Một ngày cuối tháng 5, chúng tôi tìm về cơ sở sản xuất nón ngựa của nghệ nhân ưu tú Đỗ Văn Lan (79 tuổi) tại thôn Phú Gia, xã Xuân An (tỉnh Gia Lai). Khi vừa đến nơi, một không gian làng nghề bày ra trước mắt với lá, chỉ, vành nón xếp chống lên nhau. Ở đó các bà, các mẹ đang tỉ mẩn hoàn thành những công đoạn tạo hình chiếc nón ngựa. Giữa những lớp nón đang thành hình trải ra, cụ Lan cầm từng chiếc nói soi từng họa tiết, bàn tay cụ lật giở từng mặt trong, mặt ngoài, miết tay qua từng đường cước chằm lá, từng họa tiết hoa văn thêu trên nón.
“Một chiếc nón ngựa đúng chuẩn phải qua 10 công đoạn chính và 2 công đoạn phụ. Nhưng phần làm nên linh hồn của nón là 4 công đoạn quan trọng gồm: tạo sườn mê, thắt nan sườn, thêu hoa văn trên sườn và lớp lá. Thêu hoa văn không đơn thuần chỉ là sự khéo tay mà ở đó còn đòi hỏi người thợ phải có sự sáng tạo, thẩm mỹ riêng. Hoa văn không có khuôn sẵn mà phải nằm trong khối óc của người thợ”, cụ Lan nói.
Làm nghề hơn 60 năm, cụ Lan học nghề từ ông nội rồi tới cha mẹ, đến sau năm 1975 cụ tự sản xuất và bán nón khắp vùng. Nón ngựa Phú Gia của gia đình cụ Lan có mặt ở những phiên chợ nón Gò Găng nức tiếng một thời ở vùng đất này. Ngày nay, phiên chợ nón Gò Găng đã không còn nhóm, cụ Lan chuyển về mua bán tại nhà. Cụ nhân đơn từ bạn hàng khắp nơi với 2 dòng sản phẩm chính là nón bình thường và nón ngựa gắn chụp đồng hoặc chụp bạc kiểu truyền thống.
Theo cụ Lan, nguyên liệu làm nón ngựa Phú Gia gồm lá cọ (lá kè), cây giang, rễ dứa và chỉ thơm. Đặc trưng để nhận ra nón ngựa Phú Gia đó là những chiếc chụp đồng hoặc chụp bạc gắn trên đỉnh nón. Chiếc nón dành cho nam được thêu hoa văn long – lân – quy – phụng, lưỡng long trâu châu; trong khi đó nón cho nữa thêu cảnh vật, hoa lá. Ngày trước, nón ngựa với những họa tiết khác nhau sẽ tượng trưng cho các chức sắc khác nhau của quan lại. Có lẽ vì thế, những người làm nón ngựa lành nghề không đơn thuần là thợ mà họ chính là những nghệ nhân.
Điều khiến chúng tôi hết sức ngạc nhiên đó là bộ sưu tập nón ngựa hơn 100 năm tuổi của gia đình cụ Lan. Chiếc nón ngựa cổ nhất của cụ cố, truyền đời đến nay đã 120 năm, nhưng đường kim, mũi chỉ vẫn sắc sảo, lớp lá lót vẫn dày dặn. Tiếp theo là những chiếc non 60 năm, 20 năm, 10 năm… cứ thế, mỗi một chiến nón và một câu chuyện về trăm năm đời nón – đời ngựa trải ra trước mắt.
Vẻ đẹp của nón ngựa Phú Gia là điều không ai phủ nhận. Sự độc đáo trong quá trình tạo nên chiếc nón là một hành trình hấp dẫn, đặc sắc, song sản phẩm lại khó bán.
Nói về nghịch lý này, bà Nguyễn Thị Xuân Lan, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch tỉnh Gia Lai, chia sẻ thực tế bằng trải nghiệm của mình: “Cách đây vài năm, tôi nhập 30 chiếc nón ngựa từ cơ sở của cụ Lan về trưng bày và bán sản phẩm truyền thống của tỉnh. Cuối cùng chỉ bán được 2 chiếc, số còn lại đều làm quà tặng. Khách thấy đẹp nhưng không mua. Dẫn khách đi về làng nghề, chỉ duy nhất một vị khách từ Thái Lan mua một chiếc từ nhà nghệ nhân Đỗ Văn Lan với giá 1.200 USD- nhưng những vị khách như thế không nhiều. Khách mua chiếc nón ấy là mua cả một trải nghiệm, một câu chuyện đặc sản đi kèm, một không gian trải nghiệm làng nghề. Và điều này ở Phú Gia gần như chưa đáp ứng được”.
