Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, các em có thể tiếp cận hàng nghìn đề thi thử, video bài giảng, khóa học trực tuyến và cả lộ trình ôn tập sẵn. Tuy nhiên, chính sự phong phú ấy lại đặt ra câu hỏi lớn: đây là cơ hội mở hay một “ma trận” khiến người học dễ lạc lối?
Điểm tích cực rõ nhất là khả năng tiếp cận được mở rộng mạnh mẽ. Trước đây, tài liệu ôn thi chất lượng chủ yếu tập trung ở đô thị và các trung tâm lớn; nay, nhờ internet, học sinh (HS) ở vùng sâu, vùng xa cũng có thể học cùng bài giảng, làm cùng đề thi như ở thành phố. Điều này góp phần thu hẹp khoảng cách vùng miền, ít nhất về cơ hội tiếp cận tri thức – một bước tiến đáng kể về công bằng giáo dục.
Bên cạnh đó, sự phong phú của học liệu cho phép cá nhân hóa việc học. HS có thể chọn nội dung phù hợp với trình độ và mục tiêu: người yếu học lại từ nền tảng, người khá giỏi tiếp cận chuyên đề nâng cao. Đây là điều lớp học truyền thống khó đáp ứng trọn vẹn.
Ngoài ra, tài liệu miễn phí mở “cửa vào” cho HS khó khăn, trong khi tài liệu có phí – nếu được xây dựng bài bản – mang lại giá trị gia tăng như hệ thống hóa kiến thức, phân tích lỗi sai, theo dõi tiến bộ. Sự song song này, về lý thuyết, tạo nên một hệ sinh thái học tập đa lựa chọn và linh hoạt hơn.
Tuy nhiên, chính sự phong phú ấy lại tạo ra nghịch lý: càng nhiều tài liệu, HS càng dễ mất phương hướng. Thứ nhất, nhiều em rơi vào tình trạng “sưu tầm” hơn là học. Một HS ôn thi đánh giá năng lực của ĐH Quốc gia TP.HCM vừa qua, chia sẻ: “Em bị loạn giữa quá nhiều tài liệu, mỗi nơi một kiểu, không biết tin nguồn nào”.
Thứ hai, không ít HS tải hàng chục bộ đề, đăng ký nhiều khóa học nhưng không theo được lộ trình nào đến cùng. Việc học dàn trải, thiếu trọng tâm khiến hiệu quả giảm, học liệu từ công cụ hỗ trợ trở thành “nhiễu thông tin”.
Thứ ba, chất lượng tài liệu không đồng đều. Nhiều tài liệu miễn phí chưa được kiểm chứng, có thể sai lệch; trong khi tài liệu có phí không phải lúc nào cũng tương xứng. Thị trường thiếu chuẩn mực khiến “vàng thau lẫn lộn”.
Thứ tư, nguy cơ lệch hướng học tập ngày càng rõ. Khi học liệu ôn thi phát triển mạnh, việc học dễ bị thu hẹp thành luyện dạng, học mẹo, thay vì hiểu bản chất. Điều này đi ngược xu hướng đánh giá năng lực.
Thứ năm, yếu tố thương mại hóa tạo áp lực mới. Quảng cáo bị thổi phồng, nhiều gia đình bỏ ra chi phí lớn với kỳ vọng “mua” lợi thế, từ đó hình thành một dạng bất bình đẳng mới.
Trong “ma trận” học liệu, HS không thể tiếp tục học theo kiểu bị dẫn dắt mà cần chuyển sang học có chiến lược.
Cần nhớ không phải càng nhiều tài liệu càng tốt; một nguồn phù hợp, được học sâu, làm đi làm lại và phân tích lỗi sai kỹ lưỡng thường hiệu quả hơn việc “lướt” qua nhiều nguồn. HS cần biết chọn lọc để đánh giá độ tin cậy, so sánh và tự kiểm chứng tài liệu – đây là năng lực thiết yếu trong thời đại số. Ngoài ra, phải giữ mục tiêu học để hiểu; khi nền tảng vững, kết quả thi sẽ là hệ quả tự nhiên.
Trong bối cảnh học liệu tràn ngập, giáo viên cần giữ vững vai trò định hướng. Không chỉ dạy kiến thức, thầy cô cần giúp HS xác định học gì, học từ đâu và học như thế nào; đồng thời giới thiệu nguồn tin cậy, cảnh báo “bẫy” học liệu.
Nhà trường nên xây dựng “ngân hàng học liệu” riêng, được kiểm duyệt để làm chuẩn tham chiếu. Cùng với đó là tổ chức ôn tập bài bản: thi thử, tư vấn học tập, hướng dẫn kỹ năng làm bài. Khi nhà trường làm tốt, sự phụ thuộc vào thị trường bên ngoài sẽ giảm.
Ở cấp quản lý, cần một trục định hướng rõ ràng. Trước hết, Bộ GD-ĐT giao một đơn vị thuộc bộ chuyên trách xây dựng nền tảng học liệu quốc gia, cung cấp tài liệu chuẩn với chi phí thấp, đảm bảo công bằng tiếp cận.
Quan trọng hơn là đổi mới đề thi theo hướng đánh giá năng lực thực chất, hạn chế học tủ, học mẹo, học máy móc, không hiểu bản chất. Đồng thời, cần cơ chế kiểm soát chất lượng học liệu, đặc biệt với sản phẩm có phí, nhằm minh bạch thông tin, bảo vệ người học và tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh.
Hiện tượng “bùng nổ học liệu ôn thi” không chỉ có ở VN. Tại Mỹ, các kỳ thi như SAT, ACT đã tạo ra cả một ngành luyện thi; ở Hàn Quốc với CSAT hay Trung Quốc với Gaokao cũng tương tự. Điểm chung là ở đâu thi cử cạnh tranh cao, ở đó học liệu phát triển mạnh.
Tuy nhiên, điều đáng tham khảo là cách ứng xử. Các quốc gia nói trên không hạn chế học liệu mà tập trung định hướng. Tại Mỹ, College Board cung cấp tài liệu chính thức miễn phí, kết hợp với Khan Academy tạo một “chuẩn tham chiếu” rõ ràng. Nhờ đó, HS có điểm tựa đáng tin cậy, không bị lệ thuộc hoàn toàn vào nguồn bên ngoài; đồng thời, đề thi được thiết kế theo hướng khó “luyện tủ”, buộc HS phải hiểu và vận dụng. Khi cách thi thay đổi, thị trường học liệu cũng phải điều chỉnh theo.
Ở Hàn Quốc và Trung Quốc, nhà nước còn can thiệp để kiểm soát thương mại hóa, giảm áp lực và bất bình đẳng. Dù còn tranh luận, điều này cho thấy: không thể buông lỏng hoàn toàn, mà cần sự dẫn dắt để học liệu phục vụ đúng mục tiêu giáo dục.
Kinh nghiệm quốc tế cho thấy không thể ngăn chặn sự bùng nổ học liệu, nhưng hoàn toàn có thể biến nó thành một hệ sinh thái lành mạnh. Vấn đề không phải là có bao nhiêu tài liệu, mà là có một “trục định hướng” đủ mạnh hay không.
Khi cơ quan quản lý giáo dục dẫn dắt, nhà trường tổ chức, giáo viên định hướng và HS chủ động, thì sự bùng nổ học liệu sẽ không còn là áp lực mà trở thành nguồn lực quý giá cho một nền giáo dục hiện đại.
Trước mắt, một số tỉnh, thành phố lớn có thể xây dựng hệ sinh thái ôn thi cho riêng địa phương mình, từ đó, sẽ phổ biến kinh nghiệm cho nhiều địa phương khác.
Hết ngày 17/4, thí sinh Hà Nội kết thúc thời gian đăng ký thi lớp 10. Điểm mới của năm nay là các em được đăng ký trực tuyến, nhìn thấy số lượng nguyện vọng vào từng trường theo thời gian thực.
Theo ghi nhận của VnExpress lúc 23h30 ngày 17/4, THPT Bắc Lương Sơn nhận nhiều nguyện vọng nhất - hơn 7.600, xếp ngay sau với chênh lệch không đáng kể là THPT Tự Lập với hơn 7.500.
