Khởi công xây dựng công viên Bình Hưng Hòa Xanh ở TP.HCM

Một số nước trên thế giới đã có quy định cấm dùng mạng xã hội với người từ 16 tuổi trở xuống hoặc dùng các biện pháp kỹ thuật để hạn chế.

Từ trong nước, nhiều câu chuyện, vụ việc đau lòng xuất phát do mâu thuẫn từ mạng xã hội bước ra đời thực cho thấy đến lúc chúng ta phải có cách nhìn và xử lý đúng vấn nạn này. Trao đổi với Tuổi Trẻ, bà Nguyễn Thị Mai Thoa - đại biểu Quốc hội chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội - chia sẻ thêm một số góc nhìn.

* Thưa bà, thời gian qua tình trạng trẻ em bị xâm hại trên mạng với nhiều hình thức tinh vi như bắt cóc online, bạo lực, bắt nạt và bị lôi kéo vào nhiều hội/nhóm xấu... khiến dư luận lo ngại, bức xúc. Từ thực tế theo dõi, bà đánh giá thế nào về thực trạng này?

- Khi công nghệ phát triển và có sức hút lớn thì việc trẻ em tiếp cận mạng xã hội từ rất sớm như là một xu hướng của sự phát triển. Không thể phủ nhận Internet mang lại rất nhiều lợi ích và trở thành một phần không thể thiếu được trong cuộc sống hằng ngày của trẻ em.

Tuy nhiên thời gian qua tình trạng trẻ em bị xâm hại trên mạng như đã nêu diễn ra khá thường xuyên, phức tạp.

Đồng thời gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe thể chất, tâm thần cũng như cuộc sống và sự phát triển bình thường của trẻ em, hơn thế với các hình thức tinh vi dẫn đến khó quản lý và điều chỉnh.

Các số liệu từ cơ quan chức năng cho thấy các tội phạm công nghệ đang tập trung nhằm vào giới trẻ, đặc biệt là học sinh, sinh viên, những người thiếu kỹ năng sống và dễ bị thao túng tâm lý, đặt ra yêu cầu cấp bách về tăng cường công tác quản lý nhà nước với việc bảo vệ trẻ em trên mạng.

Vấn đề này cũng đã được Việt Nam khởi xướng tại lễ mở ký Công ước Hà Nội về phòng chống tội phạm mạng tại Hà Nội vào tháng 10-2025.

Ngay sau đó, ngày 23-3-2026, Thủ tướng Chính phủ đã ký quyết định số 468 phê duyệt chương trình "Bảo vệ và hỗ trợ trẻ em phát triển trên môi trường mạng giai đoạn 2026 - 2030", tiếp tục khẳng định cam kết và nỗ lực của Việt Nam trong công tác bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng.

* Khi thảo luận tổ, bà đã đề nghị cần nghiên cứu giải pháp hạn chế, thậm chí cấm trẻ em sử dụng mạng xã hội. Xin bà chia sẻ thêm về lý do đưa ra đề xuất này?

- Như tôi đã nêu ở trên, những năm gần đây trẻ em Việt Nam sử dụng mạng xã hội có xu hướng tăng mạnh, trong đó có một bộ phận đáng kể dành nhiều thời gian mỗi ngày cho các nền tảng trực tuyến, thậm chí "nghiện".

Điều này khiến trẻ em dễ trở thành mục tiêu của những nguy cơ mới trên môi trường số, đặc biệt là xâm hại tình dục, lừa đảo, tống tiền, bạo lực, bắt cóc trực tuyến. Thực tế không phải trẻ em nào cũng được hướng dẫn sử dụng mạng an toàn, cách thức báo cáo nguy cơ hoặc tìm kiếm sự hỗ trợ khi gặp những rủi ro trực tuyến.

Bên cạnh đó nhiều cha mẹ chưa có nhận thức đầy đủ về nguy cơ, rủi ro trên mạng nên điện thoại hay máy tính bảng được xem như một công cụ trông trẻ, cứ "giao" trẻ cho mạng xã hội, tạo nên sự lệ thuộc của trẻ em vào thiết bị và mạng xã hội ngay từ khi còn nhỏ.

Phần lớn cha mẹ không nắm rõ các quy định của pháp luật về bảo vệ trẻ em trên mạng, chưa biết cách sử dụng các công cụ phù hợp thiết lập chế độ an toàn, giới hạn nội dung, quản lý thời gian... với trẻ em khi sử dụng mạng xã hội.

