Tại hội thảo, TS Phạm Vũ Quốc Bình – Phó cục trưởng Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên (Bộ Giáo dục và Đào tạo) – cho rằng việc luật hóa mô hình trung học nghề là bước đi quan trọng, tháo gỡ những điểm nghẽn trong phân luồng, liên thông giáo dục hiện nay.
Trước đây, việc phân luồng học sinh sau tốt nghiệp THCS vào hệ thống giáo dục nghề nghiệp chưa đáp ứng kỳ vọng, việc học song song chương trình văn hóa – chương trình nghề bộc lộ nhiều bất cập, gây quá tải cho học sinh.
Theo ông, Luật Giáo dục nghề nghiệp 2025 đã làm rõ mục tiêu đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng nhu cầu thị trường lao động và hội nhập quốc tế. Trung học nghề còn mang ý nghĩa quan trọng trong tận dụng lợi thế của dân số vàng.
Ông Bình dẫn kinh nghiệm từ Đức, thanh niên sau 18 tuổi có thể lựa chọn đi làm ngay nếu không có nhu cầu học tiếp. Trong khi tại Việt Nam, không ít người học tiếp lên các bậc cao hơn, nhưng sau khi tốt nghiệp vẫn làm những công việc không đòi hỏi trình độ chuyên môn cao.
“Trung học nghề sẽ tạo thêm một lựa chọn phù hợp cho học sinh sau THCS, giúp các em được định hướng nghề nghiệp sớm, đồng thời bảo đảm cơ hội học tập và phát triển lâu dài”, ông nói.
Theo ông Bình, sắp tới cơ quan chức năng sẽ có quyết định liên quan đến triển khai mô hình trung học nghề – mô hình mới trong hệ thống giáo dục quốc dân Việt Nam, trong đó có khung pháp lý, hướng dẫn…
Còn TS Đồng Văn Ngọc – Hiệu trưởng Trường cao đẳng Cơ điện Hà Nội – cho hay mô hình trung học nghề giúp người học được trang bị năng lực nghề nghiệp từ sớm, tạo cơ hội tham gia thị trường lao động ngay sau khi tốt nghiệp cho hàng triệu học sinh.
Theo ông Ngọc, trước đây nhiều học sinh sau khi tốt nghiệp THCS lựa chọn học nghề thường rơi vào tình thế “kẹt giữa” do thiếu đồng bộ giữa kiến thức văn hóa với kỹ năng nghề, và khó khăn trong quá trình liên thông lên các trình độ đào tạo cao hơn.
Ông đánh giá Luật Giáo dục nghề nghiệp mới chính thức hóa chương trình, vị thế của trung học nghề là bước tiến quan trọng, giúp tích hợp kiến thức phổ thông với thực hành nghề nghiệp, giảm tải nội dung lý thuyết, tăng thực hành, đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp…
Đại diện Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM thì mong muốn cơ quan chức năng xác định rõ vai trò, chức năng, nhiệm vụ của trung học nghề, bởi nếu các em không học lên tiếp mà đi làm luôn thì trình độ tương đương đối tượng học trung học phổ thông ra sao, vị trí việc làm như thế nào… Ví dụ, doanh nghiệp tuyển dụng một người học trung học nghề thì khai lý lịch là học lớp 10, 11, 12 hay năm thứ 1, 2, 3.
Tại hội thảo, các đại biểu chia sẻ băn khoăn về công nhận trung học nghề thế nào, thiết kế môn học để liên thông lên các cấp tiếp theo hay quy định rõ việc doanh nghiệp tham gia, góp ý chương trình đào tạo.
Kết luận hội thảo, tiến sĩ Vũ Thanh Mai – Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương – cho biết hội thảo nhận được 24 tham luận tiếp cận nhiều góc nhìn về vị trí, mô hình của trung học nghề; quan hệ nhà trường – doanh nghiệp – thị trường lao động; vấn đề văn bằng, chương trình, liên thông…
Theo tiến sĩ Mai, hội thảo thống nhất rằng trung học nghề không phải lối đi dành cho học sinh không vào được THPT công lập và phải có lộ trình tương đương, nền tảng văn hóa, kỹ năng nghề, liên thông, việc làm và cơ hội phát triển suốt đời.
Sáng 1/7, khi tra cứu điểm thi tốt nghiệp THPT, em Huỳnh Diễm My, học sinh Trường THPT số 1 Nguyễn Công Trứ (xã Krông Pắk, Đắk Lắk), vỡ òa cảm xúc khi biết mình đạt 30 điểm tuyệt đối ở khối B00. Dù đã tự chấm bài và dự đoán kết quả khá cao ngay sau kỳ thi, nữ sinh vẫn không khỏi hồi hộp chờ đến thời điểm Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố điểm chính thức.
