Hầu hết các nội dung AI đều khai thác những chủ đề thu hút sự chú ý như chó nhảy dù, thiên tai, quái vật biển khơi, thậm chí dàn dựng các tình huống nhằm bôi nhọ hình ảnh của lực lượng chức năng.
Thời gian gần đây, lướt các nền tảng như TikTok hay Facebook, không khó để bắt gặp những video có nội dung cực kỳ “giật gân”. Trong một video do tài khoản Nông Trại T.H đăng tải với tựa đề “Đàn mèo mochi mini của mình” là hình ảnh người phụ nữ đặt chú mèo tí hon trong lòng bàn tay, cho mèo uống sữa bằng ống nhựa nhỏ kèm theo giọng đọc chú thích:
“Một bé mèo mini dài khoảng 10cm thôi, mình nuôi bé trong bể thủy sinh. Kích thước nhỏ nhưng nhu cầu chăm sóc khá tỉ mỉ: phần đất phải luôn ấm, có nhiều rêu và nước chảy nhẹ để bé vừa chơi vừa uống. Mỗi ngày mình cho ăn ba lần, chủ yếu là sữa ấm và cháo thịt gà xay”.
Dưới phần bình luận, tài khoản này gắn kèm rất nhiều link sản phẩm để mời gọi mua hàng. Đáng nói, mặc dù thông tin trên trang chủ tài khoản có chú thích “kênh sáng tạo nội dung bằng AI, nông trại đồng quê, giải trí” nhưng bên dưới video lại hoàn toàn không có thông tin cho người xem biết đây là nội dung do AI tạo.
Cũng lướt mạng xã hội, chị Thu Thủy (TP.HCM) cho biết: “Tôi vừa xem video quay cảnh một con quái vật khổng lồ trồi lên ở vùng biển miền Trung, hình ảnh sống động đến mức tôi suýt tin là thật nếu không đọc phần bình luận cảnh báo đây là sản phẩm AI”.
Thực tế, không phải ai cũng tỉnh táo như chị Thủy. Đối với người cao tuổi hoặc những người ít cập nhật công nghệ, những video này là một cái bẫy hoàn hảo. Nguy hiểm hơn, nhiều tài khoản còn sử dụng AI để cắt ghép, dàn dựng các tình huống sai sự thật về lực lượng chức năng nhằm kích động, bôi nhọ.
Trong một clip khác do tài khoản T.Đ đăng tải có nội dung bôi nhọ hình ảnh lực lượng chức năng nhưng lại không đính kèm chú thích cho thấy video là do AI tạo. Nhiều người tinh ý nhận ra những điểm khác lạ trong clip, từ những dòng chữ mờ nhòe vô nghĩa trên các bảng hiệu, người tham gia giao thông mặc áo mưa khi trời nắng hay những nhân vật lặp đi lặp lại nhiều lần trong các khung hình và nhanh chóng xác nhận là nội dung từ AI.
Tuy nhiên cũng có không ít người để lại các bình luận bày tỏ sự bức xúc, chửi bới lực lượng chức năng chỉ vì tin vào một nội dung… không có thật. Bà Nguyễn Thị Bích (60 tuổi, TP.HCM) kể lại: “Tôi thấy video một chú công an đứng quát tháo người dân, hình ảnh rất rõ, giọng nói cũng rất thực. Tôi tưởng thật nên bức xúc chia sẻ cho bạn bè, sau đó con trai bảo đó là hình ảnh giả do máy tính làm ra tôi mới ngã ngửa”.
Theo báo cáo của trang Chongluadao.vn đầu năm 2026, thiệt hại do lừa đảo trực tuyến tại Việt Nam trong năm 2025 ước tính đã vượt con số 6.000 tỉ đồng. Trong đó, lừa đảo “AI hóa” sử dụng deepfake để mạo danh người thân hoặc cán bộ cơ quan thuế, công an đang trở thành bề mặt rủi ro lớn nhất trên thiết bị di động.
Trang này cũng đưa ra dự báo trong năm 2026, công nghệ deepfake và voice cloning (sao chép giọng nói) đã phát triển đến mức có thể tạo ra video và giọng nói giả mạo gần như hoàn hảo với chi phí thấp và thời gian ngắn.
Theo đó, chỉ cần vài giây đoạn ghi âm hoặc video gốc (dễ dàng lấy từ mạng xã hội), tội phạm có thể tạo video cuộc gọi giả mạo từ người thân, đồng nghiệp hoặc lãnh đạo; sao chép giọng nói CEO yêu cầu kế toán chuyển tiền khẩn cấp; giả danh cán bộ ngân hàng, công an qua video call để tăng độ tin cậy…
Trao đổi với Tuổi Trẻ, nhiều chuyên gia công nghệ nhận định sự bùng nổ của nội dung do AI tạo đang tạo ra một mê hồn trận thông tin trên không gian mạng, nơi ranh giới giữa thực và ảo trở nên mong manh hơn bao giờ hết. Công nghệ Generative AI (AI tạo sinh) hiện nay đã đạt đến trình độ mô phỏng chuyển động và ánh sáng gần như hoàn hảo.
