Ngày 14/5, bác sĩ Bệnh viện Mắt Trung ương (Hà Nội) cảnh báo nhiều người bị chấn thương mắt, nguy cơ mù mắt do chơi pickleball.
Như trường hợp bệnh nhân trên, ngoài chấn thương, bệnh nhân còn bị phòi kẹt mống mắt tổ chức nội nhãn, rách giác mạc và củng mạc, viêm loét nặng.
Do tổn thương không thể phục hồi, các bác sĩ buộc phải phẫu thuật múc bỏ nhãn cầu. Mắt trái của bệnh nhân bị mù vĩnh viễn.
Người bệnh cho biết, anh bị chấn thương khi đang chơi pickleball, bị bóng đập thẳng vào mắt.
Hay trường hợp của bệnh nhân N.V.H. (39 tuổi, phường Bắc Giang, tỉnh Bắc Ninh) được đưa tới Bệnh viện Mắt Trung ương trong tình trạng mắt trái chấn thương nặng sau khi chơi pickleball. Người bệnh bị đụng dập nhãn cầu, xuất huyết tiền phòng và dịch kính, kết mạc cương tụ, giác mạc phù nhẹ, thị lực mắt trái chỉ thấy bóng bàn tay ở khoảng cách 0,1 mét.
TS.BS Thẩm Trương Khánh Vân, Trưởng khoa Chấn thương, Bệnh viện Mắt Trung ương đánh giá, mắt trái bệnh nhân H. bị suy giảm thị lực nghiêm trọng. Sau thời gian điều trị nội khoa, thị lực có cải thiện nhưng nhãn áp tăng cao, không thể kiểm soát. Các bác sĩ buộc phải chỉ định phẫu thuật để xử lý biến chứng tăng nhãn áp do chấn thương.
Sau phẫu thuật hạ nhãn áp, bệnh nhân phải tiếp tục tiếp tục theo dõi và điều trị lâu dài.
Anh H. cho biết, anh gặp chấn thương khi đang thi đấu. Một đồng đội vụt bóng mạnh chệch hướng khiến bóng bay thẳng vào mắt trái, khiến anh đau nhức dữ dội mắt trái và nhìn mờ ngay sau đó. Anh H. mới chơi pickleball khoảng 3 tháng nay vì ban đầu cho rằng đây là môn thể thao nhẹ nhàng, ít nguy hiểm.
Theo các bác sĩ Bệnh viện Mắt Trung ương, thời gian gần đây số ca chấn thương mắt liên quan đến môn pickleball có xu hướng gia tăng. Nguyên nhân chủ yếu do bóng bay với tốc độ cao, xoáy, khoảng cách thi đấu gần, phản xạ không kịp hoặc va chạm vợt giữa người chơi.
Các tổn thương tại mắt do chơi pickleball thường gặp như: trầy xước giác mạc; xuất huyết tiền phòng; đụng dập nhãn cầu; lệch hoặc vỡ thể thủy tinh; bong võng mạc; vỡ nhãn cầu; mất thị lực tạm thời hoặc vĩnh viễn.
Vì thế, chuyên gia nhãn khoa khuyến cáo, người chơi pickleball nên đeo kính bảo hộ chuyên dụng cho mắt; không chủ quan với các pha bóng mạnh, bóng bật ngược.
Người có bệnh lý mắt, cận thị nặng hoặc từng phẫu thuật mắt nên khám chuyên khoa, được tư vấn kỹ trước khi chơi.
Khi bị bóng đập vào mắt, đau nhức, đỏ mắt, nhìn mờ… cần đến ngay các cơ sở chuyên khoa mắt, không tự ý nhỏ thuốc hoặc chườm nóng hay chủ quan xử lý tại nhà.
"Ung thư tuyến giáp đang trở thành một vấn đề nổi lên trong hệ thống y tế, không phải vì tỷ lệ tử vong cao, mà vì sự gia tăng nhanh chóng về số ca mắc và những thách thức trong quản lý hợp lý", TS Nguyễn Trọng Khoa, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế), cho biết tại hội thảo Cập nhật phương pháp điều trị, đánh giá tổn thương do ung thư tuyến giáp và liệu pháp hormone, hôm 4/4 tại Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc.
Việt Nam ghi nhận khoảng 6.100–6.200 ca mắc mới ung thư tuyến giáp, 850–900 trường hợp tử vong mỗi năm. Căn bệnh đứng trong top 10 ung thư phổ biến, đặc biệt ở nữ giới. Tỷ lệ nữ mắc bệnh cao gấp khoảng 3-4 lần nam giới.
Đặc biệt tỷ lệ mắc tăng nhanh trong 20 năm qua. Ví dụ tại TP.HCM, tăng từ 2,4 lên 7,5/100.000 dân (1996–2015), với tốc độ tăng trung bình khoảng 8,7%/năm. Mới nhất, tại Bệnh viện Ung Bướu TP HCM năm 2025, ung thư tuyến giáp chiếm 23% trong hơn 42.000 ca mới, tiếp theo là ung thư vú (18,1%).
