Ủy viên châu Âu phụ trách chiến lược công nghiệp Stephane Sejourne ngày 7-7 cảnh báo ngành công nghiệp ô tô châu Âu đứng trước một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng, với hàng triệu việc làm đang bị đe dọa khi các nhà sản xuất, nhà cung cấp và toàn bộ chuỗi cung ứng chịu áp lực ngày càng tăng.
Ngành công nghiệp ô tô châu Âu đang rơi vào giai đoạn khó khăn nhất trong nhiều thập kỷ khi hàng loạt hãng xe lớn phải cắt giảm việc làm, đóng cửa nhà máy hoặc tái cơ cấu để đối phó với áp lực chi phí và sự cạnh tranh gay gắt.
Mới nhất, hãng xe thể thao hạng sang Porsche của Đức dự kiến cắt giảm thêm khoảng 4.000 việc làm sau khi lợi nhuận hoạt động sụt giảm mạnh, báo Handelsblatt đưa tin đầu tuần này.
Trước đó, Porsche đã nhiều lần điều chỉnh kế hoạch sản xuất và giảm nhân sự nhằm thích ứng với nhu cầu xe điện thấp hơn kỳ vọng.
Khó khăn còn ảnh hưởng đến nhiều tập đoàn ô tô lớn khác của châu Âu như Volkswagen, Mercedes-Benz, BMW, Stellantis và Renault.
Một số doanh nghiệp đã công bố kế hoạch tinh giản hàng nghìn lao động, tạm dừng hoặc đóng cửa nhà máy, đồng thời cắt giảm đầu tư. Thực tế cho thấy các hãng xe đang chuyển sang chiến lược phòng thủ sau nhiều năm đầu tư mạnh cho quá trình điện hóa.
Những khó khăn của ngành ô tô có thể tác động lớn đến kinh tế châu Âu.
Năm 2019, ngành ô tô tạo khoảng 13,8 triệu việc làm, tương đương 6,1% tổng việc làm và đóng góp hơn 7% GDP của EU.
Đức đã mất khoảng 125.000 việc làm từ năm 2019, trong khi lao động ngành ô tô tại Pháp giảm gần 1/3 kể từ năm 2010.
Ý, Tây Ban Nha cùng các nước Trung Âu như Czech, Slovakia và Hungary cũng chịu ảnh hưởng nặng do phụ thuộc vào sản xuất ô tô và xuất khẩu xe.
Ông Sejourne cho rằng châu Âu đang phải vật lộn với những bất lợi về công nghệ, chuỗi cung ứng suy yếu do bất ổn địa chính trị, gánh nặng tài chính về thuế quan, các rào cản xuất khẩu.
Quan chức châu Âu này cũng đổ lỗi cho “chiến lược săn mồi” của Trung Quốc trong việc xuất khẩu năng lực sản xuất dư thừa sang châu Âu khiến các hãng xe nội địa đang mất dần thị phần. Các thương hiệu Trung Quốc hiện chiếm hơn 15% thị trường xe điện và các loại xe điện khác ở châu Âu.
Ông Sejourne cho biết Ủy ban châu Âu đang xây dựng một chiến lược toàn diện cho ngành ô tô. Tuy nhiên, ông khẳng định xu hướng xe điện sẽ tiếp tục tăng bởi 20% số xe bán ra trên toàn thế giới hiện nay là xe điện.
Theo Đài RT, cuộc khủng hoảng hiện nay xuất phát từ nhiều nguyên nhân cùng lúc.
Nguyên nhân đầu tiên là chi phí năng lượng tăng cao. Sau khi xung đột Ukraine nổ ra và châu Âu cắt giảm phụ thuộc vào nguồn năng lượng từ Nga, giá điện và khí đốt tăng mạnh khiến chi phí sản xuất tại các nhà máy ô tô leo thang.
Trong khi các đối thủ tại Mỹ và châu Á được hưởng mức giá năng lượng thấp hơn hoặc nhận nhiều hỗ trợ từ chính phủ, các nhà sản xuất châu Âu phải chịu áp lực lớn về chi phí vận hành.
