Chuyến thăm của Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi diễn ra theo lời mời của Thủ tướng Lê Minh Hưng, theo thông cáo của Bộ Ngoại giao. Đây là lần đầu tiên bà Takaichi đến Việt Nam kể từ khi nhậm chức vào tháng 10/2025.
Bà Takaichi, sinh năm 1961, là nữ thủ tướng đầu tiên trong lịch sử Nhật Bản. Bà tốt nghiệp cử nhân ngành kinh doanh tại Đại học Kobe. Bà từng giữ các chức vụ bộ trưởng phụ trách những lĩnh vực nội vụ, truyền thông, an ninh kinh tế, chính sách khoa học, công nghệ, vũ trụ, sở hữu trí tuệ.
Trong cuộc gặp gỡ báo chí tại Hà Nội ngày 28/4, Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki cho biết chuyến thăm lần này thể hiện sự coi trọng mối quan hệ Nhật – Việt của cá nhân Thủ tướng Takaichi cũng như của chính phủ Nhật Bản. Điều này cũng thể hiện sự coi trọng, đánh giá cao vai trò của Việt Nam trên trường quốc tế.
Ông Naoki cho biết chuyến thăm nhằm củng cố và xây dựng mối quan hệ tin cậy giữa lãnh đạo hai nước. Hai bên sẽ thảo luận về các lĩnh vực hợp tác quan trọng trong thời gian tới như kinh tế, năng lượng hay giao lưu nhân dân.
Việt Nam – Nhật Bản thiết lập quan hệ ngoại giao từ năm 1973 và trở thành Đối tác Chiến lược Toàn diện năm 2023. Nhật Bản là nước tài trợ ODA và là đối tác hợp tác lao động lớn nhất, nhà đầu tư số 3, đối tác du lịch và thương mại lớn thứ 4 của Việt Nam.
Kim ngạch xuất nhập khẩu Việt Nam – Nhật Bản năm 2025 đạt hơn 51,43 tỷ USD. Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam cho biết tính riêng kim ngạch từ tháng 1 đến tháng 3 năm nay đã tăng 12,7% so với cùng kỳ năm ngoái và kỳ vọng đạt 60 tỷ USD vào năm 2027.
Lũy kế đến ngày 31/1/2026, Nhật Bản có 5.722 dự án đầu tư có hiệu lực tại Việt Nam với tổng mức đầu tư đạt 78,9 tỷ USD, đứng thứ 3/153 quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư tại Việt Nam.
Trong lĩnh vực bán dẫn, Việt Nam đặt mục tiêu đào tạo 500 nghiên cứu sinh tiến sĩ từ nay đến năm 2030 và Nhật Bản tuyên bố sẽ tiếp nhận khoảng một nửa trong số đó, thông qua các chương trình nghiên cứu hợp tác quốc tế.
Có hơn 680.000 người Việt sống tại Nhật Bản, là cộng đồng người nước ngoài lớn thứ hai tại nước này.
Tại cuộc gặp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trò chuyện thân mật và thông báo với bà con về những thành tựu kinh tế - xã hội nổi bật của đất nước, cũng như việc triển khai nhiều chủ trương chiến lược trong thời gian qua.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước biểu dương cá nhân Đại sứ và Đại sứ quán đã nỗ lực với tinh thần quyết tâm cao hoàn thành nhiệm vụ, đặc biệt là chuẩn bị chu đáo cho chuyến thăm lần này với nhiều hoạt động phong phú, thiết thực, nội dung và kết quả thực chất, đột phá.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh Việt Nam rất coi trọng quan hệ hữu nghị truyền thống và hợp tác nhiều mặt với Sri Lanka.
Hai bên vừa nhất trí nâng cấp quan hệ lên Đối tác toàn diện, xác lập sự tin cậy chính trị ở mức cao, mở rộng quy mô và mức độ hợp tác theo hướng toàn diện và thực chất trên tất cả các lĩnh vực.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng dù số lượng chưa nhiều, cộng đồng người Việt Nam tại Sri Lanka luôn quan tâm, đùm bọc lẫn nhau, không ngừng nỗ lực, phấn đấu vươn lên, đồng thời luôn hướng về quê hương, đất nước, gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.
Ghi nhận và biểu dương những nỗ lực của cộng đồng người Việt tại Sri Lanka trong việc giữ gìn văn hóa, giáo dục tiếng Việt, hiểu biết về lịch sử, văn hóa dân tộc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước mong muốn cộng đồng tiếp tục giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, truyền thống tốt đẹp của cha ông, hội nhập tốt, chấp hành các quy định của pháp luật nước sở tại.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Đại sứ quán chủ động, sáng tạo trong tham mưu, đề xuất các giải pháp thúc đẩy hợp tác, đặc biệt khai thác hiệu quả khuôn khổ quan hệ Đối tác toàn diện mới được thiết lập, sớm đạt mục tiêu kim ngạch thương mại 1 tỉ USD vào năm 2030.
