Anh Nguyễn Tâm (54 tuổi) – chủ cơ sở massage Nhuận Tâm trên đường Lê Văn Sỹ (phường Phú Nhuận) trước đây là hội viên Hội người mù quận Phú Nhuận. Sau khi địa phương vận hành mô hình chính quyền 2 cấp từ ngày 1.7.2025, hội người mù cấp quận không còn.
Gần 1 năm nay, các hội viên thấy “bơ vơ” vì không có trụ sở để tập hợp sinh hoạt, giao lưu văn nghệ, học nghề, nhận sách nói hay gặp mặt thường xuyên…
“Mới đây, khi các nhà hảo tâm muốn tặng quà cho người mù ở khu vực quận Phú Nhuận cũ, chúng tôi phải mượn tạm địa điểm tổ chức ở một ngôi chùa để tập trung mọi người lại”, anh Tâm nói.
Khi có lớp dạy massage cho người mù, anh Tâm tổ chức ở trụ sở Hội người mù TP.HCM (185 Cống Quỳnh, phường Cầu Ông Lãnh). Theo anh Tâm, địa điểm học xa khu vực mọi người đang sinh sống khiến việc di chuyển càng thêm vất vả.
Anh Thạch Vũ – thành viên trong Hội người mù quận Tân Phú cũ cho biết: “Hiện thành viên hội chỉ còn gặp nhau trong các dịp có nhà hảo tâm tặng quà. Mọi người vẫn giữ liên lạc với nhau qua nhóm trên mạng xã hội, khi cần việc thì nhắn tin gọi điện và hầu như không có sinh hoạt như xưa”.
Không chỉ người mù thấy bơ vơ mà các nhà hảo tâm muốn tặng quà cho họ cũng gặp khó.
Anh Kay Nguyễn – nhân viên Quán cơm xã hội Nụ Cười 1, đường Lý Thái Tổ, phường Vườn Lài cho biết: “Quán cơm xã hội Nụ Cười 1 là một trong những dự án hỗ trợ người lao động nghèo ở TP.HCM thuộc Quỹ từ thiện Bông Sen. Quỹ đã hỗ trợ cho người mù trên địa bàn thành phố từ đợt dịch Covid-19 năm 2021 đến nay”.
Khi có các nhà hảo tâm muốn tặng quà cho người mù, anh Kay liên hệ các hội người mù quận/huyện để nắm danh sách. Theo quy định, hội người mù ngoài chủ tịch, phó chủ tịch thì còn có một thư ký là người sáng mắt, hỗ trợ các công việc như kết nối hội viên, lập danh sách, tổ chức sự kiện… Từ sau ngày 1.7.2025 đến nay, việc duy trì liên lạc, kết nối gặp khó khăn.
“Không còn đầu mối, việc kêu gọi mọi người đến nhận quà gặp khó, dễ thiếu sót mặc dù chúng tôi vẫn còn danh sách. Mới đây khi chúng tôi tổ chức tặng quà cho các thành viên Hội người mù quận 8 cũ, vì không có địa điểm nên đành tổ chức ngay trên vỉa vè, trước trụ sở hội đã khóa cửa”, anh Kay Nguyễn nói.
Trao đổi với Chủ tịch Hội người mù TP.HCM – ông Nguyễn Đình Kiên cũng thẳng thắn nhìn nhận những khó khăn của các hội viên khi không còn hội người mù cấp quận/huyện.
Ông Kiên cho biết, sau khi sáp nhập địa giới hành chính, Hội người mù TP.HCM có 2.296 hội viên. Số người đông người hơn, địa bàn rộng hơn trong khi không còn cấp trung gian dẫn đến giữa hội và thành viên có khoảng cách lớn.
“Nắm bắt những khó khăn và nguyện vọng của các hội viên. Hội người mù TP.HCM mong muốn thành lập hội ở phường để hoạt động chăm lo người mù tốt hơn. Tuy nhiên, điều này đòi hỏi thời gian, các thủ tục pháp lý và cả nguồn nhân lực”, ông Kiên nói.