Nguyên nhân thứ hai là quá trình chuyển đổi sang xe điện diễn ra nhanh hơn khả năng thích ứng của thị trường.
Liên minh châu Âu đặt mục tiêu cấm bán xe sử dụng động cơ đốt trong từ năm 2035, buộc các hãng xe phải đầu tư hàng chục tỉ euro vào công nghệ xe điện, nhà máy pin và dây chuyền sản xuất mới.
Tuy nhiên, nhu cầu của người tiêu dùng không tăng như kỳ vọng, giá xe điện vẫn cao, hạ tầng sạc tại nhiều nước chưa hoàn thiện, trong khi việc cắt giảm hỗ trợ của một số chính phủ khiến doanh số xe điện chững lại.
Một thách thức khác là thị trường quốc tế ngày càng phân mảnh. Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị gia tăng, các chuỗi cung ứng toàn cầu bị gián đoạn và nhiều quốc gia ưu tiên phát triển ngành công nghiệp trong nước, các nhà sản xuất ô tô châu Âu phải đối mặt với môi trường kinh doanh phức tạp hơn trước.
Giới phân tích cảnh báo khủng hoảng kéo dài của ngành ô tô châu Âu có thể gây tác động dây chuyền, làm suy yếu một trong những ngành chế tạo chủ lực của khu vực và đánh mất lợi thế cạnh tranh.
Nhà Trắng hôm 25.4 cho biết con rể Tổng thống Mỹ Donald Trump là ông Jared Kushner và Đặc phái viên Steve Witkoff được cử đến Pakistan để đàm phán với Iran, nhưng chuyến đi sau đó đã bị hủy.
"Điều thú vị là ngay sau khi tôi hủy chuyến đi Pakistan của các đặc phái viên, chỉ trong vòng 10 phút, chúng tôi nắm trong tay đề xuất hay ho hơn từ phía Iran", ông Trump cho biết nhưng không tiết lộ nội dung là gì. Khi được hỏi liệu quyết định nói trên có đồng nghĩa với việc Mỹ nối lại hành động quân sự với Iran hay không, nhà lãnh đạo cho hay lệnh ngừng bắn vẫn được duy trì.
Sau đó, Bộ Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ thông báo Ngoại trưởng nước này Hakan Fidan đã điện đàm với các nhà đàm phán Mỹ về những diễn biến mới nhất trong tiến trình hòa đàm.
Về phía Iran, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi được cho là sẽ quay lại Pakistan sau khi kết thúc chuyến công tác tại thủ đô Muscat của Oman, quốc gia trước đó đóng vai trò trung gian đàm phán gián tiếp giữa Mỹ và Iran.
Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif hôm qua cũng điện đàm với Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian để khẳng định cam kết tiếp tục vai trò trung gian. Theo truyền thông Iran, ông Araghchi sẽ quay lại Pakistan và dự kiến tiếp tục đến Nga để thảo luận khả năng chấm dứt cuộc xung đột do Mỹ và Israel phát động từ ngày 28.2.
Phái đoàn tháp tùng ông Araghchi một ngày trước đã quay về Tehran để xin chỉ đạo tiếp theo và ngày 26.4 được cho là đã quay lại nhập đoàn với ngoại trưởng tại Islamabad. Theo Al Jazeera, giới chức Iran hiện chưa sẵn sàng đàm phán trực tiếp với Mỹ do giữa hai bên còn tồn tại nhiều khác biệt then chốt.
Trong lúc đàm phán Mỹ - Iran đối mặt nguy cơ đổ vỡ, quân đội Israel vừa thả truyền đơn xuống huyện Tyre thuộc miền nam Li Băng, với nội dung cảnh báo người dân quốc gia láng giềng về các hoạt động quân sự đang được tiến hành.
Theo các đoạn video được đăng lên mạng xã hội, quân đội Israel kêu gọi người dân Li Băng không nên di chuyển về hướng nam của một số ngôi làng và vùng phụ cận thuộc huyện Tyre. Người dân Li Băng cũng được cảnh báo không nên tiếp cận khu vực sông Litani, thung lũng Salhani và Al-Salqouqi trong thời gian này.