Hiện nay nội dung giáo dục an toàn mạng và kỹ năng số đã được đưa vào một số chương trình ngoại khóa. Đã có những trường học hạn chế hoặc cấm học sinh sử dụng điện thoại trong giờ học.

Tuy nhiên nội dung giáo dục an toàn mạng chưa mang tính bắt buộc, đồng thời thiếu cơ chế phối hợp thường xuyên giữa nhà trường với gia đình trong việc giám sát và hỗ trợ trẻ em khi phát hiện dấu hiệu nguy cơ đối với trẻ em trên môi trường mạng.

Việt Nam đã có những bước tiến quan trọng nhằm bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng, ban hành nhiều quy định mới về bảo vệ trẻ em khi sử dụng mạng xã hội.

Tuy nhiên môi trường số thay đổi nhanh chóng và phức tạp, rất cần sự chủ động, tích cực, trách nhiệm của cơ quan quản lý, tổ chức, gia đình, cá nhân và chính trẻ em trong việc bảo vệ trẻ em trên không gian mạng. Trên thế giới, một số nước cũng đã áp dụng biện pháp cấm hoặc hạn chế trẻ em sử dụng mạng xã hội.

Xem xét, tính toán giữa được và mất khi trẻ em dùng mạng xã hội, tôi đã đề nghị nghiên cứu giải pháp cấm hoặc hạn chế trẻ em sử dụng mạng xã hội với một số nền tảng mạng xã hội phổ biến kèm theo những điều kiện, giải pháp cụ thể liên quan khác.

* Để có thể thực hiện được đề xuất đưa ra, theo bà đâu sẽ là các điều kiện và giải pháp quan trọng nhất?

- Từ thực tế nghiên cứu sơ bộ, tôi thấy cần chú trọng một số điểm. Đầu tiên là phải có nền tảng pháp lý cần thiết để các chủ thể liên quan bắt buộc tuân thủ, cũng như có chế tài nếu vi phạm.

Trường hợp chỉ quy định "hạn chế thời gian sử dụng mạng xã hội" cần thiết lập, vận hành công cụ lọc, tắt các tính năng có nội dung độc hại đối với trẻ em, kiểm soát thời gian, báo cáo tình hình trẻ em sử dụng Internet, mạng xã hội thông qua thiết lập chế độ tự động giới hạn thời gian. Kèm theo đó có các giải pháp để chặn truy cập vào ban đêm, vô hiệu hóa các chức năng trò chuyện với người lạ, tham gia nhóm kín... để giúp quản lý, giám sát trẻ em sử dụng mạng xã hội.

Bên cạnh đó cần phát triển, phổ cập các giải pháp an ninh mạng hỗ trợ bảo vệ trẻ em trên mạng và giải pháp giáo dục kỹ năng số cho trẻ em, cha mẹ, giáo viên. Từ đó hướng tới hình thành hệ sinh thái, kho ứng dụng số chọn lọc dành cho trẻ em Việt Nam. Đồng thời tăng cường rà soát, truy quét, xóa gỡ các hội/nhóm, video độc hại, không phù hợp với trẻ em trên các nền tảng mạng xã hội.

Một nội dung khác là phải tiếp tục tăng cường công tác truyền thông nâng cao nhận thức xã hội về trách nhiệm bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng.

Nâng cao năng lực cho lực lượng chuyên trách, phòng ngừa, ngăn chặn các mối nguy hại, rủi ro và đấu tranh, tăng chế tài, xử lý nghiêm minh các hành vi xâm hại trẻ em trên môi trường mạng.

* Thực tế nhiều phụ huynh băn khoăn khi giáo viên giao bài qua nhóm Facebook, Zalo..., việc này liệu có bị ảnh hưởng nếu cấm, hạn chế dùng mạng xã hội với trẻ em?

- Tôi nghĩ vấn đề vẫn là nên hướng tới việc dạy trẻ cách sử dụng Internet như một công cụ học tập, giải trí và nghiên cứu lành mạnh, đồng thời thống nhất sử dụng các kênh liên lạc chính thống. Theo tôi, quan trọng nhất là chúng ta xây dựng một môi trường số an toàn, bao trùm và phù hợp với sự phát triển của trẻ như thế nào.