Gắn bó với làng nghề nhiều năm, bà Xuân Lan nhận ra vấn đề cốt lõi đó là nghề có câu chuyện đặc sắc nhưng thiếu người kể chuyện hấp dẫn, thiếu không gian trải nghiệm, thiếu hạ tầng cơ bản phục vụ khách. “Bán rẻ thì không xứng với công sức người làm, bán giá cao thì khách không xuống tiền khi không có trải nghiệm đi kèm”, bà Xuân Lan nói.
Trong dịp về khảo sát tại Phú Gia, bà Nguyễn Thị Thanh Lịch, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai, cho rằng cách tốt nhất để di sản này thực sự phát huy giá trị đó là kiến tạo nó thành sản phẩm du lịch cộng đồng. Xây dựng không gian trải nghiệm tại làng nghề, tổ chức truyền nghề và phân nhóm sản phẩm phù hợp với từng phân khúc khách hàng.
“Sản phẩm cao làm 100% thủ công từ nghệ nhân như cụ Lan dành cho khách du lịch cao cấp và hướng tới xuất khẩu. Ngoài ra, địa phương phải hỗ trợ người dân tiếp cận thị trường, đa dạng hóa dòng sản phẩm như nón cách tân, nón làm lưu niệm”, bà Lịch nói, đồng thời bà yêu cầu các đơn vị, sở ngành liên quan đưa làng Phú Gia – Xuân An thành điểm du lịch cộng đồng, ưu tiên làm ngay những gì có thể, như: xây dựng hạ tầng làng nghề, tập huấn du lịch trải nghiệm, hỗ trợ dạy nghề, quảng bá sản phẩm…
Trong khi đó, bà Nguyễn Thị Kim Chung, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai cho hay, đơn vị đã khảo sát và triển khai hỗ trợ cụ thể đối với làng nghề như tập huấn nghiệp vụ, xây dựng các tour trải nghiệm; tổ chức các đoàn farmtrip cho khách quốc tế. Trên cơ sở đó, lãnh đạo Sở cũng gợi ý xã Xuân An nên tính toán đưa thêm một số nghề truyền thống như làm bánh cốm, bánh tráng vào không gian trải nghiệm làng nghề; đồng thời phát triển thêm vài cơ sở làm nghề truyền thống bên cạnh cơ sở đang có của nghệ nhân Đỗ Văn Lan để tăng tính trải nghiệm và kéo dài thời gian lưu trú cho khách.
Ông Hồ Văn Tuấn, Phó Chủ tịch thường trực UBND xã Xuân An, cho biết ở Phú Gia, làng nghề có tuổi đời hơn 300 năm gắn với triều đại Tây Sơn của vua Quang Trung – Nguyễn Huệ. Hiện, Phú Gia có 240 hộ làm nón ngựa, song thực tế số hộ hiện nay còn giữ nghề không nhiều và đều như trước. Nguyên nhân do sản phẩm làng nghề làm ra khó tiêu thụ, thu nhập không đảm bảo dẫn đến nghề bị mai một. Từ thực tế đó, giai đoạn 2026 – 2030, xã đã có kế hoạch bảo tồn làng nghề và phát triển kinh tế cho cho các hộ dân, trong đó đề xuất tỉnh hỗ trợ xây dựng hạ tầng, khu trưng bày, công nhận ngày 9/4 là ngày truyền thống của làng nghề; gắn phát triển làng nghề với du lịch. “Chúng tôi rất trăn trở, nhưng thực tế địa phương còn khó khăn trong đầu tư hạ tầng, kết nối và mở rộng thị trường tiêu thụ. Do vậy chúng tôi rất cần sự hỗ trợ từ chính quyền các cấp và sở ngành để thúc đẩy phát triển”, ông Tuấn nói.
Ngày 25/5, thông tin từ Công an TP.Hà Nội, Sở Xây dựng Hà Nội sẽ tạm dừng lưu thông đoạn đường Vành đai 3 trên cao theo hướng từ Mai Dịch đi Nguyễn Trãi để phục vụ công tác sửa chữa khe co giãn, bảo đảm an toàn giao thông cho người dân lưu thông qua khu vực.
Tối 24/5, Phòng Cảnh sát giao thông Công an Hà Nội cho biết tình trạng nhiệt độ cao liên tục trong thời gian qua cùng mật độ xe lưu thông lớn đã khiến một số khe co giãn trên tuyến vành đai 3 trên cao biến dạng mạnh. Đây được đánh giá là nguy cơ tiềm ẩn mất an toàn cho các phương tiện di chuyển qua khu vực.