Khi những nội dung này được lan truyền, chúng không chỉ dừng lại ở mức độ giải trí mà còn có thể bị lợi dụng để dẫn dắt dư luận, trục lợi tài chính hoặc thực hiện các hành vi lừa đảo tinh vi.
Đáng sợ hơn, các thuật toán mạng xã hội hiện nay ưu tiên nội dung gây sốc (dù là AI tạo ra), vô tình tiếp tay cho việc lan truyền các video kỳ dị (quái vật, thiên tai giả) nhằm mục đích câu view, trục lợi quảng cáo. Người dùng, nhất là những người cao tuổi, ít hiểu biết về công nghệ sẽ rất dễ bị “dắt mũi” bởi các nội dung có sự can thiệp của AI.
Chẳng hạn, các thông tin giả (fake news) được minh họa bằng hình ảnh, video sống động như thật dễ khiến người dân rơi vào trạng thái “hoang mang kỹ thuật số”, không còn biết tin vào đâu, ngay cả với những thông tin chính thống. Đặc biệt những đối tượng xấu có thể lợi dụng sự nhẹ dạ và thiếu kiến thức công nghệ của người cao tuổi để tạo ra các kịch bản lừa đảo tài chính hoặc xuyên tạc uy tín của các cơ quan chức năng, gây mất ổn định trật tự.
Về góc độ an ninh mạng, các chuyên gia cảnh báo về một “nền kinh tế tội phạm” mới. AI không còn là công cụ đơn lẻ mà đã chuyển sang giai đoạn “công nghiệp hóa” lừa đảo. Nếu trước đây tội phạm phải tốn hàng giờ để thuyết phục nạn nhân, thì nay các Chatbot AI có thể vận hành 24/7, cùng lúc tương tác hàng ngàn người với kịch bản được cá nhân hóa, đầy sự cảm thông giả tạo để chiếm lòng tin.
Hệ lụy nghiêm trọng nhất không chỉ là mất tiền bạc mà là sự xói mòn niềm tin xã hội. Khi tin giả được minh họa bằng video “như thật”, công chúng sẽ dần rơi vào trạng thái hoài nghi tất cả, kể cả những thông tin chính thống từ báo chí và cơ quan nhà nước.
Khoảng 1 giờ 30 phút hôm nay 7.5, tại Km29+800 cao tốc Phan Thiết - Dầu Giây qua xã Tân Lập, tỉnh Lâm Đồng (huyện Hàm Thuận Nam cũ) xảy ra vụ tai nạn giao thông. Lực lượng chức năng được điều đến để giải cứu tài xế.
Theo đó, xe khách mang biển số 78H-016.XX lưu thông trên cao tốc Phan Thiết - Dầu Giây theo hướng bắc - nam. Khi đến địa điểm trên, xe khách này va chạm vào đuôi xe tải biển số 92H-029.XX cùng chiều phía trước.
Cú va chạm khiến tài xế xe khách là ông N.X.H (54 tuổi, ở Đắk Lắk) mắc kẹt trong cabin xe. Nhiều tài xế ô tô đã dừng lại hỗ trợ, tuy nhiên không đưa được tài xế bị nạn ra ngoài do thiếu thiết bị cứu nạn.
Đội Chữa cháy và cứu nạn cứu hộ khu vực 9 (Công an Lâm Đồng) đã cử 1 xe chuyên dụng cùng 7 cán bộ chiến sĩ đến hiện trường vụ tai nạn để giải cứu tài xế.
Các chiến sĩ đã dùng các thiết bị chuyên dụng để cắt phá cabin và giải cứu tài xế ra ngoài trong tình trạng bị gãy chân.
Sau đó, nạn nhân được chuyển đến bệnh viện cấp cứu. Lực lượng cảnh sát giao thông Đội Tuần tra kiểm soát giao thông đường bộ cao tốc số 6 (Phòng 6, Cục Cảnh sát giao thông) cùng đơn vị quản lý tuyến khẩn trương có mặt tại hiện trường để điều tiết giao thông.
Đồng thời, cảnh sát giao thông phối hợp với công an địa phương khám nghiệm hiện trường, điều tra vụ tai nạn. Xe cẩu cứu hộ cũng được điều động đến hiện trường để cẩu xe bị nạn sau khi lực lượng chức năng hoàn tất khám nghiệm, không gây ách tắc giao thông trên tuyến cao tốc Phan Thiết - Dầu Giây.
Ngày 28/4, nguồn tin từ cơ quan chức năng Đồng Tháp cho biết báo cáo sơ bộ xác định tàu du lịch xảy ra tai nạn khiến hai hành khách tử vong trên sông Tiền đã hết hạn đăng kiểm từ ngày 18/12 và hết niên hạn sử dụng từ cuối năm ngoái.
Tàu này cũng không đăng ký vận chuyển hành khách, không thông báo với đơn vị quản lý cảng và hoạt động ngoài khung giờ quy định tại cảng du thuyền Mỹ Tho, cầu phao số 2.
