Nhà mạng có xóa được tài khoản gắn với ‘SIM quay đầu’?

Đừng vội gọi điện phàn nàn nhà mạng khi thấy kết nối Wi-Fi chậm chạp bất thường. Rất có thể, thủ phạm không nằm ở đường truyền mà đang ẩn náu ngay trong chính ngôi nhà của bạn, và chiếc router có thể chỉ rõ cho bạn biết điều đó.

Bạn đã bao giờ rơi vào cảnh kết nối mạng đang chạy phăng phăng bỗng dưng 'khựng' lại đúng lúc đang xem phim cao trào hay leo rank căng thẳng? Thay vì ngồi đoán mò hay khởi động lại router một cách vô vọng, hãy truy cập vào mục Giám sát lưu lượng (Traffic Monitor). Đây chính là menu ít người để ý có khả năng hiển thị mọi luồng dữ liệu đang 'chảy' trong hệ thống mạng nhà bạn.

Biểu đồ này sẽ chỉ đích danh thiết bị nào đang 'ngốn' sạch băng thông. Đó có thể là chiếc laptop cũ đang âm thầm tải bản cập nhật Windows nặng hàng chục GB, hay chiếc máy chơi game đang tự động tải dữ liệu ngầm mà bạn không biết.

Nhưng các chuyên gia công nghệ nhận định rằng, nhìn vào biểu đồ thôi là chưa đủ, người dùng cũng nên đặt câu hỏi: "Điều gì đang thay đổi?". Một biểu đồ tăng vọt không phải lúc nào cũng là xấu, nhưng nếu nó xuất hiện đúng lúc kết nối mạng của bạn chập chờn, đó chính là bằng chứng để xử lý thiết bị đang gây nghẽn.

Việc biết được thông tin trên router không chỉ giúp bạn giải tỏa ức chế mà còn giúp tối ưu hóa cuộc sống số. Thay vì tốn tiền nâng cấp gói cước đắt đỏ một cách vô ích, đôi khi tất cả những gì bạn cần làm chỉ là hẹn giờ cập nhật cho các thiết bị vào lúc nửa đêm hoặc ưu tiên cắm dây LAN cho những máy tiêu tốn nhiều dữ liệu nhất.

Tùy vào dòng thiết bị, tính năng này có thể nằm trong ứng dụng quản lý trên điện thoại hoặc trang quản trị trình duyệt dưới các tên gọi như Activity (Hoạt động), Bandwidth Monitor (Giám sát băng thông) hoặc Statistics (Thống kê). Nếu bạn đang dùng router giá rẻ hoặc hàng tặng kèm của nhà mạng, tính năng này có thể bị hạn chế, nhưng đối với các dòng router tầm trung và cao cấp, đây được coi là tính năng hữu ích để quản lý Wi-Fi.

Tin Gốc: Thanh Niên

Nếu bạn vừa 'đập hộp' một bộ loa đắt tiền và cảm thấy âm thanh có phần khô cứng, thiếu sức sống, đừng vội vàng lên hội nhóm để 'bóc phốt' hay mang đi trả hàng. Rất có thể, thiết bị của bạn chỉ đang nằm trong giai đoạn 'break-in' (chạy rô-đai) - một khái niệm quen thuộc với dân chơi âm thanh (audiophile) nhưng lại khá xa lạ với người dùng phổ thông.

Andrew Jones, một chuyên gia thiết kế loa nổi tiếng, giải thích rằng cấu tạo cơ học của loa chính là nguyên nhân dẫn đến hiện tượng này. Bên trong loa trầm (woofer) có một bộ phận gọi là nhện loa (spider), đây là hệ thống treo giúp màng loa dao động.

Khi mới xuất xưởng, bộ phận này được cố ý thiết kế ở trạng thái cứng. Qua một thời gian sử dụng cường độ cao, vật liệu đàn hồi này sẽ trải qua hiện tượng biến dạng dẻo (creep) và dần ổn định ở vị trí tối ưu nhất. Các kỹ sư âm thanh đã tính toán chính xác độ cứng này để sau khi 'chạy rô-đai', loa sẽ đạt được chất lượng âm thanh như thiết kế ban đầu.

Quá trình break-in có thể làm thay đổi dải tần của loa tới 10 Hz. Nghe có vẻ nhỏ, nhưng trong thế giới âm thanh siêu trầm (sub-bass) vốn chỉ dao động từ 20 - 60 Hz, đây là một sự thay đổi mang tính bước ngoặt. Khi loa đã qua giai đoạn chạy rô-đai, âm bass sẽ không còn mờ nhạt mà trở nên ấm áp, sâu lắng và có kết cấu rõ rệt hơn.

Để bộ loa mới của bạn sớm tối ưu âm thanh, các chuyên gia khuyên bạn nên kiên nhẫn:

Thông thường, bạn sẽ mất khoảng 20 giờ để thấy sự khác biệt và lên đến 100 giờ để loa đạt trạng thái hoàn hảo nhất. Vậy nên, trước khi quyết định chi thêm tiền để nâng cấp, hãy cho đôi loa của bạn một cơ hội để 'thở' và làm quen với ngôi nhà mới.

Tin Gốc: Thanh Niên

Tại sự kiện Biztech 2026 do Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ công nghệ thông tin Việt Nam (Vinasa) tổ chức ở TP HCM ngày 12/5, ông Nguyễn Tử Quảng cho biết hacker đang sử dụng AI để tự động hóa tấn công, học nhanh hơn, thích nghi nhanh hơn, và mở rộng quy mô nhanh hơn bất kỳ hệ thống phòng thủ truyền thống nào.

"Nếu trước đây, một cuộc tấn công cần hàng tuần, thậm chí hàng tháng để chuẩn bị, giờ mọi thứ có thể diễn ra trong vài giờ vì AI", ông nói, thêm rằng AI dẫn đến thực tế mọi doanh nghiệp dù lớn hay nhỏ đều đứng trước nguy cơ bị tấn công theo cách không phải "nếu" mà là "khi nào". Nếu không giải quyết được bài toán an ninh, mọi nỗ lực chuyển đổi số sẽ trở nên mong manh.

"Mỗi doanh nghiệp cần thay đổi cách tiếp cận thông qua các điểm cốt lõi: an ninh mạng phải được thiết kế ngay từ đầu, không phải lớp vá thêm, không thể xây một hệ thống rồi sau đó mới nghĩ đến bảo mật", ông Nguyễn Tử Quảng nhấn mạnh. "Cần chuyển từ tư duy phòng thủ bị động sang chủ động săn tìm và dự đoán, nếu doanh nghiệp chỉ phản ứng sau khi bị tấn công, mọi thứ có thể quá muộn".

Đồng tình với quan điểm trên, TS Nguyễn Ngọc Trường Huy, Phó chi hội trưởng phía Nam của Hiệp hội An ninh mạng quốc gia, đánh giá AI không còn là công nghệ mới mà đã trở thành một phần quan trọng trong đời sống và hoạt động của doanh nghiệp, tổ chức. Đây vừa là công cụ hỗ trợ mạnh mẽ cho an ninh mạng, vừa tiềm ẩn rủi ro khi bị tội phạm mạng lợi dụng để gia tăng tốc độ và quy mô tấn công.

Theo ông Huy, AI giúp hệ thống an ninh mạng nâng cao khả năng phân tích, cảnh báo sớm, tự động hóa phản ứng và hợp nhất dữ liệu bảo mật. Tuy nhiên, nó cũng trở thành mục tiêu cần được bảo vệ, từ mô hình, dữ liệu, tác nhân AI đến toàn bộ quy trình vận hành và ứng dụng liên quan.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Đỗ Công Bằng, Giám đốc quản lý chất lượng cấp cao và Tổng giám đốc của OPSWAT Việt Nam, đánh giá cơ sở hạ tầng trọng yếu như điện, nước, viễn thông, y tế hay tài chính đang trở thành mục tiêu tấn công mạng nguy hiểm trong thời đại AI. "Đây là xương sống của nền kinh tế, nếu bị xâm nhập không chỉ gây mất dữ liệu mà còn có thể làm gián đoạn hoạt động của cả khu vực hoặc thành phố", ông nhấn mạnh.

Ông đánh giá xu hướng kết nối ngày càng nhiều giữa các hệ thống IT và OT giúp việc giám sát, vận hành thuận tiện hơn nhưng cũng mở rộng "bề mặt tấn công". Nhiều hệ thống hạ tầng trọng yếu vẫn sử dụng công nghệ cũ, tồn tại lỗ hổng bảo mật và dễ bị AI hỗ trợ khai thác nhanh hơn.

Trong khi đó, theo ông Ngô Tấn Vũ Khanh, Giám đốc điều hành Kaspersky Việt Nam, các hình thức tấn công phổ biến hiện nay không chỉ dừng ở quét lỗ hổng hay phát tán mã độc, mà chuyển sang khai thác ngữ cảnh doanh nghiệp. Hacker giờ có thể dùng AI để hiểu quy trình vận hành, phong cách giao tiếp, luồng email hay vai trò của từng nhân viên nhằm tạo ra cuộc tấn công tinh vi và thuyết phục hơn.

