụ huynh được trao thêm quyền kiểm soát việc truy cập vào một số nền tảng nhất định.
Tuy nhiên, do những điều chỉnh từ phía Thượng viện phản ánh khác biệt quan điểm với Hạ viện, dự luật hiện vẫn cần được hai viện thống nhất trước khi có thể chính thức ban hành.
Tại Anh, Chính phủ cũng đang cân nhắc áp dụng lệnh cấm mạng xã hội đối với trẻ dưới 16 tuổi theo mô hình của Australia, đồng thời xây dựng các quy định an toàn nghiêm ngặt hơn đối với chatbot AI. Thông tin này được Bộ trưởng Công nghệ Liz Kendall đưa ra hồi tháng 2.
Ngoài ra, Anh dự kiến triển khai thử nghiệm tại 300 hộ gia đình với các thử nghiệm bao gồm nhiều kịch bản như cấm hoàn toàn mạng xã hội, giới hạn thời gian sử dụng mỗi ngày hoặc áp dụng “giới nghiêm kỹ thuật số” vào ban đêm. Mục đích thử nghiệm nhằm theo dõi ảnh hưởng của các kịch bản tới giấc ngủ, sức khỏe tinh thần và hành vi của trẻ.
Hồi tháng 2, Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez cho biết nước này sẽ cấm người dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội và yêu cầu các nền tảng triển khai hệ thống xác minh độ tuổi. Dẫu vậy, hiện chưa rõ đề xuất có được Hạ viện thông qua hay không.
Bồ Đào Nha lựa chọn hướng tiếp cận mềm hơn khi yêu cầu trẻ từ 13-16 tuổi phải có sự đồng ý rõ ràng của phụ huynh để sử dụng mạng xã hội, đồng thời áp dụng mức phạt tới 2% doanh thu toàn cầu với các công ty vi phạm. Italia cũng quy định trẻ dưới 14 tuổi phải được phụ huynh cho phép mới có thể tạo tài khoản mạng xã hội.
Còn tại Ba Lan, đảng cầm quyền đang xây dựng luật cấm trẻ dưới 15 tuổi sử dụng mạng xã hội và buộc các nền tảng chịu trách nhiệm xác minh độ tuổi người dùng. Slovenia cũng chuẩn bị dự luật tương tự.
Trong khi đó, Chính phủ Áo dự kiến cấm trẻ dưới 14 tuổi sử dụng mạng xã hội và hoàn thiện dự thảo luật trước tháng 6. Nước này cũng lên kế hoạch thúc đẩy các chương trình giáo dục giúp trẻ em học cách sử dụng phương tiện truyền thông, đối phó với AI.
Nhiều quốc gia châu Âu khác cũng đã thể hiện lập trường. Hy Lạp tuyên bố sẽ cấm trẻ dưới 15 tuổi truy cập mạng xã hội từ ngày 1/1/2027. Na Uy cho biết sẽ trình Quốc hội dự luật cấm trẻ dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội trước cuối năm 2026 và giao trách nhiệm xác minh độ tuổi cho các công ty công nghệ.
Tại Đan Mạch, chính phủ dự kiến cấm trẻ dưới 15 tuổi sử dụng mạng xã hội nhưng vẫn cho phép phụ huynh quyết định việc tiếp cận đối với trẻ từ 13 tuổi.
Tại Thổ Nhĩ Kỳ, ngày 23/4 đã thông qua dự luật hạn chế trẻ em dưới 15 tuổi truy cập mạng xã hội. Theo luật mới, các “không gian số an toàn” dành cho trẻ dưới độ tuổi quy định sẽ được xây dựng, đồng thời khuyến khích hình thức sử dụng có kiểm soát.
Đối với tình hình tại Đức, Phe bảo thủ thuộc Liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo của Thủ tướng Friedrich Merz ủng hộ áp dụng giới hạn độ tuổi mạng xã hội theo mô hình Australia. Song Đảng Dân chủ Xã hội bày tỏ sự dè dặt với phương án cấm toàn diện, cho rằng cần ưu tiên các biện pháp kiểm soát từ chính phía các nền tảng.