Cần phát huy tốt hơn công cụ sổ liên lạc điện tử đang được sử dụng khá phổ biến nhưng chưa thực sự hiệu quả hiện nay, mở rộng sử dụng nhóm thảo luận trong các công cụ này thay thế cho các mạng xã hội dùng chung. Có thể cho phép học sinh sử dụng một hoặc một số ứng dụng của sổ liên lạc điện tử để trao đổi với thầy cô giáo và bạn bè...

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Một trường hợp đau lòng xảy ra ở Trung Quốc gần đây được chia sẻ lại thu hút sự chú ý của cộng đồng mạng. Người đàn ông 29 tuổi tại Trung Quốc được đưa vào phòng cấp cứu trong tình trạng ngừng tim, tím tái và bất tỉnh sau khi đột ngột ngã quỵ tại nhà.

Bác sĩ tiếp nhận bệnh nhân cho biết vợ của người đàn ông xấu số nói trên kể rằng trong khoảng một năm trở lại đây, chồng thường xuyên thức khuya vì công việc. Có những ngày anh ngủ lúc 2-3h sáng, thậm chí tình trạng này lặp lại gần như cả tuần. Gia đình nhiều lần khuyên ngăn, nhưng anh cho rằng mình còn trẻ, vẫn chịu được áp lực.

Điều đáng nói vào đêm xảy ra sự việc đau lòng, người đàn ông đi ngủ khoảng 1h sáng như thường lệ. Chưa đầy 30 phút sau, anh xuất hiện cơn đau ngực dữ dội, khó thở rồi nhanh chóng mất ý thức. Khi nhân viên y tế đến nơi, tim bệnh nhân đã ngừng đập. Sau hơn 40 phút cấp cứu tích cực, bệnh nhân không qua khỏi, theo Toutiao.

Đi ngủ sau nửa đêm là thói quen phổ biến của nhiều người hiện nay nhưng lại tiềm ẩn vô số tác hại cho sức khỏe thể chất lẫn tinh thần. Các chuyên gia cho biết vấn đề nguy hiểm không nằm ở việc ngủ muộn một vài lần, mà là tình trạng thiếu ngủ kéo dài, rối loạn đồng hồ sinh học diễn ra liên tục.

Thức khuya là thói quen phổ biến của nhiều người. Nguyên nhân có thể do công việc, giải trí hay đơn giản là lựa chọn cá nhân. Tuy nhiên, không phải ai cũng nhận thức được đầy đủ tác hại tiềm tàng của thức khuya với sức khỏe tổng thể.

- Xáo trộn nhịp sinh học: Thức khuya kéo dài sẽ làm xáo trộn nhịp sinh học, dễ gây mất ngủ và tăng nguy cơ mắc một số bệnh như đau tim, suy tim và đột quỵ, theo chuyên trang sức khỏe Verywell Health (Mỹ).

- Nguy cơ mắc bệnh tim: Các nghiên cứu từ lâu đã phát hiện thức khuya liên tục và thiếu ngủ có thể tác động tiêu cực đến nhiều khía cạnh đời sống. Về mặt thể chất, nó có thể dẫn đến tăng nguy cơ béo phì, bệnh tim và bệnh tiểu đường. Thiếu ngủ cũng có thể làm suy yếu hệ miễn dịch và khiến cơ thể dễ mắc bệnh. Hơn nữa, thức khuya dễ dẫn đến thiếu ngủ, gây buồn ngủ vào ban ngày, khiến cơ thể mệt mỏi và khó tập trung. Tất cả đều ảnh hưởng đến hiệu suất công việc và các mối quan hệ cá nhân.

- Ảnh hưởng lớn đến sức khỏe tinh thần và cảm xúc: Thiếu ngủ cũng ảnh hưởng lớn đến sức khỏe tinh thần và cảm xúc. Thiếu ngủ mạn tính có thể làm tăng nguy cơ phát triển các vấn đề tâm lý tâm thần như trầm cảm, lo âu hay rối loạn tâm trạng.

- Dễ mệt mỏi: Một tác hại ít người biết khác của thiếu ngủ là dễ gây chóng mặt. Vì khi chúng ta thiếu ngủ, hệ tiền đình sẽ trở nên mệt mỏi, từ đó khiến cơ thể cảm thấy choáng váng, thiếu ổn định và có cảm giác chóng mặt.

- Mất cân bằng các loại hoóc môn: Không những vậy, thiếu ngủ mạn tính còn gây mất nước bằng cách làm mất cân bằng các loại hoóc môn giúp điều chỉnh lượng nước. Mất nước nhẹ cũng có thể gây ra các triệu chứng hạ huyết áp thế đứng, chẳng hạn như yếu, chóng mặt và mệt mỏi. Ngoài ra, thiếu ngủ làm tăng tình trạng kháng insulin, có thể dẫn đến tăng lượng đường trong máu. Biến động đường huyết trong máu cũng gây chóng mặt.

