Iran phản hồi đề xuất hòa bình mới nhất của Mỹ

Mật vũ Mỹ cầm vũ khí nhảy lên bàn tiệc khi tiếng súng vang lên bên ngoài hội trường đang diễn ra tiệc chiêu đãi phóng viên chuyên trách Nhà Trắng tại khách sạn Washington Hilton tối 25/4.

Kẻ mang súng đã tìm cách vượt qua vòng kiểm tra an ninh, song bị mật vụ chặn lại trước khi vào được hội trường tiệc. Đấu súng nổ ra và một mật vụ bị bắn.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho hay đặc vụ bị bắn tại cự ly gần nhưng sức khỏe trong tình trạng tốt nhờ áo chống đạn. "Cậu ấy rất lạc quan và tự hào về công việc của mình", ông Trump nói. "Chúng tôi đã bày tỏ tình cảm và sự kính trọng với cậu ấy".

Mật vũ Mỹ cầm vũ khí nhảy lên bàn tiệc khi tiếng súng vang lên bên ngoài hội trường đang diễn ra tiệc chiêu đãi phóng viên chuyên trách Nhà Trắng tại khách sạn Washington Hilton tối 25/4.

Kẻ mang súng đã tìm cách vượt qua vòng kiểm tra an ninh, song bị mật vụ chặn lại trước khi vào được hội trường tiệc. Đấu súng nổ ra và một mật vụ bị bắn.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho hay đặc vụ bị bắn tại cự ly gần nhưng sức khỏe trong tình trạng tốt nhờ áo chống đạn. "Cậu ấy rất lạc quan và tự hào về công việc của mình", ông Trump nói. "Chúng tôi đã bày tỏ tình cảm và sự kính trọng với cậu ấy".

Phản ứng của lực lượng an ninh và khách mời khi tiếng súng vang lên. Video: X/Jennifer Jacobs

Ở ngoài cửa, các đặc vụ rút vũ khí khi tiếng súng vang lên.

Ở ngoài cửa, các đặc vụ rút vũ khí khi tiếng súng vang lên.

Khách mời bắt đầu vào hội trường tiệc lúc 19h30. Ông Trump và Đệ nhất phu nhân đến vào 20h15. Khoảng 20 phút sau, khách mời trong bữa tiệc vội vàng nấp xuống sau bàn ăn sau khi nghe thấy tiếng súng.

Ông Trump, bà Melania, Phó tổng thống JD Vance và các thành viên nội các khác được sơ tán và đều an toàn.

"Chúng tôi tưởng mấy cái đĩa trên bàn ăn bị rơi, rồi đột nhiên tất cả chúng tôi chui xuống gầm bàn la hét", Jamie Raskin, nghị sĩ bang Maryland, kể lại.

Khách mời bắt đầu vào hội trường tiệc lúc 19h30. Ông Trump và Đệ nhất phu nhân đến vào 20h15. Khoảng 20 phút sau, khách mời trong bữa tiệc vội vàng nấp xuống sau bàn ăn sau khi nghe thấy tiếng súng.

Ông Trump, bà Melania, Phó tổng thống JD Vance và các thành viên nội các khác được sơ tán và đều an toàn.

"Chúng tôi tưởng mấy cái đĩa trên bàn ăn bị rơi, rồi đột nhiên tất cả chúng tôi chui xuống gầm bàn la hét", Jamie Raskin, nghị sĩ bang Maryland, kể lại.

Giám đốc Nhân sự Nhà Trắng Dan Scavino nhảy qua một chiếc ghế trong hội trường.

Giám đốc Nhân sự Nhà Trắng Dan Scavino nhảy qua một chiếc ghế trong hội trường.

Phó chánh văn phòng Nhà Trắng kiêm Cố vấn An ninh Nội địa Mỹ Stephen Miller đưa người vợ đang mang thai đi sơ tán.

Một vị khách cho hay đã đợi khoảng 5-10 phút dưới gầm bàn trước khi lực lượng an ninh đưa người dự tiệc rời khỏi hội trường.

Phó chánh văn phòng Nhà Trắng kiêm Cố vấn An ninh Nội địa Mỹ Stephen Miller đưa người vợ đang mang thai đi sơ tán.

Một vị khách cho hay đã đợi khoảng 5-10 phút dưới gầm bàn trước khi lực lượng an ninh đưa người dự tiệc rời khỏi hội trường.

Bộ trưởng Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Mỹ Robert F. Kennedy Jr. (cài nơ ở cổ áo) được các nhân viên mật vụ đưa ra ngoài.

