“Đi du học ở nước ngoài không đồng nghĩa với việc giỏi hơn, hiểu biết hơn so với người học trong nước. Sau khi tiếp xúc và làm việc với nhiều người từng du học, tôi nhận ra bức tranh có cả điểm mạnh lẫn hạn chế.
Về ưu điểm, điều dễ thấy nhất ở những du học sinh là ngoại ngữ. Nhờ sống và học tập trong môi trường sử dụng tiếng nước ngoài hằng ngày, các bạn du học sinh thường giao tiếp tốt hơn. Khi về nước, nếu lựa chọn công việc yêu cầu ngoại ngữ thành thạo, đây là một lợi thế rõ rệt.
Bên cạnh đó, họ còn có cơ hội tiếp xúc với bạn bè quốc tế và những góc nhìn khác biệt. Nhiều quốc gia phát triển trước Việt Nam vài chục năm, nên cách tư duy, vận hành xã hội hay lối sống có những điểm đáng để học hỏi. Việc học cùng bạn bè từ nhiều nước cũng mang lại trải nghiệm phong phú hơn cho họ.
Tuy nhiên, nhược điểm của du học cũng không ít, và điều tôi nhận ra rõ nhất là vấn đề kiến thức không liền mạch. Không phải cứ du học là kiến thức sẽ cao hơn trong nước. Ở giai đoạn đầu, khi ngoại ngữ còn chưa vững, việc tiếp thu bài giảng gặp nhiều khó khăn: nghe không trọn vẹn, càng giải thích lại càng xuất hiện thêm từ mới, dẫn đến hiểu rời rạc. Rào cản ngôn ngữ khiến nền tảng kiến thức dễ bị lủng củng. Nếu sau đó làm việc lâu dài ở nước ngoài, vừa thực hành vừa sử dụng ngoại ngữ thường xuyên thì có thể dần cải thiện; nếu không, khoảng trống này vẫn tồn tại.
>> Trái đắng du học dù có IELTS 7.0
Tôi từng có một người bạn học Tiến sĩ ở Pháp về. Tôi mời bạn góp ý về một phần mềm quản lý khách sạn do đội ngũ trong nước phát triển. Nghe bạn trình bày xong, tôi nói thẳng: ‘Các ý kiến đó không sai nhưng đã cũ, vì những vấn đề này chúng tôi đã thảo luận từ 3-5 năm trước’. Thậm chí, tôi còn có thể trình bày lại để bạn thấy rõ ràng hơn. Thực tế, có những chỗ tôi diễn đạt bằng tiếng Việt, bạn còn chưa nắm hết, thì việc trước đây du học bằng ngoại ngữ, hiểu không trọn vẹn, dẫn đến đứt đoạn kiến thức cũng là điều dễ hiểu.
Từ những quan sát và trải nghiệm đó, tôi cho rằng du học không phải là ‘bảo chứng’ cho năng lực vượt trội của một người. Vì vậy, điều quan trọng không nằm ở việc có đi du học hay không, mà là hiểu đúng để tận dụng. Phát huy lợi thế về ngoại ngữ, môi trường, góc nhìn, đồng thời chủ động bù đắp những lỗ hổng về kiến thức – đó mới là cách để việc du học thực sự mang lại giá trị”.
Đó là chia sẻ của độc giả Hoàng Minh về câu chuyện du học sau bài viết “Du học về nhưng lương tôi thua xa bạn học trong nước”. Du học từ lâu được xem là con đường mở ra nhiều cơ hội, từ tri thức, ngoại ngữ đến trải nghiệm sống trong môi trường quốc tế. Nhiều gia đình sẵn sàng đầu tư bạc tỷ cho con đi du học nước ngoài với hy vọng đổi đời. Tuy nhiên, đằng sau những kỳ vọng đó, không phải ai cũng nhìn rõ cả hai mặt của vấn đề. Du học thực tế không chỉ có màu hồng, mà còn tồn tại những khoảng trống cần được nhìn nhận thẳng thắn.
