Trong tuyên bố được truyền hình nhà nước phát sóng ngày 18/7, Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei cho biết các cuộc tấn công liên tục vào đất nước ông “một lần nữa chứng minh cho mọi người thấy chữ ký của Tổng thống Mỹ không có giá trị”.
“Mỹ tìm cách kích động chiến tranh và phải gánh chịu những hậu quả nghiêm trọng nhất. Họ nên biết rằng Iran và Trục kháng chiến sẵn sàng dành cho họ những bài học khó quên”, ông nói, đề cập tới các nhóm vũ trang được Tehran hậu thuẫn trong khu vực.
Thiếu tướng Mohsen Rezaei, cố vấn quân sự cấp cao của ông Khamenei, cũng cảnh báo rằng Tehran sẽ tái khởi động “hoạt động tấn công toàn diện” nếu Mỹ tiếp tục các cuộc không kích trong những ngày tới.
“Iran sẽ không còn dừng lại ở các phản ứng trả đũa mang tính ăn miếng trả miếng nữa”, ông Rezaei nói.
Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi nói với đài truyền hình nhà nước rằng Mỹ đã “vi phạm bản ghi nhớ và ngừng tất cả các cam kết của họ”, tuyên bố Tehran cũng ngừng tuân thủ thỏa thuận.
Ebrahim Azizi, chủ tịch Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại của Iran, cùng ngày đưa ra lời cảnh báo trực tiếp tới lực lượng Mỹ, dẫn lại những lời đe dọa của Lãnh tụ Tối cao.
“Nếu quân đội Mỹ thực sự hiểu ý nghĩa của ‘những bài học khó quên’ mà Lãnh tụ Tối cao của chúng tôi muốn nói, họ sẽ bỏ chạy ngay lập tức”, Azizi viết trên mạng xã hội.
Mỹ và Iran ký thỏa thuận ngừng bắn tạm thời hồi giữa tháng 6, giúp vùng Vịnh trải qua ba tuần bình yên. Tuy nhiên, những căng thẳng xoay quanh eo biển Hormuz đã khiến hai bên nối lại giao tranh trong những ngày qua.
Căng thẳng châm ngòi từ các cuộc tấn công của Iran vào tàu thuyền tại eo biển Hormuz, tuyến đường vận tải quan trọng đối với xuất khẩu năng lượng của vùng Vịnh mà Tehran đang tìm cách kiểm soát. Mỹ đã tái áp đặt lệnh phong tỏa cảng biển Iran và tiến hành các đợt không kích để đáp trả.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), đơn vị phụ trách hoạt động quân sự của Mỹ ở Trung Đông, cho biết quân đội nước này ngày 18/7 tiến hành đêm không kích thứ 8 liên tiếp vào Iran. Động thái này nhằm làm suy yếu khả năng đe dọa hoạt động vận tải biển ở eo biển Hormuz và trừng phạt Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) vì đòn tấn công vào Jordan, khiến 2 lính Mỹ thiệt mạng.
Các hãng thông tấn Fars và Tasnim của Iran đồng loạt đưa tin về các cuộc tấn công của Mỹ vào Sirik, bến cảng nằm bên eo biển Hormuz ở miền nam Iran. Những tiếng nổ lớn cũng vang lên tại các thành phố cảng Bandar Abbas và Bandar Lengeh ở phía nam đất nước.
Bộ Y tế Iran ngày 17/7 cho biết đã có 50 người thiệt mạng và hơn 500 người khác bị thương kể từ khi giao tranh tái diễn.
Cơ quan Quản lý Quân dịch Mỹ (SSS), đơn vị phụ trách cơ sở dữ liệu những công dân là nam giới có thể được gọi nhập ngũ trong tình huống khẩn cấp, đã gửi đề xuất quy định mới về "tự động đăng ký" cho Văn phòng Thông tin và Các vấn đề Quy định thuộc Nhà Trắng hồi cuối tháng 3 và đang chờ phê duyệt cuối cùng.
Quy định này dựa vào Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng cho năm tài khóa 2026, được Tổng thống Donald Trump ký ban hành vào tháng 12/2025, trong đó yêu cầu chuyển từ cơ chế đăng ký theo sự chủ động của cá nhân sang tự động thông qua tích hợp dữ liệu liên bang.
Mỹ chưa kích hoạt lệnh gọi nhập ngũ bắt buộc kể từ năm 1973 và từ đó chỉ tuyển những người tình nguyện ký hợp đồng phục vụ trong quân đội. Dù vậy, SSS vẫn duy trì hệ thống đăng ký nghĩa vụ quân sự để sẵn sàng trong trường hợp khẩn cấp.