Tiệc tối dành cho phóng viên chuyên trách Nhà Trắng là sự kiện thường niên do Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng (WHCA) tổ chức, diễn ra lần đầu vào năm 1921. Sự kiện năm nay có khoảng 2.600 người tham gia.

Bộ trưởng Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Mỹ Robert F. Kennedy Jr. (cài nơ ở cổ áo) được các nhân viên mật vụ đưa ra ngoài.

Tiệc tối dành cho phóng viên chuyên trách Nhà Trắng là sự kiện thường niên do Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng (WHCA) tổ chức, diễn ra lần đầu vào năm 1921. Sự kiện năm nay có khoảng 2.600 người tham gia.

Mảnh kính vỡ tại cầu thang bên ngoài hội trường tổ chức tiệc.

Nhà bình luận chính trị Debra Lea chỉ trích công tác an ninh tại khách sạn. "Không khám người, không có máy dò kim loại, không có gì cả", Lea nói.

Kari Lake, cựu MC truyền hình, cho rằng công tác an ninh "lỏng lẻo", không ai yêu cầu cô xuất trình vé hoặc đối chiếu ảnh giấy tờ tùy thân ở cửa.

"Khi bạn nghĩ đến việc mình đang bước vào một căn phòng đầy những phương tiện truyền thông đưa tin giả mà 90% trong số đó ghét Tổng thống, bạn tưởng là an ninh sẽ nghiêm ngặt hơn", cô mỉa mai.

Mảnh kính vỡ tại cầu thang bên ngoài hội trường tổ chức tiệc.

Nhà bình luận chính trị Debra Lea chỉ trích công tác an ninh tại khách sạn. "Không khám người, không có máy dò kim loại, không có gì cả", Lea nói.

Kari Lake, cựu MC truyền hình, cho rằng công tác an ninh "lỏng lẻo", không ai yêu cầu cô xuất trình vé hoặc đối chiếu ảnh giấy tờ tùy thân ở cửa.

"Khi bạn nghĩ đến việc mình đang bước vào một căn phòng đầy những phương tiện truyền thông đưa tin giả mà 90% trong số đó ghét Tổng thống, bạn tưởng là an ninh sẽ nghiêm ngặt hơn", cô mỉa mai.

Các khách mời ôm nhau an ủi, gọi điện cho người thân, sau khi sơ tán vào khu vực an toàn.

Kẻ tấn công đã bị bắt và được xác định là Cole Tomas Allen, 31 tuổi, sống ở thành phố Torrance tại bang California. Anh ta sẽ ra trình diện trước thẩm phán liên bang ở Washington vào ngày 27/4 với cáo buộc sử dụng súng trong lúc thực hiện hành vi bạo lực và tấn công nhân viên liên bang bằng vũ khí nguy hiểm.

Các khách mời ôm nhau an ủi, gọi điện cho người thân, sau khi sơ tán vào khu vực an toàn.

Kẻ tấn công đã bị bắt và được xác định là Cole Tomas Allen, 31 tuổi, sống ở thành phố Torrance tại bang California. Anh ta sẽ ra trình diện trước thẩm phán liên bang ở Washington vào ngày 27/4 với cáo buộc sử dụng súng trong lúc thực hiện hành vi bạo lực và tấn công nhân viên liên bang bằng vũ khí nguy hiểm.

Lực lượng an ninh Mỹ cầm vũ khí tuần tra sảnh khách sạn.

"Đây không hẳn là một tòa nhà an ninh tốt", ông Trump nhận xét về Washington Hilton, khách sạn nằm cách Nhà Trắng khoảng 10 phút lái xe. Đây là nơi từng xảy ra vụ ám sát hụt nhằm vào Tổng thống Ronald Reagan hồi năm 1981.

Tuy nhiên, ông Trump khẳng định tay súng còn "cách rất xa việc 'chọc thủng' hàng rào an ninh tại cửa hội trường tiệc".

Lực lượng an ninh Mỹ cầm vũ khí tuần tra sảnh khách sạn.

"Đây không hẳn là một tòa nhà an ninh tốt", ông Trump nhận xét về Washington Hilton, khách sạn nằm cách Nhà Trắng khoảng 10 phút lái xe. Đây là nơi từng xảy ra vụ ám sát hụt nhằm vào Tổng thống Ronald Reagan hồi năm 1981.

Tuy nhiên, ông Trump khẳng định tay súng còn "cách rất xa việc 'chọc thủng' hàng rào an ninh tại cửa hội trường tiệc".

Nhân viên khách sạn dọn dẹp phòng tiệc sau vụ nổ súng.

Trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng sau đó, ông Trump thông báo với các phóng viên rằng buổi tiệc sẽ được tổ chức lại trong vòng 30 ngày tới. "Buổi tối hôm nay hơi khác so với dự kiến. Nhưng chúng ta sẽ tổ chức lại", ông nói.

Nhân viên khách sạn dọn dẹp phòng tiệc sau vụ nổ súng.

Trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng sau đó, ông Trump thông báo với các phóng viên rằng buổi tiệc sẽ được tổ chức lại trong vòng 30 ngày tới. "Buổi tối hôm nay hơi khác so với dự kiến. Nhưng chúng ta sẽ tổ chức lại", ông nói.

Tin Gốc: Vnexpress

Crimea đang cạn kiệt nhiên liệu

Kênh Military Summary đưa tin, Đêm 3-4/6, quân đội Ukraine (AFU) đã phóng 272 UAV vào lãnh thổ Nga, trong khi Moscow đáp trả bằng 294 UAV, đánh phá cơ sở hạ tầng năng lượng và hậu cần của Kiev.

Crimea đang cạn kiệt nhiên liệu. Chính quyền địa phương do Nga bổ nhiệm tiếp tục hạn chế việc bán xăng. Các dịch vụ khẩn cấp và quân đội vẫn được cung cấp đầy đủ, nhưng người dân thường đang bị cô lập. Điều này diễn ra khi Ukraine tăng cường tấn công vào các xe chở nhiên liệu, nhà máy lọc dầu của Nga bằng UAV Hornet được trang bị trí tuệ nhân tạo.

Từ thực địa, nhiều tin tức được cập nhật với lợi thế nghiêng về phía quân đội Nga (RFAF). Huliaipilske - thành trì cuối cùng trên vành đai phòng thủ Ukraine thuộc cánh đông Zaporizhia - hiện nằm dưới sự kiểm soát của lực lượng Moscow. Đồng thời, RFAF đang tiến về Novostepnohirsk, mở đường đến thành phố chiến lược Zaporizhia.

Giới chuyên gia đánh giá, thời điểm then chốt đã đến, với việc mất Huliaipilske, tuyến phòng thủ Ukraine ở phía nam đang sụp đổ trong khi chiến dịch quân sự mùa hè chỉ mới được Nga tiến hành.

Đụng độ dữ dội vẫn tiếp diễn theo hướng Vovchansk, Bakhmut cũng như tại Sumy.

Ở Liman, những hình ảnh mới nhất do các nguồn tin ủng hộ Kiev công bố tiếp tục cho thấy lực lượng Moscow đang hiện diện trong trung tâm thành phố. Tuy nhiên, đây vẫn là một khu vực đô thị tranh chấp ác liệt - cả hai bên vẫn chưa giành được quyền kiểm soát hoạt động.

Giao tranh dữ dội được báo cáo tại khu vực Novoplatonivka (bắc Borova, Kharkov). Các đơn vị Kiev phát động một số cuộc phản công ở phía nam thị trấn để ngăn chặn RFAF tiến xa hơn và giành lại lãnh thổ.

Tình báo Ukraine nắm rõ kế hoạch tác chiến của Nga

Trong thư ngỏ gửi Tổng thống Nga Vladimir Putin, Tổng thống Volodymyr Zelensky khẳng định các nguồn tình báo Ukraine biết rõ kế hoạch của Nga kéo dài chiến tranh đến năm 2027-2028, đồng thời kêu gọi Điện Kremlin sớm chấm dứt giao tranh.

Bức thư có đoạn: "Chúng tôi đã xem các tài liệu tình báo cho thấy ông đang cân nhắc các kế hoạch chiến tranh cho năm 2027 và 2028. Chúng tôi cũng biết ông đang hy vọng rằng vũ khí đạn đạo sẽ làm được điều mà không thứ gì khác làm được. Ông muốn lôi kéo Belarus vào cuộc chiến, giờ đây chúng tôi cũng buộc phải chuẩn bị cho điều đó".

Đồng thời, ông Zelensky đề xuất với nhà lãnh đạo Nga ấn định một ngày gặp mặt để chấm dứt chiến tranh.

Nga dùng UAV Geran chỉ vài ngày sau khi sản xuất

Chỉ vài ngày sau khi xuất xưởng, các UAV tấn công kiểu Geran (Shahed) đã được Nga sử dụng, cố vấn Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine và chuyên gia về công nghệ vô tuyến Serhiy Beskrestnov tiết lộ với Kyiv Independent.

"Hôm nay, một chiếc Geran đã tập kích Kharkov, được sản xuất chỉ vài ngày trước đó. Ngày sản xuất có thể gián tiếp đánh giá kho vũ khí đối phương. Chúng thường được sản xuất từ ​​5-15 ngày trước. Điều đó có nghĩa là Nga đang tấn công chúng ta theo đúng nghĩa đen là: vừa ra khỏi nhà máy", ông nói.

Ông Beskrestnov cũng công bố bức ảnh về một trong các mô-đun trên chiếc Geran bị bắn hạ, cho thấy tem kiểm định sản phẩm ghi ngày 31/5.

Ông cũng cung cấp dữ liệu về ngày sản xuất các loại vũ khí khác của Nga. Đặc biệt, tên lửa đạn đạo 9M723 Iskander hầu hết đều có ngày sản xuất ghi ​​năm 2025.

"Tức là, Nga luôn có sẵn ít nhất 180-250 tên lửa Iskander. Điều này rất tệ", ông nói thêm.

Đồng thời, tên lửa siêu vượt âm Zircon và tên lửa phòng không 48N6U thuộc tổ hợp S-400, được sử dụng để tấn công các mục tiêu mặt đất, có ngày sản xuất vào năm 2026. Tên lửa hành trình Kh-101 thường được sản xuất vài tháng trước khi phóng, cũng vào năm 2026, và tên lửa Kh-59 xuất ​​xưởng vào quý 3/2025.

Theo ông, dữ liệu hiện có cho thấy tốc độ sản xuất máy bay không người lái và tên lửa không cho phép Nga tích lũy để hình thành các kho dự trữ đáng kể, vì hầu hết các vũ khí vừa "ra lò" đều được đưa vào sử dụng gần như ngay lập tức.

Trước đó, ông Beskrestnov đã công bố chi phí sản xuất 6 loại UAV chính của quân đội Nga là từ 1.600 đến 68.000 USD.

Nga đang chuẩn bị tấn công khu vực phòng thủ kiên cố Dobropillia

Theo kênh Readovka, quân đội Nga đang chuẩn bị tấn công vào "điểm yếu" trên khu vực phòng thủ Dobropillia.

Cụ thể, mặc dù gặp phải sự kháng cự cực kỳ quyết liệt, các đơn vị thuộc Tập đoàn quân hỗn hợp cận vệ số 51 RFAF, trong những trận chiến ác liệt nhất, đã đạt được những kết quả đáng kể trên hướng Dobropillia.

Điều này bắt đầu từ vùng ngoại ô làng Novy Donbass. Lực lượng Kiev, với Quân đoàn 1 Vệ binh Quốc gia (Lữ đoàn đặc nhiệm độc lập số 12, được hỗ trợ bởi các đơn vị khác) và Lữ đoàn cơ giới độc lập số 44, không thể chiếm lại ngôi làng này để tiến xa hơn về phía Shakhovo. RFAF đã đảm bảo an toàn cho cánh tây trong cuộc tấn công hướng tới Druzhkovka.

Xa hơn một chút về phía nam, tại thị trấn Belitskoye, lực lượng Moscow đang giao tranh trong chiến hào với nhóm đồn trú Ukraine. Ở phía tây nam Belitskoye, AFU phải đối mặt với mối đe dọa nghiêm trọng hơn nhiều.

Sau khi giải tỏa thành công vùng ngoại ô phía tây bắc Grishino, các đơn vị xung kích Moscow đã chiếm được khu định cư kiên cố Novoaleksandrivka và bắt đầu cuộc đột phá vào làng Vasilyevka gần đó.

Việc chiếm được Novoaleksandrivka là một thành tựu lớn bởi khu định cư này được AFU chuẩn bị phòng thủ rất tốt. Hơn nữa, khe núi khô kéo dài từ đó về phía tây và đông, với các khu rừng dọc theo rìa, đã được đào thành một mạng lưới chiến hào.

Thành công này đã mở đường cho RFAF tiến vào khu vực nông thôn bao phủ Dobropillia từ phía nam. Như kinh nghiệm đã chứng minh, việc Nga đột phá từ phía đông và đông nam là bất khả thi nhưng giờ đây các tuyến đường phía nam, theo mọi dấu hiệu, là "chìa khóa" giúp Nga đánh sập khu vực phòng thủ Dobropillia.

Mặc dù mạng lưới các khu dân cư giữa các thị trấn Belitske và Dobropillia được AFU chuẩn bị để phòng thủ bằng một mạng lưới công sự dã chiến được xây dựng sẵn và rất kiên cố, nhưng bom lượn và đạn pháo dẫn đường Krasnopol152mm cho phép quân đội Nga vượt qua hệ thống phòng thủ Ukraine. Các đơn vị xung kích Moscow từ khu vực Novooleksandrivka đã bắt đầu tập trung vào ngôi làng đầu tiên trong cụm dân cư nông thôn này - Shevchenko.