Để giảm thiểu tác hại tiềm tàng của việc thức khuya và thiếu ngủ, mọi người cần ưu tiên ngủ đủ giấc. Nếu không có việc cần thiết thì không nên thức khuya. Trong trường hợp buộc phải thức khuya, chẳng hạn vì công việc, thì những ngày sau hãy thiết lập lại thói quen ngủ. Mọi người cần tạo một lịch trình giấc ngủ nhất quán, tức mỗi ngày đều ngủ và thức dậy cùng một khung giờ nhất định, theo Verywell Health.

Theo khuyến nghị y khoa, phần lớn người trưởng thành nên ngủ từ 7-9 giờ mỗi đêm. Tuy nhiên, ngoài thời lượng ngủ, tính đều đặn của giờ ngủ cũng rất quan trọng. Việc thường xuyên thay đổi giờ đi ngủ khiến đồng hồ sinh học rối loạn, ảnh hưởng xấu đến tim mạch và chuyển hóa.

Tin Gốc: Người Đưa Tin

Bốn năm trước, vợ chồng chị Huyền Trang bắt đầu làm vườn trên sân thượng tầng 5, rộng 20 m2. Đầu năm nay, họ làm khung sắt, tạo thêm một mặt sàn 60 m2 để mở rộng vườn.

Vợ chồng chị chi 200 triệu đồng cho khu vườn, trong đó 140 triệu đồng đầu tư khung sắt, 60 triệu đồng mua chậu, phân bón, cây giống và giá thể. Hệ chậu được làm từ nhựa HDPE, gom nước về một chỗ giúp cho sàn luôn khô và sạch sẽ.

Thời gian đầu, cứ cuối tuần vợ chồng chị Trang chạy xe máy ra cánh đồng cách nhà một km nhặt phân bò, trâu. Chị ủ thêm rác hữu cơ nhà bếp một tháng, đóng thành bao 15 kg. Hai vợ chồng thuê thêm bốn nhân công, vác 200 bao đất lên tầng 6 bằng cầu thang bộ.

Bốn năm trước, vợ chồng chị Huyền Trang bắt đầu làm vườn trên sân thượng tầng 5, rộng 20 m2. Đầu năm nay, họ làm khung sắt, tạo thêm một mặt sàn 60 m2 để mở rộng vườn.

Vợ chồng chị chi 200 triệu đồng cho khu vườn, trong đó 140 triệu đồng đầu tư khung sắt, 60 triệu đồng mua chậu, phân bón, cây giống và giá thể. Hệ chậu được làm từ nhựa HDPE, gom nước về một chỗ giúp cho sàn luôn khô và sạch sẽ.

Thời gian đầu, cứ cuối tuần vợ chồng chị Trang chạy xe máy ra cánh đồng cách nhà một km nhặt phân bò, trâu. Chị ủ thêm rác hữu cơ nhà bếp một tháng, đóng thành bao 15 kg. Hai vợ chồng thuê thêm bốn nhân công, vác 200 bao đất lên tầng 6 bằng cầu thang bộ.

Hiện tại, chị Huyền Trang trồng rau theo mùa như mồng tơi, rau đay, rau muống, các loại bầu, bí, mướp, dưa chuột. Mùa đông ưu tiên trồng các loại su hào, bắp cải, cà chua và xà lách. Chị lắp đặt hệ thống khung sắt để làm giàn, trồng các loại cây leo như cà chua, các loại dưa, bầu, bí, mướp.

Hiện tại, chị Huyền Trang trồng rau theo mùa như mồng tơi, rau đay, rau muống, các loại bầu, bí, mướp, dưa chuột. Mùa đông ưu tiên trồng các loại su hào, bắp cải, cà chua và xà lách. Chị lắp đặt hệ thống khung sắt để làm giàn, trồng các loại cây leo như cà chua, các loại dưa, bầu, bí, mướp.

Khu vườn nhỏ 20 m2 ở tầng 5, vợ chồng chị Trang trồng các loại cây ăn quả lâu năm như vú sữa, hồng xiêm, nhãn, vải. Cây được trồng trong các thùng phuy nhựa 220 lít.