Đồng thời, Đại sứ quán cần phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương trong nước và các cơ quan chức năng của Sri Lanka để tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp Việt Nam đầu tư, kinh doanh tại sở tại.
Bên cạnh đó, Đại sứ quán cũng tiếp tục phát huy vai trò cầu nối giữa Việt Nam và Sri Lanka, tăng cường công tác tuyên truyền, kết nối giao lưu văn hóa, tôn giáo, giao lưu nhân dân, kết nối hợp tác giữa các địa phương của hai nước, quan tâm hơn nữa đến đời sống tinh thần của cộng đồng người Việt Nam tại Sri Lanka, tăng cường công tác bảo hộ công dân, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cộng đồng.
Trung Quốc đang đối mặt với một trong những thách thức y tế nghiêm trọng nhất lịch sử hiện đại: sự gia tăng nhanh chóng của bệnh Alzheimer và các dạng sa sút trí tuệ. Tính đến nay, nước này có hơn 16 triệu bệnh nhân, chiếm gần 30% tổng số ca toàn cầu, theo tờ South China Morning Post ngày 27.4. Con số này được dự báo tiếp tục tăng mạnh trong những thập niên tới.
Các ước tính cho thấy số bệnh nhân Alzheimer tại Trung Quốc có thể đạt 19,1 triệu vào năm 2030 và 27,6 triệu vào 2050. Một nghiên cứu đăng trên tạp chí khoa học PLOS One gần đây thậm chí cho rằng con số này có thể vượt 60 triệu, thậm chí hơn 100 triệu người vào giữa thế kỷ 21.
Nguyên nhân cốt lõi nằm ở cấu trúc dân số tại Trung Quốc đang thay đổi nhanh chóng. Đến cuối năm 2023, Trung Quốc có gần 297 triệu người từ 60 tuổi trở lên, tương đương hơn 21% dân số. Con số này dự kiến vượt 400 triệu vào năm 2035 - xấp xỉ tổng dân số của Anh và Mỹ cộng lại, theo Reuters. Tuổi thọ tăng, trong khi tỷ lệ sinh giảm khiến số người phụ thuộc ngày càng lớn, kéo theo áp lực lên hệ thống y tế và an sinh.
Trong bối cảnh đó, Alzheimer không chỉ là vấn đề y tế mà còn là thách thức kinh tế - xã hội. Khoảng 70% bệnh nhân hiện được chăm sóc tại nhà, trong khi lực lượng chăm sóc chuyên nghiệp còn thiếu hụt, khiến gánh nặng dồn lên các gia đình.
Trước áp lực này, Trung Quốc đã phát động một "cuộc chiến" chống bệnh Alzheimer mang tính hệ thống. Về chính sách, Trung Quốc ban hành Kế hoạch hành động quốc gia về giải quyết chứng mất trí nhớ ở người cao tuổi (giai đoạn 2024 - 2030), hướng tới xây dựng một hệ thống toàn diện từ phòng ngừa, sàng lọc đến điều trị và chăm sóc, theo Tân Hoa xã. Các địa phương được yêu cầu triển khai sàng lọc nhận thức cho người từ 65 tuổi trở lên nhằm phát hiện sớm và can thiệp kịp thời.
Hệ thống chăm sóc cũng được mở rộng mạnh mẽ. Đến năm 2030, hơn 50% cơ sở dưỡng lão dự kiến có đơn vị chuyên biệt cho bệnh nhân sa sút trí tuệ, đồng thời khoảng 15 triệu nhân sự chăm sóc sẽ được đào tạo. Các mô hình chăm sóc tại nhà, cộng đồng và cơ sở y tế được kết hợp nhằm giảm tải cho gia đình, theo China Daily.
Ở lĩnh vực khoa học, Trung Quốc đang tăng tốc đáng kể. Số thử nghiệm lâm sàng về Alzheimer đã tăng từ 9 vào năm 2021 lên hơn 100 vào 2024. Nước này hiện đứng thứ 2 thế giới về số lượng công trình nghiên cứu trong lĩnh vực này. Song song đó, các công ty công nghệ sinh học và viện khoa học hàng đầu Trung Quốc đang chạy đua phát triển 4 loại thuốc mới nhằm ngăn chặn khủng hoảng y tế công cộng và giảm phụ thuộc vào các liệu pháp đắt đỏ hiện có, theo South China Morning Post.