Nếu lính xung kích Nga củng cố vị trí và tiến sâu hơn vào cụm dân cư nông thôn này, việc Ukraine giữ vững các cứ điểm chính của hệ thống phòng thủ Dobropillia sẽ trở nên bất khả thi - thị trấn Belitskoye và mỏ Belitskaya cùng bãi thải cũng sẽ bị bỏ hoang.

Xét cho cùng, các cụm cứ điểm này được tiếp tế thông qua một vài con đường nông thôn xuyên qua chuỗi khu dân cư nói trên. Không có chúng, những cứ điểm còn lại ở vùng ngoại ô phía đông Dobropillia sẽ trở nên vô dụng, vì rõ ràng cuộc xâm nhập vào trung tâm khu vực Donetsk của RFAF sẽ đến từ một hướng hoàn toàn khác.

Bước ngoặt lớn ở phía đông Zaporizhia đã đến

Cụm tác chiến phía Đông RFAF đang đột phá mãnh liệt ở phía nam của cánh đông Zaporizhia. Sư đoàn bộ binh cơ giới 127 đã giải tỏa Huliaipilske và treo quốc kỳ tại đó. Tình hình ngày càng xấu đi đối với AFU vì sau ngôi làng này gần như là những cánh đồng trống, có rất ít làng mạc để họ có thể triển khai phòng ngự. Cơ hội mang tính bước ngoặt dành cho quân đội Nga đã đến.

Cùng với việc chiếm giữ ngôi làng này, binh sĩ Nga đã tiến về Novosyolovka và củng cố vị trí trong các vành đai rừng liền kề, áp sát ngoại ô ngôi làng. Việc tiến sâu hơn vào khu vực sẽ cho phép họ chiếm được một phần khác thuộc vành đai phòng thủ Orekhov và phát động một cuộc tấn công vòng qua Malaya Tokmachka từ phía bắc.

Trục Verkhnyaya Tersa - Vozdvizhevka - Rozhdestvenskoye vẫn là khu vực diễn ra các cuộc giao tranh nhỏ lẻ. Các đơn vị Moscow đang cố gắng tiến xa hơn về phía tây, trong khi lực lượng Kiev đang cố gắng xâm nhập cả tuyến đường sắt và tiến sâu hơn về phía sông Gaichur.

Việc quân đội Nga phải tìm kiếm và rà soát liên tục các vành đai rừng đang làm chậm bước tiến, đây chính là mục đích của việc AFU triển khai các nhóm nhỏ bất chấp tổn thất. Tuy nhiên, dù lực lượng Kiev có nỗ lực đến đâu thì Cụm tác chiến phía Đông RFAF vẫn tiếp tục tiến công.

Ukraine khẩn cấp ứng phó diễn biến xấu tại Konstantinovka

Quân đội Nga đang mở rộng vùng kiểm soát một cách có hệ thống tại Konstantinovka. Các nhóm xung kích đang tiến về phía bắc đường Levanevskogo, cắt đứt một phần phía nam thành phố khỏi nguồn tiếp tế trên bộ, kênh Rybar cho hay.

Gần đây, lính xung kích Nga đã giành được chỗ đứng tại khu công nghiệp nằm ở vùng đất thấp dọc theo sông Krivoy Torets. Một chiến dịch bao vây lực lượng đồn trú Ukraine giữa quận Nikolaevsky và các khu công nghiệp đang được tiến hành.

Các nhóm nhỏ RFAF tiếp tục hoạt động gần lối vào thành phố gần đại lộ Lomonosov. Khi họ tiến lên, việc phong tỏa hoàn toàn lực lượng Kiev ở phía nam thành phố sẽ trở nên khả thi. Tuy nhiên, quân đội Ukraine có thể vừa tiến hành phản công vừa tiếp tế cho những binh sĩ bị bao vây bằng UAV 8 cánh, loại phương tiện bay mà Nga cũng đang sử dụng.

Một trong những yếu tố dẫn đến thành công của quân đội Nga ở phía nam Konstantinovka là công tác ngăn chặn hậu cần đối phương một cách có hệ thống. Trong những tháng gần đây, UAV Nga đã phá hủy hàng trăm robot mặt đất và hàng chục thiết bị khác trong khu vực này.