Làm việc với cơ quan chức năng, ông Nguyễn Văn Lộc, chủ phương tiện, cùng thuyền trưởng Nguyễn Thanh Tân thừa nhận các vi phạm.
Theo xác minh, chiều 18/4, ông Lộc tổ chức sinh nhật nên nhờ ông Tân điều khiển tàu chở 12 người thân, bạn bè từ bến nhà đi trên sông Tiền.
Sau hơn 4 giờ tổ chức tiệc, tàu cập cầu phao số 2 để khách lên bờ. Trong lúc di chuyển từ tàu vào bến, ông Trịnh Quang Sơn, 73 tuổi, ngụ TP HCM, và ông Võ Văn Tùng, 53 tuổi, ngụ phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp, rơi xuống sông mất tích.
Bộ Công an đang lấy ý kiến đối với dự thảo hồ sơ chính sách bộ luật Hình sự (sửa đổi), trong đó đề xuất tăng mức hình phạt với một số loại tội danh.
Theo cơ quan soạn thảo, mức phạt tù với một số loại tội danh theo quy định tại bộ luật Hình sự hiện hành còn thấp, chưa tương xứng, chưa bảo đảm tính răn đe, phòng ngừa.
Đây là những loại tội có diễn biến phức tạp, xâm hại trực tiếp đến danh dự, nhân phẩm, tự do của con người; hoặc có tính chất gian dối, gây nhiều bức xúc trong thời gian qua; hoặc có mức thu lợi bất chính lớn; bản chất là "trộm cắp tài sản"…
Bộ Công an liệt kê 8 tội danh thuộc diện nêu trên, gồm: tội làm nhục người khác (chế tài hiện hành: thấp nhất là phạt cảnh cáo, cao nhất 5 năm tù); tội vu khống (thấp nhất là phạt tiền, cao nhất 7 năm tù); tội bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật (thấp nhất cải tạo không giam giữ, cao nhất 12 năm tù); tội vận chuyển trái phép hàng hóa, tiền tệ qua biên giới (thấp nhất là phạt tiền, cao nhất 10 năm tù).
Ngoài ra còn có tội quảng cáo gian dối (thấp nhất là phạt tiền, cao nhất cải tạo không giam giữ đến 3 năm); tội lừa dối khách hàng (thấp nhất là cảnh cáo, cao nhất 5 năm tù); tội trốn thuế (thấp nhất là phạt tiền, cao nhất 7 năm tù); tội vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên (thấp nhất là phạt tiền, cao nhất 7 năm tù); tội vi phạm quy định về khai thác, bảo vệ rừng và lâm sản (thấp nhất là phạt tiền, cao nhất 10 năm tù).
Để khắc phục bất cập, cơ quan soạn thảo đề xuất nâng cao mức phạt tù (hiện dự thảo chưa nêu rõ nâng bao nhiêu) với các nhóm tội danh như đã nêu.
Cũng liên quan đến vấn đề hình phạt, Bộ Công an cho rằng, phạm vi áp dụng hình phạt cải tạo không giam giữ theo quy định hiện hành còn hẹp, dẫn đến hạn chế áp dụng trong một số trường hợp. Chẳng hạn, người phạm tội rất nghiêm trọng do vô ý nhưng đã khắc phục toàn bộ hậu quả, bồi thường toàn bộ thiệt hại.
Điều này chưa phù hợp với tinh thần tại Nghị quyết số 49-NQ/TW của Bộ Chính trị về chiến lược cải cách tư pháp.
Cơ quan soạn thảo đề xuất mở rộng phạm vi áp dụng hình phạt cải tạo không giam giữ nhằm tăng cường khả năng áp dụng hình phạt này, tiếp tục thể chế hóa chủ trương, quan điểm của Đảng và Nhà nước.
Đồng thời, bổ sung quy định nếu trong thời gian chấp hành hình phạt cải tạo không giam giữ người bị kết án vi phạm nghĩa vụ thì tòa án có thể quyết định chuyển hình phạt cải tạo không giam giữ thành hình phạt tù theo tỷ lệ 3 ngày cải tạo không giam giữ thành 1 ngày phạt tù.
Vẫn theo Bộ Công an, bộ luật Hình sự hiện hành chưa có quy định về biện pháp giám sát điện tử đối với những người bị áp dụng hình phạt ngoài tù hoặc các biện pháp tư pháp ở cộng đồng.
Thực tế trên khiến giảm hiệu quả kiểm soát việc chấp hành nghĩa vụ của người chấp hành án tại cộng đồng; không bảo đảm hiệu quả công tác quản lý nhà nước, phòng ngừa vi phạm và tái phạm.
Cơ quan soạn thảo đề xuất bổ sung giám sát điện tử là một biện pháp để thi hành án phạt cải tạo không giam giữ, người bị kết án phạt tù nhưng cho hưởng án treo, người được tha tù trước thời hạn có điều kiện, người bị kết án phạt quản chế, cấm cư trú.
