Một đồng nghiệp của tôi mua căn hộ chung cư ở TP HCM ba năm trước với giá khoảng 4,2 tỷ. Ngày tân gia, ai cũng chúc mừng vì cuối cùng sau nhiều năm đi làm, vợ chồng bạn cũng có “chốn an cư” giữa thành phố. Nhưng chỉ vài năm sau, điều tôi nghe nhiều nhất từ bạn lại là than mệt vì áp lực trả nợ ngân hàng kéo dài hàng chục năm; mệt vì mỗi tháng vừa nhận lương đã phải ưu tiên tiền gốc, tiền lãi; mệt vì không dám nghỉ việc, không dám ốm, không dám sinh thêm con vì sợ không đủ tiền trả góp.
Trong khi đó, gia đình bạn đã có nhà ở quê, hoàn toàn không phải tay trắng, thì vì sao vẫn phải cố “bon chen” mua một căn nhà ở khu trung tâm bằng mọi giá? Tôi từng khuyên bạn rằng nếu chưa đủ lực tài chính thì cứ thuê nhà như tôi cho thoải mái. Hoặc nếu muốn sở hữu nhà, hoàn toàn có thể ra vùng ven hay ngoại ô tìm nơi phù hợp hơn với mức giá rẻ hơn nhiều. Nhưng bạn nhất quyết không nghe. Bạn bảo “sống ở đâu thì mua nhà ở đấy và đã mua thì phải chọn khu vực cho đáng, đi lại thuận tiện, gần trung tâm”.
Tôi thật sự không hiểu vì sao nhiều người lại có tâm lý phải chen vào nội đô để sống cho bằng được? Mỗi lần vào trung tâm TP HCM, thứ tôi cảm nhận rõ nhất không phải sự hiện đại, mà là sự chật chội, ngột ngạt và áp lực. Đường đông nghẹt, không khí ô nhiễm, giá cả đắt đỏ, không gian sống ngày càng bí bách.
Trong khi đó, nhiều khu vực ngoại ô bây giờ phát triển không kém. Hạ tầng tốt hơn trước rất nhiều, tiện ích đầy đủ, siêu thị, trường học, bệnh viện đều có. Không khí dễ chịu hơn, chi phí sống cũng thấp hơn đáng kể. Thậm chí ở nhiều nơi, chợ dân sinh, khu công nghiệp, nhà máy, dịch vụ đều sẵn có, cơ hội việc làm không còn quá thiếu thốn như trước.
Theo tôi, với mức thu nhập khoảng 50 triệu đồng mỗi tháng của hai vợ chồng bạn, nếu chọn mua nhà ở vùng ven hay tỉnh giáp ranh, hoàn toàn có thể trả xong trong khoảng chưa đầy 10 năm mà cuộc sống vẫn còn dư chút thở. Ít nhất cũng không phải sống trong trạng thái lúc nào cũng lo nợ ngập đầu.
Nhiều người trẻ hiện nay đang xem việc sở hữu nhà ở trung tâm thành phố như một thước đo thành công. Vì mục tiêu đó, họ sẵn sàng làm việc ngày đêm, đánh đổi sức khỏe, thời gian và cả chất lượng sống. Có người làm hai, ba công việc cùng lúc. Có người chấp nhận môi trường áp lực kéo dài chỉ để giữ mức thu nhập đủ trả góp. Thậm chí, có người bất chấp mọi cách để “đi đường tắt”, miễn nhanh đạt được mục tiêu mua nhà thành phố.
Tôi nghĩ điều đó sẽ kéo theo một hệ lụy không nhỏ. Nếu ai cũng muốn sống ở các quận trung tâm Hà Nội hay TP HCM, giá nhà chắc chắn còn tiếp tục leo thang. Thành phố cũng sẽ càng quá tải, kẹt xe và áp lực hạ tầng ngày càng nặng nề hơn.
Thực tế, một căn nhà khiến mình kiệt sức suốt 20-30 năm liệu có thực sự mang lại cảm giác “an cư” ổn định? Và liệu sống ở trung tâm thành phố có thật sự đáng để đánh đổi bằng quá nhiều áp lực như vậy?
Có lần tôi được mời đến một bữa nhậu mà chủ nhà hồ hởi giới thiệu: "Hôm nay có thịt thú rừng xịn, không phải lúc nào cũng có đâu".
Cả bàn lập tức xôn xao. Người thì hỏi là nai hay lợn rừng, người lại đoán là dúi, cầy hay một loài gì đó "đặc biệt" hơn. Không khí bỗng trở nên hào hứng chỉ vì món ăn được gắn hai chữ "thú rừng".
Tôi chợt nhận ra, với không ít người, giá trị của bữa nhậu không nằm ở việc món ăn ngon đến đâu mà ở chỗ nó hiếm và đắt "vài triệu đồng một kg". Càng khó kiếm, càng được xem là "đẳng cấp". Có người còn coi việc mời được bạn bè ăn thịt thú rừng là một cách thể hiện mối quan hệ rộng, chịu chơi và có điều kiện.