Quy định mới dự kiến có hiệu lực từ tháng 12. SSS nói quy định "tự động đăng ký" này nhằm đơn giản hóa thủ tục và cho phép chính quyền liên bang điều chỉnh nguồn lực, chuyển chi phí từ các hoạt động tuyên truyền, vận động sang các mục tiêu củng cố năng lực sẵn sàng chiến đấu và huy động lực lượng.
Hệ thống tuyển quân của Mỹ được thiết lập từ năm 1917 dưới thời tổng thống Woodrow Wilson sau khi nước này tham gia Thế chiến I. Chế độ nghĩa vụ quân sự bắt buộc đã được đình chỉ vào năm 1975 dưới thời tổng thống Gerald Ford.
Đến năm 1980, tổng thống Jimmy Carter đưa ra cơ chế danh sách dự phòng là SSS để đảm bảo Mỹ có khả năng huy động quân số nhanh chóng trong trường hợp khẩn cấp.
Hiện nay, hầu hết nam công dân Mỹ và người nhập cư trong độ tuổi 18-25 phải tự đăng ký vào danh sách sẵn sàng thực hiện nghĩa vụ quân sự trong vòng 30 ngày kể từ sinh nhật 18 tuổi. Họ cũng có thể đăng ký muộn đến trước khi tròn 26 tuổi. Những người không đăng ký có thể bị coi là vi phạm luật liên bang, đối mặt với các hình phạt như không đủ điều kiện tham gia các chương trình phúc lợi liên bang, bị phạt tới 250.000 USD hoặc tối đa 5 năm tù.
Tuy nhiên, tỷ lệ đăng ký đã giảm trong những năm gần đây, một phần do tùy chọn đăng ký bị loại khỏi các mẫu đơn vay vốn sinh viên liên bang từ năm 2022, vốn trước đó chiếm khoảng 1/4 số lượt đăng ký.
Với quy định mới, nam giới sẽ được tự động đưa vào hệ thống trong vòng 30 ngày sau khi đủ 18 tuổi, thông qua việc kết nối với các nguồn dữ liệu liên bang.
Tổng thống Mỹ không thể đơn phương quyết định áp dụng lệnh gọi nhập ngũ bắt buộc mà cần sự phê chuẩn của quốc hội. Nhà Trắng cho biết việc khôi phục chế độ nghĩa vụ quân sự "không phải là kế hoạch hiện tại", dù vẫn để ngỏ các phương án trong tương lai.
"Các cuộc thảo luận đang diễn ra tích cực. Nếu đạt thỏa thuận ở mức giá chấp nhận được, việc nhập khẩu xăng dầu sẽ được tiến hành", phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov ngày 30/6 cho hay.
Đây là lần hiếm hoi Nga thừa nhận đang tìm cách nhập khẩu nhiên liệu. Reuters tuần trước dẫn các nguồn tin trong ngành cho biết Nga đang thảo luận về việc nhập khẩu 50.000 tấn xăng AI-92 từ Kazakhstan. Vào thời điểm đó, Bộ trưởng Năng lượng Kazakhstan cho biết Moskva vẫn chưa chính thức nêu đề xuất nhập khẩu nhiên liệu với nước này.
Trong cuộc họp với các bộ trưởng tại Điện Kremlin hôm 28/6, Tổng thống Vladimir Putin thừa nhận chiến dịch tập kích gần đây của Ukraine đã gây ra tình trạng "thiếu hụt nhiên liệu nhất định" trong ngắn hạn ở nhiều vùng tại Nga, thêm rằng chính phủ đang tìm cách giải quyết vấn đề này.
Ông Putin ước tính tổng dự trữ xăng của Nga ở mức 1,7 triệu tấn, giảm 4% so với cùng kỳ năm ngoái.
Phó thủ tướng Nga Alexander Novak cho biết việc nhập khẩu xăng là một trong những "biện pháp then chốt" cần triển khai để ổn định thị trường nhiên liệu trong nước.
Phát biểu của ông Novak được đưa ra sau khi các nhà lập pháp tại Hạ viện Nga tuần trước thông qua luật thuế sửa đổi cho phép chính phủ trợ cấp cho xăng nhập khẩu.