Ở phía đông bắc thành phố, tình hình phức tạp hơn, AFU tiếp tục bám trụ tại hàng loạt vị trí cao gần 2 làng Krasnoye và Podolskoye và hiện diện ở các quận phía đông thành phố nhỏ Chasov Yar. Bằng cách thiết lập các trạm tiếp sóng trong khu vực, lực lượng Kiev đang cố gắng làm gián đoạn nguồn cung cấp cho các đơn vị Moscow hoạt động tại Predtechino.

Một số đoạn phim về những cuộc tập kích vào xe tăng Leopard 1A5, mà Ukraine đang cố gắng điều động đến ngoại ô Konstantinovka, tiếp tục xuất hiện trên mạng. Ít nhất 3 chiếc xe loại này đã bị phá hủy gần đây, điều này có thể cho thấy AFU đang cố gắng chuẩn bị một cuộc phản công nào đó.

Bộ chỉ huy Kiev nhận thức được mối đe dọa do nguy cơ mất Konstantinovka gây ra. Vì vậy, họ đang điều chuyển lực lượng dự bị theo hướng này để câu giờ, nhằm tăng cường hơn nữa khả năng phòng thủ cụm đô thị Sloviansk - Kramatorsk, vành đai pháo đài cuối cùng ở Donbass.

Ukraine tuyên bố chặn đứng 224 nỗ lực xung phong của Nga

Ukrainska Pravda đưa tin, Bộ Tổng tham mưu Ukraine tối 4/6 cho biết: "Từ đầu ngày, đã có 224 cuộc đụng độ xảy ra trên mặt trận, hướng Pokrovsk có 33 cuộc. Đối phương đã thực hiện 68 cuộc không kích và thả 195 quả bom dẫn đường. Họ cũng triển khai 6.188 UAV cảm tử và tiến hành 2.216 cuộc pháo kích”.

Bộ Tổng tham mưu Ukraine khẳng định lực lượng phòng vệ đã cơ bản chặn đứng các nỗ lực xâm nhập của quân đội Nga ở Slobozhansky và Kursk, Kupyansk, Liman, Sloviansk, Kramatorsk, Konstantinovka, Pokrovsk, Aleksandrovsky, Huliaipole, Orekhov, Pridneprovsky.

Tin Gốc: Dân Trí

Nhiều tuần qua, Ukraine đối mặt tình thế rất khó khăn. Triển vọng kết thúc xung đột với Nga dường như ngày càng xa vời, khi các cuộc đàm phán hòa bình không có bất kỳ bước tiến nào. Điều này đồng nghĩa Kiev cần chuẩn bị để tiếp tục chiến đấu lâu dài, khi nguồn hỗ trợ tài chính quan trọng từ Liên minh châu Âu (EU) vẫn bị đóng băng từ tháng 12 năm ngoái do vấp phải sự phản đối của Thủ tướng Hungary Victor Orban, người có quan điểm thân thiện với Nga.

Hôm 23/4, bước đột phá cuối cùng đã đến. Các lãnh đạo EU đồng ý "mở khóa" khoản vay 106 tỷ USD cho Ukraine sau khi Hungary từ bỏ quyền phủ quyết.

Động thái mang tính đột phá này diễn ra hai ngày sau khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky thông báo rằng đường ống Druzhba, vốn vận chuyển dầu thô từ Nga đến Hungary và Slovakia, đã được sửa chữa và có thể hoạt động trở lại.

Số tiền được kỳ vọng sẽ đáp ứng phần lớn nhu cầu tài chính của Ukraine trong hai năm tới. Khi nguồn quỹ này cạn kiệt, dự kiến một khoản bổ sung trị giá 117 tỷ USD từ ngân sách dài hạn của EU sẽ tiếp tục được phân bổ cho Ukraine.

Hlib Vyshlinsky, lãnh đạo Trung tâm Chiến lược Kinh tế, trụ sở tại Kiev, đánh giá các cam kết này sẽ giúp Ukraine có nền tảng tài chính vững chắc hơn ít nhất là đến hết năm 2029. Ông nói thêm rằng áp lực hiện chuyển sang Nga, nơi cũng đang đối mặt những thách thức kinh tế ngày càng lớn khi cuộc chiến hao người tốn của tại Ukraine kéo dài.

Bên cạnh khoản cho vay 106 tỷ USD, EU còn thông qua gói trừng phạt kinh tế thứ 20 nhằm vào Nga trong cùng ngày.

"Tình trạng bế tắc đã kết thúc", Kaja Kallas, đại diện cấp cao về chính sách đối ngoại EU, viết trên mạng xã hội. "Nền kinh tế thời chiến của Nga đang chịu áp lực ngày càng lớn, trong khi Ukraine vừa nhận được một cú hích mạnh mẽ".

