Ảnh vệ tinh thương mại chụp ngày 10/4 và được CNN phân tích hôm 14/4 cho thấy nỗ lực của Iran nhằm dọn dẹp lối vào các căn cứ tên lửa ngầm ở gần thành phố Khomeyn và Tabriz, trong đó các máy xúc đang hoạt động trên đống đổ nát và múc đất đá lên xe tải.
Sam Lair, chuyên gia cấp cao tại Trung tâm Nghiên cứu Không phổ biến vũ khí hạt nhân James Martin (CNS) ở Mỹ, cho rằng động thái này là điều đã được dự đoán trước. “Thỏa thuận ngừng bắn đồng nghĩa chấp nhận rằng đối phương sẽ khôi phục một phần năng lực quân sự mà bạn vừa phải tốn rất nhiều thời gian, công sức và tiền bạc để phá hủy”, ông nói.
Lair nhận định đây là một phần trong kế hoạch vận hành các căn cứ tên lửa ngầm của Iran. “Điều này phù hợp với khái niệm hoạt động tổng thể của thành phố tên lửa, đó là chống chịu đòn tập kích phủ đầu, khai thông lối ra vào rồi phóng tên lửa trở lại”, ông giải thích.
Giới chức Mỹ và Iran chưa bình luận về thông tin.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth tuần trước tuyên bố chương trình tên lửa của Iran đã bị “phá hủy về chức năng”, trong đó tên lửa và bệ phóng đã “cạn kiệt, bị tàn phá và gần như hoàn toàn mất hiệu quả”.
Dù vậy, Wall Street Journal ngày 10/4 dẫn các báo cáo của tình báo Mỹ cho rằng Iran vẫn có thể khôi phục một phần lực lượng tên lửa bất chấp các cuộc không kích liên tục của Mỹ và Israel trong 6 tuần xung đột.
Tuy hơn một nửa bệ phóng của Iran đã bị phá hủy, hư hại hoặc mắc kẹt trong các hầm ngầm bị đánh sập, nhiều bệ phóng vẫn có thể được sửa chữa hoặc đào lên để tiếp tục sử dụng, theo các quan chức Mỹ.
Giới chức Israel nói khoảng 2/3 bệ phóng tên lửa đạn đạo tại Iran đã bị vô hiệu hóa trong xung đột, song cũng lưu ý rằng Tehran có thể thu hồi nhiều bệ phóng đang bị chôn vùi dưới lòng đất sau các cuộc tập kích.
Cũng theo giới chức Mỹ và Israel, kho tên lửa Iran đã giảm khoảng một nửa so với trước khi xung đột bùng phát, song nước này vẫn còn hàng nghìn tên lửa đạn đạo tầm ngắn và tầm trung có thể được đưa ra khỏi nơi cất giấu hoặc lấy từ cơ sở dưới lòng đất.
“Các quan chức Israel nói rằng Iran còn hơn 1.000 trong tổng số 2.500 tên lửa tầm trung mà nước này ước tính sở hữu vào thời điểm chiến sự bùng phát. Phần còn lại đã được khai hỏa hoặc bị phá hủy”, WSJ cho hay.
"Chúng tôi đã nhất trí rằng trong lúc lệnh phong tỏa cảng vẫn được duy trì, 'Dự án Tự do' sẽ phải tạm dừng thời gian ngắn để xem liệu thỏa thuận với Iran có thể được hoàn tất và ký kết hay không", Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social tối 5/5 (sáng 6/5 giờ Hà Nội).
Theo Tổng thống Mỹ, quyết định được đưa ra theo đề nghị của nước trung gian Pakistan và một số quốc gia khác, đồng thời nói rằng "đã đạt được tiến triển lớn hướng tới thỏa thuận hoàn chỉnh và cuối cùng" với Tehran.
Ông Trump ngày 3/5 cho biết nhiều nước đã liên hệ với Mỹ đề nghị hỗ trợ các tàu đang mắc kẹt tại vùng Vịnh và Washington triển khai "Dự án Tự do" để hộ tống những phương tiện này qua eo biển Hormuz. Bộ tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) triển khai khoảng 100 máy bay, phương tiện không người lái và 15.000 quân nhân cho chiến dịch và đã hỗ trợ một số tàu hàng đi qua eo biển Hormuz an toàn.