13 trường khác đều có hơn 5.000 đăng ký, gồm Thọ Xuân, Đại Mỗ, Minh Quang, Đại Cường... Đây chủ yếu là những trường nằm ở ngoại thành, nhiều năm lấy 3-5 điểm chuẩn mỗi môn, nên thường được học sinh đăng ký nguyện vọng 2 và 3.
Xét riêng số lượng nguyện vọng 1, THPT Yên Hòa được học sinh đăng ký nhiều nhất - gần 2.570, kế đó là Lê Quý Đôn - Hà Đông 2.295. Đây cũng là hai trường có tỷ lệ chọi (nguyện vọng 1 chia chỉ tiêu) cao nhất thành phố, lần lượt 1/3,36 và 1/3.
Những trường còn lại trong top 15 hầu hết nằm trong nhóm dẫn đầu điểm chuẩn (thường trên 8 điểm một môn) nhiều năm qua, như Kim Liên, Việt Đức, Phan Đình Phùng, Nhân Chính, Nguyễn Gia Thiều.
Riêng THPT Tùng Thiện, trường ba năm gần đây đều có điểm chuẩn dưới 7, bất ngờ đứng vị trí 12, xếp ngay trên là THPT Mỹ Đình.
Năm nay, 147.000 học sinh Hà Nội tốt nghiệp THCS, tăng 20.000 so với năm ngoái. Chỉ tiêu lớp 10 công lập là hơn 78.300, tương đương 55%.
Vụ việc nhóm học sinh lớp 5 viết giấy nhục mạ bạn cùng lớp với nhiều từ ngữ thô tục, phụ huynh bức xúc, đang gây xôn xao trên mạng xã hội, xảy ra tại lớp 5/4, Trường tiểu học Phan Chu Trinh, phường Phú Thạnh, TP.HCM.
Sự việc được các em học sinh tường trình là vào ngày thứ bảy (11.4.2026) một bạn tên B.N trong lớp đã phát những tờ giấy mẫu cho 7 bạn khác chơi chung nhóm và kêu các bạn chép lại những câu từ thô tục về M. Học sinh tên M. đã nhặt được một tờ giấy nhắc đến tên mình, em cho vào cặp. Sau đó mẹ của em phát hiện, liên lạc với giáo viên chủ nhiệm và nhà trường đề nghị được giải quyết vì thấy vấn đề nghiêm trọng.
Trao đổi với PV Báo Thanh Niên chiều 21.4, chị V.T, mẹ của bé M. gửi kèm tờ giấy mà nhóm học sinh lớp 5 viết về con gái chị với những từ ngữ gây sốc. Đáng chú ý, nhiều câu từ được nhóm học sinh quy ước thành các mật mã là số và chữ cái.
Chiều 21.4, bà Lương Thị Thanh Lý, Hiệu trưởng Trường tiểu học Phan Chu Trinh, trả lời PV Báo Thanh Niên. Bà Lý cho biết vụ việc này có 4 bạn tham gia viết những câu nói thô tục về M., còn 4 bạn thấy từ bậy thì ném vào thùng rác. Các học sinh đều biết sai nhưng không ai báo thầy cô giáo.
Nhà trường đã đăng tải thông báo kết quả xử lý vụ việc lên Cổng thông tin điện tử của trường. "Thông qua sự việc này, nhà trường đã tăng cường giáo dục kỹ năng giao tiếp, ứng xử văn minh, xây dựng môi trường học đường thân thiện, tôn trọng và tích cực; đồng thời nhắc nhở học sinh toàn trường nâng cao ý thức trong lời nói, hành vi, đặc biệt trong các mối quan hệ bạn bè...", trích thông báo.
Đồng thời, bà Lý cho biết thời gian tới sẽ phải tiếp tục tăng cường giáo dục học sinh về an ninh mạng, truy cập mạng lành mạnh, bởi chính các giáo viên, phụ huynh đều sốc nặng khi nhiều học sinh ở trên lớp, ở nhà rất ngoan ngoãn, học lực tốt, nhưng mặt khác có thể viết những từ ngữ thô tục về bạn của mình, bị ảnh hưởng nặng từ TikTok...