"Khi thấy được 30 điểm, em reo lên vì vui rồi gọi ngay cho mẹ đang làm trên nương rẫy. Nghe tin, mẹ mừng đến mức vội chạy xe máy từ rẫy để về nhà để chúc mừng. Đó là khoảnh khắc em sẽ nhớ mãi", em My xúc động nói.
Là con gái đầu, bố làm phụ hồ, mẹ làm nông, Diễm My luôn ý thức rằng việc học tập thật tốt sẽ giúp em mở ra tương lai tốt đẹp hơn và có thể san sẻ gánh nặng với gia đình. Ngoài giờ học, em thường phụ giúp làm những công việc trong nhà, chăm sóc 2 em nhỏ để bố mẹ yên tâm lao động, sản xuất. "Em luôn tự nhắc bản thân phải cố gắng vì bố mẹ đã hy sinh cho em rất nhiều", Diễm My tâm sự.
Ba năm học tại Trường THPT số 1 Nguyễn Công Trứ, Diễm My đều đạt danh hiệu học sinh xuất sắc, em còn đạt giải Nhì môn sinh học kỳ thi học sinh giỏi tỉnh năm học 2025-2026. Không học ở một trường chuyên, không phụ thuộc hoàn toàn vào các lớp học thêm, nữ sinh lựa chọn xây dựng nền tảng kiến thức vững chắc từ sách giáo khoa.
Theo Diễm My, ở trên lớp em luôn tập trung lắng nghe thầy cô giảng bài, ghi chép cẩn thận và hiểu biết kỹ từng kiến thức cơ bản trước khi tìm đến những dạng bài nâng cao.
"Với cá nhân em, muốn học tốt, trước tiên phải nắm thật vững kiến thức nền và dành nhiều thời gian để tự học, học online. Em cho rằng sự chủ động và quyết tâm trong học tập là yếu tố sẽ quyết định kết quả", nữ sinh chia sẻ.
Mỗi ngày sau khi học trên lớp, Diễm My dành khoảng 5 giờ để ôn luyện. Em đặc biệt yêu thích môn toán và luôn đặt ra mục tiêu rõ ràng cho từng giai đoạn học tập. Ba điểm 10 tuyệt đối ở các môn toán, hóa, sinh là "trái ngọt" sau nhiều năm bền bỉ, nỗ lực của cô học trò nhỏ.
Sau kỳ thi, Diễm My dành thời gian nghỉ ngơi, lấy lại năng lượng và tranh thủ học thêm tiếng Anh để chuẩn bị cho chặng đường mới.
Với kết quả đạt được, nữ sinh đăng ký nguyện vọng vào ngành Y Đa khoa, Trường Đại học Y Dược TPHCM. "Trước mắt em sẽ còn rất nhiều khó khăn vì việc học ngành y khá dài và tốn kém. Em sẽ cố gắng hết sức để theo đuổi ước mơ của mình", Diễm My bày tỏ.
Ông Mai Quốc Tuấn, Hiệu trưởng Trường THPT số 1 Nguyễn Công Trứ, cho biết thầy cô và nhà trường vô cùng phấn khởi, tự hào khi em Huỳnh Diễm My trở thành thủ khoa toàn quốc khối B00.
Theo ông Tuấn, kết quả này không quá bất ngờ bởi trong suốt quá trình học tập, My luôn là học sinh xuất sắc và được các thầy cô dự đoán sẽ đạt điểm rất cao trong kỳ thi tốt nghiệp THPT.
"Thành tích của Diễm My là kết quả của cả một quá trình nỗ lực bền bỉ của em, cùng với sự đồng hành của gia đình và cống hiến của tập thể thầy cô giáo. Nhà trường mong em sẽ tiếp tục phát huy năng lực, bản lĩnh để gặt hái nhiều thành công hơn nữa trên chặng đường phía trước", ông Tuấn cho hay.
Theo số liệu từ Sở Giáo dục và Đào tạo Đắk Lắk, 5 học sinh của tỉnh đạt điểm số cao nhất tại kỳ thi tốt nghiệp THPT năm học 2025-2026 gồm: Huỳnh Diễm My (Trường THPT số 1 Nguyễn Công Trứ) đạt 30 điểm khối B00; Nguyễn Đức Hiếu (Trường THPT số 1 Ngô Gia Tự) đạt 29,5 điểm khối A00; Ngô Sỹ Thành (Trường THPT Buôn Ma Thuột) đạt 29,25 điểm khối A01; Nguyễn Ngọc Bảo Trân (Trường THPT Trần Phú) đạt 28,5 điểm khối C00 và Nguyễn Mai Trần Tiến (Trường THPT Chuyên Nguyễn Du) đạt 27,5 điểm khối D01.