Truyền thông Li Băng hôm qua đưa tin Israel vào tối 25.4 tiếp tục không kích tại miền nam nước này, chỉ vài giờ sau khi 6 người thiệt mạng trong các đợt tấn công trước đó.
Cùng ngày 26.4, giới chức y tế Dải Gaza cho biết các cuộc tấn công mới của Israel đã khiến ít nhất 4 người Palestine thiệt mạng. Reuters dẫn thông tin từ phía nhân viên y tế xác nhận một người đã tử vong trong cuộc không kích của Israel gần làng Al-Mughraqa ở miền trung Gaza trong khi đạn pháo Israel đã giết chết 2 người Palestine khác gần thành phố Gaza, trong khi một phụ nữ 40 tuổi cũng bị bắn chết tại Khan Younis ở miền nam.
Cuộc tập trận nói trên sẽ quy tụ hơn 64.000 quân nhân cùng 7.800 vũ khí, thiết bị quân sự, trong đó có hơn 200 bệ phóng tên lửa, hơn 140 máy bay, 73 tàu nổi và 13 tàu ngầm, theo Hãng tin TASS.
Bộ Quốc phòng Nga cho biết thêm tham gia cuộc tập trận có Lực lượng Tên lửa chiến lược, Hạm đội phương Bắc, Hạm đội Thái Bình Dương và một số lực lượng thuộc Quân khu Leningrad và Quân khu Trung tâm.
Mục tiêu của cuộc tập trận lần này là trau dồi kỹ năng làm việc của các chỉ huy và tham mưu tác chiến; tổ chức chỉ huy và kiểm soát các đơn vị trực thuộc trong quá trình chuẩn bị và thực hiện các biện pháp răn đe chống lại kẻ thù tiềm tàng; và kiểm tra mức độ sẵn sàng của các trung tâm chỉ huy quân sự, cũng như các lực lượng tham gia thực hiện nhiệm vụ ngăn chặn xâm lược.
Cuộc tập trận được thiết kế để thực hành việc chuẩn bị một số đơn vị và đội hình lực lượng hạt nhân để hoàn thành các mục tiêu được giao và cung cấp hỗ trợ hậu cần toàn diện cho họ, cũng như tiến hành các cuộc phóng thử tên lửa đạn đạo và tên lửa hành trình, theo Bộ Quốc phòng Nga.
Bộ này cho biết thêm cuộc tập trận cũng sẽ rèn luyện việc chuẩn bị và sử dụng chung vũ khí hạt nhân được triển khai trên lãnh thổ Belarus.
Hôm 18.5, Văn phòng báo chí Bộ Quốc phòng Belarus thông báo nước này đã khởi động cuộc tập trận về sử dụng vũ khí hạt nhân trong chiến đấu và hỗ trợ hậu cần vũ khí hạt nhân, có sự tham gia của các đơn vị mang tên lửa và không quân.
Cũng theo thông báo, các đơn vị quân đội Belarus được giao nhiệm vụ sử dụng vũ khí hạt nhân trong chiến đấu cũng sẽ thực hành khả năng phối hợp với Nga trong việc vận chuyển đầu đạn hạt nhân trong cuộc tập trận.
Truyền thông quốc tế hôm qua đưa tin trong bài phát biểu tại Nhà Trắng, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent thông báo siết chặt các biện pháp cấm vận đối với ngành dầu mỏ của Iran. Theo đó, Washington khởi động chiến dịch mang tên "Cơn thịnh nộ kinh tế", mà ông Bessent nói sẽ gây tác động đến tài chính Iran "tương đương một chiến dịch ném bom". Điểm cốt lõi của chiến lược này là kết hợp phong tỏa các cảng của Iran cùng với đe dọa áp cấm vận thứ cấp lên bất kỳ quốc gia hoặc ngân hàng nước ngoài nào tiếp nhận dòng tiền từ dầu mỏ của nước CH Hồi giáo.