Để xử lý sự cố, Sở Xây dựng Hà Nội đã lên kế hoạch sửa chữa khẩn cấp trong đêm 24/5. Từ 22h30 ngày 24/5 đến 5h sáng 25/5, các phương tiện lưu thông trên tuyến theo hướng Mai Dịch – Nguyễn Trãi sẽ được phân luồng tạm thời nhằm phục vụ công tác thi công.
Theo phương án tổ chức giao thông, các phương tiện đi từ khu vực Mai Dịch hướng về cầu Thanh Trì sẽ di chuyển xuống tuyến đường dưới thấp theo lộ trình Phạm Hùng – Khuất Duy Tiến – nút giao Nguyễn Trãi. Sau đó, các xe có thể tiếp tục lưu thông theo hướng Nguyễn Xiển hoặc quay trở lại đường Vành đai 3 trên cao để tiếp tục hành trình.
Trong suốt quá trình sửa chữa, lực lượng cảnh sát giao thông phối hợp cùng các đơn vị liên quan tổ chức phân luồng và hướng dẫn phương tiện nhằm hạn chế ùn tắc, đồng thời bảo đảm trật tự an toàn giao thông quanh khu vực thi công.
Phòng Cảnh sát giao thông Hà Nội cũng khuyến cáo người dân chủ động lựa chọn lộ trình phù hợp để tránh ùn ứ, giảm tốc độ khi đi qua khu vực sửa chữa và tuân thủ hướng dẫn của lực lượng chức năng cũng như hệ thống biển báo nhằm bảo đảm an toàn cho chính mình và hỗ trợ quá trình thi công diễn ra thuận lợi.
Mèo "tiên tri" dự đoán kết quả trận Mỹ vs Australia
Trước giờ bóng lăn, chú mèo tiên tri Cass tiếp tục thực hiện màn dự đoán quen thuộc bằng cách lựa chọn một trong hai phần thức ăn được đặt cạnh quốc kỳ của Mỹ và Australia. Sau ít phút quan sát, chú mèo đã tiến thẳng đến phần thức ăn thể hiện kết quả hoà.
Đây là lựa chọn gây bất ngờ bởi Mỹ vẫn được đánh giá nhỉnh hơn Australia rõ rệt. Tuy nhiên, các dự đoán từ động vật luôn tạo nên sức hút đặc biệt mỗi khi World Cup diễn ra. Từ bạch tuộc Paul, mèo Achilles cho tới những chú mèo "tiên tri" trên mạng xã hội, tất cả đều mang đến màu sắc thú vị cho ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh.
Trận đấu giữa Mỹ và Australia trên sân Seattle sẽ diễn ra vào lúc 2h00 rạng sáng 20/6 (giờ Việt Nam).
Với việc Paraguay và Thổ Nhĩ Kỳ đều trắng tay sau lượt đấu đầu tiên, đội giành chiến thắng ở trận đấu này sẽ tiến một bước dài tới vòng knock-out, đồng thời nắm lợi thế lớn trong cuộc cạnh tranh ngôi đầu bảng.
Dù Australia không phải đối thủ dễ bị bắt nạt, Mỹ vẫn được đánh giá nhỉnh hơn rõ rệt nhờ nền tảng thể lực, tốc độ và lợi thế sân nhà.
Dưới sự dẫn dắt của HLV Mauricio Pochettino, Mỹ lần đầu tiên ghi được 4 bàn thắng trong một trận đấu tại World Cup, khi đánh bại Paraguay với tỉ số 4-1.
Trận thắng Paraguay cho thấy đội bóng xứ cờ hoa đang có trạng thái hưng phấn cao. Họ nhập cuộc chủ động, đẩy cao đội hình, pressing liên tục và tận dụng rất tốt các khoảng trống sau lưng hàng thủ đối phương. Nếu tiếp tục duy trì cường độ như vậy, Mỹ hoàn toàn có thể khiến Australia phải lùi sâu phòng ngự ngay từ đầu.
Điểm mạnh lớn nhất của Mỹ nằm ở khả năng chuyển trạng thái. Khi đoạt bóng ở khu vực giữa sân, các cầu thủ tấn công thường triển khai rất nhanh sang hai biên, tạo ra thế vây ép bằng những pha căng ngang, chồng biên hoặc dứt điểm từ tuyến hai. Trước một Australia thiên về sức mạnh, tranh chấp và tổ chức phòng ngự kỷ luật, tốc độ xử lý của Mỹ có thể trở thành chìa khóa phá vỡ thế cân bằng.
