Nhiều người cho rằng mệt mỏi, chuột rút, tim đập nhanh hay đầy bụng trong những ngày nắng nóng chỉ là biểu hiện bình thường của thời tiết khắc nghiệt. Thế nhưng, các bác sĩ cảnh báo đây cũng có thể là dấu hiệu cơ thể đang thiếu hụt kali nghiêm trọng một tình trạng tưởng chừng đơn giản nhưng có thể gây rối loạn nhịp tim, liệt cơ, thậm chí đột tử nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời. Đặc biệt vào mùa hè, khi cơ thể mất nước và điện giải nhiều hơn qua mồ hôi, nguy cơ hạ kali máu càng gia tăng mà không phải ai cũng nhận biết được.
Điển hình là trường hợp ông Cao 45 tuổi ở Trung Quốc tử vong do hạ kali máu nghiêm trọng sau khi chủ quan với các triệu chứng mệt mỏi và rối loạn tiêu hóa nhẹ trong những ngày nắng nóng. Vụ việc là lời cảnh báo về một tình trạng sức khỏe tưởng chừng đơn giản nhưng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.
Tháng trước, ông Cao bất ngờ ngã gục ngay tại phòng khách và tử vong dù đã được đưa đến bệnh viện cấp cứu. Kết luận của bác sĩ khiến gia đình bàng hoàng nguyên nhân tử vong là hạ kali máu nghiêm trọng.
Điều đáng nói trước qua đời, người đàn ông này chỉ than mệt mỏi, đi ngoài vài lần và cảm thấy cơ thể thiếu sức sống. Cả gia đình đều cho rằng đó chỉ là những triệu chứng thông thường trong ngày hè oi bức. Không ai ngờ rằng đằng sau những dấu hiệu tưởng như vô hại ấy lại là một tình trạng có thể cướp đi mạng sống chỉ trong vài giờ.
Khi nhập viện, nồng độ kali trong máu của bệnh nhân chỉ còn 2,1 mmol/L, thấp hơn rất nhiều so với ngưỡng bình thường 3,5-5,5 mmol/L. Theo các nghiên cứu y khoa, tỷ lệ tử vong ở những trường hợp hạ kali máu nặng có thể lên tới 20%.
Các bác sĩ cho biết phần lớn ca tử vong do thiếu kali đều liên quan đến rối loạn nhịp tim cấp tính dẫn tới tử vong. Đây cũng là lý do hạ kali máu được ví như một “sát thủ thầm lặng” mà nhiều người thường bỏ qua.
Kali là khoáng chất thiết yếu giúp duy trì cân bằng điện giải, truyền tín hiệu thần kinh, co cơ và đặc biệt là điều hòa hoạt động của tim.
Không giống một số dưỡng chất khác, cơ thể không thể tự sản xuất kali mà phải bổ sung hằng ngày thông qua thực phẩm.
Vào mùa hè, nguy cơ thiếu kali tăng mạnh vì:
Cơ thể đổ nhiều mồ hôi hơn, kéo theo lượng lớn kali bị thất thoát.
Các bệnh đường tiêu hóa như tiêu chảy, nôn mửa xuất hiện nhiều hơn, làm giảm hấp thu và tăng đào thải kali.
Chế độ ăn ít rau xanh, nhiều thực phẩm chế biến sẵn và nhiều muối khiến lượng kali trong cơ thể ngày càng suy giảm.
Theo các chuyên gia, khi nồng độ kali giảm xuống dưới mức an toàn, cơ bắp, hệ thần kinh và tim mạch đều có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Chân tay yếu sức, tê bì bất thường
Một trong những biểu hiện sớm nhất của thiếu kali là cảm giác mệt mỏi kéo dài, tay chân nặng nề và thiếu sức lực. Nhiều người thức dậy vào buổi sáng cảm thấy hai chân như đeo chì, đi lại khó khăn hoặc khó đứng lên ngồi xuống. Không ít trường hợp nhầm lẫn với tình trạng làm việc quá sức hoặc ngủ sai tư thế. Tuy nhiên, nếu hiện tượng yếu cơ và tê bì kéo dài nhiều ngày liên tiếp, người bệnh cần đi khám sớm vì đây có thể là dấu hiệu hạ kali máu đang tiến triển.