Khi nào nên lựa chọn du học? Bạn đọc Đình nêu quan điểm: “Trên thế giới này có lẽ chưa có nghiên cứu nào kết luận rằng những ai du học nước ngoài đều giỏi hơn về chuyên ngành đó so với người học trong nước cả. Với những người xung quanh tôi (gia đình, họ hàng, bạn bè, đồng nghiệp, hàng xóm, đối tác trong công việc…), khi hỏi họ ‘cho con em du học với mục đích gì?’ thì tôi đều nhận được câu trả lời giống nhau: ‘Để làm việc ở nước ngoài và cơ hội định cư ở đó’.
Thế nên, tôi cho rằng, những người đi du học ở các nước phát triển như Anh, Mỹ, Canada, Đức… hiếm khi trở về nước tìm việc lương cao. Thực tế, không có cơ sở nào để một công ty trả lương cho du học sinh cao và người học trong nước. Người ta chỉ tăng lương khi thấy ai đó có năng lực vượt trội trong công việc được giao mà thôi”.
“Quan trọng không phải là tốt nhất mà là phù hợp nhất. Với việc du học, tôi vẫn ủng hộ ‘đi một ngày đàng, học một sàng không’. Còn đi đâu, khi nào thì tùy điều kiện của mỗi người. Du học ở đây không chỉ là phát triển về chuyên môn mà còn là nhiều trải nghiệm khác mà trong nước không có. Chính việc vật lộn này mới là cái đáng giá để bạn học hỏi, chứ không chỉ là kiến thức ở trường. Du học không có công thức chung nào cho tất cả. Nếu chưa có điều kiện ngay thì bạn cứ học trong nước rồi sau này du học nghề, du học nâng cao, thậm chí đi làm việc ở nước ngoài cũng là một khóa du học đáng giá”, độc giả TTw kết lại.
Là một giáo viên dạy lái xe tại TP HCM với hơn 16 năm thâm niên, tôi xin mạn phép bày tỏ quan điểm cá nhân dưới góc nhìn của một người trong cuộc, đồng hành cùng bao thế hệ học viên bên tay lái. Để làm tốt bất kỳ công việc nào, người thực hiện cũng cần hội tụ đủ ba yếu tố: kiến thức, kỹ năng, thái độ. Và công việc lái xe cũng không là ngoại lệ.
Cục CSGT vừa có đề xuất tăng số câu hỏi lý thuyết trong sát hạch, cấp giấy phép lái xe lên 50 câu và điểm đạt tối thiểu là 45/50. Theo tôi, đây là một quy định rất đúng đắn. Nó buộc người học phải nâng cao tầm hiểu biết về Luật Giao thông đường bộ thay vì học mẹo, học vẹt. Giả định mỗi câu có ba đáp án thì xác suất để chọn được đáp án đúng ngẫu nhiên của một câu sẽ là 1/3. Khi bộ đề sát hạch lý thuyết có 50 câu (điểm đạt tối thiểu là 45/50) thì xác suất để có kết quả đạt phần thi lý thuyết sẽ giảm đi đáng kể (gần như bằng 0) nếu thí sinh không chịu khó ôn luyện.
Việc tăng quãng đường sát hạch đường trường cũng là hoàn toàn chính xác, nó giúp cho người học tự kiểm tra lại bản thân xem có tích lũy đủ lượng kiến thức, kỹ năng lái xe hay chưa để thực hiện "bước nhảy" từ "tập lái" sang "tự lái".
Phần thi sát hạch 11 bài liên hoàn trong sa hình hiện nay theo tôi có tính ứng dụng rất cao. Từ bài xuất phát, nhường đường cho người đi bộ, dừng xe ngang dốc, qua đường vòng quanh co cho đến ghép xe... tất cả đều là nền tảng cốt lõi giúp học viên rèn luyện kỹ năng trong nhiều tình huống giao thông khác nhau. Tuy nhiên, áp lực từ hệ thống chấm điểm tự động đôi khi lại mang tính chất "đánh đố" hơn là ứng dụng thực tế.