Nếu chiến thắng, Mỹ chắc chắn giành vé vào vòng loại trực tiếp (32 đội) World Cup 2026, cũng như có khả năng đảm bảo luôn ngôi đầu. Nhưng nếu Mỹ và Australia chia điểm, cơ hội mở ra cho Thổ Nhĩ Kỳ và Paraguay. Còn nếu Mỹ để thua Australia sẽ đẩy họ vào thế khó, buộc phải thắng Thổ Nhĩ Kỳ ở trận cuối vòng bảng.
Mỹ sẽ phải hết sức cẩn thận, với một tuyển Australia không được đánh giá cao ở trận ra quân gặp Thổ Nhĩ Kỳ, nhưng thực tế họ đã giành chiến thắng, thậm chí còn không để thủng lưới.
Đội bóng xứ chuột túi hiểu rằng nếu chơi đôi công với Mỹ, họ rất dễ để lộ khoảng trống. Vì vậy, khả năng cao Australia sẽ ưu tiên khối đội hình thấp, cố gắng làm chậm nhịp trận đấu và chờ cơ hội phản công hoặc bóng cố định. Tuy nhiên, lối chơi này cũng tiềm ẩn rủi ro: Nếu bị thủng lưới sớm, Australia buộc phải dâng cao và đó là thời điểm Mỹ có thêm không gian để khai thác.
Yếu tố sân nhà cũng là lợi thế không nhỏ cho Mỹ. Sự cổ vũ của khán giả tại Seattle có thể tạo nên sức ép lớn, đặc biệt trong những thời điểm đội chủ nhà tăng tốc. Với tâm lý hưng phấn sau trận ra quân, Mỹ có đủ điều kiện để kiểm soát bóng nhiều hơn, tạo nhiều cơ hội hơn và đẩy Australia vào thế chống đỡ kéo dài.
Theo Opta, đội bóng của Pochettino có 58,5% khả năng giành chiến thắng, qua đó cho thấy sự kỳ vọng đặt lên chủ nhà Mỹ ngày càng lớn. Trong khi cơ hội chiến thắng của Australia chỉ là 20,6% và với xác suất hòa ở trận đấu này là 20,9%.
Kết quả thi đấu gần đây nhất Mỹ vs Australia
- Mỹ đang thắng 2/5 trận gần nhất.
- Australia bất bại 4/5 trận gần nhất.
- Mỹ thắng cả 2 trận đối đầu gần đây với Australia.
Thông tin về lực lượng
Phía tuyển Mỹ, có những lo lắng dành cho Pulisic, sau khi ngôi sao AC Milan bị đau, phải rời sân cuối hiệp 1. Tuy nhiên, HLV Pochettino trấn an người hâm mộ, không có gì đáng ngại, Pulisic hoàn toàn có thể xung trận.
Phía Australia, sau màn trình diễn ấn tượng trước Thổ Nhĩ Kỳ, HLV Popovic khả năng sẽ sử dụng đội hình tương tự để đấu với Mỹ.
Mỹ vs Australia, cuộc so tài hứa hẹn hấp dẫn với tinh thần quyết tâm cao của 2 đội. Nhưng Mỹ có lợi thế sân nhà, một Balogun cho thấy cái duyên ghi bàn, khả năng sẽ tận dụng được khoảnh khắc để giành chiến thắng.
Sáng 27/6, tại Nhà thi đấu Thể dục - Thể thao tỉnh Ninh Bình, Viện kiểm sát nhân dân tối cao tổ chức Lễ Bế mạc và trao giải Hội thao ngành Kiểm sát nhân dân "Cúp Báo Bảo vệ pháp luật" lần thứ XIV - năm 2026.
Tham dự buổi lễ có đồng chí Nguyễn Huy Tiến, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Viện trưởng VKSND tối cao; đồng chí Trần Huy Tuấn, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Ninh Bình; đồng chí Nguyễn Quang Dũng, Phó Viện trưởng VKSND tối cao, Chủ tịch Hội đồng Văn hóa - Thể thao ngành Kiểm sát nhân dân cùng lãnh đạo các đơn vị thuộc VKSND tối cao, Viện kiểm sát quân sự Trung ương, VKSND các tỉnh, thành phố, đại diện các cơ quan Trung ương, địa phương, đơn vị tài trợ, cơ quan báo chí và đông đảo vận động viên.
Hội thao được tổ chức nhân dịp kỷ niệm 66 năm thành lập ngành Kiểm sát nhân dân (26/7/1960 - 26/7/2026), đồng thời góp phần đẩy mạnh phong trào rèn luyện thể dục thể thao theo gương Chủ tịch Hồ Chí Minh, xây dựng môi trường văn hóa công sở, nâng cao đời sống tinh thần và tăng cường sự gắn kết giữa các đơn vị trong toàn ngành.
