“Con muốn được ngủ tới 8 giờ sáng, ăn sáng xong rồi chơi xếp lego, chiều đi đá bóng với bạn. Chỉ vậy thôi”, Trần Hữu Minh Khang, học sinh lớp 4 Trường tiểu học Nguyễn Trung Trực (P.Thủ Đức, TP.HCM), trả lời ngay khi được hỏi về “mùa hè trong mơ”. Thay vì háo hức trước kỳ nghỉ dài, Khang kể chỉ vài ngày nữa em sẽ bắt đầu lịch học hè gồm tiếng Anh, toán tư duy và lớp kỹ năng sống. “Mẹ nói nghỉ hè nhiều là quên bài. Nhưng con đi học suốt nên thấy mệt”, Khang nói.
Em học sinh lớp 8 Trần Văn Minh, ngụ ở đường 3/2 P.Diên Hồng, TP.HCM, cũng bộc bạch: “Hè thì em chỉ mong ước ở nhà chơi game thôi, mà ba mẹ toàn bắt đi học thêm, em mệt lắm”. Theo Minh, em đã học cả năm và chỉ muốn có một kỳ nghỉ hè trọn vẹn, có thời gian chơi điện tử hoặc nằm đọc truyện mà không bị phàn nàn.
Nguyễn Thị Hà Ngân, học sinh lớp 7 Trường THCS Nguyễn Chí Thanh (P.Tân Thới Hiệp, TP.HCM), thì kể điều mình thích nhất nếu được toàn quyền quyết định mùa hè là được đọc truyện tranh và tập vẽ. “Năm nào mẹ cũng cho đi học thêm với học đàn. Em không ghét học nhưng hè mà vẫn học hoài thì giống trong năm học quá”, Ngân nói.
Vũ Hoàng Nam, học sinh lớp 6 Trường THCS Nguyễn Hữu Thọ (P.Tân Hưng, TP.HCM), lại ước được về quê ngoại ở tỉnh Đồng Tháp cả tháng. “Ở quê có sông, có mấy anh họ chơi cùng. Tối được ngồi trước sân ăn trái cây. Con thích hơn ở thành phố”, Nam nói.
Khi nghĩ về mùa hè trong mơ, một số em nhỏ chỉ mong ba mẹ bớt bận. “Con muốn ba dẫn đi ăn sáng nhiều hơn”, Hoàng Thị Kim Huyền, học sinh lớp 3 Trường tiểu học Trần Hưng Đạo (P.Cầu Ông Lãnh, TP.HCM), nói. Huyền cũng bảo: “Con muốn mẹ đừng cầm điện thoại khi nói chuyện với con”.
Vũ Kim Vy, học sinh lớp 7 Trường THCS Nguyễn Du (P.Bến Thành, TP.HCM), kể ba mẹ đều làm kinh doanh nên em thường ở nhà với người giúp việc: “Con thích cuối tuần cả nhà đi đâu đó gần gần thôi cũng được. Chứ hè mà ai cũng bận thì giống ngày thường”.
Có những hoạt động mà người lớn cho là “không mục đích” lại là thú vui lý tưởng mùa hè với trẻ. Trần Thị Thu Như, học sinh lớp 8 Trường THCS Nguyễn Tri Phương (P.Diên Hồng, TP.HCM), nói: “Em muốn được xem hoạt hình cả buổi chiều, chơi xe đạp dưới sân chung cư, nghịch nước, trồng cây hay chỉ đơn giản là không làm gì cả”.
Phụ huynh cần lắng nghe nhu cầu con trẻ
Theo thạc sĩ tâm lý Lê Thị Thu Thanh, Trung tâm tư vấn tâm lý Inner Light P.Bình Tây, TP.HCM, một bộ phận phụ huynh thường cho rằng trẻ em “không biết gì”, nên người lớn phải quyết định thay mọi thứ. Nhưng thực tế, khi được hỏi nghiêm túc, nhiều đứa trẻ có khả năng diễn đạt rất rõ nhu cầu của mình. “Các em biết điều gì khiến mình vui, điều gì làm mình áp lực và điều gì khiến mùa hè trở nên đáng nhớ”, bà Thanh nói.