Mỹ hôm 4/5 điều các tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường đi qua eo biển Hormuz và hỗ trợ hai tàu treo cờ Mỹ rời khỏi đây nhằm phá vỡ thế kìm kẹp của Iran. Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho rằng chiến dịch của Mỹ vi phạm lệnh ngừng bắn và đáp trả bằng cách phóng tên lửa hành trình, máy bay không người lái (UAV) và sử dụng xuồng cao tốc tấn công tàu thuyền đi qua Hormuz.
IRGC còn tập kích Fujairah, trung tâm dầu mỏ quan trọng của Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), nơi nằm ngoài Hormuz và được Abu Dhabi sử dụng như một kênh xuất khẩu dầu thay thế nhằm đối phó tình trạng tắc nghẽn tại eo biển.
Đáp lại những hành động từ phía Iran, Mỹ nói rằng họ đánh chìm 6 xuồng cao tốc của Iran, nhưng Tehran bác bỏ thông tin này.
Trước thông báo của ông Trump, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tuyên bố chiến dịch "Cơn thịnh nộ kinh hoàng" nhằm vào Iran đã chấm dứt. Theo ông Rubio, các vấn đề liên quan chương trình hạt nhân của Iran, bao gồm kho uranium làm giàu ở mức cao, sẽ được giải quyết thông qua đàm phán.
"Về mặt đàm phán, tôi nghĩ Tổng thống đã nói rõ rằng tiến trình này không chỉ liên quan đến việc làm giàu uranium, mà còn là xử lý số vật liệu đang được lưu trữ sâu ở đâu đó. Tôi không muốn gây ảnh hưởng tiêu cực đến các cuộc đàm phán, nhưng có thể nói Tổng thống và toàn bộ đội ngũ đều nhận thức rõ tầm quan trọng của vấn đề này, và nó sẽ phải được giải quyết theo cách này hay cách khác", ông nhấn mạnh.
Nhà Trắng tuần trước thông báo với quốc hội rằng các hành động thù địch chống lại Iran đã "chấm dứt", khi chiến dịch chạm mốc 60 ngày, ngưỡng đòi hỏi phải có sự phê chuẩn của các nghị sĩ nếu muốn tiếp tục xung đột. Tuy nhiên, Tổng thống Trump không loại trừ khả năng nối lại chiến dịch không kích nếu đàm phán thất bại hoặc Iran vi phạm lệnh ngừng bắn hiện tại.
Tờ The Washington Post ngày 19.6 trích dẫn các báo cáo của tình báo Mỹ cho rằng Israel quyết tâm tiếp tục chiến dịch quân sự chống lại lực lượng Hezbollah do Iran hậu thuẫn ở Lebanon, hành động đi ngược với một điều khoản cốt lõi trong thỏa thuận mới đạt được giữa Mỹ và Iran.
Đánh giá này được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng ngày càng gia tăng giữa chính phủ của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và chính quyền ông Trump, sau khi phía Mỹ công khai cảnh báo Israel không tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Hezbollah có thể làm chệch hướng thỏa thuận mà Tổng thống Trump thúc đẩy.
Hôm 19.6, Israel đã tiến hành các cuộc không kích trên khắp miền nam Lebanon để đáp trả một vụ tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) của Hezbollah khiến 4 binh sĩ Israel thiệt mạng. Trong khi các cuộc giao tranh vẫn tiếp diễn, giới chức Mỹ và Iran cho biết họ đã hoãn các cuộc đàm phán dự kiến bắt đầu tại Thụy Sĩ vào ngày 19.6. Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance, người dự kiến dẫn đầu phái đoàn Mỹ, cũng đã hoãn chuyến đi của mình.
Báo cáo tình báo mới của Mỹ kết luận rằng trong bối cảnh cuộc bầu cử quốc gia diễn ra vào mùa thu năm nay, tương lai chính trị của Thủ tướng Netanyahu gắn liền với việc chứng tỏ với cử tri trong nước rằng ông sẽ không rút quân khỏi Lebanon và quyết tâm leo thang cuộc chiến với Hezbollah, theo một quan chức Mỹ nắm rõ báo cáo này.
Theo một quan chức đương nhiệm và một cựu quan chức Mỹ, báo cáo tình báo của Mỹ cũng đề cập đến sự bất mãn của Israel đối với các điều khoản trong bản ghi nhớ hòa bình do Tổng thống Trump thúc đẩy, cho rằng những điều khoản này làm suy yếu mục tiêu rộng lớn hơn của Israel là duy trì sức ép tối đa đối với Tehran.