Nhưng điều khiến tôi băn khoăn là, rất ít người trong những bữa nhậu ấy thực sự biết nguồn gốc của món ăn. Đó là động vật được nuôi hợp pháp hay bị săn bắt trái phép? Có thuộc danh mục được phép kinh doanh hay không? Chỉ cần nghe người bán nói "hàng rừng chính hiệu" là nhiều người đã yên tâm xuống tiền.
Thực tế, không ít vụ việc cho thấy nhiều loài động vật hoang dã bị săn bắt và buôn bán trái phép chỉ để phục vụ nhu cầu ăn uống. Khi có người mua, sẽ có người tìm cách cung cấp. Mỗi lời khoe "đặc sản rừng" đôi khi lại vô tình tiếp tay cho một chuỗi khai thác bất hợp pháp phía sau.
Điều đáng nói là không phải cứ gắn mác "thịt rừng" thì sẽ ngon hơn. Nhiều người từng ăn cũng thừa nhận hương vị không khác biệt quá nhiều so với các loại thịt quen thuộc. Giá trị của món ăn phần lớn đến từ sự hiếm có và tâm lý muốn trải nghiệm cái lạ hơn là chất lượng thực sự.
Nếu đã muốn thưởng thức đặc sản, hãy lựa chọn những sản phẩm có nguồn gốc hợp pháp, minh bạch. Còn nếu chỉ để có vài câu khoe rằng mình vừa được ăn thịt thú rừng, có lẽ cái giá phải trả cho môi trường và đa dạng sinh học là quá lớn so với giá trị của một bữa nhậu kéo dài vài tiếng, đó chính là những bữa nhậu vô tri.
Cứ sau mỗi kỳ World Cup, tranh luận về việc có nên giữ trận tranh hạng ba lại xuất hiện. Nhiều người cho rằng đây chỉ là trận đấu "an ủi", thiếu động lực và không còn nhiều ý nghĩa khi giấc mơ vô địch đã khép lại.
Nhưng nếu nhìn từ góc độ tổ chức, kinh tế và sự phát triển của giải đấu, FIFA gần như không có lý do gì để xóa bỏ trận đấu này. Ngược lại, đây còn có thể là tiền đề để mở rộng giá trị của World Cup.
World Cup ngày nay không chỉ là giải đấu thể thao lớn nhất hành tinh mà còn là một ngành công nghiệp giải trí trị giá nhiều tỷ USD. Mỗi trận đấu đều tạo ra doanh thu từ bán vé, bản quyền truyền hình, quảng cáo, tài trợ, du lịch và hàng loạt dịch vụ ăn theo.
Với FIFA, thêm một trận đấu đồng nghĩa với việc thêm giá trị thương mại. Nếu đã chấp nhận có trận tranh hạng Ba để xác định vị trí thứ ba và thứ tư, vậy tại sao không tiến thêm một bước?
World Cup hiện đã mở rộng lên 48 đội với tổng cộng 104 trận đấu. Tám đội lọt vào tứ kết đều đã trải qua một hành trình dài để góp mặt trong nhóm 8 đội mạnh nhất thế giới. Tuy nhiên, các đội thua bán kết vẫn còn cơ hội giành huy chương đồng, trong khi bốn đội thua tứ kết phải dừng bước ngay lập tức.
Theo tôi, FIFA nên tổ chức vòng play-off phân hạng 5-8. Bốn đội thua ở tứ kết sẽ đá hai trận bán kết phân hạng. Hai đội thắng đá trận phân hạng 5-6, hai đội thua đá trận phân hạng 7-8. FIFA chỉ cần bổ sung 4 trận đấu, nâng tổng số trận của World Cup từ 104 lên 108.
Và sau vòng tứ kết, cả 8 đội đều được đá thêm hai trận cầu nữa trước khi giải đấu kết thúc. Đổi lại, giá trị mang về là rất lớn. Trước hết, các đội tuyển có thêm mục tiêu để phấn đấu. Với nhiều nền bóng đá, vị trí thứ năm hay thứ sáu tại World Cup cũng là một thành tích lịch sử đáng tự hào.
Với cầu thủ, đây là cơ hội để tiếp tục cạnh tranh các danh hiệu cá nhân như Vua phá lưới hay Cầu thủ trẻ xuất sắc. Những cầu thủ dự bị cũng có thêm cơ hội thi đấu trên sân khấu lớn nhất thế giới.
Các HLV có điều kiện thử nghiệm nhân sự, trao cơ hội cho các tài năng trẻ hoặc tạo lời chia tay đẹp cho những cựu binh chuẩn bị khép lại sự nghiệp quốc tế. Với người hâm mộ, họ được thưởng thức thêm bốn trận đấu giữa tám đội mạnh nhất giải - những cuộc đối đầu vốn luôn có chất lượng chuyên môn cao.