Bà Lý cho hay các học sinh vi phạm đã được yêu cầu viết bản tường trình và đã có tổng cộng 4 lần xin lỗi: xin lỗi cha mẹ, xin lỗi cô giáo chủ nhiệm, cô Tổng phụ trách Đội, xin lỗi bạn M. riêng. "Có bạn còn mua quà tặng bạn M. Hôm thứ hai (20.4), cô giáo chủ nhiệm còn cho các bạn xin lỗi bạn M. trong tiết sinh hoạt lớp, có sự chứng kiến của phó hiệu trưởng nhà trường và cô Tổng phụ trách Đội", bà Lý cho hay.
Bà Lý khẳng định việc xử lý kỷ luật học sinh như trên là tuân thủ Thông tư 19/2025/TT-BGDĐT ngày 15.9.2025 của Bộ GD-ĐT quy định về khen thưởng, kỷ luật học sinh. Trong đó, điều 11 nêu nguyên tắc kỷ luật là "a) Bảo đảm tính chủ động, tích cực trong thực hiện nhiệm vụ và quyền của học sinh; giữ vững kỷ cương, nền nếp trong nhà trường; b) Tôn trọng, bao dung, khách quan, không định kiến, bảo đảm quyền được tham gia và lợi ích của học sinh đối với các vấn đề liên quan; c) Bảo đảm phù hợp đặc điểm tâm sinh lý, giới tính, thể chất, hoàn cảnh gia đình, đặc điểm văn hóa vùng miền của từng học sinh; d) Không sử dụng biện pháp kỷ luật mang tính bạo lực, xúc phạm nhân phẩm, danh dự, ảnh hưởng đến thể chất và tinh thần của học sinh". Còn điều 13 hướng dẫn "Các biện pháp kỷ luật đối với học sinh tiểu học là a) Nhắc nhở; b) Yêu cầu xin lỗi".
Đồng thời, các học sinh vi phạm lần này còn bị đánh giá không thực hiện tốt việc rèn luyện đạo đức trong tháng 4; không được đề nghị danh hiệu "Cháu ngoan Bác Hồ".
Bà Lý cho rằng vụ việc này đã được nhà trường xử lý kịp thời, công bằng, khách quan, đúng quy trình, quy định.
Song, theo bà Lý, mẹ bé M., chưa đồng ý với cách xử lý của nhà trường. Mẹ bé M. yêu cầu các phụ huynh của 8 bé tham gia nhóm viết những từ ngữ bậy trên phải có mặt trong một buổi, cùng với 8 bé, chứng kiến con họ xin lỗi bé M., cha/mẹ bé M. cũng cần có mặt. Ý kiến này không được các phụ huynh đồng ý.
Bà Lý cho hay phụ huynh bé K.N (một trong 8 học sinh tham gia viết những từ ngữ thô tục cho bé M.), đã gửi văn bản đề nghị bảo vệ pháp lý cho con của họ, có đoạn: "Theo quy định của luật Trẻ em 2016 về việc bảo đảm danh dự, nhân phẩm và bảo vệ trẻ em khỏi các tác động tiêu cực về tâm lý, cũng như nguyên tắc giáo dục học sinh tiểu học theo Thông tư 32/2020/TT-BGDĐT, chúng tôi nhận thấy việc tiếp tục yêu cầu học sinh xin lỗi lặp lại nhiều lần, đặc biệt trong bối cảnh phải thực hiện trước mặt nhiều phụ huynh và người lớn, không còn phù hợp với mục tiêu giáo dục ban đầu và có thể tạo ra áp lực tâm lý không cần thiết đối với trẻ...".
Trong khi đó, chị V.T, mẹ của bé M., nói với PV Báo Thanh Niên, chị không đồng ý khi trong thông báo của Trường tiểu học Phan Chu Trinh về xử lý vụ việc ở lớp 5/4 đăng trên trang web trường, tên con của chị - là nạn nhân - thì được nêu công khai, còn không hề nhắc tới 8 học sinh đã có hành vi bạo lực học đường với con chị, trong khi việc bảo vệ trẻ em, bảo vệ quyền riêng tư của mọi học sinh là điều nhà trường cần phải làm.