Tim đập bất thường, tức ngực
Theo các chuyên gia đây là triệu chứng nguy hiểm nhất. Kali đóng vai trò quan trọng trong việc dẫn truyền tín hiệu điện đến cơ tim. Khi lượng kali giảm mạnh, nhịp tim có thể trở nên hỗn loạn: lúc đập nhanh, lúc chậm bất thường hoặc xuất hiện tình trạng bỏ nhịp. Người bệnh thường cảm thấy hồi hộp, tức ngực, khó chịu vùng tim. Nếu không được xử trí kịp thời, nguy cơ ngừng tim đột ngột hoàn toàn có thể xảy ra.
Đầy bụng, táo bón kéo dài
Không chỉ cơ xương, các cơ trơn trong đường tiêu hóa cũng cần kali để hoạt động bình thường. Khi cơ thể thiếu hụt khoáng chất này, nhu động ruột suy giảm khiến thức ăn di chuyển chậm hơn. Hệ quả là người bệnh thường xuyên đầy hơi, chướng bụng, ăn uống kém ngon miệng và táo bón kéo dài. Nếu các triệu chứng tiêu hóa xuất hiện dai dẳng mà không rõ nguyên nhân, đừng bỏ qua khả năng cơ thể đang thiếu kali.
Thiếu kali không chỉ ảnh hưởng đến cơ bắp và tim mạch mà còn tác động trực tiếp tới hệ thần kinh. Người bệnh có thể thường xuyên cảm thấy bồn chồn, dễ kích động, lo lắng vô cớ hoặc mất khả năng tập trung. Trong những trường hợp nặng hơn, tình trạng lú lẫn, rối loạn ý thức thậm chí có thể xuất hiện. Những thay đổi tâm trạng kéo dài, đặc biệt khi đi kèm các triệu chứng thể chất khác, cần được kiểm tra y tế càng sớm càng tốt.
Các chuyên gia khuyến nghị người trưởng thành nên bổ sung khoảng 2.000-3.500 mg kali mỗi ngày thông qua chế độ ăn uống cân bằng.
Những thực phẩm giàu kali nên xuất hiện thường xuyên trong thực đơn gồm:
– Các loại củ: khoai lang, khoai tây, khoai môn, khoai mỡ.
– Trái cây tươi: chuối, cam, kiwi, bơ.
– Các loại đậu và hạt: đậu nành, đậu đen, đậu lăng, hạnh nhân, hạt điều.
Bên cạnh đó, cần hạn chế ăn quá mặn vì lượng natri cao sẽ làm tăng đào thải kali qua thận. Những người mắc bệnh thận hoặc đang điều trị các bệnh lý mạn tính nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi tăng cường bổ sung kali.
Đừng đợi đến khi cơ thể lên tiếng quá muộn
Thiếu kali thường khởi đầu bằng những triệu chứng rất mơ hồ như mệt mỏi, yếu cơ hay rối loạn tiêu hóa. Chính sự âm thầm đó khiến nhiều người chủ quan cho đến khi xuất hiện biến chứng nguy hiểm.
Trong những ngày nắng nóng, nếu cơ thể liên tục đổ nhiều mồ hôi, từng bị tiêu chảy hoặc xuất hiện các dấu hiệu bất thường kể trên, việc đi khám sớm có thể giúp phát hiện tình trạng hạ kali máu trước khi nó trở thành mối đe dọa đến tính mạng.
Đó là quan điểm của bạn đọc Tiến gửi tới trong mục bình luận của bài viết Có những người 'hú hồn' khi nghe chuông điện thoại, để vậy luôn khỏi bắt máy.
Bài viết trên nhận về nhiều ý kiến tranh luận của bạn đọc.
Bạn đọc Sao Xẹt kể, từ ngày có điện thoại, anh đã tập thói quen tắt chuông báo, chỉ để chế độ rung.
“Vào cuộc họp tôi không bao giờ nghe, không trả lời điện thoại. Đi công chuyện xa, tôi chỉ trả lời khi sếp gọi bằng điện thoại cố định. Có việc gấp cần bàn, sếp phải nhắn tin chứ không cho tùy tiện gọi bất chấp giờ giấc”, bạn đọc này nói.