Cam kết tài chính của EU với Ukraine đã bù đắp phần lớn khoảng trống mà chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump để lại. Năm ngoái, các quốc gia châu Âu đã cung cấp gần như toàn bộ hỗ trợ quân sự, tài chính và nhân đạo cho Ukraine, trong khi viện trợ từ Mỹ giảm tới 99%, theo Viện Kinh tế Thế giới Kiel, trung tâm nghiên cứu có trụ sở tại Đức.

Hy vọng cho Ukraine

Khác với các gói hỗ trợ trước đây của EU, gói mới nhất này tập trung mạnh vào chi tiêu quốc phòng. Khoảng 70 tỷ USD trong khoản vay sẽ được dành cho quân sự, giúp Kiev có một nguồn ngân sách đáng kể để mua những hệ thống phòng không đắt đỏ và mở rộng sản xuất máy bay không người lái (drone), những vũ khí đã chứng minh hiệu quả trong đối phó các đòn tập kích từ phía Nga.

Khoản vay còn tạo điều kiện để Ukraine lập kế hoạch tốt hơn cho các hoạt động quân sự trong dài hạn. Trước đây, họ hiếm khi làm được điều này, bởi những khoản hỗ trợ trước đó thường nhỏ giọt, chủ yếu là tài trợ thiết bị, thay vì nguồn tiền có thể trực tiếp dùng để mua hoặc sản xuất những loại vũ khí mà Ukraine cần nhất.

"Việc Ukraine có được mức độ chắc chắn về tài chính này sau hơn 4 năm chiến sự có ý nghĩa rất quan trọng", Tổng thống Zelensky viết trong một bài đăng trên mạng xã hội ngày 23/4.

Việc khoản vay tập trung vào tài chính quân sự phản ánh điều mà nhiều quan chức châu Âu và Ukraine đã nhấn mạnh trong vài tháng trở lại đây, rằng Kiev phải chuẩn bị cho một cuộc xung đột kéo dài bằng cách tăng cường khả năng phòng thủ.

Ukraine và Nga đến nay vẫn chưa thể thống nhất các điều khoản của thỏa thuận ngừng bắn và tiến trình đàm phán dường như đang bị đóng băng khi chính quyền Trump, bên đóng vai trò trung gian cho các cuộc thương thảo, đang tập trung cho cuộc chiến với Iran ở Trung Đông. Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov tuyên bố nối lại đàm phán với Ukraine không phải ưu tiên hàng đầu của Moskva vào lúc này.

Tổng thống Zelensky đã cải tổ nội các để chuẩn bị cho khả năng cuộc xung đột sẽ không sớm kết thúc. Ông đã bổ nhiệm Bộ trưởng Quốc phòng mới Mykhailo Fedorov, một người đam mê công nghệ và luôn coi drone là vũ khí then chốt để đẩy lùi quân đội Nga.

Cả Nga và Ukraine đều chưa có con đường chiến thắng rõ ràng, nhưng Fedorov cho biết ông có nhiệm vụ khiến Nga thấy rằng việc tiếp tục chiến đấu là vô nghĩa, từ đó buộc họ phải ngồi vào bàn đàm phán.

"Tổng thống đã giao nhiệm vụ rõ ràng cho Bộ Quốc phòng, song song với các nỗ lực ngoại giao, phải tăng cường năng lực phòng thủ sao cho chúng ta có thể buộc đối phương phải chấp nhận hòa bình", ông Fedorov phát biểu hồi tháng hai, khi phác thảo kế hoạch hành động của mình.

Kế hoạch này đặt mục tiêu tăng cường năng lực phòng không để bảo vệ bầu trời Ukraine, gây tổn thất tối đa cho lực lượng Nga trên chiến trường và sử dụng vũ khí tầm xa để tấn công vào ngành công nghiệp dầu mỏ, nguồn thu chính của Moskva.

Khoản vay không lãi suất từ EU mà Ukraine chỉ phải hoàn trả nếu Nga bồi thường sau xung đột sẽ góp phần tạo nền tảng tài chính cho chiến lược của Bộ trưởng Fedorov.

Khoản vay sẽ được giải ngân đều trong hai năm tới, với 33 tỷ USD dành cho nhu cầu quân sự và 20 tỷ USD cho các khoản chi dân sự trong năm đầu tiên, theo Valdis Dombrovskis, ủy viên kinh tế EU. Ông cho biết thêm Ukraine có khả năng nhận được đợt giải ngân đầu tiên vào cuối tháng 5 hoặc đầu tháng 6 nhằm tài trợ cho hoạt động sản xuất drone.