Ở cấp độ khu vực, Nghị viện châu Âu đã thông qua một nghị quyết không mang tính ràng buộc pháp lý, kêu gọi áp dụng độ tuổi tối thiểu 16 với mạng xã hội trên toàn EU. Đồng thời, nghị quyết này cũng đề xuất thống nhất giới hạn 13 tuổi cho việc sử dụng dịch vụ chia sẻ video và các ứng dụng chatbot AI.
Xa hơn ở châu Mỹ, tại Brazil, Đạo luật Kỹ thuật số dành cho trẻ em và thanh thiếu niên có hiệu lực từ ngày 17/3. Luật yêu cầu người dùng dưới 16 tuổi phải liên kết tài khoản mạng xã hội với người giám hộ hợp pháp và cấm các tính năng gây nghiện như thuật toán tự động lướt xuống.
Ở Mỹ, Đạo luật Bảo vệ Quyền riêng tư Trẻ em Trực tuyến cấm các công ty thu thập dữ liệu cá nhân của trẻ dưới 13 tuổi nếu không có sự đồng ý của phụ huynh. Một số bang của nước này đã thông qua luật yêu cầu phụ huynh đồng ý trước khi trẻ vị thành niên sử dụng mạng xã hội, tuy nhiên nhiều đạo luật đang đối mặt với thách thức pháp lý liên quan đến quyền tự do ngôn luận.
Những động thái từ châu Á
Ngày 28/3 đánh dấu một cột mốc quan trọng khi Indonesia trở thành quốc gia đầu tiên tại Đông Nam Á cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội.
“Nền tảng của quyết định này rất rõ ràng. Trẻ em của chúng ta đang đối mặt với những mối đe dọa ngày càng thực tế: Từ việc tiếp xúc với nội dung khiêu dâm, bắt nạt trên mạng, lừa đảo trực tuyến, và quan trọng nhất là nghiện mạng xã hội. Chính phủ có mặt ở đây để cha mẹ không còn phải đơn độc đối đầu với gã khổng lồ thuật toán”, bà Meutya Hafid, Bộ trưởng Truyền thông và Các vấn đề Kỹ thuật số Indonesia nói.
Malaysia cũng đang đẩy mạnh kế hoạch cấm người dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội, trở thành một trong những quốc gia Đông Nam Á có động thái kiểm soát Internet mạnh tay nhất hiện nay.
Theo đó, Chính phủ Malaysia dự kiến triển khai quy định này thông qua Đạo luật An toàn trực tuyến. Đáng chú ý, Kuala Lumpur còn xây dựng cơ chế xác minh danh tính điện tử, yêu cầu người dùng cung cấp giấy tờ như căn cước, hộ chiếu hoặc tài khoản định danh điện tử để xác minh độ tuổi khi đăng ký tài khoản mạng xã hội, đặc biệt với người dùng dưới 13 tuổi.
Tại Philippines, nhiều dự luật đã được trình lên Thượng viện nhằm cấm trẻ dưới 16 tuổi sở hữu tài khoản mạng xã hội. Trong khi đó, Singapore cũng phát tín hiệu có thể siết chặt hơn nữa việc trẻ em tiếp cận mạng xã hội nhằm bảo vệ trẻ trước các tính năng gây hại từ các nền tảng.
Ngoài khu vực Đông Nam Á, tại Trung Quốc, chính phủ đã triển khai hàng loạt quy định nhằm kiểm soát việc trẻ em sử dụng Internet và mạng xã hội.
Từ năm 2024, các ứng dụng có chức năng mạng xã hội bắt buộc áp dụng xác thực danh tính thật, đồng thời kích hoạt “chế độ trẻ vị thành niên” với giới hạn thời gian sử dụng theo độ tuổi. Theo đó, trẻ dưới 16 tuổi không quá 1 giờ mỗi ngày, còn nhóm 16-18 tuổi không quá 2 giờ.