Còn với FIFA, bốn trận đấu bổ sung đồng nghĩa với việc thêm doanh thu từ bán vé, bản quyền truyền hình, quảng cáo và các hoạt động thương mại khác. Đây là đề xuất vừa phù hợp với mục tiêu phát triển bóng đá, vừa phù hợp với định hướng tối đa hóa giá trị kinh tế của giải đấu.
World Cup đã nhiều lần thay đổi để hấp dẫn hơn: từ 24 lên 32 rồi 48 đội, áp dụng VAR, tăng số quyền thay người... Vì vậy, việc mở rộng hệ thống phân hạng từ Top 4 lên Top 8 cũng không phải là ý tưởng quá xa vời.
Có lẽ câu hỏi không còn là "Có nên bỏ trận tranh hạng 3 hay không?" mà là "Làm thế nào để World Cup tạo thêm giá trị cho các đội tuyển, cầu thủ, người hâm mộ và chính FIFA?".
Nếu chỉ cần bổ sung bốn trận đấu, nâng tổng số trận từ 104 lên 108, nhưng đổi lại là nhiều cơ hội thi đấu hơn và nhiều giá trị thương mại hơn, thì đó là một đề xuất đáng để FIFA cân nhắc.
Kỷ niệm 20 năm ngày cưới, vợ chồng tôi mon men đi chụp ảnh kỷ niệm tại một studio của người quen. Sau khi nhận về tấm ảnh đã "photoshop hư hết vài con chuột máy tính", tấm ảnh kỷ niệm trong long lanh. Nhưng khi đem treo cạnh tấm ảnh cưới, tôi không còn nhận ra tôi nữa.
Ở độ tuổi U50, thời gian trôi qua, tất nhiên là tôi trông già hơn xưa, nhưng mái đầu hói do tóc lởm chởm vài cọng "trông phát chán". Chiều cao không biết có lùn đi hay không nhưng trực quan nhìn vào thì thấy bề ngang to ra - bụng bia.
Thời gian thật tàn nhẫn vì làm vạn vật đổi thay. Con người, tất nhiên phải già đi rồi, nhưng đằng đẵng năm tháng trôi qua, ngoại hình thay đổi là điều khách quan phải chấp nhận. Nhưng điều gì thế này? Tướng tá phát phì, bụng to sau những ngày tháng ăn nhậu, lười tập thể dục, tôi còn biết phải biện hộ gì nữa?
Tóc rụng, tóc hói có thể là do gen. Nhưng ai bảo chúng không bị bia rượu, thuốc lá làm "chất xúc tác" đẩy nhanh tiến trình?
Hội bạn của tôi, khi bước vào độ tuổi này, hầu như ai cũng rơi vào một hoặc cả hai tình trạng trên. Đến nỗi chúng tôi than thở với nhau tóc rụng, bụng bia đúng là combo hủy diệt nhan sắc đàn ông Việt độ tuổi 40 trở đi.
Điều đáng nói là trong công ty của tôi, vài thằng em mới 25-30 tuổi cũng đang đau khổ vì tóc rụng. "Tóc rụng từng mảng mỗi lần tắm", "Em phải dọn lỗ thoát nước nhà tắm mỗi ngày vì tóc rụng"... tôi gặp hàng tá thời than vãn như vậy, và chỉ các em ăn hà thủ ô, xài tinh dầu bưởi chống rụng tóc để cứu vãn mái tóc (dù chúng vô dụng với tôi, nhưng biết đâu lại hợp cơ địa với ai đó).
Ở một góc độ nào đó, chúng ta chấp nhận chuyện đàn ông trung niên xuống sắc như một lẽ tự nhiên, đến mức quên mất rằng rất nhiều trong số đó hoàn toàn có thể kiểm soát được.
Tóc rụng có thể là do di truyền, nhưng việc thiếu ngủ, stress kéo dài, bia rượu, thuốc lá - tất cả đều là những chất xúc tác khiến quá trình đó đến sớm hơn và nặng hơn. Bụng bia cũng vậy, không phải tự nhiên mà có. Nó là kết quả của năng lượng nạp vào nhiều hơn tiêu hao trong một thời gian dài, cộng thêm việc cơ thể ngày càng ít vận động.
Đến khi rơi vào tình trạng này, tôi mới phát hiện nhiều đàn ông sẵn sàng chi tiền triệu cho thực phẩm chức năng, dầu gội chống rụng tóc, nhưng lại không sẵn sàng dành 30 phút mỗi ngày để vận động.
Chúng ta tìm cách chữa ngọn vì nó dễ hơn rất nhiều so với việc thay đổi thói quen. Bạn có thể dùng sản phẩm hỗ trợ, có thể thử đủ loại mẹo dân gian, nhưng nếu vẫn giữ nguyên nhịp sống cũ như thức khuya, ăn nhậu, ít vận động thì mọi nỗ lực chỉ giống như tát nước ra khỏi một chiếc thuyền đang thủng.
Khi nhìn sang những người cùng độ tuổi nhưng giữ được phong độ thì thật đáng ghen tỵ và hối hận vì những năm tháng không quan tâm, chăm sóc bản thân.
Khắc