Israel chưa bình luận về những thông tin của The Washington Post.
Trong diễn biến mới nhất, Israel và Hezbollah đã đồng ý ngừng bắn tại Lebanon vào chiều 19.6 sau cuộc giao tranh căng thẳng, theo một quan chức Mỹ nói với Reuters. Đặc phái viên Tổng thống Mỹ Steve Witkoff cũng đang lên đường sang Thụy Sĩ để đàm phán với Iran về vấn đề hạt nhân, theo Axios.
Trong khi đó, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Saeed Khatibzadeh nói với đài Al-Jazeera rằng Tehran sẵn sàng tiếp tục ngoại giao với Washington nhưng Mỹ phải đảm bảo Israel tuân thủ bản ghi nhớ và ngừng tấn công Lebanon.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi còn nói rằng chính quyền Tổng thống Trump đã cam kết và có trách nhiệm phải chấm dứt chiến sự trên toàn bộ mặt trận, gồm Lebanon như đã thỏa thuận.
Theo kết quả khảo sát do báo Kyodo News công bố ngày 21-6, tỉ lệ ủng hộ nội các của bà Takaichi hiện ở mức 55,8%, giảm 5,5 điểm phần trăm so với cuộc khảo sát giữa tháng 5. Đây là tháng thứ ba liên tiếp mức tín nhiệm của chính phủ đi xuống.
Trong khi đó, tỉ lệ không ủng hộ nội các tăng lên 27,9%.
Cuộc khảo sát được tiến hành ngay sau khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận hòa bình sơ bộ, trong đó Tehran đồng ý mở lại eo biển Hormuz. Tuy nhiên hiện Iran tuyên bố đã đóng cửa eo biển trở lại, trong khi Mỹ bác bỏ và khẳng định tuyến đường vẫn mở.
Những lo ngại về an ninh năng lượng đã trở thành vấn đề lớn tại Nhật Bản trong những tháng gần đây, khi quốc gia này gần như không có nguồn tài nguyên dầu khí đáng kể.
Kết quả khảo sát cho thấy 54,7% người được hỏi phản đối việc triển khai Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản (SDF) đến eo biển Hormuz để bảo đảm an toàn cho tàu thương mại, trong khi 36,6% ủng hộ phương án này.
Sau thời gian gián đoạn do xung đột, các hoạt động rà phá thủy lôi được xem là cần thiết để khôi phục hoàn toàn lưu thông hàng hải tại khu vực.
Tuy nhiên, việc đưa SDF tham gia các nhiệm vụ ở nước ngoài vẫn là vấn đề nhạy cảm do những hạn chế được quy định trong Hiến pháp hòa bình của Nhật Bản.
Bên cạnh các yếu tố địa chính trị, áp lực từ giá cả sinh hoạt tăng cao tiếp tục là mối quan tâm hàng đầu của cử tri.
Trong nhóm những người vẫn ủng hộ nội các, chỉ 17,4% cho biết họ tin tưởng vào năng lực lãnh đạo của bà Takaichi, giảm từ mức 20,6% trong khảo sát trước. Tỉ lệ người đặt kỳ vọng vào các chính sách kinh tế của chính phủ cũng giảm từ 17,2% xuống còn 13,6%.
Trước áp lực lạm phát kéo dài, vấn đề giảm thuế tiêu dùng đối với thực phẩm và đồ uống tiếp tục thu hút sự quan tâm lớn. Có 43,9% số người được hỏi ủng hộ phương án giảm thuế từ mức 8% hiện nay xuống còn 1% nếu biện pháp này có thể được triển khai sớm.
Trong khi đó, 22,6% mong muốn đưa mức thuế về 0% như cam kết của liên minh cầm quyền, dù việc thực hiện có thể mất nhiều thời gian hơn do cần điều chỉnh hệ thống thanh toán và máy tính tiền của các nhà bán lẻ.
Chính phủ của bà Takaichi cũng đang chịu sức ép trước bê bối chính trị liên quan đến cuộc bầu cử lãnh đạo Đảng Dân chủ tự do (LDP) năm 2025. Phe đối lập cáo buộc đội ngũ của bà đã tạo và phát tán các video trực tuyến nhằm bôi nhọ các đối thủ trong cuộc tranh cử.
Mặc dù thủ tướng nhiều lần phủ nhận liên quan, gần một nửa số người tham gia khảo sát cho biết họ chưa hài lòng với những giải thích bà đưa ra về vụ việc.