Ông Kiên chia sẻ, Hội người mù TP.HCM đã có làm văn bản nêu kế hoạch gửi Sở Nội vụ để xin triển khai thành lập Ban vận động để giúp đỡ, chăm lo và kết nối với người mù ở phường/xã. Điều kiện để lập Ban vận động là phường có ít nhất 10 thành viên tham gia. Người đứng đầu ban cần có tâm huyết với người mù, trong thời điểm hiện tại làm việc trên tinh thần hỗ trợ là chính.
Hiện tại, phường Vườn Lài (quận 10 cũ) là nơi đã lập ra Ban vận động thí điểm. Thời gian sắp tới, hội sẽ tiếp tục khảo sát, ghi nhận đóng góp ý kiến để tiến tới thành lập được hội người mù cấp phường.
Trong gần 1 năm qua, dù trong tình hình mới còn khó khăn nhưng Hội người mù TP.HCM đã tổ chức 3 khóa dạy massage, 1 lớp dạy thắt dây thủ công, tập huấn học bán hàng online và cuộc thi thể thao khiêu vũ cho người mù.
“Người mù chịu khó, ham học hỏi và hoàn toàn có thể tạo ra những sản phẩm tốt. Tuy nhiên hiện chỉ có nghề massage là có thể mang đến thu nhập khá. Người làm nghề thủ công đang gặp khó trong vấn đề tìm đầu ra cho nguồn hàng”, ông Kiên nói.
Thú thực là khi đứng giữa lòng Sài Gòn - TP.HCM rực rỡ của năm 2026 này, nhìn những bảng hiệu LED lấp lánh trên phố đi bộ Nguyễn Huệ (TP.HCM), trong đầu tôi lại hiện lên một hình ảnh chẳng liên quan chút nào. Đó là mùi dầu hỏa nồng hắc từ "chiếc đèn Huê Kỳ" và tiếng lạch cạch của chiếc quạt nan cũ kỹ giữa trưa hè oi ả. Với những đứa trẻ sinh ra ngay sau ngày đất nước thống nhất như tôi, ký ức về thành phố không bắt đầu bằng những tòa nhà chọc trời. Nó bắt đầu bằng bóng tối và những sự chờ đợi.
Trở lại cái thời cắt điện luân phiên ấy gian khó thật nhưng cũng đầy tình nghĩa. Hễ điện tắt là cả xóm lại kéo nhau ra vỉa hè hóng gió, tiếng máy nổ "bạch bạch" của mấy nhà khá giả vang lên xé toạc cái tĩnh lặng của đêm đen.
Và trong ánh đèn lờ mờ ấy, hình ảnh những chú thợ điện vai vác thang tre, len lỏi qua từng con hẻm nhỏ với bộ đồ bảo hộ sờn cũ đã trở thành một phần của tuổi thơ tôi. Họ không chỉ đi sửa dây điện chằng chịt như mạng nhện đâu. Tôi cảm giác họ đang chắt chiu từng tia sáng để nối lại niềm hy vọng cho một thành phố vừa đi qua bão táp chiến tranh.
Rồi Sài Gòn chuyển mình. Thập niên 90 và những năm đầu thế kỷ 21 chứng kiến một sự lột xác ngoạn mục. Những trạm biến áp 110 kV, 220 kV mọc lên, đóng vai trò như những "trái tim" khổng lồ bơm sức sống cho vùng đất năng động nhất cả nước này. Tôi vẫn nhớ cảm giác choáng ngợp khi lần đầu thấy đèn cao áp rực sáng dọc đại lộ Đông Tây. Chao ôi, nó đẹp lạ lùng! Nhưng có một cuộc cách mạng khác, lặng lẽ hơn mà có lẽ ít người để ý: Chiến dịch ngầm hóa lưới điện.
Chưa kể đến việc an toàn, cái hay nhất là nhìn lên bầu trời thành phố hôm nay, bạn sẽ không còn thấy những "búi dây" đen kịt che lấp màu xanh của mây trời nữa. Những hàng cột điện thô kệch đã lùi bước, nhường chỗ cho không gian kiến trúc thông thoáng. Dòng điện bây giờ đã được giấu kín vào lòng đất, trở thành những mạch máu ngầm bền bỉ, mặc kệ những cơn mưa rào bất chợt hay giông bão phương Nam, ánh sáng vẫn chưa bao giờ lỗi nhịp.