Anh kể trong công ty chỉ có hai người biết số điện thoại của anh là văn phòng và sếp trưởng. Anh không dám cho ai biết số điện thoại, kể cả cấp trên cũng không dám cho ai biết. Anh chỉ trả lời cuộc gọi có hiện tên, còn hiện số là kệ luôn, nhưng chưa ai dám trách móc điều gì.
Một bạn đọc có nickname Bạn già bày tỏ đồng cảm với các bạn trẻ hiện nay. Ông nói người ta bận, chứ ai rảnh để muốn gọi lúc nào là gọi.
“Ít ra, nếu rất cần gọi thì có thể nhắn tin trước và hỏi rằng có thể gọi lúc này để nói chuyện trong khoảng 5 phút (hay bao nhiêu phút đó, ước chừng trước) được không?”, bạn đọc này nói.
Bạn đọc Hoàng Cát thừa nhận rất sợ và ám ảnh khi nghe chuông hay tiếng thông báo của điện thoại.
“Sếp gọi, mình biết là có việc nhưng căng thẳng đến mức không nghe”, bạn đọc nói.
Đồng cảm, bạn đọc Hải Âu nói bật chế độ im lặng 24/7 là cách mình bảo vệ sức khỏe tâm thần.
“Ai thật sự cần, việc gấp thì họ sẽ gọi lại 2-3 cuộc, còn không thì chắc cũng chẳng quan trọng đến thế”, Hải Âu nói.
Trong khi bạn đọc Dung ám ảnh nhất là tiếng chuông điện thoại lúc đêm khuya hoặc sáng sớm. Cảm giác đó là những tin không lành. Riết rồi thành thói quen, cô sợ luôn cả những âm thanh thông báo mặc định của điện thoại.
Làm ngành logistic, điều xe vận tải, bạn đọc Huy Nguyễn nói ai làm những ngành này mới luyện được viêc quen với tiếng chuông điện thoại. “Tuy nhiên đôi lúc tôi vẫn giật bắn người”, Huy nói.
Bạn đọc HD cho rằng vấn nạn gọi điện lừa đảo quá nhiều cũng góp phần lớn vào việc người ta sợ nghe điện thoại khi có số lạ gọi đến.
Bạn đọc có địa chỉ email hdng****@gmail.com cho rằng mình không bắt máy hay mở chế độ im lặng là để có nhắn tin còn lưu vết, mai này khỏi đổ lỗi qua lại, ai cũng hiểu.
Còn bạn đọc Phương Anh tuyên bố nhắn tin vừa có bằng chứng để rà soát công việc, vừa giúp mình có thời gian suy nghĩ câu trả lời chỉn chu. Gọi điện bất thình lình rất dễ nói hớ hoặc quên ý quan trọng.
Trong khi bạn đọc Bình nói nhắn tin giúp mọi người giữ được khoảng cách lịch sự và tôn trọng thời gian của nhau hơn. Khi làm việc mà chuông reo là mất sạch cảm hứng.
Chung cảnh ngộ, bạn đọc Anh thừa nhận nghe điện thoại trực tiếp thấy áp lực không chịu nổi nên bạn để điện thoại rung hoặc im lặng 24/7.
"Thấy màn hình hiện cuộc gọi, tôi luôn giật mình, đứng hình. Nên tôi đợi chuông ngừng rồi mới nhắn tin hỏi lại", Anh nói.
Bạn đọc Vy kể có những người lạ lùng lắm, chuyện chỉ cần nhắn 1 tin là xong cũng phải gọi cho bằng được. Những cuộc gọi đó thực sự gây tiêu tốn năng lượng và làm gián đoạn sự tập trung.
Ngược lại, bạn đọc Giang Châu nói cái gì quá cũng không tốt. Có những việc gọi nói một chút là xong, nhắn tin chỉ tốn thời gian và công sức hơn thôi.
Còn bạn đọc Xuân Hồng bày tỏ nhiều bạn trẻ giờ lạ thật, gọi 1 phút là xong việc mà cứ nhắn qua nhắn lại cả tiếng đồng hồ vẫn chưa giải quyết được vấn đề. Tốn thời gian!
Ông Chen ở Trung Quốc đọc được thông tin rằng lượng đường trong máu cao do ăn quá nhiều cơm. Bởi vậy, để tránh nguy cơ mắc bệnh tiểu đường, ông đã thử không ăn các thực phẩm giàu tinh bột bao gồm cả cơm. Kết quả sau 20 ngày, lượng đường huyết của ông Trần giảm rất nhiều. Bởi vậy, ông tiếp tục duy trì thói quen này.