Ông Khanh cũng nhấn mạnh nguy cơ từ prompt injection - kỹ thuật chèn câu lệnh hoặc dữ liệu độc hại để đánh lừa mô hình AI. Ông lấy ví dụ, hacker có thể nhúng câu lệnh ẩn trong CV xin việc hoặc tài liệu để khiến hệ thống AI hiểu sai và tiết lộ thông tin. Ngoài ra, ông cũng đề cập đến data poisoning - đầu độc dữ liệu huấn luyện, tức cố tình đưa dữ liệu sai lệch vào quá trình huấn luyện để làm AI phản hồi sai hoặc rò rỉ dữ liệu.

"Những cách thức này khiến AI trở thành công cụ giúp tin tặc nâng cao hiệu quả xâm nhập hệ thống", ông nhấn mạnh.

Trong phần demo thực tế, ông Khanh sử dụng một mô hình AI xây dựng trên nền tảng của Alibaba để mô phỏng cách tin tặc khai thác trợ lý AI. Qua nhiều bước dẫn dụ và chèn lệnh, hệ thống bị đánh lừa để trả về thông tin bản quyền nội bộ, cho thấy AI hiện tồn tại nhiều điểm yếu nếu không được kiểm soát đúng cách.

Ở chiều ngược lại, ông cho rằng AI cũng là công cụ quan trọng trong phòng thủ an ninh mạng. Các hệ thống AI hiện có thể hỗ trợ phát hiện, phân tích và dự đoán tấn công với tốc độ lớn, chẳng hạn xử lý hàng trăm nghìn mẫu mã độc mỗi ngày.

Trong phiên thảo luận, các chuyên gia đưa ra giải pháp nhằm hạn chế bị hacker lợi dụng AI tấn công. Theo ông Huy, doanh nghiệp cần xây dựng khung quản trị rủi ro AI kết hợp tiêu chuẩn và hướng dẫn quốc tế nhằm kiểm soát trong suốt vòng đời AI. Đồng thời, các tổ chức phải xác định AI đang được sử dụng ở đâu, bởi ai, cho mục đích gì để tránh phát sinh lỗ hổng bảo mật.

Còn theo ông Bằng, trong bối cảnh AI phát triển mạnh, an ninh mạng đang trở thành "cuộc chiến AI với AI" khi tội phạm mạng tận dụng để tăng tốc độ, quy mô tấn công. Tư duy "có sự cố mới vá" đã lỗi thời. Doanh nghiệp phải chuyển sang mô hình Zero Trust (không tin tưởng, luôn xác minh) và phòng thủ chủ động, nghĩa là mọi thiết bị, dữ liệu và kết nối đều phải được giám sát thay vì mặc định tin cậy.

Trong khi đó, ông Khanh cảnh báo điểm yếu lớn hiện nay không nằm ở hạ tầng hệ thống mà chính là dữ liệu và tri thức nội bộ doanh nghiệp. Do đó, doanh nghiệp cần hạn chế dữ liệu cung cấp cho AI theo nguyên tắc tối thiểu cần thiết, đồng thời vẫn duy trì vai trò kiểm soát của con người thay vì giao hoàn toàn quyền quyết định cho tác nhân AI. Ngoài ra, mã hóa dữ liệu và kiểm soát quyền truy cập cũng được xem là yếu tố quan trọng để giảm rủi ro.

Thực tế, các số liệu thống kê cho thấy việc hacker sử dụng AI để tấn công mạng đang tăng mạnh. Báo cáo an ninh mạng 2025 do VSEC - thành viên của G Group - thực hiện cho thấy, gần một nửa số vụ DDoS năm qua tại Việt Nam có liên quan đến AI. Trên phạm vi toàn cầu, năm 2025 ghi nhận hơn 28 triệu vụ tấn công mạng có sử dụng AI, tăng 72% so với năm trước. Các cuộc tấn công này đạt tỷ lệ thành công 70%, cao hơn mức 47,6% của phương thức thủ công truyền thống.

Theo Cybersecurity và SentinelOne, tổng thiệt hại do tội phạm mạng trong năm 2025 ước tính đạt 10,5 nghìn tỷ USD, tương đương nền kinh tế lớn thứ ba thế giới, với mức tổn thất trung bình 333.000 USD mỗi phút. Cũng trong năm ngoái, hơn 16 tỷ tài khoản, chủ yếu từ Google, Facebook, Apple... bị ảnh hưởng bởi sự cố lộ lọt dữ liệu.

Tin Gốc: Vnexpress