Nhiều học sinh đánh giá chương trình mang lại ý nghĩa thiết thực, giúp các em hiểu rõ hơn về ngành học và môi trường đại học.
Ngày 17-4, Trường THPT Ernst Thälmann (phường Bến Thành, TP.HCM) đã tổ chức cho hơn 100 em học sinh đến tham quan tại Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia TP.HCM.
Thầy Lê Bá Khoa - trợ lý thanh niên Trường THPT Ernst Thälmann - cho biết đây là đợt thứ hai trong năm nhà trường tổ chức cho học sinh tham quan các trường đại học theo nguyện vọng và sở thích cá nhân.
Theo khảo sát hơn 400 học sinh khối 12, nhiều em đã đăng ký tìm hiểu tại các cơ sở đào tạo như Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia TP.HCM; Trường đại học Sư phạm TP.HCM; Trường đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia TP.HCM…
Theo thầy Khoa, chương trình không chỉ giúp học sinh có cơ hội tiếp cận thực tế môi trường đại học mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng nghề nghiệp. Thông qua trải nghiệm trực tiếp, các em có thể hiểu rõ hơn về ngành học, từ đó đưa ra lựa chọn phù hợp với năng lực và mục tiêu tương lai, thay vì quyết định theo cảm tính.
Tương tự, thầy Huỳnh Thanh Phú - Hiệu trưởng Trường THPT Bùi Thị Xuân - cho rằng hướng nghiệp sau THPT từ lâu đã được xem là một nhiệm vụ quan trọng của nhà trường, nhưng không phải lúc nào cũng chạm được vào nhu cầu thật sự của học sinh.
Đến nay nhiều hoạt động hướng nghiệp vẫn mang nhiều tính hình thức và lặp lại theo lịch trình quen thuộc. Vì vậy thay vì tổ chức đại trà, nhà trường đã cho học sinh đăng ký tham quan các trường đại học theo chính sở thích của mình.
“Dù chỉ vài chục em tham gia, nhưng đó là những em thực sự có nhu cầu, có sự quan tâm. Chính sự ‘ít mà chất’ ấy lại tạo nên giá trị rằng mỗi chuyến đi trở thành một trải nghiệm có ý nghĩa, không còn là một cuộc dạo chơi mang tính thủ tục”, thầy Phú khẳng định.
Đăng ký tham quan trải nghiệm tại Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia TP.HCM, em Nguyễn Hoàng Quân - học sinh lớp 12A10, Trường THPT Ernst Thälmann - cho biết từ đầu năm học em đã xác định sẽ đặt nguyện vọng tại một ngành ở trường, tuy nhiên em vẫn khá mơ hồ về ngành nghề này, về điểm xét tuyển, phương thức và cơ hội nghề nghiệp ra sao.
"Sau khi tham quan, tụi em hiểu rõ hơn về cơ sở vật chất cũng như rõ hơn về ngành học mình đang hướng đến", Quân chia sẻ.
ThS Võ Ngọc Nhơn - Phó giám đốc tuyển sinh Trường đại học Công nghệ TP.HCM (HUTECH) - cho biết tính từ đầu năm đến nay trường đã đón rất nhiều đoàn THPT đến tham quan, trải nghiệm thực tế. Có những tháng HUTECH đón hơn 10 đoàn thầy cô - học sinh với ngàn lượt học sinh.
“Rõ ràng có sự khác biệt rất lớn giữa môi trường ở đại học và THPT, và mỗi trường đại học lại có một bầu không khí khác nhau. Thông qua trải nghiệm và quan sát thực tế, các bạn học sinh sẽ có sự hứng khởi và động lực lớn hơn để vào một trường đại học nào đó”, thầy Nhơn nhấn mạnh.
Theo số liệu học sinh đăng ký nguyện vọng 1 vào lớp 10 thường các trường THPT công lập năm học 2026-2027 do Sở GD-ĐT TP.HCM công bố chiều nay, 4.5, Trường THPT Bùi Thị (P.Bến Thành) là trường có tỷ lệ chọi cao nhất, sau đó đến Trường THCS - THPT Trần Đại Nghĩa (P.Sài Gòn), Thủ Đức (P.Thủ Đức), Nguyễn Thượng Hiền (P.Tân Sơn Nhất)...
Những trường có tỷ lệ chọi thấp là Trường THPT Nguyễn Văn Linh (P.Bình Đông), Nguyễn Văn Tăng (P.Long Bình)...
Tỷ lệ chọi lớp 10 cụ thể vào từng trường THPT như sau: