Vụ việc đau lòng xảy ra tại Trung Quốc khi một người phụ nữ 52 tuổi qua đời chỉ sau 2 tháng phát hiện mắc ung thư. Câu chuyện khiến nhiều người không khỏi bàng hoàng bởi nạn nhân vốn có kiến thức y khoa và duy trì thói quen khám sức khỏe định kỳ, nhưng căn bệnh vẫn được phát hiện khi đã ở giai đoạn quá muộn.
Các chuyên gia cảnh báo, ung thư dạ dày đang trở thành “sát thủ thầm lặng” vì những dấu hiệu ban đầu rất dễ bị nhầm lẫn với các bệnh lý tiêu hóa thông thường, khiến nhiều người chủ quan và bỏ lỡ thời điểm vàng để điều trị.
Người phụ nữ xấu số này là bác sĩ, bà chưa từng bỏ sót một lần khám sức khỏe định kỳ. Thế nhưng, người phụ nữ 52 tuổi vẫn chết lặng khi nhận chẩn đoán ung thư dạ dày giai đoạn cuối. Chỉ 2 tháng sau đi viện khám về, bà qua đời trong sự bàng hoàng của gia đình và các đồng nghiệp.
Tiến sĩ Trương Nguyên Bồng, công tác tại Bệnh viện Ung thư Hà Nam, Trung Quốc cho biết ông vẫn ám ảnh bởi ánh mắt thất thần của người thân nữ đồng nghiệp khi nghe tin dữ, theo Xinmin Evening News.
Nữ bác sĩ 52 tuổi vốn rất chú trọng sức khỏe. Dù công việc bận rộn, bà vẫn duy trì khám định kỳ đầy đủ mỗi năm. Các kết quả xét nghiệm máu, siêu âm trước đó đều không ghi nhận bất thường. Nhưng phía sau vẻ ngoài khỏe mạnh ấy, khối u ác tính đã âm thầm phát triển từ lâu.
Chỉ đến khi những cơn đau vùng thượng vị xuất hiện dồn dập, kéo dài bất thường, bà mới quyết định nội soi. Kết quả khiến tất cả chết lặng: ung thư đã di căn rộng, không còn cơ hội điều trị triệt để.
Bác sĩ Yan Zhenzhen, Khoa Ung bướu Bệnh viện Tongji, Vũ Hán, Trung Quốc, cảnh báo ung thư dạ dày thường “ngụy trang” rất giống các bệnh tiêu hóa phổ biến, khiến nhiều người bỏ qua thời điểm vàng để phát hiện bệnh.
Đặc biệt, nếu sau ăn thường xuyên xuất hiện 4 dấu hiệu dưới đây, cần đi khám sớm:
– Đầy bụng kéo dài bất thường: Chỉ ăn một lượng nhỏ đã cảm thấy no căng, chướng bụng nhiều giờ không giảm, kèm ợ hơi nặng mùi do thức ăn lên men trong dạ dày.
– Buồn nôn, nôn màu sẫm hoặc đi ngoài phân đen: Đây có thể là dấu hiệu xuất huyết tiêu hóa âm thầm — tình trạng thường gặp khi khối u làm tổn thương niêm mạc dạ dày.
– Đau bụng thường xuyên: Cơn đau không còn âm ỉ thoáng qua mà kéo dài dai dẳng, nóng rát vùng bụng trên, đặc biệt đau tăng về đêm hoặc không đáp ứng thuốc thông thường.
– Sụt cân nhanh: Nhiều bệnh nhân đột ngột mất cảm giác ngon miệng, đặc biệt “sợ” mùi thịt. Nếu cân nặng giảm nhanh không rõ nguyên nhân, cần nội soi kiểm tra càng sớm càng tốt.
Các chuyên gia khuyến cáo không nên chờ có triệu chứng mới đi kiểm tra, nhất là với những người thuộc nhóm nguy cơ cao:
Người nhiễm vi khuẩn HP (Helicobacter pylori)
Người thường xuyên ăn mặn, ăn đồ muối chua
Có người thân mắc ung thư đường tiêu hóa
Người trên 40 tuổi
Người bị trào ngược, viêm dạ dày kéo dài
Người có chỉ số nguy cơ ung thư dạ dày bất thường trong xét nghiệm chuyên sâu
Theo bác sĩ, điều đáng sợ nhất của ung thư dạ dày không phải là diễn tiến nhanh, mà là việc bệnh thường âm thầm phát triển suốt nhiều năm với những triệu chứng rất dễ bị xem nhẹ.
1. Duy trì vận động mỗi ngày
Chạy bộ, bơi, yoga hay đạp xe đều giúp tăng miễn dịch, cải thiện thể lực và giảm nguy cơ ung thư tái phát.
2. Giữ tinh thần lạc quan
Căng thẳng, lo âu kéo dài có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe. Một tinh thần tích cực giúp cơ thể phục hồi và tăng khả năng chống bệnh.
3. Ngủ đủ giấc, hạn chế thức khuya
Giấc ngủ chất lượng giúp cơ thể kích hoạt tế bào miễn dịch, nâng cao sức đề kháng và giảm nguy cơ bệnh tật.
4. Tắm nắng hợp lý
Ánh nắng buổi sáng giúp cơ thể tổng hợp vitamin D — dưỡng chất có vai trò hỗ trợ kiểm soát sự phát triển của tế bào ung thư.
5. Ăn uống lành mạnh
Hạn chế đồ chiên rán, chế biến sẵn; tăng rau xanh, ngũ cốc và thực phẩm giàu đạm để bảo vệ cơ thể từ bên trong.
6. Giữ cân nặng ổn định
Béo phì làm tăng nguy cơ mắc nhiều loại ung thư. Kiểm soát cân nặng là cách bảo vệ sức khỏe lâu dài.
7. Hạn chế tiếp xúc bức xạ không cần thiết
Không nên lạm dụng chụp CT hay các xét nghiệm bức xạ nếu không có chỉ định y khoa rõ ràng.
Theo trang QQ News, bệnh nhân Lương Mỹ 27 tuổi, ở Thâm Quyến, Trung Quốc đã phải nhập viện cấp cứu trong tình trạng đau bụng dữ dội, yếu sức sau khi uống trà sữa.
Khi lấy máu xét nghiệm, y tá tại bệnh viện số 8 trực thuộc Đại học Tôn Trung Sơn ở Thâm Quyến nhận thấy máu của Lương Mỹ có dấu hiệu bất thường.
"Máu của cô ấy không có màu đỏ như bình thường mà có màu trắng đục như sữa", y tá tiết lộ.
Kết quả xét nghiệm máu cho thấy lượng cholesterol toàn phần trong máu của bệnh nhân cao gấp 7 lần bình thường, lượng triglyceride cao hơn mức bình thường khoảng 60 lần
Bác sĩ Lạc Minh Hồng, làm việc tại Khoa Hồi sức tích cực của bệnh viện cho biết, bệnh nhân được chẩn đoán bị viêm tụy nặng do mỡ máu tăng cao. Tình trạng sức khỏe của bệnh nhân nguy kịch. Bệnh nhân được chỉ định thay huyết tương để kiểm soát lipid máu, giảm biến chứng và suy đa tạng.
Khi khai thác thông tin, bác sĩ Lạc Minh Hồng phát hiện bệnh nhân có sở thích uống trà sữa, thường uống 3 cốc trà sữa/ngày, kéo dài suốt nhiều tháng.
"Đây là yếu tố nguy cơ khiến bệnh nhân bị viêm tụy cấp. Trà sữa là loại đồ uống chứa nhiều đường, nhiều calo. Tiêu thụ quá nhiều loại đồ uống này có thể dẫn tới dư thừa calo, khiến mỡ máu tích tụ trong cơ thể. Lipid máu tăng cao có thể gây viêm và làm tổn thương tế bào tuyến tụy", bác sĩ Lạc Minh Hồng giải thích.
Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh nhân mắc viêm tuỵ cấp có thể gặp các biến chứng nghiêm trọng như suy đa tạng, thậm chí có thể tử vong.
Chuyên gia cảnh báo, ngoài viêm tụy cấp, lạm dụng đồ uống chứa nhiều đường còn có thể gây ra nhiều bệnh lý khác như bệnh tim mạch, tiểu đường tuýp 2, các vấn đề gan, thận, đẩy nhanh tốc độ lão hóa da,...
Theo các bác sĩ, để phòng ngừa viêm tụy cấp, mọi người nên xây dựng thói quen lành mạnh, cụ thể như sau:
- Hạn chế rượu bia: Rượu bia là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh lý viêm tụy, việc tiếp tục sử dụng lượng lớn thức uống kích thích này trong thời gian mắc bệnh sẽ làm bệnh trầm trọng hơn, và chuyển thành viêm tụy mạn. Bất cứ loại rượu, bia chứa cồn nào cũng cần loại bỏ.