"Đây là một trong những mức tăng nhanh nhất trong các loại ung thư", ông Khoa nói, thêm rằng khác với các ung thư như gan, phổi hay dạ dày, ung thư tuyến giáp có những đặc điểm rất đặc biệt. Tỷ lệ mắc tăng nhanh nhưng tử vong thấp, là ung thư có tiên lượng tốt nhất trong nhiều loại ung thư với tỷ lệ sống 5 năm trên 90% nếu phát hiện sớm.
Theo các nghiên cứu quốc tế, sự gia tăng tỷ lệ mắc chủ yếu do tăng phát hiện, không phải tăng thực sự bệnh lý. Ví dụ, tại Hàn Quốc, chỉ trong vòng 10 năm, tỷ lệ chẩn đoán ung thư tuyến giáp đã tăng 15 lần với hơn 40.000 người được phát hiện, tuy nhiên, không có khác biệt về số tử vong.
TS Dương Đức Bình, Bệnh viện K Tân Triều, cũng nhìn nhận thực trạng gia tăng nhanh chóng số ca phát hiện bướu giáp nhân, chủ yếu nhờ sự phổ biến của siêu âm độ phân giải cao. Tuy nhiên, thách thức hiện nay không còn nằm ở việc phát hiện, mà là làm sao phân biệt chính xác tổn thương lành tính và ác tính, từ đó tránh tình trạng chẩn đoán và điều trị quá mức.
Trong điều trị, xu hướng nổi bật hiện nay là chuyển từ "cắt toàn bộ tuyến giáp" sang tiếp cận cá thể hóa. Nhiều trường hợp ung thư tuyến giáp biệt hóa giai đoạn sớm có thể chỉ cần cắt thùy thay vì cắt toàn bộ, giúp giảm biến chứng, bảo tồn chức năng tuyến giáp và cải thiện chất lượng sống cho người bệnh. Đồng thời, chiến lược theo dõi chủ động cũng đang được áp dụng cho một số trường hợp ung thư nguy cơ thấp.
Trong lĩnh vực y học hạt nhân, TS Bình cho biết, việc sử dụng I ốt 131 (I-131) hiện nay không còn mang tính đại trà mà được chỉ định dựa trên phân tầng nguy cơ. Bệnh nhân nguy cơ thấp thường không cần điều trị I-131, trong khi nhóm nguy cơ trung bình và cao sẽ được cân nhắc liều lượng phù hợp nhằm tối ưu hiệu quả và giảm tác dụng phụ.
Đáng chú ý, khoảng 5 - 15% bệnh nhân có thể tiến triển thành ung thư tuyến giáp kháng I-131 – một thách thức lớn trong điều trị. Với nhóm này, các liệu pháp nhắm trúng đích, đặc biệt là các thuốc ức chế tyrosine kinase, đang mở ra hướng điều trị mới, dựa trên phân tích đột biến gen như BRAF hay RET để cá thể hóa phác đồ. Bên cạnh đó, Việc phối hợp giữa chẩn đoán hình ảnh, giải phẫu bệnh, phẫu thuật và y học hạt nhân trong các Hội đồng Ung thư được xem là chìa khóa để đưa ra quyết định điều trị tối ưu cho từng bệnh nhân.
TS Khoa cho biết thêm Bộ Y tế xác định rõ ung thư tuyến giáp không phải là ưu tiên giảm tử vong, mà là ưu tiên quản lý hợp lý, tránh lạm dụng y tế. Cần chuyển từ "phát hiện càng nhiều càng tốt" sang "phát hiện đúng – điều trị đúng – quản lý phù hợp". Thời gian tới, Bộ Y tế định hướng giảm tỷ lệ phẫu thuật không cần thiết, giảm chỉ định siêu âm tràn lan, chuẩn hóa 100% cơ sở ung bướu áp dụng phân tầng nguy cơ, xây dựng hướng dẫn quốc gia cập nhật theo quốc tế và tăng tỷ lệ quản lý ngoại trú, theo dõi dài hạn.
Ngày 16-5, Bệnh viện Đa khoa khu vực Hóc Môn cho biết nhờ kích hoạt kịp thời quy trình báo động đỏ liên viện với Bệnh viện Nhân dân 115, các bác sĩ đã cứu sống một nam thanh niên bị đa chấn thương nguy kịch do tai nạn giao thông.
Người được cứu sống là Nguyễn Thanh Dũng (20 tuổi). Sau 17 ngày phẫu thuật và điều trị chuyên sâu, sáng 15-5, Dũng cùng mẹ là chị Lê Thị Kim Phượng đến tái khám tại Bệnh viện Đa khoa khu vực Hóc Môn và gửi thư cảm ơn đến ban giám đốc cùng tập thể y bác sĩ, điều dưỡng của hai bệnh viện.
Trong thư, chị Phượng cho biết con trai gặp tai nạn giao thông vào đêm 27-4, được đưa vào cấp cứu trong tình trạng nguy kịch với thương tích nặng vùng ngực.
"Đêm hôm đó thật sự là khoảng thời gian đau lòng nhất đối với gia đình tôi. Khi con được đưa vào bệnh viện trong tình trạng nguy kịch, tôi chỉ biết đứng khóc vì quá sợ hãi và bất lực", chị viết.