Theo Tổng thống Zelensky, mỗi ngày Ukraine sản xuất gần 1.000 drone đánh chặn để đối phó các vũ khí trên không của Nga. Ông cho biết với nguồn kinh phí mới, Ukraine có thể tăng gấp đôi sản lượng để bảo vệ bầu trời tốt hơn. "Chúng tôi đang rất cần số tiền này", ông nói với CNN. "Đây thực sự là vấn đề sống còn của chúng tôi".

Cuộc chiến lâu dài

Khoản vay mới nhất cũng chuyển dịch từ mô hình hỗ trợ quân sự dựa trên việc tặng trang thiết bị sang mô hình các nước châu Âu tài trợ tiền để Ukraine tự sản xuất vũ khí.

Khi xung đột tiếp tục kéo dài, chính quyền Ukraine đã phàn nàn rằng các loại vũ khí do phương Tây viện trợ, trong đó có cả đạn pháo dẫn đường vốn dễ bị tổn thương trước các phương pháp tác chiến điện tử của Nga, không còn hiệu quả trên một chiến trường đang thay đổi từng ngày bởi các công nghệ hiện đại.

Thay vào đó, Ukraine thúc giục các đồng minh tài trợ cho ngành công nghiệp quốc phòng trong nước, nơi đã sản xuất được những loại vũ khí tiên tiến như robot mặt đất trang bị súng máy. Loại công nghệ này phù hợp hơn với hình thái chiến sự mới đang diễn ra tại Ukraine.

"Điều này rất quan trọng bởi nhiều công cụ thiết thực nhất, như tên lửa đánh chặn, vũ khí tấn công tầm xa, các loại drone và hệ thống tác chiến điện tử hiện chỉ có tại Ukraine hoặc có lợi thế lớn về chi phí nếu mua từ các nhà sản xuất nội địa và các công ty nước ngoài đang hoạt động tại Ukraine", Nataliia Shapoval, lãnh đạo Viện nghiên cứu Trường Kinh tế Kiev, đánh giá.

Mặc dù vậy, Ukraine hiện vẫn phụ thuộc vào các loại vũ khí uy lực vốn chỉ được sản xuất ở các nước phương Tây khác, như tên lửa Patriot do Mỹ chế tạo. Đây là hệ thống phòng không duy nhất trong kho vũ khí của Ukraine có khả năng bắn hạ tên lửa hành trình, nhưng nước này đang thiếu nghiêm trọng đạn tên lửa.

Tổng thống Zelensky cho hay khoản vay từ EU sẽ được chi vào sản xuất vũ khí trong nước và "mua những loại vũ khí cần thiết mà Ukraine chưa thể tự sản xuất từ các đối tác". Ngoài ra, Ukraine cũng sẽ ưu tiên sửa chữa và củng cố ngành năng lượng trước mùa đông tiếp theo. Mùa đông vừa qua, Ukraine đã phải chịu tổn thất nặng nề khi Nga liên tục nhắm mục tiêu tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng.

Nhìn chung, EU cho biết khoản vay mới sẽ đáp ứng khoảng 2/3 nhu cầu vốn nước ngoài của Ukraine cho cả chi tiêu quân sự và phi quân sự trong hai năm tới, ước tính vào khoảng 135,7 tỷ USD. 1/3 còn lại dự kiến do các tổ chức khác như Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) chi trả.

Theo một số quan chức Ukraine và châu Âu, với khoản vay này, nhu cầu chi tiêu của Ukraine trong những năm tới sẽ được đảm bảo. Tuy nhiên, thực tế có thể phức tạp hơn thế.

Ukraine dự tính chi 66 tỷ USD cho quân sự trong năm nay. Tuy nhiên, hồi đầu năm, Bộ Quốc phòng Ukraine cho biết họ cần tới 120 tỷ USD để thực hiện thành công chiến lược chặn đứng đà tấn công của Nga.

Để bù đắp khoảng trống này, Kiev cho hay họ đang trông chờ vào các khoản viện trợ bổ sung. Ông Fedorov đã tới thăm một số nước phương Tây để trình bày kế hoạch và tìm kiếm thêm nguồn kinh phí. Đức đã đồng ý gói viện trợ quân sự mới trị giá hơn 4,5 tỷ USD, trong khi Bỉ và Tây Ban Nha mỗi nước cam kết hỗ trợ 1,2 tỷ USD.

Tin Gốc: Vnexpress