Bang Karnataka cũng trở thành bang đầu tiên tại Ấn Độ cấm trẻ dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội vào tháng 3. Các bang Goa và Andhra Pradesh cũng đang cân nhắc biện pháp tương tự.
Tuy vậy, làn sóng này cũng kéo theo nhiều tranh cãi. Một số tổ chức bảo vệ quyền số lo ngại việc xác minh độ tuổi trên diện rộng có thể dẫn tới thu thập dữ liệu cá nhân quá mức, mở rộng giám sát kỹ thuật số và làm suy giảm quyền riêng tư của người dùng.
Nhiều chuyên gia cũng đặt câu hỏi về hiệu quả thực tế của các lệnh cấm khi thanh thiếu niên hoàn toàn có thể chuyển sang những nền tảng khác khó kiểm soát hơn hoặc tìm ra những cách lách luật.
Đối với Việt Nam, tranh luận về việc hạn chế trẻ em dùng mạng xã hội cũng đã xuất hiện.
Tại phiên thảo luận tổ về kinh tế – xã hội ngày 9/4, đại biểu Nguyễn Thị Mai Thoa (Đoàn Hải Phòng) bày tỏ lo ngại trước tình trạng trẻ em bị xâm hại trên không gian mạng với nhiều hình thức ngày càng tinh vi như bắt cóc trực tuyến, bạo lực mạng hay bắt nạt qua mạng.
Để hạn chế các nguy cơ này, bà Thoa đề xuất nghiên cứu giải pháp cấm hoặc hạn chế trẻ em sử dụng một số nền tảng mạng xã hội phổ biến, đi kèm các điều kiện và biện pháp quản lý cụ thể.
Trước đó, trong phiên thảo luận về phát triển kinh tế – xã hội tại kỳ họp thứ 10 Quốc hội vào tháng 12/2025, Đại biểu Châu Quỳnh Dao (Đoàn An Giang) đã nêu lên hồi chuông cảnh báo khẩn thiết về tác động tiêu cực của mạng xã hội lên thanh thiếu niên, những hệ lụy bi thảm khi trẻ em lạc lối trong thế giới ảo và đưa ra kiến nghị cần bổ sung thêm quy định giới hạn độ tuổi truy cập và giới hạn thời gian truy cập.
Sự ra đời của USB-C đã đưa chúng ta gần hơn bao giờ hết đến một tiêu chuẩn sạc chung cho các thiết bị công nghệ. Tiêu chuẩn này không chỉ giúp giảm thiểu rác thải điện tử mà còn đơn giản hóa việc sạc cho người dùng, cho phép cung cấp công suất tối đa đến 240W thông qua Power Delivery 3.1.
Tuy nhiên, USB-C vẫn có thể gây nhầm lẫn do cách các nhà sản xuất thiết bị gốc (OEM) triển khai và nhận diện các cổng, bởi không phải tất cả các cổng USB-C đều hỗ trợ các tính năng như sạc laptop. Lý do vì chỉ những cổng hỗ trợ cấp nguồn (USB-C PD) mới có thể thực hiện điều này. Tương tự, không phải mọi cổng USB-C đều hỗ trợ Thunderbolt 5, mặc dù chúng sử dụng cùng một chuẩn kết nối.
Sự phát triển của USB-C đã trải qua nhiều giai đoạn, bắt đầu từ sự ra đời của USB-C vào năm 2014, sau cả chuẩn USB Power Delivery (USB PD) đầu tiên, vốn được giới thiệu vào năm 2012 cho các đầu nối USB-A và B cũ hơn. Ra mắt cùng với USB-C, USB PD 2.0 hỗ trợ điện áp cố định từ 5V đến 20V và công suất tối đa 100W. Nhưng giờ đây, USB PD 3.1 cho phép điện áp động từ 5V đến 48V, với công suất tối đa lên đến 240W.