Cũng theo bà Thanh, nhiều phụ huynh sợ con tụt lại phía sau nên cố lấp đầy kỳ nghỉ bằng lịch trình dày đặc. Nhưng với trẻ em, mùa hè đôi khi chỉ cần là khoảng thời gian được “thở” chậm hơn.
Cũng như chia sẻ của em học sinh lớp 9 Trần Thị Ngọc Bích, ngụ ở đường Phạm Viết Chánh, P. Thạnh Mỹ Tây, TP.HCM: “Em biết ba mẹ muốn tốt cho em nên mới cho đi học thêm, nhưng em cũng mong ba mẹ hiểu là em cũng muốn có mùa hè để vui và có kỷ niệm nữa, chứ không phải chỉ biết chuyện học”.
Theo chuyên gia kỹ năng sống Phan Thanh Vương, Trung tâm kỹ năng sống Skill Up, P.Đức Nhuận, TP.HCM, điều quan trọng nhất trong mùa hè là trẻ được phục hồi năng lượng tinh thần sau một năm học căng thẳng. Ông cho rằng một bộ phận gia đình hiện nay đang vô tình “chiếm quyền nghỉ ngơi” của trẻ khi áp đặt quá nhiều kỳ vọng. “Người lớn thường nghĩ cho con học thêm là thương con. Nhưng nếu lịch học hè dày đặc đến mức trẻ không còn thời gian chơi, nghỉ hay khám phá tự nhiên thì mùa hè mất đi ý nghĩa vốn có”, ông Vương nhận định.
Theo chuyên gia Thanh Vương, vui chơi không phải hoạt động vô ích. Khi trẻ được chơi tự do, các em học cách giao tiếp, sáng tạo, giải quyết vấn đề và hiểu cảm xúc của chính mình. “Có những bài học không đến từ lớp học mà đến từ việc trẻ được leo cây, về quê, cãi nhau với bạn rồi tự làm hòa”, ông Vương nói. Ông cũng nhấn mạnh trẻ em cần được tham gia vào quá trình quyết định mùa hè của mình, thay vì chỉ nghe thông báo từ cha mẹ. “Người lớn nên hỏi con muốn gì, thích gì, cảm thấy thế nào. Đó cũng là cách giúp trẻ học kỹ năng lựa chọn và chịu trách nhiệm”.
Bà Thanh cho rằng người lớn thường rất giỏi lên kế hoạch cho trẻ nhưng lại ít dành thời gian để thật sự lắng nghe các em. Trong khi đó, trẻ em ngày nay đối diện nhiều áp lực hơn thế hệ trước: áp lực học tập, kỳ vọng thành tích, lịch sinh hoạt kín mít và cả sự cô đơn trong đô thị. Bà gợi ý phụ huynh có thể bắt đầu bằng những câu hỏi rất đơn giản: “Con muốn hè này như thế nào?”, “Điều gì làm con vui nhất?”, “Con muốn thử điều gì mới?”. “Khi trẻ được lắng nghe, các em cảm thấy mình được tôn trọng. Đó là nền tảng quan trọng cho sự phát triển tâm lý lành mạnh”, bà Thanh nói.
Với tổng điểm 27,75 ở tổ hợp C00 gồm ngữ văn 9,25; lịch sử 8,75 và địa lý 9,75, Huỳnh Thị Ngọc Phương, học sinh lớp 12/8 Trường THPT Ông Ích Khiêm (xã Hòa Vang, TP.Đà Nẵng), trở thành thủ khoa khối C00 của TP.Đà Nẵng tại kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Không chỉ vậy, nữ sinh còn là thủ khoa khối C04 khi đạt 27,5 điểm với toán 8,5; ngữ văn 9,25 và địa lý 9,75.
Đằng sau thành tích đáng tự hào ấy là hành trình học tập nhiều áp lực, những lần băn khoăn trước ngưỡng cửa chọn môn thi, chọn ngành học và sự kiên trì vượt qua chính mình.
Ngọc Phương cho biết ngay từ khi bước vào lớp 12, Phương đã mất khá nhiều thời gian để lựa chọn tổ hợp xét tuyển và định hướng nghề nghiệp.
"Em học khá đều các môn nên việc quyết định đâu là những môn phù hợp nhất với bản thân không hề dễ. Sau nhiều lần cân nhắc, em chọn lịch sử và địa lý. May mắn được học lớp chọn xã hội, em có cơ hội học cùng nhiều bạn giỏi và được các thầy cô tận tâm truyền cảm hứng, từ đó ngày càng yêu thích hai môn học này", Phương chia sẻ.
Dù đạt 8,75 điểm môn lịch sử, nữ sinh vẫn cho rằng đây chưa phải kết quả như kỳ vọng vì mặt bằng điểm của lớp rất cao. Từ quá trình luyện nhiều dạng đề, Phương rút ra kinh nghiệm phần đúng - sai là dạng câu hỏi dễ mất điểm nhất.
"Theo em, khi làm phần này cần đọc thật kỹ từng câu, từng chữ. Chỉ cần bỏ sót một từ hoặc hiểu sai một ý nhỏ cũng có thể khiến cả nhận định trở thành sai", nữ sinh nói.
Trong 3 môn thuộc tổ hợp C00, ngữ văn là môn học để lại nhiều cảm xúc nhất đối với Phương. Việc được tham gia đội tuyển học sinh giỏi ngữ văn của trường giúp em rèn luyện tư duy, cách lập luận và kỹ năng diễn đạt mạch lạc hơn.
"Muốn học tốt môn ngữ văn thì trước hết phải yêu văn. Khi cảm xúc và lý trí hòa quyện với nhau thì bài viết mới có thể chạm đến người đọc. Em nghĩ các bạn nên đọc nhiều sách, viết thường xuyên, trải nghiệm cuộc sống nhiều hơn để tích lũy vốn sống và cách nhìn nhận sâu sắc hơn", Phương chia sẻ.
Ở môn địa lý, môn đạt 9,75 điểm, nữ sinh cho biết bản thân rất biết ơn cô giáo đã truyền cảm hứng học tập. Một kinh nghiệm em muốn chia sẻ là khi luyện đề nên tự giới hạn thời gian ngắn hơn thời gian thi thật để rèn phản xạ và có thêm thời gian kiểm tra bài khi bước vào phòng thi.
Không chỉ sở hữu bảng điểm ấn tượng, Ngọc Phương còn mang trong mình một ước mơ rất đặc biệt.
"Ước mơ lớn nhất của em là trở thành nữ chiến sĩ công an để phục vụ nhân dân, phụng sự đất nước. Đó là mục tiêu em luôn hướng đến, dù biết sẽ rất khó khăn", Phương nói.
Cũng theo nữ sinh, nếu không thể trở thành chiến sĩ công an nhân dân, Phương mong mình sẽ trở thành một cô giáo.
"Dù ở cương vị nào, em cũng muốn sống có ích, cống hiến hết khả năng của mình cho xã hội", Phương bày tỏ.
Đằng sau thành tích hôm nay là sự đồng hành âm thầm của gia đình và các thầy cô giáo. Nữ sinh xúc động nhớ lại quãng thời gian ôn thi nước rút khi áp lực học tập khiến sức khỏe và tinh thần gần như kiệt quệ.
"Ba mẹ rất tâm lý, luôn nhắc em học vừa sức, dành thời gian nghỉ ngơi và bồi bổ sức khỏe. Thầy cô cũng luôn đồng hành. Có những tối em học đến khuya, nhắn tin hỏi bài thì các thầy cô vẫn trả lời rất nhiệt tình. Càng học em càng thấy khâm phục sự tận tụy của thầy cô đối với học sinh", Phương chia sẻ.