Chiến lược mới nhất nhằm gia tăng sức ép trực tiếp lên Iran trong bối cảnh các quan chức chính quyền Tổng thống Donald Trump cho rằng các diễn biến sau lệnh ngừng bắn và phong tỏa cảng biển Iran ở eo biển Hormuz đang có lợi cho Mỹ. CNN hôm qua dẫn lời nhà phân tích kỳ cựu Miad Maleki từ Quỹ Bảo vệ các nền dân chủ (FDD) có trụ sở tại Mỹ, đánh giá lệnh phong tỏa kết hợp cấm vận của Mỹ có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động xuất khẩu của Tehran, từ đó giáng thêm đòn vào nền kinh tế Iran, điều mà các cuộc oanh tạc quân sự khó sánh bằng.
Dù vậy, giới quan sát cũng nêu ra những rủi ro mà lệnh cấm vận mới nhất có thể "dội ngược" lại nền kinh tế Mỹ. Ông Daniel Pickard, luật sư chuyên về luật thương mại quốc tế tại Công ty luật Buchanan Ingersoll & Rooney (Mỹ), cho rằng việc áp cấm vận thứ cấp có thể dẫn đến "phản ứng tiêu cực về ngoại giao và kinh tế" từ các đồng minh, gây tổn hại nỗ lực xây dựng liên minh chống Tehran. "Nhiều đối tác thương mại của Mỹ đã công khai phản đối cuộc xung đột tại Iran. Hầu hết chuyên gia nắm về các lệnh cấm vận đều đồng tình rằng biện pháp cấm vận kinh tế sẽ mang hiệu quả cao hơn khi có càng nhiều bên phối hợp tham gia", ông Pickard nói với AP.
Theo CNN, một số nhà phân tích bảo thủ khi đánh giá tác động của lệnh phong tỏa đã nêu ra những kịch bản có phần "lý tính", đó là thiệt hại kinh tế sẽ buộc giới lãnh đạo Tehran nhượng bộ trên bàn đàm phán. Thế nhưng, khả năng chịu đựng của Iran trước các đòn đánh kinh tế được xem là biến số khó đoán. Một số hãng truyền thông Mỹ đưa tin Tổng thống Trump ban đầu cho rằng cuộc tấn công của Mỹ - Israel có thể sớm kết thúc cuộc chiến, ngay cả trước khi Iran chính thức tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz.
Trước lệnh phong tỏa từ Mỹ, quân đội Iran cảnh báo sẽ ngăn chặn hoạt động vận tải ở vùng Vịnh. Hãng thông tấn Mehr ngày 16.4 dẫn lời chỉ huy thuộc quân đội Iran Ali Abdollahi tuyên bố: "Nếu Mỹ tiếp tục hành động gây mất an ninh cho tàu dầu và tàu thương mại Iran, lực lượng vũ trang Iran sẽ không cho phép bất kỳ hình thức xuất nhập khẩu nào tiếp diễn ở vịnh Ba Tư, biển Oman và biển Đỏ".
Giờ đây, giới quan sát đang dõi theo kịch bản nào sẽ xảy ra trước. Đó là liệu áp lực của Mỹ lên Iran sẽ buộc Tehran sớm thay đổi hay lệnh phong tỏa kéo dài sẽ làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng kinh tế, năng lượng toàn cầu, mà Mỹ cũng chịu tác động. Nếu kịch bản chuyển biến bất lợi cho Washington, uy tín chính trị của ông Trump và đảng Cộng hòa trước thềm bầu cử giữa kỳ vào tháng 11 có thể giảm sút.
Trong nỗ lực trung gian hòa giải, Pakistan đã cử phái đoàn do Thống chế Asim Munir dẫn đầu đến Iran ngày 15.4. Theo Reuters, giới chức Iran cho biết chuyến thăm đã có hiệu quả trong việc giảm bớt khác biệt giữa các bên nhưng những bất đồng cơ bản vẫn tồn tại, bao gồm lập trường về chương trình hạt nhân của Iran.