50 năm ngành điện thành phố - một nửa thế kỷ, một hành trình dài dằng dặc từ việc phải đóng cắt điện bằng tay cho đến lúc làm chủ công nghệ 4.0. Giờ đây, ngồi trong một quán cà phê nhỏ ven sông, tôi có thể thanh toán hóa đơn điện chỉ bằng một cái chạm nhẹ trên smartphone. Tiện lợi đến mức đôi khi mình quên mất sự hiện diện của nó. Không còn cảnh nhân viên cầm sổ gõ cửa từng nhà, thay vào đó là hệ thống đo xa và trung tâm điều khiển từ xa cực kỳ hiện đại. Thậm chí, nhiều khi sự cố được xử lý xong xuôi trong tích tắc trước cả khi khách hàng kịp nhận ra.
Thế nhưng, dù hiện đại đến đâu, cái "chất" của người thợ điện Sài Gòn - TP.HCM vẫn vậy. Vẫn là màu áo cam rực rỡ đó, nhưng giờ họ là những "kỹ sư số", âm thầm gác đêm cho ánh sáng của những tòa nhà chọc trời và các dây chuyền sản xuất công nghệ cao.
Đêm nay, đứng từ trên cao nhìn xuống, Sài Gòn hiện ra như một dải ngân hà lộng lẫy. Tôi chợt nhận ra sự vĩ đại đôi khi chẳng nằm ở những tượng đài sừng sững, mà nằm chính ở mạch điện ngầm đang lặng lẽ chảy dưới chân mình.
Kỷ niệm 50 năm ngày thành lập Tổng công ty Điện lực TP.HCM (EVNHCMC), tôi muốn gửi một lời cảm ơn chân thành đến "những người giữ lửa" thầm lặng. Ánh điện hôm nay không chỉ thắp sáng những ngôi nhà, mà còn thắp sáng cả khát vọng vươn tầm quốc tế của một đô thị đặc biệt. Sài Gòn - TP.HCM năm 2026, ánh sáng vẫn lung linh trên dòng kênh Nhiêu Lộc, viết tiếp một hành trình 50 năm kiên cường và rực rỡ của EVNHCMC.
Bên hiên nhà, nồi khoai mì luộc nghi ngút khói, mớ khoai lang vùi tro cũng thơm nức lòng. Linh hồn của buổi đại tiệc là những bản nhạc kịch tính, xập xình của Modern Talking phát ra từ đôi loa cũ.
Ngày đó, điện về xóm không rình rang cờ hoa nhưng với xóm Bưng (Cần Giờ) hẻo lánh chúng tôi khiến hạnh phúc ùa về không sao tả xiết. Tôi vẫn nhớ như in hình ảnh những người thợ điện từ thành phố, chiếc áo bảo hộ bạc màu sờn vai loang lổ vết mồ hôi, băng qua những cánh rừng sác mặn chát, lội sình lầy để dựng trụ, kéo dây.
Khi cái bóng đèn cà na lủng lẳng giữa nhà phát ra thứ ánh sáng "đỏ quạch" - thứ mà bây giờ giới trẻ gọi là decor "chill chill" nhưng hồi đó là cả một gia tài, thì cái radio cũ của ba tôi bỗng trở thành "trung tâm văn hóa" của cả xóm. Tiếng cuốn băng nhựa thỉnh thoảng lại nhai dây lạo xạo, âm thanh có lúc hơi rè vì loa đóng bụi lâu ngày, nhưng trong tai chúng tôi lúc đó, nó trong trẻo và lộng lẫy hơn bất kỳ dàn âm thanh tối tân nào.
Trong ánh điện mờ ảo, cả đám thanh niên cùng trẻ con say sưa nhún nhảy. Anh Tứ là người "máu" nhất, anh bảo nhạc này là phải nhảy kiểu vũ điệu bánh quẩy "mô-đen tắc-kinh" mới đúng điệu. Thế là anh Tứ quăng cả đôi dép tổ ong rách một bên quai há mõm sang một góc, chân đất dậm bình bịch xuống nền gạch, tay vung vẩy như đang sạ lúa, chân lại quơ quơ như đang chèo xuồng ngược nước, thân người thì uốn éo như đang đảo chảo cám trên bếp lửa. Điệu nhảy ấy chẳng theo trường phái nào, nên chúng tôi vẫn hay đùa nhau đó là "vũ điệu cám heo" - điệu nhảy của những tâm hồn chân chất vừa rời tay chổi, tay gậy là lao ngay vào vũ hội.