Nhận xét về học trò, cô Đỗ Thị Diệu, giáo viên chủ nhiệm lớp 12/8, cho biết Ngọc Phương là học sinh giỏi toàn diện, có tinh thần trách nhiệm cao, giao tiếp tốt và luôn tích cực tham gia các hoạt động Đoàn.
"3 năm liền Phương là học sinh xuất sắc, học đều các môn và luôn đạt thành tích cao trong các phong trào. Kết quả hôm nay hoàn toàn xứng đáng với những nỗ lực của em. Khi biết điểm, tôi không bất ngờ vì tin chắc Phương sẽ đạt thành tích cao như vậy", cô Diệu nói.
Danh hiệu thủ khoa khối C00 không chỉ là phần thưởng cho những tháng ngày miệt mài bên trang sách của Phương mà còn là minh chứng cho nghị lực, sự bền bỉ và khát vọng cống hiến của một nữ sinh giàu hoài bão.
Từ tình yêu với các môn khoa học xã hội, sự tận tâm của thầy cô, tình yêu thương của gia đình đến ước mơ khoác lên mình màu áo công an nhân dân, nữ sinh Trường THPT Ông Ích Khiêm đang từng bước viết tiếp hành trình thanh xuân bằng niềm tin, lòng biết ơn và khát vọng được sống có ích cho cộng đồng.
Sẵn sàng chi tiền triệu mỗi tháng cho spa, thuốc men hay thậm chí chấp nhận chia đôi gói mì tôm lúc ngặt nghèo, xu hướng người trẻ nuôi thú cưng đang trở thành một nét mới trong đời sống đô thị.
Gần 18 giờ, Trương Tiểu Linh (30 tuổi), phường Bình Quới, TP.HCM, nhắn bạn ra trông quán bánh để cô chạy về nhà cho chó, mèo ăn. Nhà trọ của Tiểu Linh bị vỡ ống nước, nên đi làm mà Linh luôn thấp thỏm lo cho "con nhỏ" ở nhà.
Trong căn phòng trọ chừng 20 m2, Linh sống cùng 1 người bạn và một con chó, một con mèo. Thấy Linh về, chó, mèo quẫy đuôi tíu tít. Linh lấy khăn lau khô chỗ nước bị thấm ra sàn do vỡ đường ống, rồi mang đĩa hạt cho thú cưng ăn.
Chỉ vào con chó nhỏ, Linh cho biết dù chuyển qua không biết bao nhiêu nhà trọ, nhưng nó vẫn gắn bó 11 năm nay. Linh nuôi cho, mèo sạch sẽ nên được chủ nhà trọ thương, không làm khó.
"Có đợt nhà còn mỗi gói mì tôm, tôi ăn một nửa, chia cho con chó một nửa. Con mèo thì sau này tôi mới nuôi. Nó đi lạc, suýt bị xe tông, tôi cứu được, rồi nó theo tôi tới giờ", Tiểu Linh nói.
Mỗi tháng, Tiểu Linh dành 2 đến 3 triệu đồng nuôi tụi nhỏ. Công việc buôn bán giai đoạn này khó khăn hơn, nhưng không vì vậy mà cô bỏ bê "đàn con". Nhìn con mèo ăn ngũ cốc ngon lành, Linh cho biết hồi đầu mới về, nó có dấu hiệu nhiễm giun sán. Cô đưa mèo ra nhà thuốc chữa bệnh, vệ sinh tắm rửa sạch sẽ, kiểm tra sức khỏe hết 500.000 đồng
"Tụi nó ngoan. Tôi thấy biết cách nuôi thì không tốn lắm. Nhiều lúc tôi buồn, nó biết hết, nó chạy tới cọ cọ tựa vào người tôi rồi dụi dụi. Ở một mình, có chó, mèo bớt cô đơn, tụi nó chạy tới chạy lui", Tiểu Linh mỉm cười. Tiểu Linh chưa lập gia đình. Công việc của cô thường kéo dài tới gần 12 giờ đêm. Cô thuê điểm bán hàng gần nhà để thi thoảng chạy về trông chó, mèo.