Theo người mẹ, trong lúc gia đình hoảng loạn nhất, các bác sĩ và điều dưỡng đã nhanh chóng cấp cứu, theo dõi sát tình trạng người bệnh và hỗ trợ gia đình tận tình.
Điều khiến chị xúc động nhất là việc hai bệnh viện phối hợp khẩn trương, đưa ê kíp bác sĩ phẫu thuật từ Bệnh viện Nhân dân 115 xuống tận nơi cứu chữa cho con trai ngay trong đêm.
"Đối với một người mẹ như tôi, đó thật sự là một ân tình rất lớn mà cả đời này tôi không thể nào quên", chị Phượng chia sẻ trong thư cảm ơn.
Trong lần tái khám, Dũng đã có thể đi lại dù còn khó khăn. Nam thanh niên cho biết bản thân rất biết ơn các y bác sĩ đã nỗ lực cứu sống mình.
"Lúc tỉnh dậy sau mổ, em biết các bác đã nỗ lực cứu em. Hiện em đi còn cà nhắc, hơi thở ngắn hơn chút nhưng em đã được sống", Dũng nói.
Theo Bệnh viện Đa khoa khu vực Hóc Môn, rạng sáng 28-4, người bệnh nhập viện trong tình trạng đa chấn thương nặng với vết thương hở lớn vùng ngực phải, gãy nhiều xương sườn, gãy xương đòn kèm tràn khí, tràn máu màng phổi.
Nhận định ca bệnh vượt khả năng chuyên môn tại chỗ, bệnh viện đã kích hoạt quy trình báo động đỏ liên viện với Bệnh viện Nhân dân 115.
Khoảng 30 phút sau, ê kíp chuyên gia ngoại lồng ngực và gây mê hồi sức của Bệnh viện Nhân dân 115 đã có mặt để phối hợp phẫu thuật cấp cứu ngay trong đêm.
Sau hơn 2 giờ phẫu thuật và hồi sức tích cực, người bệnh qua cơn nguy kịch và được chuyển đến Bệnh viện Nhân dân 115 tiếp tục điều trị chuyên sâu.
Đến ngày 11-5, Dũng được xuất viện trong tình trạng sức khỏe ổn định.
Thực tế, chuối chín chuyển sang nâu vẫn an toàn cho sức khỏe nếu chưa xuất hiện dấu hiệu thối hỏng, theo trang NDTV (Ấn Độ).
Chuối càng chín, phần tinh bột chuyển thành đường tự nhiên nên quả mềm và ngọt hơn.
Một nghiên cứu đăng trên International Journal of Food Science vào năm 2019 cho biết chuối giải phóng khí ethylene trong quá trình chín. Loại khí này làm lớp vỏ vàng dần chuyển sang màu nâu. Đây là thay đổi tự nhiên của trái cây, không phải dấu hiệu hư hỏng.
Chuối xuất hiện đốm nâu hoặc có vỏ nâu gần hết vẫn có thể ăn được nếu phần ruột bên trong còn màu kem hoặc nâu nhạt. Chuối an toàn khi không có mùi chua, không nhớt và không xuất hiện nấm mốc.
Nghiên cứu đăng trên PLOS One cho thấy chuối chín chứa nhiều đường hòa tan tự nhiên, giúp bổ sung năng lượng nhanh và hỗ trợ chống oxy hóa cho cơ thể. Chuối chín kỹ cũng dễ tiêu hóa hơn chuối còn xanh.
Chuối quá chín thường phù hợp để làm sinh tố, bánh chuối, ăn với yến mạch. Vị ngọt tự nhiên của chuối giúp món ăn đậm vị hơn mà không cần thêm quá nhiều đường.
Khi chuối chín kỹ, lượng đường tự nhiên trong nó tăng lên. Người mắc tiểu đường hoặc đang kiểm soát lượng đường nên chọn chuối chín vừa hoặc còn hơi xanh.
Chuối chín tự nhiên không gây hại cho sức khỏe. Tuy nhiên, chuối bị lên men hoặc nhiễm nấm mốc có thể gây đau bụng và khó chịu đường tiêu hóa.
Chuối cần bỏ đi khi có mùi chua nồng hoặc mùi giống rượu lên men. Phần vỏ hoặc cuống xuất hiện nấm mốc cũng là dấu hiệu cho thấy trái cây đã hỏng.
Ngoài ra, chuối chảy nước, ruột đen hoàn toàn hoặc có kết cấu nhớt cũng không còn an toàn để ăn. Đây là dấu hiệu thối hỏng chứ không còn là quá trình chín tự nhiên.
Chuối nên được bảo quản ở nhiệt độ phòng và tránh ánh nắng trực tiếp. Việc để chuối gần các loại trái cây chín khác có thể khiến chuối nhanh chuyển nâu hơn.
Khi chuối đã chín, có thể cho vào tủ lạnh để kéo dài thời gian sử dụng. Vỏ chuối có thể sẫm màu nhưng phần ruột bên trong vẫn giữ được độ tươi trong thời gian dài hơn.