Tuy nhiên, điều không ngờ là nửa năm sau, ông Trần lại phát hiện mắc bệnh tiểu đường.
Glucose (đường) được tạo ra từ các thực phẩm mà chúng ta ăn hằng ngày là nguồn năng lượng nuôi các tế bào của cơ thể. Khả năng chuyển đổi đường từ các nhóm thức ăn là tinh bột: 100%; chất đạm: 60%; chất béo: < 10%.Thực phẩm giàu đạm như thịt, cá, trứng, sữa khi vào dạ dày - ruột chuyển hóa thành axit amin nuôi cơ thể. Số dư thừa chuyển đổi thành đường glycogen dự trữ. Do đó, ăn quá nhiều đạm cũng làm gia tăng đường máu dẫn tới mắc bệnh tiểu đường. Bởi vậy, dù nhiều người không hoặc ít ăn cơm (tinh bột), tăng cường ăn thịt, trứng, cá, uống sữa nhưng tỉ lệ mắc tiểu đường vẫn tăng.Các trường hợp loại bỏ tuyệt đối tinh bột còn đối mặt với nhiều hậu quả. Trong nghiên cứu công bố trên tạp chí Lancet, các nhà khoa học đã phân tích dữ liệu của 15.000 người và phát hiện hấp thụ quá ít hoặc quá nhiều tinh bột đều làm giảm tuổi thọ. Bắt đầu từ tuổi 50, việc hấp thụ quá nhiều tinh bột sẽ làm giảm tuổi thọ 1 năm nhưng hấp thụ quá ít thậm chí còn làm giảm tới 4 năm.-Gây mất tập trung, giảm trí nhớ: Tinh bột là chất dinh dưỡng không thể thiếu để giúp não bộ hoạt động bình thường. Bởi vậy không ăn cơm làm cho bạn thiếu hụt tinh bột, dẫn đến khó tập trung vào học tập, làm việc. Nếu không ăn các thực phẩm giàu chất bột đường, chúng ta có khả năng mất trí nhớ.Cụ thể, một số người không ăn những thực phẩm giàu tinh bột trong vòng 1 tuần thì sẽ tổn thương trí nhớ và khả năng nhận thức. Nếu dung nạp chất đường, bột không đủ có thể sẽ làm giảm lượng đường glucose cần thiết để cung cấp cho tế bào não, từ đó ảnh hưởng tới tư duy, trí nhớ và học tập…-Gây mất ngủ: Nhiều người nghĩ rằng có thể giảm cân bằng cách nhịn ăn bữa tối, thế nhưng với những người lao động nặng thì đây cũng là quan niệm sai lầm. Bạn có thể ăn nhẹ nhàng nhưng phải đầy đủ chất để cơ thể hoạt động bình thường.Không ăn cơm sẽ dễ dàng khiến cơ thể bị thiếu hụt bột đường, ảnh hưởng tới hoạt động của não bộ, từ đó gây mất ngủ vào ban đêm. Ngoài ra, nhịn ăn buổi tối sẽ khiến cơn đói trở nên cồn cào và bạn sẽ rất khó đi vào giấc ngủ, ngủ không ngon giấc.
-Gây hạ đường huyết: Không ăn cơm khiến cơ thể không có đủ dinh dưỡng để hoạt động bình thường sẽ khiến bạn đói, dẫn tới hạ đường huyết.-Gây suy nhược cơ thể: Không ăn cơm hoặc ăn quá ít cơm có thể khiến cơ thể suy nhược do thiếu hụt dinh dưỡng. Thiếu vitamin nhóm B đặc biệt quan trọng đối với cơ thể có trong cơm bao gồm các loại: vitamin B1, vitamin B2, niacin, folate, vitamin B6, B12, biotin và pantothenie axit… làm sức đề kháng, làm chậm quá trình chuyển hóa năng lượng, trao đổi chất, hạn chế sự phát triển của tế bào, gây mất cân bằng hệ thống thần kinh.Tin Gốc: Người Đưa Tin
Nhiều gia đình coi 26 độ C là tiêu chuẩn vàng để làm mát và tối ưu hóa chi phí. Tuy nhiên, GS TS Nguyễn Đức Lợi, nguyên giảng viên Đại học Bách khoa Hà Nội cho rằng quy tắc này chỉ phù hợp với các dòng điều hòa cơ thế hệ cũ, hoạt động theo cơ chế tự ngắt khi đạt mức nhiệt cài đặt.
