Hãng thông tấn Tasnim của Iran cho biết trong cuộc tập kích của quân đội Mỹ – Israel vào sáng nay, một quả đạn đã rơi xuống khu vực gần nhà máy điện hạt nhân Bushehr ở tây nam nước này. Sóng xung kích và mảnh văng đã làm hư hại một trong các công trình hỗ trợ tại nhà máy, khiến một bảo vệ thiệt mạng.
Điều tra sơ bộ cho thấy đòn tập kích không gây thiệt hại đối với các bộ phận chính của nhà máy và cơ sở vẫn có thể hoạt động bình thường. Đây là cuộc tấn công thứ 4 nhằm vào nhà máy điện hạt nhân Bushehr kể từ đầu xung đột, theo Tasnim.
“Do ở đây có lượng lớn vật liệu phóng xạ, mọi thiệt hại cũng có thể dẫn đến nguy cơ xảy ra sự cố hạt nhân nghiêm trọng, gây ra hậu quả trên diện rộng và không thể khắc phục đối với khu vực”, hãng thông tấn Iran cảnh báo.
Sự việc xảy ra một ngày sau khi Alexei Likhachev, lãnh đạo Tập đoàn Nhà nước về Năng lượng nguyên tử Liên bang Nga (Rosatom), hôm 2/4 cho biết Moskva sẽ đề nghị Washington – Tel Aviv ngừng chiến dịch trong lúc sơ tán công dân Nga khỏi nhà máy Bushehr.
Ông cho biết “đợt sơ tán cuối cùng” gồm khoảng 200 người và dự kiến diễn ra vào tuần sau. Quan chức Nga thêm rằng “tối đa 50 tình nguyện viên” sẽ ở lại nhà máy sau đó, nhằm duy trì hoạt động máy móc, công trường và các cơ sở khác.
Mỹ và Israel chưa đưa ra bình luận về thông tin.
Nhà máy Bushehr được xây dựng với sự hỗ trợ của tập đoàn năng lượng hạt nhân Rosatom tại Nga và hòa vào lưới điện quốc gia từ năm 2011. Đây là nhà máy điện hạt nhân duy nhất đang hoạt động ở Iran, có tổng công suất khoảng 1.000 megawatt.
Nhân viên Rosatom đang làm việc tại đây để xây thêm các lò phản ứng mới. Theo hãng thông tấn Interfax, còn khoảng 320 chuyên gia Nga ở lại nhà máy tính đến cuối tuần trước, trong khi hơn 400 người đã được sơ tán.
Tổng thống Donald Trump hôm 30/3 dọa sẽ ra lệnh phá hủy toàn bộ nhà máy điện, giếng dầu, cơ sở lọc nước biển của Iran nếu nước này không chấp nhận thỏa thuận với Mỹ.
Theo hãng thông tấn Interfax ngày 26/5, đạo luật này cho phép sử dụng quyền lực quân sự để bảo vệ công dân Nga bị bắt hoặc bị truy tố tại tòa án nước ngoài mà không có sự tham gia của Nga.
Lực lượng vũ trang Nga cũng có thể được sử dụng trong trường hợp công dân Nga bị bắt giữ theo lệnh của các cơ quan tư pháp quốc tế mà Moscow không công nhận thẩm quyền. Hiện chưa rõ trong hoàn cảnh nào Điện Kremlin sẽ viện dẫn đạo luật này.
Đạo luật dự kiến sẽ có hiệu lực sau 10 ngày kể từ ngày được công bố chính thức.
Trước đó, Chủ tịch Duma Quốc gia Nga (Hạ viện) Vyacheslav Volodin cho biết đạo luật là cần thiết để bảo vệ công dân Nga, cáo buộc nền tư pháp phương Tây đã có động thái "trừng phạt những người không đồng tình với các quyết định do họ áp đặt".
Theo Bloomberg, Quốc hội Nga thông qua đạo luật này trong bối cảnh các nước phương Tây tăng cường nỗ lực kiềm chế “hạm đội bóng đêm” của Nga, mạng lưới tàu vận chuyển dầu thô nhằm né tránh lệnh trừng phạt.
Giới chức một số quốc gia châu Âu đã siết chặt kiểm tra các tàu thuộc mạng lưới này nhằm thực thi các biện pháp trừng phạt áp đặt lên Nga liên quan tới xung đột tại Ukraine.
Tháng 3 vừa qua, trợ lý tổng thống Nga Nikolai Patrushev cảnh báo rằng Nga có kế hoạch triển khai các đoàn hộ tống hải quân để bảo vệ tàu thương mại nhằm tăng cường an ninh cho các tàu chở dầu.
"Nếu chúng ta không đáp trả mạnh mẽ, thì chẳng bao lâu nữa Anh, Pháp, thậm chí cả các nước Baltic sẽ trở nên kiêu ngạo đến mức họ sẽ cố gắng chặn đường ra biển của đất nước chúng ta, ít nhất là ở lưu vực Đại Tây Dương", ông Patrushev, Chủ tịch Hội đồng Hàng hải Nga, khi đó cho biết.
Theo trợ lý Điện Kremlin, “tại các khu vực biển chính, bao gồm những vùng biển ở xa Nga, cần phải triển khai thường trực các lực lượng có quy mô đáng kể” để đối phó với lực lượng phương Tây.
Ông Patrushev khẳng định sức mạnh của hải quân là cần thiết để bảo vệ “khả năng xuất khẩu dầu mỏ, ngũ cốc và phân bón của Nga”.