Đây là kỳ Hội thao có quy mô lớn nhất từ trước đến nay sau khi ngành Kiểm sát nhân dân thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy theo mô hình 3 cấp. Hội thao quy tụ 38 đoàn thể thao với gần 700 vận động viên đến từ các đơn vị thuộc VKSND tối cao, Viện kiểm sát quân sự Trung ương, VKSND các tỉnh, thành phố, Trường Đại học Kiểm sát Hà Nội và Phân hiệu Trường Đại học Kiểm sát tại Tp.Hồ Chí Minh.
Các vận động viên tranh tài ở 53 nội dung của ba môn thi đấu gồm cầu lông, bóng bàn và pickleball. Trong gần hai ngày, hơn 800 trận đấu đã diễn ra dưới sự điều hành của gần 100 trọng tài, bảo đảm khách quan, đúng điều lệ.
Phát biểu bế mạc, đồng chí Nguyễn Quang Dũng, Phó Viện trưởng VKSND tối cao, Chủ tịch Hội đồng Văn hóa - Thể thao ngành Kiểm sát nhân dân nhấn mạnh, sau 14 lần tổ chức, Hội thao "Cúp Báo Bảo vệ pháp luật" đã trở thành hoạt động truyền thống, là nét đẹp văn hóa của ngành Kiểm sát nhân dân.
Theo đồng chí Nguyễn Quang Dũng, Hội thao không chỉ tạo sân chơi lành mạnh giúp cán bộ, công chức, viên chức và người lao động rèn luyện sức khỏe mà còn góp phần vun đắp tinh thần đoàn kết, ý thức kỷ luật, bản lĩnh, trách nhiệm và niềm tự hào về truyền thống của ngành.
Đồng chí khẳng định, ngành Kiểm sát nhân dân luôn xác định con người là nhân tố quyết định chất lượng thực hiện chức năng, nhiệm vụ. Vì vậy, cùng với việc nâng cao bản lĩnh chính trị, trình độ chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp, việc chăm lo phát triển toàn diện về thể chất, đời sống văn hóa và tinh thần cho đội ngũ cán bộ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ "vững về chính trị, giỏi về nghiệp vụ", đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Thay mặt Ban Thường vụ Đảng ủy và lãnh đạo VKSND tối cao, đồng chí Nguyễn Quang Dũng biểu dương Báo Bảo vệ pháp luật - đơn vị chủ trì tổ chức Hội thao; VKSND tỉnh Ninh Bình - đơn vị đăng cai cùng các đơn vị thuộc VKSND tối cao, Viện kiểm sát các cấp, Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Ninh Bình và các cơ quan liên quan đã phối hợp chặt chẽ, bảo đảm Hội thao diễn ra an toàn, hiệu quả.
Tại lễ bế mạc, Ban Tổ chức đã trao tổng cộng 298 huy chương ở ba môn thi đấu, gồm 81 Huy chương Vàng, 81 Huy chương Bạc và 136 Huy chương Đồng. Trong đó, môn pickleball trao 86 huy chương, cầu lông 92 huy chương và bóng bàn 90 huy chương.
Ở nội dung toàn đoàn, VKSND Tp.Hải Phòng xuất sắc giành giải Nhất với thành tích 8 Huy chương Vàng và 7 Huy chương Đồng. Giải Nhì thuộc về đoàn VKSND tối cao với 7 Huy chương Vàng, 11 Huy chương Bạc và 7 Huy chương Đồng. Đoàn VKSND tỉnh Sơn La giành giải Ba với 7 Huy chương Vàng, 2 Huy chương Bạc và 2 Huy chương Đồng.
Nhân dịp này, Ban Tổ chức cũng trao Kỷ niệm chương, tặng hoa tri ân các đơn vị tài trợ, đối tác truyền thông và trao thưởng cho các tập thể, cá nhân đạt thành tích xuất sắc.
Khép lại trong không khí đoàn kết, phấn khởi, Hội thao ngành Kiểm sát nhân dân "Cúp Báo Bảo vệ pháp luật" lần thứ XIV tiếp tục khẳng định sự quan tâm của lãnh đạo VKSND tối cao đối với công tác xây dựng đội ngũ cán bộ phát triển toàn diện, đồng thời tạo động lực để phong trào văn hóa, thể thao trong toàn ngành tiếp tục lan tỏa, hướng tới xây dựng ngành Kiểm sát nhân dân "Đoàn kết - Trách nhiệm - Kỷ cương - Liêm chính - Bản lĩnh - Hiệu quả".