>> 'Tách thi lý thuyết thành chứng chỉ riêng trước khi sát hạch lái xe'
Có ba điểm nghẽn lớn trong sân sát hạch mà tôi luôn trăn trở:
Thứ nhất, những lỗi trừ điểm "máy móc": Tại bài thi "xuất phát", nếu thí sinh tắt đèn xi-nhan chậm sau tiếng tín hiệu nhận bài sẽ bị trừ ngay 5 điểm. Trong thực tế, việc bật xi-nhan lâu hơn một chút khi nhập làn không gây nguy hiểm, thậm chí còn giúp xe phía sau nhận diện tốt hơn. Thiết nghĩ, nên kéo dài biên độ thời gian, ví dụ như khi xe đã vào bài "nhường đường cho người đi bộ" mà vẫn chưa tắt xi-nhan thì mới bị trừ điểm. Điều tương tự cũng nên áp dụng cho bài dừng xe nhường đường cho người đi bộ hoặc dừng xe nơi đường sắt - cần có một biên độ sai số hình học hợp lý cho cản trước của xe, thay vì bắt học viên phải canh chuẩn xác từng milimet với vạch cảm ứng trên mặt đường.
Thứ hai, hệ lụy từ việc "canh ống hơi" ở bài ghép xe: Hiện nay, bài thi ghép xe dọc và ngang được chấm điểm dựa trên việc bánh xe có chèn qua ống hơi giới hạn hay không? Để đối phó, học viên buộc phải chỉnh gương chiếu hậu cụp hẳn xuống để nhìn thấy bánh xe và ống hơi suốt quá trình lùi.
Thứ ba, hệ lụy của cách học đối phó này rất rõ ràng: Học viên mất hoàn toàn cảm nhận không gian và chiều dọc hai bên thân xe ở tầm cao (nơi dễ va quệt với các xe khác ngoài đời thực). Người học bị đóng khung tư duy lùi xe theo kiểu "canh dấu" cố định trên sân thi (ví dụ: vai ngang điểm giữa, đánh hết lái...). Hậu quả là sau khi nhận GPLX, phần lớn tài xế mới đều "mất gốc" kỹ năng lùi xe thực tế. Họ lại phải tốn tiền, tốn thời gian thuê xe bổ túc tay lái để học lại từ đầu cách lùi xe trong các hầm chung cư hay bãi đỗ xe thương mại.
Để việc sát hạch thực sự phục vụ cho kỹ năng lái xe an toàn của người dân, tôi xin được phép kiến nghị nên thay đổi tư duy thiết kế bài thi. Thay vì dùng hệ thống ống hơi ngầm trên mặt đất, hãy thử nghiệm mô hình giả lập (ví dụ đặt các cọc tiêu hoặc khối mô hình tượng trưng cho hai chiếc xe đang đỗ hai bên ở bài ghép xe). Khi đó, học viên buộc phải giữ gương chiếu hậu ở tầm nhìn ngang chuẩn, quan sát không gian xung quanh như thực tế.
Tăng độ khó để nâng cao chất lượng người lái là việc phải làm. Nhưng tăng độ khó nên đi liền với việc tăng tính thực tiễn, chứ không nên vô tình làm tăng thêm các "mẹo" để vượt qua máy móc. Có như vậy, "bước nhảy" từ "tập lái" sang "tự lái" của học viên mới thực sự trọn vẹn và an toàn.
Cô chú tôi năm nay đã ngoài 60 tuổi, vẫn duy trì một cửa hàng tạp hóa nhỏ trong khu. Đó là nguồn thu nhập chính, cũng là cách để hai người giữ nhịp sống mỗi ngày. Gần đây, mỗi lần ghé qua, tôi đều nghe cô chú nhắc đến chuyện thuế với vẻ lo lắng: nào là thay đổi chính sách, nào là phải đăng ký, kê khai theo cách mới... Những thứ tưởng như rất "bình thường" lại đang trở thành áp lực không nhỏ với họ.
Bản thân tôi cũng là một người trẻ, quen với những thủ tục online. Thế nhưng khi tự lên mạng khai thuế cho hoạt động cho thuê nhà của bản thân, tôi cũng gặp không ít rắc rối, phiền hà. Có lúc tôi không đăng nhập được ứng dụng Etax, có lúc vào được thì lại không hiểu phải điền thông tin thế nào cho đúng. Tôi loay hoay mấy ngày liền vẫn không xong, cuối cùng phải trực tiếp đến Chi cục Thuế để nhờ hỗ trợ.
Ở đó, tôi thấy không ít cô chú lớn tuổi giống người thân của mình. Có người không có điện thoại thông minh, có người có nhưng không biết sử dụng các ứng dụng. Họ cầm theo giấy tờ, hỏi từng bước một, vừa làm vừa lo sai. Nhìn cảnh đó, tôi nhận ra vấn đề không chỉ nằm ở chính sách, mà nằm ở cách triển khai.