Mặc dù USB-C mang lại nhiều lợi ích, nhưng sự đa dạng trong các phiên bản và thông số kỹ thuật đã gây khó khăn cho người dùng trong việc nhận diện khả năng của từng cổng. Tổ chức USB-IF đã phát triển một loạt logo và biểu tượng để giúp người dùng hiểu rõ hơn về khả năng của các cổng và cáp, nhưng các nhà sản xuất không bắt buộc phải sử dụng chúng.
Để đảm bảo sử dụng đúng loại cáp và tận dụng tối đa khả năng của cổng USB-C, người dùng cần tham khảo tài liệu hướng dẫn sản phẩm. Ví dụ, nhiều Chromebook có cổng USB-C hỗ trợ cả chế độ DisplayPort và sạc, cho phép người dùng kết nối với màn hình ngoài trong khi vẫn sạc thiết bị. Tương tự, MacBook Air 2025 có cổng Thunderbolt 4, nhưng người dùng cần tra cứu thông số kỹ thuật để biết chính xác khả năng của cổng.
Cuối cùng, việc sử dụng cáp USB-C không đúng tiêu chuẩn có thể gây ra rủi ro. Người dùng nên tránh sử dụng các cáp USB-A sang USB-C cũ, vì nhiều cáp không đáp ứng yêu cầu an toàn. Để tìm các cáp được chứng nhận phù hợp, người dùng có thể sử dụng công cụ tìm kiếm miễn phí của USB-IF.
Mặc dù Android mang đến lựa chọn đa dạng, iPhone lại chiếm ưu thế về doanh số tại nhiều thị trường lớn. Phần lớn nguyên nhân xuất phát từ việc Apple đã xây dựng một hệ sinh thái sản phẩm và dịch vụ chặt chẽ, khiến người dùng khó khăn khi chuyển từ iPhone sang Android.
Sự trung thành của người dùng với từng nền tảng thường dẫn đến những tranh cãi gay gắt, thậm chí có những lời châm biếm dành cho bên còn lại. Một người đã chuyển từ Android sang iOS chia sẻ rằng họ đã trải nghiệm cảm giác bị chỉ trích khi thay đổi hệ sinh thái, với một số câu nói phổ biến từ người dùng Android có thể khiến người dùng iPhone không mấy vui vẻ.
Nhiều người cho rằng iPhone thiếu nhiều tính năng phần mềm và phần cứng độc đáo mà Android đã tích hợp từ lâu. Ví dụ, tính năng màn hình luôn bật chỉ xuất hiện trên iPhone với dòng iPhone 14 Pro, trong khi các điện thoại Android như Galaxy S7 đã có tính năng này từ năm 2016. Apple cũng mất nhiều thời gian để chuyển từ cổng kết nối Lightning sang USB-C, khi công ty chỉ đưa Lightning đến dòng iPhone 15 vào năm 2023.
Android là nền tảng mã nguồn mở cho phép nhiều nhà sản xuất như Samsung, Google và Oppo phát triển và bán điện thoại với giá cả cạnh tranh. Mặc dù có những mẫu điện thoại Android cao cấp có giá tương đương hoặc cao hơn iPhone, nhưng nhìn chung, điện thoại Android thường có giá rẻ hơn, đặc biệt trong phân khúc tầm trung.
Khi một chiếc điện thoại Android giá dưới 10 triệu đồng sở hữu màn hình 120 Hz và pin dung lượng lớn, iPhone 17e giá 16,5 triệu đồng trở nên kém hấp dẫn hơn.
Thực tế, khi so sánh các mẫu điện thoại cùng thế hệ, nhiều thiết bị Android thường có hiệu năng vượt trội hơn. Ví dụ, iPhone 17 Pro chỉ có 12 GB RAM, trong khi nhiều điện thoại Android hiện tại có thể lên tới 16 GB, thậm chí 24 GB ở một số mẫu chuyên dụng cho game.