Đang lúc cao trào, khi anh Tứ đang say sưa thực hiện cú xoay người đảo lưng "thần thánh" thì "chát" một tiếng. Anh nhảy cẫng lên vì cái roi quất ngay mông. Ba anh đứng đó hầm hầm: "Cha chả cái thằng nghịch tử! Cám heo chưa nấu, chuồng trại bỏ lơ mà dám sang đây uốn éo hả mậy?". Anh Tứ mặt cắt không còn giọt máu, chẳng kịp xỏ lại đôi dép há mõm, cứ thế ôm mông vắt chân lên cổ mà chạy về nhà trong tiếng cười rần rần của bọn trẻ.
Cả bọn ngẩn tò te, tưởng tía anh cũng sẽ bắt con về theo. Ai dè, nhìn cái bóng đèn lung linh và nghe giai điệu You're My Heart, You're My Soul quá bắt tai, ông bỗng vứt roi bảo: "Nhảy kiểu sạ lúa thế mà gọi là nhảy à? Nhìn đây!". Thế là ông trở thành "thầy dạy nhảy" bất đắc dĩ ngay tại nhà tôi. Ông mải mê làm điệu, thi thoảng còn vuốt tóc kiểu hài hước, quần thì xắn móng lợn lại sơ vin đóng thùng, cái que diêm đầu đen quay ra ngoài cắm vội ở mồm thay cho cái tăm vì vui quá mà quên hết cả bộ tịch, cứ thế ông nhảy đến nỗi quên cả thời gian. Ba má tôi và cả xóm được một trận cười lộn ruột. Ông nội tôi cười đến nước mắt giàn rụa, sặc cả bát nước trà; còn dì Hoa và dì Mai hàng xóm thì vừa ôm bụng vừa lúynh quýnh hỏi nhà cầu ở đâu vì cười tới mức chịu hết nổi.
Ở nhà chờ lâu quá, anh Tứ chân tay đã ngứa ngáy lại lén chạy sang, đứng ngoài cửa gọi vọng vào: "Ba ơi, má bảo ba về gấp có việc!". Ba anh Tứ lục đục đi về, anh Tứ chỉ chờ có thế, lẻn ngay vào trong để nhảy tiếp cho bõ cơn ghiền. Nhưng ba anh Tứ vừa ra đến cổng thì sững người khi thấy chú Bắc đang dẫn ngoại đi vào. Té ra ngoại mới ở dưới quê lên chơi, thấy nhà tôi vui quá nên chú muốn dẫn ngoại sang chung vui.
Tiếng vọng vang ngoài ngõ, ngoại nghe tiếng nhạc xập xình, chú Bắc bảo ngoại cứ đứng tựa gốc dừa nhìn ánh đèn xuyên qua kẽ lá mà gương mặt rạng rỡ hẳn lên. Ngoại lại còn đưa bàn tay gầy guộc, đầy vết đồi mồi run run chạm vào vệt sáng đỏ quạch in trên vách liếp, như muốn chạm vào một phép màu mà cả đời ngoại chỉ dám mơ trong truyện cổ tích. Ngoại vừa đi vừa cười đan xen sự ngạc nhiên thần bí: "Hú hồn chưa, chưa vào đến nơi mà ngoại đã thấy vui thấu trời rồi, để ngoại xem cái ánh sáng điện ở đây nó thần kỳ thế nào mà làm cả xóm mình xao động thế này!".
Thế là chẳng còn ai phải về nấu cám heo nữa. Ngay tại chính căn nhà tôi, mọi thế hệ: từ người ngoại lần đầu chứng kiến phép màu của điện, những người cha nghiêm khắc đến đám trẻ hiếu động, tất cả cùng hòa vào điệu nhảy dưới ánh đèn ban sơ.