Gần đây, đề xuất nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế từ 500 triệu lên mức cao hơn, có thể là 1 tỷ đồng, được nhiều người ủng hộ. Cá nhân tôi cũng thấy đây là tín hiệu tích cực, giúp giảm bớt áp lực cho các hộ kinh doanh nhỏ. Nhưng nếu chỉ dừng ở đó, có lẽ vẫn chưa đủ. Bởi cái khiến nhiều người mệt mỏi nhất không phải là mức thuế, mà là cách tuân thủ.
>> 'Ngưỡng chịu thuế 3 tỷ áp chung hộ kinh doanh mọi ngành nghề'
Thực tế, nhiều hộ kinh doanh nhỏ đang phải "gánh" cùng lúc nhiều yêu cầu: vừa ghi chép sổ sách bán hàng hằng ngày, vừa sử dụng phần mềm để xuất hóa đơn điện tử. Điều này kéo theo chi phí không nhỏ, từ mua phần mềm đến duy trì hệ thống, trong khi doanh thu ở nhiều nơi lại có xu hướng giảm. Với những mô hình như quán ăn nhỏ, tiệm tạp hóa, việc ghi lại chi tiết từng giao dịch gần như là điều rất khó khả thi, chưa kể tốn thêm thời gian và công sức.
Tôi cũng băn khoăn khi tài khoản ngân hàng đã được liên kết, cơ quan thuế hoàn toàn có thể theo dõi dòng tiền, thì việc yêu cầu thêm sổ sách thủ công liệu có còn cần thiết? Không ít người kinh doanh nhỏ chia sẻ với tôi rằng họ không ngại đóng thuế, nhưng lại sợ làm sai thủ tục, sợ bị phạt vì những lỗi không cố ý. Áp lực đó khiến việc kinh doanh vốn đã nhỏ lẻ lại càng thêm nặng nề.
Từ câu chuyện của cô chú, đến trải nghiệm của chính mình, tôi nghĩ rằng nếu muốn chính sách đi vào thực tế hiệu quả, điều quan trọng không chỉ là điều chỉnh ngưỡng hay mức thu, mà là đơn giản hóa thủ tục. Khi người dân có thể hiểu, có thể tự làm, và cảm thấy yên tâm khi tuân thủ, lúc đó chính sách mới thực sự phát huy được ý nghĩa.
Bởi với những người buôn bán nhỏ, điều họ cần không phải là những quy định phức tạp, mà là một hệ thống đủ đơn giản để họ có thể tiếp tục làm ăn, nuôi sống bản thân, và không phải lo lắng mỗi khi nghe đến hai chữ "thuế má".
Nhà tôi có 5 người gồm bà nội, vợ chồng tôi, đứa con gái 14 tuổi và con trai 10 tuổi. Chuyện thế này, cách đây 5 hôm, tầm 3 giờ sáng tôi qua phòng con gái thăm xem con ngủ chưa? Khi qua thì điện thoại vẫn còn sáng nên tôi bảo con ngủ đi.
Con tôi trả lời là không ngủ nữa do ngủ mới dậy đang chơi game với bạn bè. Tôi không tin và nói có bao giờ con dậy sớm đâu mà hôm nay con dậy sớm. Bởi vì tính con tôi biết rất rõ, bình thường hè năm nay, tối nào con cũng thức đến 12 giờ đêm mới chịu đi ngủ.
Đó là tôi đã qua phòng nhắc nhở vài ba lần cháu mới chịu ngủ. Tôi cũng không yên tâm nên sau khi con ngủ tôi qua phòng thăm vài lần để con ngủ sâu giấc tôi mới đi ngủ. Sở dĩ tôi lo như vậy phần chính là sức khỏe con, sợ con thức quá khuya ảnh hưởng đến sức khỏe, vì cháu cân nặng có 36 kg. Ăn uống kém mà không ngủ nữa tôi sợ cháu bệnh, phần thì cháu thức khuya là ngày hôm sau không chịu dậy đi học thêm, cháu lấy lý do chán.
Cô giáo thì lại hay nhắn tin bảo cháu đi học để kéo bài lên vào năm học cho đỡ áp lực, do học lực cháu mức khá. Vừa rồi tôi dẫn cháu về ngoại chơi nên hai mẹ con ở chung phòng, lúc nào tôi ngủ quên là cháu chơi điện thoại đến 2 giờ sáng. Tôi tỉnh giấc thì mới bảo cháu mới chịu đi ngủ.