Dù vậy, iPhone vẫn nằm trong số những điện thoại có hiệu năng tốt nhất nhờ vào chip A19 Pro mạnh mẽ, cho phép chạy các tựa game đồ họa cao mà không gặp khó khăn. Ngay cả với dung lượng RAM ít hơn, các mẫu iPhone hiện đại vẫn hoạt động mượt mà trong các tác vụ hằng ngày.
Một chỉ trích khác dành cho Apple là thiết kế của iPhone không có nhiều thay đổi qua các năm. Việc Apple giữ lại ngôn ngữ thiết kế quen thuộc khiến nhiều người cho rằng các mẫu mới khó phân biệt với các phiên bản trước.
Trong thực tế, dòng Galaxy S của Samsung gần đây cũng gặp phải những nhận xét tương tự. Tuy nhiên, một số người cho rằng việc duy trì một thiết kế nhất quán có thể giúp xây dựng bản sắc thương hiệu mạnh mẽ hơn.
Cuối cùng, sự thật là cả iPhone và Android đều có những điểm mạnh và yếu riêng. Sự lựa chọn giữa chúng phụ thuộc vào nhu cầu và sở thích cá nhân của từng người dùng.
Chỉ trong vài năm ngắn ngủi, làn sóng trí tuệ nhân tạo tạo sinh đã làm thay đổi mạnh mẽ thị trường lao động toàn cầu. Nếu trước đây AI chủ yếu gắn với các kỹ sư lập trình hoặc nhà khoa học dữ liệu, thì hiện nay hàng loạt công việc mới đã xuất hiện chỉ vì sự phát triển của công nghệ này.
Điều đáng chú ý là nhiều nghề gần như không tồn tại trước năm 2022 nhưng nay lại được săn đón với mức thu nhập rất cao.
Không chỉ các tập đoàn công nghệ lớn, nhiều doanh nghiệp ở lĩnh vực tài chính, giáo dục, truyền thông hay thương mại điện tử cũng đang ráo riết tuyển dụng nhân sự liên quan đến AI. Từ người "giao tiếp" với AI cho tới những chuyên gia chuyên tìm lỗi và kiểm tra độ an toàn của mô hình, thị trường lao động đang bước vào một giai đoạn chưa từng có.
Một trong những công việc nổi bật nhất thời gian qua là Prompt Engineer, hay còn được gọi là kỹ sư câu lệnh AI. Công việc của họ không đơn giản chỉ là đặt câu hỏi cho chatbot mà là xây dựng các hệ thống câu lệnh giúp AI đưa ra kết quả chính xác, tối ưu và phù hợp với nhu cầu doanh nghiệp.
Các Prompt Engineer hiện tham gia vào nhiều lĩnh vực như chăm sóc khách hàng, marketing, lập trình hay phân tích dữ liệu. Tại Mỹ, nhiều vị trí có mức lương dao động từ 130.000 đến hơn 300.000 USD mỗi năm, đặc biệt tại các công ty công nghệ lớn hoặc phòng nghiên cứu AI.
Điều thú vị là không ít người làm nghề này xuất thân từ lĩnh vực ngôn ngữ, giáo dục hoặc truyền thông thay vì khoa học máy tính. Điều đó cho thấy khả năng tư duy logic và hiểu cách con người giao tiếp đang trở thành lợi thế lớn trong thời đại AI.
Bên cạnh đó, AI Trainer và AI Data Annotator cũng là nhóm nghề phát triển nhanh chóng. Đây là những người trực tiếp "dạy" AI thông qua việc chấm điểm phản hồi, gắn nhãn dữ liệu, đánh giá độ chính xác hoặc phát hiện nội dung độc hại.