Nửa thế kỷ trôi qua, TP.HCM giờ đây đã rực rỡ đèn hoa, lưới điện vươn xa thắp sáng niềm tin cho mọi nhà. Cái bóng đèn sợi đốt ngày ấy giờ đã được thay bằng hệ thống đèn LED thông minh; lưới điện không còn lắt lay theo nhịp gió mà đã vững chãi, phủ khắp từ ngõ hẻm đến những tòa cao ốc.
Dòng mạch ấy không chỉ vượt sóng biển như những con rắn khổng lồ bò trườn ra mãi tận xã đảo Thạnh An, len lỏi qua từng ruộng muối ở ấp đảo Thiềng Liềng, mà còn đủ sức vươn mình tiếp sức ngược ra Bắc trong những mùa cao điểm, kết nối mạch máu năng lượng xuyên suốt chiều dài đất nước. Từ những bước chân vụng về khoe "vũ điệu cám heo", thế hệ con cháu chúng tôi ngày nay đã có thể tự tin sải bước dưới ánh rực rỡ của những khu công nghệ cao, mà nguồn mạch chính là dòng điện không bao giờ tắt của thành phố mang tên Bác.
Mỗi khi nhìn thấy ánh đèn lung linh của thành phố về đêm, tôi lại nhớ về những vệt sáng đỏ quạch năm ấy - nơi ánh sáng không chỉ thắp sáng ngôi nhà, mà còn là gạch nối giữa nghĩa tình thành phố và nhịp đập thổn thức trong trái tim mỗi người tại những vùng quê hẻo lánh như Xóm Bưng (Cần Giờ) chúng tôi.
Mọi thứ như chứng minh một điều: khi ánh sáng đi trước một bước, niềm vui và hạnh phúc sẽ luôn tìm được đường về nhà; và những người thợ điện chính là những người thầm lặng dọn đường cho những phép màu để toàn bộ dân tộc bước vào kỷ nguyên mới, cất cánh bay xa.
Năm 23 tuổi, tôi bắt đầu làm quen với những bữa ăn chay. Không quy tắc, không ép buộc, tôi đến với thế giới chay đơn giản vì nhận ra rằng sau mỗi bữa ăn thanh đạm từ rau củ, nấm tươi, cơ thể trở nên nhẹ nhàng hơn, tâm trí cũng bình yên hơn giữa những bộn bề cuộc sống.
Từ trải nghiệm rất thật ấy, một mong ước dần hình thành: Tạo nên một không gian ấm cúng, nơi mọi người có thể thưởng thức những món ăn ngon, sạch và tìm thấy sự thư thái sau những ngày tất bật.
Năm 2023, một cơ duyên đặc biệt đưa tôi đến mặt bằng đối diện chùa Quan Âm. Và Phương Chay Quán chính thức ra đời. Tại đây, chúng tôi mong muốn mang đến một góc nhìn mới về ẩm thực chay. Không đơn điệu hay gò bó, thực đơn được sáng tạo để phù hợp với nhiều đối tượng thực khách, đặc biệt là các bạn trẻ.
Bạn sẽ bất ngờ khi khám phá vị lẩu Tomyum chay chua cay đậm đà, các món mì cay, mì trộn chay hấp dẫn hay những phần salad thanh mát giàu dinh dưỡng. Tất cả đều được chế biến từ những nguyên liệu tuyển chọn kỹ lưỡng, giữ trọn hương vị tự nhiên và sự thanh lành trong từng món ăn.
Điều làm chúng tôi hạnh phúc nhất chính là những nụ cười của thực khách. Đó là sự bất ngờ của người lần đầu thưởng thức món chay, là những cuộc gặp gỡ thân tình của bạn bè, hay những phút giây thư thái của các cô chú sau giờ lễ chùa. Phương Chay Quán không chỉ là nơi dùng bữa, mà còn là không gian để nghỉ ngơi, kết nối và tìm lại sự cân bằng trong cuộc sống.
Nếu bạn đang tìm kiếm một góc nhỏ để vỗ về vị giác và tìm lại sự an yên sau những ngày dài tất bật, hãy ghé thăm Phương Chay Quán và cảm nhận dòng chảy an nhiên trong từng bữa ăn.
Địa chỉ: Hẻm 108/10, đường 30.4, phường Ninh Kiều, TP.Cần Thơ