-Ăn ít chất béo: Nên hạn chế ăn các thực phẩm nhiều chất béo như đồ chiên, thịt mỡ và sữa nguyên chất. Chọn các chất béo lành mạnh từ hạt dẻ, dầu ô liu.
-Tiêu thụ không quá 25g đường bổ sung/ngày. Tránh tiêu thụ quá nhiều thực phẩm và đồ uống có đường như trà sữa, nước ngọt, bánh ngọt,...
-Giữ đủ nước: Mất nước có thể gây viêm tụy, vì vậy hãy uống đủ nước để duy trì sự đủ nước cơ thể.
- Kiểm soát cân nặng, duy trì BMI trong giới hạn từ 18-23
-Bỏ thuốc lá: Hút thuốc là yếu tố nguy cơ lớn. Tìm sự hỗ trợ để bỏ thuốc và duy trì lối sống không khói thuốc.
-Quản lý các trạng thái sức khỏe tiềm ẩn: Kiểm soát các bệnh như tiểu đường, mức độ triglycerid cao và các rối loạn tự miễn.
-Tránh thực phẩm và chất gây kích thích: Các thực phẩm cay, caffeine, và các món ăn nhiều dầu mỡ có thể làm trầm trọng thêm chứng viêm tụy.
- Tăng cường tập thể dục với cường độ vừa phải (như đi bộ nhanh, bơi lội, đạp xe,...), tập thể dục ít nhất 150 phút/tuần.
- Ngủ đủ giấc, tránh thức khuya.
- Hạn chế căng thẳng quá mức.
- Nên đi khám sức khỏe định kỳ để phát hiện các yếu tố nguy cơ như béo phì, mỡ máu, tiểu đường,... và điều trị kịp thời.
17h30 ngày 2/4, Emma kết thúc giờ làm việc, vội chạy xe từ phường Tây Hồ sang lớp học giao tiếp tiếng Việt trên đường Hoàng Quốc Việt, phường Cầu Giấy.
Đây là buổi học đầu tiên của cô giáo viên mầm non 25 tuổi sau ba tháng sống tại Hà Nội. Trong căn phòng nhỏ mượn tạm của một quán cà phê quen, Emma cùng năm học viên khác đến từ Nga, Đức, Anh bắt đầu bài học về cách chào hỏi, giới thiệu bản thân và kỹ năng mặc cả khi đi chợ.
Đến Việt Nam với vốn tiếng Việt bằng không, Emma từng hoang mang khi không biết cách sang đường giữa dòng xe cộ, hay ngạc nhiên trước cảnh đồng nghiệp ngủ trưa ngay tại văn phòng.
"Ở lớp, tôi được giải thích người Việt ngủ trưa để tái tạo năng lượng. Tôi cũng được hướng dẫn cách giơ tay xin đường để xe máy chủ động nhường lối", cô kể. Cuối buổi, Emma lẩm nhẩm câu: "Món này đắt quá, bớt chút đi", ghi cẩn thận vào sổ tay chuẩn bị cho buổi đi chợ sáng mai.
Lukas, 27 tuổi, người Đức, thừa nhận dù sống ở Hà Nội gần ba năm vẫn chưa rành quy tắc ứng xử. Anh lấy ví dụ ở Đức, hỏi về hôn nhân hay lương thưởng bị coi là thiếu tế nhị, nhưng ở Việt Nam lại là cách bắt đầu câu chuyện.
"Tôi từng sốc khi hàng xóm mới gặp đã hỏi chuyện vợ con, đồng nghiệp thì đòi mai mối. Học ở lớp này tôi mới hiểu đó là sự quan tâm, kết nối chứ không phải soi mói", Lukas nói.
Với chàng trai người Đức, khó khăn lớn nhất là sáu thanh điệu của tiếng Việt. Để không biến "bún chả" thành "bùn chà", anh mua trọn bộ sách giáo khoa từ lớp 1 đến lớp 5 để tự rèn luyện ở nhà.
Lớp học của Emma và Lukas thuộc dự án Hanoi Exploring, do Lê Huy Khánh, sinh viên năm cuối Đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội, sáng lập đầu năm 2024. Rời Kon Tum ra thủ đô trọ học, Khánh thấu hiểu cảm giác lạc lõng. Thấy nhiều người nước ngoài tự "cô lập" vì rào cản ngôn ngữ, nam sinh nảy ý tưởng tạo không gian giao lưu văn hóa miễn phí.
Theo Khánh, thách thức lớn nhất là duy trì động lực cho nhân sự vì khối lượng công việc nhiều nhưng không có thù lao. Ban đầu, dự án có 6 thành viên, không có địa điểm cố định, thường thuê, mượn địa điểm. Số học viên nước ngoài cũng chỉ lác đác vài người. "Nhưng nhìn các học viên hứng thú mỗi khi tới lớp, say mê tìm hiểu văn hóa Việt, chúng tôi lại dặn lòng cố duy trì hoạt động", anh nói.
Những ngày đầu, nhóm đối mặt với bài toán giáo trình. Anh Trần Thế Thành, 25 tuổi, cựu sinh viên ĐH Bách khoa Hà Nội, cho biết nhóm mất nhiều tháng để thay đổi phương pháp. Thay vì dạy đánh vần hay ngữ pháp hàn lâm khiến học viên dễ nản, nhóm chuyển sang tiêu chí: Đơn giản và ứng dụng cao.
Mỗi khóa học gồm 6 buổi, dạy trực tiếp những câu giao tiếp ngắn theo chủ đề thực tế: đi chợ, mặc cả, chỉ đường, gọi món ăn. "Mục tiêu là bước ra khỏi cửa lớp, họ phải tự gọi được một cốc cà phê sữa đá. Có như vậy học viên mới có động lực đi đường dài", Thành chia sẻ.
Việc dạy ngôn ngữ có thanh điệu luôn là thử thách. Nguyễn Minh Hằng, tình nguyện viên 21 tuổi, tiết lộ nhiều học viên tỏ ra chật vật trước các cặp nguyên âm "ô-ơ", "u-ư", hay phải mất hàng tuần mới phân biệt được dấu hỏi và dấu ngã. Để khắc phục, Hằng xây dựng các tình huống thực tế và lồng ghép giải thích "cú sốc văn hóa" ngay trong bài giảng.
Để duy trì hoạt động, nhóm của Khánh được một chủ quán cà phê ở quận Cầu Giấy hỗ trợ không gian vào các tối cuối tuần. Từ sáu thành viên ban đầu, đến nay dự án có 20 tình nguyện viên là những sinh viên sở hữu chứng chỉ ngoại ngữ cao. Dự án đã hỗ trợ hơn 200 người nước ngoài hòa nhập cộng đồng.
Aleksandra, 24 tuổi, giáo viên tiếng Nga, đã gắn bó với lớp từ tháng 10 năm ngoái. Tốt nghiệp khóa học, tuần nào cô cũng nán lại để giao lưu. "Tết Nguyên đán vừa rồi, tôi được cùng mọi người gói bánh chưng, học ý nghĩa mâm ngũ quả và tục xông đất. Tình cảm của mọi người giúp tôi vơi đi nỗi nhớ nhà khi ăn Tết xa quê", cô chia sẻ.
Giữa tháng 3, xã Sơn Lộ, tỉnh Cao Bằng chào đón đoàn tình nguyện "Kỷ yếu trên bản" bằng một trận mưa rừng. Con đường đất dẫn vào xã vốn đã khó đi, nay biến thành những rãnh bùn đỏ quạch. Những chiếc ôtô chở gần 100 thành viên phải nhích từng mét. Nhiều lần họ phải xuống đẩy xe vượt vũng lầy.
"Cảnh chúng tôi hay gặp trong 7 năm đi chụp ảnh ở vùng cao", Lưu Minh Khương, 32 tuổi, trưởng đoàn nói. "Mỗi lần thấy mệt mỏi, tôi lại nhớ nụ cười của đám trẻ khi thấy mình trong khung hình làm động lực".
Khương là người dân tộc Tày, quê ở bản Cây Thị, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang cũ (nay là Bắc Ninh), làm nhiếp ảnh tự do tại Hà Nội. Năm 2019, trong chuyến đi săn ảnh tại Y Tý (Lào Cai), anh mang theo chiếc máy in ảnh. Thấy đám trẻ vây quanh, anh chụp và in tặng vài tấm.
"Hôm đó tôi chỉ mang đủ giấy in 5 tấm ảnh. Những đứa trẻ còn lại chạy theo xe, ánh mắt hụt hẫng khi thấy bạn có ảnh còn mình thì không khiến tôi áy náy", chàng trai 32 tuổi kể. Anh tự hứa sẽ quay lại để tất cả đều có ảnh.