Ở cấp độ cơ bản, công việc này thường có mức thu nhập từ 10 - 25 USD mỗi giờ. Tuy nhiên với những người có chuyên môn cao về luật, tài chính, lập trình hay y khoa, mức thù lao có thể tăng lên hàng chục hoặc hàng trăm USD mỗi giờ. Nhiều công ty AI hiện tuyển cả giáo viên, luật sư và chuyên gia ngôn ngữ để giúp mô hình AI hiểu sâu hơn về từng lĩnh vực cụ thể.
Sự phát triển quá nhanh của AI cũng kéo theo hàng loạt lo ngại liên quan đến thông tin sai lệch, bảo mật và đạo đức công nghệ. Đây là lý do những nghề như AI Red Teamer hay AI Ethics Specialist xuất hiện và nhanh chóng trở thành nhóm nhân sự có giá trị cao.
AI Red Teamer được xem như những "hacker hợp pháp" chuyên tìm cách đánh lừa AI, khai thác lỗ hổng hoặc kiểm tra khả năng bị thao túng của mô hình. Công việc này giúp doanh nghiệp phát hiện nguy cơ trước khi hệ thống AI được đưa ra thị trường. Một số chuyên gia trong lĩnh vực này có thể nhận mức thù lao từ 60 - 150 USD mỗi giờ cho các dự án kiểm thử bảo mật AI.
Trong khi đó, AI Ethics Specialist lại đóng vai trò kiểm tra tính công bằng và an toàn của mô hình AI. Sau nhiều vụ tranh cãi liên quan đến thiên vị dữ liệu, deepfake hay nội dung sai lệch, các công ty công nghệ buộc phải xây dựng đội ngũ chuyên trách về đạo đức AI.
Đây là công việc kết hợp giữa công nghệ, luật pháp và khoa học xã hội. Tại nhiều quốc gia phát triển, mức thu nhập của vị trí này dao động từ 100.000 - 250.000 USD mỗi năm, đặc biệt cao trong lĩnh vực tài chính và y tế.
Không dừng ở các công việc kỹ thuật, AI còn tạo ra nhiều nghề liên quan đến sáng tạo nội dung và vận hành doanh nghiệp. Các vị trí như AI Content Reviewer, AI Workflow Designer hay AI Avatar Creator đang xuất hiện ngày càng nhiều.
AI Content Reviewer là những người kiểm tra nội dung do AI tạo ra như bài viết, hình ảnh, video hoặc email nhằm đảm bảo độ chính xác và phù hợp với thương hiệu. Trong khi đó, AI Workflow Designer lại đóng vai trò xây dựng hệ thống tự động hóa bằng cách kết hợp chatbot AI với dữ liệu doanh nghiệp và các nền tảng quản lý khách hàng.
Đáng chú ý, lĩnh vực nội dung số cũng chứng kiến sự xuất hiện của các nhà sáng tạo avatar AI và influencer ảo. Nhiều thương hiệu bắt đầu thử nghiệm người mẫu AI, MC AI hay nhân vật ảo hoạt động liên tục trên mạng xã hội và nền tảng livestream. Một số studio chuyên sản xuất nội dung AI hiện có thể tạo ra doanh thu hàng chục nghìn USD mỗi tháng từ các nhân vật ảo này.
Giới chuyên gia nhận định điều đáng chú ý nhất hiện nay không phải việc AI thay thế hoàn toàn con người, mà là việc công nghệ này đang tạo ra các nghề nghiệp lai giữa công nghệ, sáng tạo, kinh doanh và tâm lý học. Khi AI ngày càng thông minh hơn, nhu cầu về những người kiểm tra, điều chỉnh và hướng dẫn AI cũng tăng mạnh.
Chỉ trong vài năm, thị trường lao động đã xuất hiện những công việc mà trước đây gần như chưa từng tồn tại. Và với tốc độ phát triển hiện nay của trí tuệ nhân tạo, danh sách những nghề mới có thể sẽ còn tiếp tục dài thêm trong thời gian tới.