Ngoài ra, Trung Quốc cũng đầu tư vào công nghệ chẩn đoán sớm. Các xét nghiệm máu mới có thể phát hiện nguy cơ Alzheimer trước 10 - 15 năm khi triệu chứng xuất hiện, trong khi các ngân hàng dữ liệu sinh học giúp xác định các biến thể gien đặc thù của người châu Á, theo Reuters.
Dù vẫn tồn tại những thách thức về chất lượng nghiên cứu, chia sẻ dữ liệu và tiêu chuẩn khoa học, nhiều chuyên gia quốc tế cho rằng Trung Quốc đang nổi lên như một trung tâm nghiên cứu Alzheimer mới. Tiến sĩ John Hardy từ Viện Nghiên cứu sa sút trí tuệ Anh nhận định: "Trong khi môi trường nghiên cứu của Mỹ có phần khép kín, Trung Quốc đang trở thành một trung tâm lớn cho nghiên cứu sa sút trí tuệ toàn cầu".
Báo Politico dẫn lời một quan chức Mỹ và một nguồn tin khác am hiểu vấn đề ngày 20/7 đưa tin, Giám đốc Cục Điều tra Liên bang (FBI) Mỹ Kash Patel dự kiến thăm Nga vào cuối năm nay.
Theo Politico, ông Patel dự kiến sẽ tới Moscow và St. Petersburg trong hai ngày 14-15/10, đồng thời được cho là sẽ gặp các quan chức của Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB). Giám đốc FBI gần đây nhất có chuyến thăm Nga là Robert Mueller vào năm 2013.
Là một đồng minh lâu năm của Tổng thống Donald Trump, ông Patel đã tích cực phản bác các cáo buộc của đảng Dân chủ rằng chiến dịch tranh cử của ông Trump đã thông đồng với Nga trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2016.
Tuần trước, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov một lần nữa bác bỏ những cáo buộc mà ông cho là "vô căn cứ" về việc Nga tìm cách tác động đến kết quả các cuộc bầu cử ở Mỹ.
Hiện chưa rõ mục đích chuyến thăm Nga của lãnh đạo FBI.
Các đặc phái viên của Tổng thống Trump, ông Steve Witkoff và Jared Kushner, đã gặp gỡ các quan chức cấp cao của Nga và Tổng thống Nga Vladimir Putin với nỗ lực làm trung gian hòa giải cho một thỏa thuận hòa bình để chấm dứt xung đột Ukraine. Tuy nhiên, nỗ lực này dường như không thành công.
Các quan chức Ukraine cũng đã gặp gỡ các đặc phái viên của Tổng thống Trump nhiều lần, bao gồm cả vào tháng 2 và tháng 3 năm nay.
Các cuộc đàm phán trực tiếp về xung đột Ukraine, được nối lại dưới thời Tổng thống Donald Trump từ năm ngoái, đã rơi vào bế tắc trong những tháng gần đây khi Mỹ tập trung vào cuộc chiến ở Trung Đông.
Mặc dù Moscow nhiều lần khẳng định vẫn sẵn sàng nối lại đàm phán, nhưng Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov đầu tháng này cho rằng phương Tây đang "giả vờ sẵn sàng đàm phán trong khi công khai đưa ra tối hậu thư đối với Nga”.
"Chúng tôi sẽ không còn tin phương Tây khi họ nói muốn tìm kiếm các giải pháp thông qua đàm phán. Sự thiện chí và hy vọng của chúng tôi đã cạn kiệt hoàn toàn", ông Lavrov tuyên bố.
Nga và Ukraine vẫn chưa có dấu hiệu chấm dứt xung đột. Hai bên vẫn liên tục tập kích lẫn nhau với cường độ cao trong những tuần gần đây.
Sau cuộc điện đàm giữa Tổng thống Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin hôm 4/7, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov đã ca ngợi nhà lãnh đạo Mỹ vì "sẵn sàng lắng nghe" quan điểm của Nga về vấn đề Ukraine.
Thông tin về chuyến thăm dự kiến của ông Patel cũng xuất hiện trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran đã sụp đổ vào tuần trước, khi cả hai bên đều cáo buộc đối phương vi phạm bản ghi nhớ được ký ngày 17/6.
Mỹ đã tiến hành các cuộc không kích nhằm vào Iran đêm thứ 10 liên tiếp vào ngày 20/7. Trong khi đó, Iran đáp trả bằng các đợt tấn công tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào các căn cứ của Mỹ trên khắp khu vực.