Bên cạnh đó, chị không đồng ý với một điểm nữa trong thông báo của nhà trường nêu "có cha mẹ học sinh đã chở con tới nhà bạn D.M xin lỗi bạn và trao đổi cùng phụ huynh bạn M.". Vì chỉ có 1 lần, sau khi sự việc xảy ra, cha và mẹ bạn K.N có tới nhà để trao đổi với chị, nhưng không chở theo con để xin lỗi bạn M. Phụ huynh này cũng hứa sẽ sắp xếp 1 buổi sẽ chở con gái tới gặp M. để xin lỗi, nhưng điều này chưa xảy ra.
Chị V.T cho rằng yêu cầu việc 8 học sinh vi phạm xin lỗi M., cần sự chứng kiến của phụ huynh 8 bạn, đồng thời có phụ huynh bé M., có cô chủ nhiệm, ban giám hiệu nhà trường chứng kiến, là "không có gì quá đáng hết".
"Tôi chỉ nói là cả 8 bé này, mình mong muốn các bé tới phòng giáo viên chứ không phải đứng trước cả trường. Vì các bé đã làm sai với con tôi, con tôi cũng đang bị bạo lực tinh thần, con là nạn nhân, con tôi được phép nhận lời xin lỗi từ các bạn và lời xin lỗi có sự giám hộ của mẹ, chứ không phải tôi bắt các bé làm gì xấu hổ hết. Lời xin lỗi thành khẩn, thiện chí. Tôi muốn, sau khi các bé xin lỗi con mình, có phụ huynh ở đây, các bé sẽ hứa, sẽ không lặp lại việc này. Bởi năm nay là năm cuối cấp, nếu khi lên cấp 2, các bé học chung lớp, chung trường tiếp, nếu lặp lại chuyện này thì sao? Nên nếu chỉ xin lỗi M., mà không có phụ huynh của các bé, thì không có đủ sự răn đe, chế tài, các bé kia có thể lặp lại do tư thù cá nhân thì sao, đó là lo xa của một người mẹ", chị V.T cho hay.
Chị V.T cho biết, bé M. sau 1 ngày nghỉ học thì đi học đầy đủ, nhưng tâm trạng không ổn định. Khi vào trường, các bạn đều chỉ trỏ hỏi "mày có ổn không", "mày có làm gì đó thì người ta mới làm cho mày như vậy". "Bé tỏ ra mình ổn cho mẹ vui, cho thầy cô và các bạn thấy mình bình thường nhưng về nhà thì bé không ổn, bé ngủ hay bị giật mình, bất ổn về tâm lý", chị V.T kể.
Đề thi và đáp án gợi ý môn ngữ văn vào lớp 10 tỉnh Lào Cai năm 2026: Đang được cập nhật...
Môn Toán là một trong ba môn thi bắt buộc đối với các trường THPT không chuyên, trường phổ thông dân tộc nội trú và là môn thi chung đối với thí sinh đăng ký vào Trường THPT Chuyên Lào Cai.
Năm nay, toàn tỉnh có hơn 23.930 thí sinh đăng ký dự thi tại 66 hội đồng coi thi với khoảng 1.000 phòng thi đặt tại các xã, phường trên địa bàn.
Theo quy định của Sở Giáo dục và Đào tạo, nội dung đề thi nằm trong chương trình giáo dục phổ thông THCS thuộc Chương trình giáo dục phổ thông 2018, chủ yếu là kiến thức lớp 9.
Dự kiến năm học 2026-2027, các trường THPT công lập, trường phổ thông dân tộc nội trú và Trường THPT Chuyên Lào Cai tuyển sinh khoảng 20.260 học sinh lớp 10, tương đương khoảng 65% số học sinh lớp 9 trên địa bàn.
Mời bạn đọc theo dõi đề thi và đáp án tuyển sinh lớp 10 năm 2026 của các tỉnh, thành được cập nhật liên tục tại: Đề thi và đáp án thi lớp 10 năm 2026 của tất cả 34 tỉnh, thành