Nguyễn Nhân Nghĩa Lễ (27 tuổi) bạn Linh nói ban đầu anh biết tới 2 con chó và con mèo trong nhà từ lời nhờ cậy giúp đỡ khi cô bạn thân đi vắng. Sau này biết Linh đi xa, Lễ chạy qua nhà chủ động chăm sóc, cho chó mèo ăn dùm bạn.
Nguyễn Hương Trà (33 tuổi) hiện đang sinh sống và làm việc tại Hà Nội, cho biết một trong những lý do khiến cô từ bỏ công việc văn phòng, thu nhập ổn định là để có thời gian chăm sóc đàn cún cưng ở nhà. Hiện tại, Hương Trà nuôi 5 con cún.
Trà nói rằng nuôi cún cưng cho đỡ buồn. Từ ngày nuôi cún, Trà đã hết buồn nhưng chuyển sang "tiền đình" bởi mỗi tháng tốn 5 kg gạo, 15 kg ức gà, 5 kg hạt, 2 lần mời riêng nhân viên spa tại nhà, hàng chục giờ dọn vệ sinh chất thải cùng vô số lần tiêm phòng, uống thuốc trị ve rận, chưa kể bệnh tật ốm đau…
"Chi phí mỗi tháng nuôi tụi 5 con cún cưng khoảng 5 - 7 triệu đồng, chiếm khoảng 1/5 thu nhập. May mắn tôi có chồng đồng hành, ủng hộ và chia sẻ. Xưa tôi làm văn phòng 8 đến 10 tiếng/ngày, áp lực công việc, cuối ngày gần như chẳng còn sức. Tôi nghĩ, nếu cứ như vậy sức khỏe mình không trụ được, chỉ có thể bỏ việc hoặc bỏ cún cưng. Bỏ cún cưng thì tôi bỏ không được nên tôi bỏ việc", Hương Trà trò chuyện với người viết qua điện thoại.
Theo chia sẻ của cô gái Hà Nội, ăn uống là nguồn chi phí lớn nhất bởi cún cưng cần chế độ ăn riêng.
"Nếu không có thời gian chế biến thì tôi cho chó ăn hạt. Bên cạnh đó, còn có chi phí tắm rửa, spa, mỗi con khoảng 250.000 đồng đến 350.000 đồng/lần. Tôi cũng tắm được nhưng không thể chuyên nghiệp như ở spa, cún được chăm sóc kỹ… Mỗi tháng ít nhất mình đưa cún cưng đi spa 1 đến 2 lần. Đó là chưa kể quần áo, đồ chơi, xương gặm… tùy theo tháng không phải tháng nào cũng như nhau", Hương Trà nói.
Hai vợ chồng Hương Trà có nhà riêng nhưng nhỏ, không đủ chỗ cho đàn cún sinh hoạt, nên hiện vợ chồng cô đang cho thuê. Cô lấy tiền đó để thuê căn nhà khác xa trung tâm nhưng rộng rãi hơn, gần công viên, hàng xóm khá thưa thớt… để cún cưng có không gian vui đùa.
"Nhờ có cún cưng, tôi học được sự kiên nhẫn. Nhiều khi tụi nó nhìn mặt mình là biết mình vui hay buồn để biết ứng xử. Thấy mình stress là tụi nó tự động tránh xa, không gây sự, khi thấy an toàn mới đến gần. Chó, mèo cũng như con người, chỉ là không biết nói để giãi bày tâm sự", Hương Trà trải lòng.