Từ những lý do trên nên tôi khẳng định cháu thức đến 3 giờ sáng, nhưng cháu nhất quyết bảo con ngủ mới dậy và nói nặng lời với tôi. Chồng tôi đang ngủ phòng bên nghe toàn bộ câu chuyện và qua la cháu không được nói nặng lời với mẹ và cháu cũng lời được qua tiếng lại với ba.
Chồng tôi tịch thu điện thoại của cháu, cháu xông vào và đòi điện thoại lại thì chồng tôi không cho và đóng cửa. Từ đó cháu xuống phòng bà (bà hôm đó không có nhà) ngủ và đóng cửa lại. Hôm sau tôi bảo đi ăn sáng thì cháu cũng dùng từ nặng lời đuổi tôi ra khỏi phòng.
Trưa lại tôi cũng nghỉ chuyện đơn giản cho qua nên nói mẹ xin lỗi do mẹ không biết hôm đó dậy sớm nên trách lầm con. Nhưng cháu gào lên nói là sao không xin lỗi lúc đó bây giờ xin lỗi làm gì.
Đỉnh điểm những câu đó tôi hết kiên nhẫn và mặc kệ cháu không nịnh nữa. Đến 11 giờ đêm cả nhà đều ngủ hết thì cháu xuống lấy đồ ăn. Do lần đầu gia đình tôi xảy ra vụ việc thế này nên cả nhà ai cũng thật sự bối rối nên chồng tôi, bà nội, em lên năng nỉ cháu xuống ăn nhưng cháu một mực không ăn.
Ngày thứ hai, vợ chồng tôi lấy chuyện đi công việc không về để cháu ở nhà với bà và bà khuyên cháu mới chịu ăn trưa. Tất nhiên tối đó cháu không ăn gì. Chiều đó chồng tôi thấy thương cháu lại đưa điện thoại lại cho cháu, tôi không đồng ý quan điểm đó nhưng tôi không cản.
Nhưng cháu lấy điện thoại chơi game đến 5 giờ sáng. Ngày thứ 3 đến chiều tầm 3 giờ chiều cháu cũng không chịu ăn gì nên tôi nhờ cô ruột cháu ra khuyên và mua đồ cháu mới chịu ăn, mà ăn một bữa. Tôi nấu ăn và mua đồ mang về bà mang lên phòng cháu ăn thì cháu bảo đổ đi.
Ngày thứ 4,5 cũng y vậy. Tôi mới bàn với chồng là giờ không cung cấp gì cho cháu nữa đến bữa nấu cơm đầy đủ em trai lên gọi xuống ăn. Cháu không ăn thì tôi để phần lại khi nào cháu đói thì ăn. Còn điện thoại thì giờ tâm trạng cháu bất an nên chưa thu lại ngay mà đợi cháu ngủ thay sim điện thoại khác không có 4g và nhà tạm thời cắt mạng, để cháu không có sa đà vào game nữa.
Xin hỏi các anh chị là 5 ngày giận ba mẹ thì 3 ngày đầu cháu ăn một bữa, ngày thứ 4 cháu ăn bánh kẹo và uống nước. Hôm nay ngày thứ 5 cháu không chịu ăn gì cả. Như vậy cháu có chịu nổi không ạ?
Trưa nay chồng tôi xót quá vào năng nỉ ba chở đi ăn mà cháu một mực trả lời không và rất khó chịu. Giờ cháu đòi nghỉ học nữa. Tôi thật sự rất lo cho cháu bệnh nhưng không thể hạ mình năng nỉ suốt để sau này có chuyện gì cháu cũng tiếp tục như vậy thì chúng tôi phải làm sao.
Hiện tại tôi đã xin cô giáo cho cháu nghỉ một thời gian rồi, nên việc học hành chưa nói đến. Giờ cả nhà tôi không thể lại gần cháu để nói chuyện cho cháu hiểu. Làm sao tháo gỡ khúc mắc chuyện con cái với ba mẹ đây ạ. Xin cả nhà cho tôi lời khuyên, tôi thật sự rất bối rối và lo lắng cho con ạ.