Với điều hòa biến tần (Inverter) phổ biến hiện nay, máy chạy liên tục và tự điều chỉnh công suất dựa trên mức chênh lệch giữa nhiệt độ trong nhà và ngoài trời.
Khi thời tiết bước vào giai đoạn nắng nóng cao điểm (40 độ C), việc ép nhiệt độ phòng xuống mức 26 độ C tạo ra khoảng chênh lệch lên tới 14-15 độ C. Điều này khiến máy nén phải chạy liên tục với công suất tối đa, khiến thiết bị tiêu thụ điện năng nhiều hơn và giảm tuổi thọ.
Nguyên tắc chênh lệch nhiệt độ và bảo vệ cục nóng
Theo GS. TS Nguyễn Đức Lợi bí quyết tiết kiệm điện không phải là luôn cài đặt ở một mức nhiệt độ cố định (26 độ C), mà là thu hẹp khoảng cách giữa nhiệt độ trong phòng và thời tiết ngoài trời
Trong điều kiện thời tiết 40 độ C, nhiệt độ môi trường xung quanh cục nóng ngoài trời có thể lên tới gần 50 độ C. Khả năng tản nhiệt kém đi khiến lốc máy (máy nén, cục nóng) dễ bị quá tải, tự ngắt hoặc hỏng hóc nếu người dùng cố cài đặt nhiệt độ phòng quá thấp. Do đó, mức nhiệt 27-28 độ C kết hợp quạt gió tự động được khuyến cáo là tối ưu hơn. Quạt giúp không khí lưu thông, làm mồ hôi bay hơi nhanh và giảm nhiệt độ cảm nhận của cơ thể xuống 1-2 độ C.
Làm lạnh theo từng giai đoạn
Thay vì chọn cố định một mức nhiệt từ đầu đến cuối, cách sử dụng kinh tế nhất là chia theo giai đoạn. Khi mới từ ngoài trời nắng bước vào nhà, người dùng có thể bật 26 độ C kết hợp mức gió lớn để hạ nhiệt độ phòng nhanh chóng. Tuy nhiên, ngay khi không gian đã đạt độ mát ổn định, cần lập tức điều chỉnh tăng lên 27 - 28 độ C.
Giai đoạn tiêu tốn nhiều điện năng nhất của điều hòa là lúc hoạt động hết công suất để hạ nhiệt ban đầu. Khi phòng đã mát, việc tăng nhiệt độ lên một chút sẽ giúp máy nén chuyển sang trạng thái duy trì với mức tiêu thụ năng lượng thấp.
Tận dụng chế độ ngủ ban đêm
Giữ nguyên 26 độ C suốt đêm còn ảnh hưởng đến sức khỏe, dễ gây đau đầu, viêm họng. Về đêm, thân nhiệt con người giảm dần tự nhiên. Mức nhiệt độ lý tưởng để ngủ ngon là 28 độ C kết hợp cùng chế độ Ngủ (Sleep).
Khi kích hoạt Sleep, bộ vi xử lý sẽ tự động tăng dần nhiệt độ cài đặt theo thời gian và giảm tốc độ quạt. Các đo đạc thực tế cho thấy, duy trì 28 độ C ở chế độ này giúp tiết kiệm tới 50% điện năng so với việc làm lạnh liên tục ở 26 độ C, đồng thời giúp lốc máy có thời gian nghỉ ngơi để không bị quá tải.
Ngoài việc cài đặt nhiệt độ, hóa đơn tiền điện còn bị ảnh hưởng bởi những thói quen sinh hoạt hàng ngày như không vệ sinh định kỳ lưới lọc, không kém rèm cửa. Một số gia đình chỉnh hướng gió thấp, khiến phòng chỉ mát cục bộ. Thay vào đó, điều chỉnh cánh đảo gió hướng lên trần nhà sẽ giúp không khí lạnh lan tỏa đều khắp phòng.