Vụ nổ xảy ra tại nhà máy sản xuất pháo hoa Huasheng ở thành phố Lưu Dương, tỉnh Hồ Nam lúc 16h40 ngày 4/5. Video trên mạng xã hội cho thấy cột khói dày bốc lên từ khu nhà xưởng rộng lớn, nhiều công trình bị sập và mảnh vỡ văng khắp nơi.
Gần 500 lính cứu hỏa, lực lượng cứu hộ cứu nạn và nhân viên y tế đã được điều tới hiện trường. Robot cũng được sử dụng để tìm kiếm nạn nhân mắc kẹt. Người dân trong khu vực bán kính 3 km quanh nhà máy được sơ tán.
Vụ nổ khiến 21 người thiệt mạng và 61 người bị thương. Sức tàn phá lớn đến mức cửa sổ của tòa chung cư gần nhà máy cũng bị vỡ. Cảnh sát đã áp dụng "các biện pháp hạn chế tự do cá nhân" đối với lãnh đạo công ty pháo hoa.
Chủ tịch Tập Cận Bình yêu cầu nhanh chóng điều tra nguyên nhân vụ nổ và xử lý trách nhiệm nghiêm khắc đối với các bên liên quan. Ông cũng chỉ đạo các cơ quan chức năng tăng cường rà soát rủi ro và kiểm soát nguy cơ trong các ngành trọng điểm, nâng cao an toàn công cộng và đảm bảo an toàn tính mạng, tài sản của người dân.
Theo nền tảng dữ liệu và trực quan hóa về thương mại toàn cầu OEC, năm ngoái Trung Quốc xuất khẩu lượng pháo hoa trị giá 1,14 tỷ USD, chiếm hơn 2/3 doanh số toàn cầu. Thành phố Lưu Dương nổi tiếng về sản xuất pháo hoa, được đánh giá là nơi sản xuất pháo hoa lớn nhất thế giới.
Trong dịp Tết Nguyên đán hồi tháng 2, 20 người đã thiệt mạng vì các vụ nổ pháo hoa ở Trung Quốc. Trong những năm qua, nhiều tỉnh và thành phố đã áp các biện pháp hạn chế, thậm chí là lệnh cấm pháo hoàn toàn do lo ngại về chất lượng không khí và an toàn.
Thượng nghị sĩ Dân chủ Jeanne Shaheen và thượng nghị sĩ Cộng hòa Thom Tillis, đồng chủ tịch Nhóm Quan sát NATO của Thượng viện Mỹ, ngày 3/4 ra tuyên bố chung, khẳng định bất kỳ tổng thống nào tính chuyện rút khỏi NATO "đều làm tổn hại lợi ích an ninh quốc gia của chính nước Mỹ" và mang lại lợi ích cho các đối thủ như Nga, Trung Quốc.
Họ nhấn mạnh quốc hội sẽ không cho phép Mỹ rút khỏi NATO. "Quốc hội và người dân Mỹ đều hiểu rằng chúng ta mạnh hơn khi đứng cùng các đồng minh. Đó là sự thật cơ bản, phớt lờ điều đó chỉ khiến chính chúng ta phải trả giá", tuyên bố chung có đoạn.
Khi chiến sự Iran leo thang, Tổng thống Donald Trump nhiều lần tức giận dọa rút Mỹ khỏi NATO, đẩy liên minh vào tình thế mong manh nhất từ trước tới nay.
Tuy nhiên, theo luật, ông Trump không thể đơn phương rút Washington khỏi liên minh, bởi quyết định này cần 2/3 thượng nghị sĩ tại Thượng viện ủng hộ, hoặc một đạo luật được lưỡng viện quốc hội thông qua. Các thượng nghị sĩ cho rằng cả hai kịch bản này đều rất khó thành hiện thực.
Ông Trump mô tả các đồng minh châu Âu "ủng hộ hời hợt" chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran. Ông cũng nhiều lần kêu gọi các đồng minh hỗ trợ hộ tống tàu dầu qua eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển 20% nguồn cung dầu thế giới vốn bị Iran gần như phong tỏa, nhưng NATO đến nay chưa nhận lời.
Tổng thống Mỹ sau đó cho biết đang nghiêm túc cân nhắc rút Mỹ khỏi NATO, gọi liên minh là "hổ giấy". Trong tuyên bố chung, bà Shaheen và ông Tillis cho rằng cách mô tả này là "không phù hợp với những gì NATO đã làm sau vụ khủng bố 11/9/2001".
Khoảng 3.500 binh sĩ Mỹ và đồng minh NATO đã thiệt mạng trong cuộc chiến chống khủng bố tại Afghanistan kéo dài 20 năm sau đó.
Cựu lãnh đạo phe đa số Thượng viện Mitch McConnell, thành viên đảng Cộng hòa, và thượng nghị sĩ Dân chủ Chris Coons ngày 2/4 cũng nhấn mạnh vai trò của NATO với nước Mỹ. "Lần duy nhất NATO tham chiến là để đáp trả một cuộc tấn công nhằm vào nước Mỹ. Washington không được xem nhẹ sự hy sinh này, cũng như cam kết của các đồng minh rằng họ sẵn sàng hy sinh lần nữa", McConnell và Coons viết.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron ngày 3/4 tỏ lo ngại về căng thẳng giữa ông Trump và NATO, cảnh báo những phát ngôn liên tục của lãnh đạo Mỹ có thể "làm suy yếu liên minh từ gốc rễ".