Nga, nước xuất khẩu dầu thô lớn thứ hai thế giới và các sản phẩm dầu mỏ tinh chế lớn thứ ba thế giới, đã ghi nhận sản lượng xăng sụt giảm 25%, sau khi các vụ tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) của Ukraine được cho là đã buộc một số nhà máy lọc dầu lớn của nước này phải đóng cửa.
Để ứng phó tình trạng giảm nguồn cung, giới chức Nga đã áp dụng biện pháp phân phối nhiên liệu theo định mức trên khắp cả nước và tại bán đảo Crimea. Sự gián đoạn nguồn nhiên liệu này xảy ra vào thời điểm quan trọng, khi mùa du lịch hè và canh tác nông nghiệp đều đang ở giai đoạn cao điểm.
Giá xăng trung bình tại Nga đã tăng 9,8% kể từ đầu năm, đẩy mức trung bình toàn quốc lên 71,20 ruble mỗi lít (khoảng 0,91 USD) tính đến ngày 22/6.
Trong ba tháng qua, Ukraine đã tiến hành hàng chục cuộc tấn công bằng UAV tầm xa vào các nhà máy lọc dầu trên lãnh thổ Nga, trong đó có một cơ sở ở ngoại ô Moskva. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 25/6 tuyên bố mở chiến dịch tập kích trong 40 ngày nhằm gây sức ép để Nga chấm dứt chiến sự.
Theo Hãng tin Reuters, tàu Anatoly Kolodkin treo cờ Nga đã đi vào vùng biển Cuba từ tối 30-3, gần căn cứ hải quân Mỹ tại vịnh Guantanamo, trước khi cập cảng lớn nhất nước này vào rạng sáng 31-3 theo giờ địa phương.
Washington cho biết việc cho phép tàu này cập cảng nhằm đáp ứng nhu cầu nhân đạo của người dân Cuba. Vào thời điểm tàu cập cảng, phần lớn khu vực Matanzas và nhiều nơi trên cả nước vẫn bị mất điện.
"Điều này giống như một giọt nước giữa sa mạc", ông Marino Galvez, một cư dân 66 tuổi tại Matanzas, nói khi theo dõi con tàu từ bờ biển.
Trong khi đó, một số người dân khác bày tỏ hy vọng 730.000 thùng dầu này sẽ giúp giảm bớt khó khăn trước mắt. "Chúng tôi cần dầu để vượt qua cuộc khủng hoảng này", bà Yoanna Rivero, một nhân viên hiệu thuốc, chia sẻ với Hãng tin AFP.
Bộ trưởng Năng lượng và Khai khoáng Cuba Vicente de la O Levy đã cảm ơn Nga vì sự hỗ trợ, viết trên mạng xã hội X rằng "lô hàng quý giá này đến vào đúng thời điểm chúng tôi đang đối mặt với tình hình năng lượng phức tạp".
Chủ tịch Cuba Miguel Diaz-Canel cho biết nước này đã không nhận được tàu chở dầu nào trong suốt ba tháng qua, khiến tình trạng thiếu điện ngày càng nghiêm trọng, ảnh hưởng đến hệ thống y tế, giao thông công cộng và sản xuất nông nghiệp tại đây.
Giới chuyên gia nhận định sau khi lô dầu được dỡ và tinh chế, lượng dầu này có thể giúp Chính phủ Cuba có thêm "khoảng thở" trong ngắn hạn. Tuy nhiên phải mất vài ngày để dầu thô được xử lý thành nhiên liệu sử dụng được.
Lô hàng lần này là dầu Urals của Nga - loại dầu có đặc tính phù hợp với hệ thống nhà máy lọc dầu đã cũ của Cuba.
Trước đó, Mỹ đã cắt nguồn cung dầu từ Venezuela sang Cuba sau khi bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro vào đầu tháng 1, đồng thời cảnh báo áp thuế trừng phạt đối với bất kỳ quốc gia nào tiếp tục cung cấp dầu cho Havana. Mexico, một trong những nhà cung cấp lớn, cũng đã dừng xuất khẩu sang Cuba sau động thái này.
Khi được hỏi về khả năng tiếp tục gửi dầu, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov ngày 30-3 cho biết Nga "không thể làm ngơ" trước tình cảnh khó khăn của Cuba và sẽ tiếp tục tìm cách hỗ trợ.
"Trong tình cảnh tuyệt vọng mà người dân Cuba đang phải đối mặt hiện nay, chúng tôi dĩ nhiên không thể thờ ơ. Vì vậy chúng tôi sẽ tiếp tục công việc này", ông Peskov nói.