Khương Huy Vĩnh San không chỉ gây ấn tượng bởi thành tích học tập với kết quả thủ khoa khối A00 toàn tỉnh Thanh Hóa và á khoa toàn quốc khối A00, mà còn bởi ngoại hình "cực phẩm" do kiên trì rèn luyện thể dục thể thao hằng ngày.
Kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, San đạt 10 điểm môn toán, 10 điểm môn hóa học, và 9,75 điểm môn vật lý. Với tổng điểm 29,75 khối A00, San trở thành thủ khoa khối A00 toàn tỉnh Thanh Hóa và á khoa toàn quốc khối A00.
Cuộc trò chuyện của San với phóng viên Thanh Niên cho thấy cậu học trò này không phải là một học sinh dành hết thời gian cho việc học, ngoài sách vở cậu còn có những sở thích riêng, như việc kiên trì nhiều năm tập thể dục, rèn luyện cơ thể phát triển một cách khoa học; tập chơi đàn guitar…
San cho biết, khi vào đầu năm học cấp 2, điểm số các môn học của em không phải thấp, nhưng cũng không quá nổi bật, bởi thời gian đó không chú tâm học. Có thời điểm em còn học rất hời hợt, vì không thấy vui.
"Đến năm lớp 9, em bắt đầu thấy hối hận vì mình học không máu lửa, chưa hết sức. Vì thế, khi vào Trường THPT Lê Văn Hưu, em quyết tâm hơn trong học tập, đặc biệt là các môn toán, vật lý, hóa học.
Nhà em cách trường khoảng 15 km, khi mới vào lớp 10 chẳng có bạn quen biết từ trước nên hơi xa lạ. Trong lớp, may mắn có bạn Duy học tốt và mỗi tối khi học ở nhà có bài nào không hiểu em lại gọi video cho bạn ấy để cùng trao đổi, nhờ giải thích. Bạn ấy là người đã giúp em rất nhiều trong học tập", San nói.
Ngoài việc học, San là chàng trai đam mê môn calisthenics (thể dục đường phố). Đến nay, tròn 4 năm San tập luyện môn calisthenics và đã thực hiện được một trong những tư thế khó của môn này là planche (giữ cơ thể song song với mặt đất trong khi chỉ được chống đỡ bằng hai tay).
"Khi học cấp 2, em có tham gia đá bóng với các bạn, nhưng do khả năng phối hợp với đồng đội không tốt lắm, đồng đội cũng không hiểu em nên em thấy mình không phù hợp môn thể thao tập thể. Khi đó, em nhìn vào gương thấy cơ thể gầy quá, đôi lúc cảm thấy hơi tự ti. Thế là đến năm lớp 8, em tìm hiểu và bắt đầu luyện tập calisthenics tại nhà. Em thường tập sau giờ học buổi chiều,từ 17 giờ 30 đến 19 giờ", San nói.
Đến nay, sau 4 năm rèn luyện môn calisthenics đã giúp San có một thân hình đẹp, với chiều cao 1,71 m, cân nặng 71 kg.
Ông Khương Huy Sơn (bố của San) cho biết, quá trình học tập vợ chồng ông không hề ép San phải học thật nhiều, trái lại luôn vận động con tập luyện thể dục thể thao, rèn luyện các kỹ năng sống trong giao tiếp để.
"Tôi làm giáo viên ở trường San học và dạy đúng môn vật lý môn mà cháu thích học. Tuy nhiên, ngay từ đầu tôi cố tình không dạy lớp San để cháu có tính tự lập, tránh việc dựa vào bố hoặc ỉ lại trong việc học.
Quan điểm trong việc nuôi dạy con của vợ chồng tôi cũng rất rõ ràng, không quá áp lực và chỉ mong cháu vừa học, vừa rèn luyện kỹ năng sống để khi ra ngoài có thể tự tin lo cho bản thân", ông Sơn cho hay.
Chia sẻ về tương lai, San cho biết đã đăng ký và sẽ theo học ngành y tại Học viện Quân y để tương lai trở thành bác sĩ chuyên chữa trị các bệnh về cơ, xương...