Khu vườn nhỏ 20 m2 ở tầng 5, vợ chồng chị Trang trồng các loại cây ăn quả lâu năm như vú sữa, hồng xiêm, nhãn, vải. Cây được trồng trong các thùng phuy nhựa 220 lít.

Theo kinh nghiệm của chị Trang, rệp thường bám ở phần ngọn cây ớt, đậu đũa hoặc mặt dưới lá dưa. Khi mật độ ít, chị dùng tay miết hoặc dùng vòi nước xịt mạnh để rửa trôi. Nếu rệp xuất hiện dày hơn, chị pha loãng nước rửa bát để xịt trực tiếp, những lá bị hại nặng sẽ được cắt bỏ.

“Muốn hạn chế rệp thì phải đuổi kiến vì kiến là trung gian khiến rệp lây lan nhanh hơn”, chị nói. Bà chủ vườn cũng thường rắc bã cà phê quanh gốc cây để ngăn sinh vật gây hại.

Riêng sâu vẽ bùa, chị cắt bỏ những lá có dấu vằn ngoằn ngoèo rồi mang đi bỏ xa khu vườn để tránh lây lan.

Theo kinh nghiệm của chị Trang, rệp thường bám ở phần ngọn cây ớt, đậu đũa hoặc mặt dưới lá dưa. Khi mật độ ít, chị dùng tay miết hoặc dùng vòi nước xịt mạnh để rửa trôi. Nếu rệp xuất hiện dày hơn, chị pha loãng nước rửa bát để xịt trực tiếp, những lá bị hại nặng sẽ được cắt bỏ.

“Muốn hạn chế rệp thì phải đuổi kiến vì kiến là trung gian khiến rệp lây lan nhanh hơn”, chị nói. Bà chủ vườn cũng thường rắc bã cà phê quanh gốc cây để ngăn sinh vật gây hại.

Riêng sâu vẽ bùa, chị cắt bỏ những lá có dấu vằn ngoằn ngoèo rồi mang đi bỏ xa khu vườn để tránh lây lan.

Để phòng sâu bệnh từ sớm, chị tự làm enzyme dứa bằng cách ngâm ba kg vỏ dứa với một kg đường nâu và 10 lít nước trong khoảng 10 ngày. Dung dịch sau khi lên men có màu nâu vàng, mùi chua nhẹ, được pha theo tỷ lệ một phần enzyme với năm phần nước rồi phun lên lá nhằm hạn chế trứng và ấu trùng sâu.

Để phòng sâu bệnh từ sớm, chị tự làm enzyme dứa bằng cách ngâm ba kg vỏ dứa với một kg đường nâu và 10 lít nước trong khoảng 10 ngày. Dung dịch sau khi lên men có màu nâu vàng, mùi chua nhẹ, được pha theo tỷ lệ một phần enzyme với năm phần nước rồi phun lên lá nhằm hạn chế trứng và ấu trùng sâu.

Mùa hè chị ưu tiên trồng các loại cây giàn leo như mướp, dưa. Với chị Trang, trồng các loại cây trái leo giàn kỳ công nhất vì phải tỉa lá, bón phân định kỳ theo sự phát triển của cây.

Mùa hè chị ưu tiên trồng các loại cây giàn leo như mướp, dưa. Với chị Trang, trồng các loại cây trái leo giàn kỳ công nhất vì phải tỉa lá, bón phân định kỳ theo sự phát triển của cây.

Hiện tại, khu vườn cung cấp đủ rau cho gia đình bốn người. Khi rau lên hàng loạt ăn không kịp, chị gửi tặng hàng xóm và bạn bè.

Với chị, việc tự tay trồng rau không chỉ để có thực phẩm sạch cho gia đình mà còn giúp các con hiểu hơn về thiên nhiên. Đây cũng là không gian để cả gia đình thư giãn, nghỉ ngơi sau một ngày bận rộn.

Hiện tại, khu vườn cung cấp đủ rau cho gia đình bốn người. Khi rau lên hàng loạt ăn không kịp, chị gửi tặng hàng xóm và bạn bè.

Với chị, việc tự tay trồng rau không chỉ để có thực phẩm sạch cho gia đình mà còn giúp các con hiểu hơn về thiên nhiên. Đây cũng là không gian để cả gia đình thư giãn, nghỉ ngơi sau một ngày bận rộn.

Vợ chồng chị Huyền Trang đi chở đất mang lên sân thượng làm vườn

Tin Gốc: Vnexpress