Từ tiếc nuối đó, Khương nảy ra ý tưởng chụp ảnh kỷ yếu cho mọi học sinh từ mầm non đến trung học cơ sở vùng cao. Thời gian đầu chỉ có anh và mấy người bạn cùng làm. Với thu nhập của thợ ảnh tự do, việc tự túc kinh phí cho những chuyến đi dài ngày là bài toán khó. Anh dành dụm tiền lương, tranh thủ ngày trống lịch khách để lên đường. Họ thường chỉ đến được một, hai trường mỗi năm. Có chuyến, Khương một mình chạy xe máy hàng trăm km, mang theo máy ảnh, máy in lên với lũ trẻ. Anh thường xin ngủ nhờ tại các điểm trường để tiết kiệm.
"Có đêm nằm lại bản, tôi trằn trọc về những điểm trường tiếp theo sẽ làm thế nào, tự hỏi liệu việc này có thay đổi được gì không. Nhưng chính những cái ôm của đám trẻ khi nhận ảnh là động lực cho tôi bước tiếp", chàng trai Bắc Giang nói.
Bước ngoặt đến vào năm 2023 khi các video về hành trình của Khương lan truyền trên mạng xã hội, hút hàng triệu lượt xem. Hơn 1.000 người từ mọi miền đã đăng ký làm tình nguyện viên, đồng hành cùng anh. Dự án "Kỷ yếu trên bản" ra đời với đội ngũ nòng cốt 20 người và hàng trăm tình nguyện viên thay đổi theo từng mùa. Kinh phí đi lại do các thành viên tự túc, chi phí in ấn, khung ảnh do cộng đồng đóng góp.
Khương kể khó khăn nhất khi chụp trẻ vùng cao là các em chưa quen ống kính. Thấy máy ảnh, nhiều bé bỏ chạy. Để tiếp cận, nhóm tổ chức nấu trà sữa, bày gian hàng quà bánh. Khi các em bắt đầu chơi đùa, những chiếc máy ảnh mới hoạt động.
"Chúng tôi không yêu cầu các bé tạo dáng, thậm chí giữ nguyên những vệt lấm lem trên tay hay đôi má nẻ. Đó mới là vẻ đẹp", Khương nói. Ảnh được chỉnh sửa, in và đóng khung ngay tại chỗ.
Gắn bó hơn ba năm với dự án, anh Minh Phụng, 38 tuổi, thợ ảnh ở Tuyên Quang, cho biết chuyến đi xã Sơn Lộ hồi tháng 3 là mùa kỷ yếu đặc biệt nhất. Nhóm phải di chuyển lên điểm lẻ Thôm Ngàn của trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học và THCS Sơn Lập, cách trường chính hơn 15 km. Đường đi chỉ vừa lọt một bánh xe máy, một bên vách đá, một bên vực sâu. Giữa núi rừng không sóng điện thoại, cả nhóm phải vừa đi vừa hỏi đường dân bản.
"Mất gần ba tiếng đến nơi, quần áo đầy bùn đất nhưng thấy đám trẻ mặc đồ đẹp đợi sẵn giữa sân, mệt mỏi tan biến", anh Phụng nói. Chuyến đi này, nhóm còn vào nhà chụp ảnh chân dung tặng các cụ già và cựu chiến binh, những người mà bức ảnh rõ nét nhất họ có là căn cước công dân.
Ông Đàm Văn Thắng, Phó bí thư Đảng ủy xã Sơn Lộ, cho biết đây là lần đầu học sinh địa phương được chụp kỷ yếu. Sơn Lộ là xã vùng cao đặc biệt khó khăn với 5 dân tộc thiểu số chung sống. Tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo chiếm hơn 45%; 3 xóm và 12 nhóm hộ chưa có điện lưới quốc gia. "Nhiều gia đình nhận được ảnh, trân trọng treo ở vị trí cao nhất trong nhà", ông Thắng nói.
Cầm tấm hình trên tay, Hoàng Thị Phương, học sinh lớp 8A trường Sơn Lập, khóc. Trong ảnh, Phương mặc đồ dân tộc Mông đứng giữa sân trường. "Nhà không có điện thoại chụp hình. Em sẽ giữ bức ảnh này vì có thể đây là lần duy nhất em được chụp", cô bé nói.
Bảy năm qua, hơn 10.000 khung ảnh từ "Kỷ yếu trên bản" được trao đi khắp các tỉnh Điện Biên, Cao Bằng, Bắc Kạn, Hà Giang. Những lá thư tay viết lời nhắn "Cháu nhớ chú lắm", "Chú đợi cháu đậu đại học xuống dưới xuôi nhé" là động lực để cả nhóm tiếp tục hành trình.
"Mong mỏi của tôi là sau này đi xa bản làng, các em nhìn lại ảnh để nhớ mình có một tuổi thơ nơi vùng cao", Khương nói.
